Đề tài: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm Lớp 12 B trờng THPT lâm thao – Phú thọ 2 .Đặt vấn đề: Trong giai đoạn hiện nay, công tác chủ nhiệm lớp ngày càng đòi hỏi sự
Trang 11
Trang 7Đề án chủ nhiệm lớp 12B Phần 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn
1 Đề tài: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm
Lớp 12 B trờng THPT lâm thao – Phú thọ
2 Đặt vấn đề:
Trong giai đoạn hiện nay, công tác chủ nhiệm lớp ngày càng đòi hỏi sự dày công của ngời giáo viên bởi yêu cầu ngày càng cao của xã hội đang phát triển, bởi tình hình cuộc sống vẫn đang tồn tại những tác động xấu đến học sinh, bởi sự mu sinh của gia đình nên không ít phụ huynh đã giao phó việc giáo dục con cái cho nhà trờng
3/ Cơ sở lý luận:
Để trở thành giáo viên chủ nhiệm tốt đòi hỏi giáo viên phải có phẩm chất đạo đức tốt, tâm huyết với nghề, yêu thơng tận tụy với học sinh Giáo viên chủ nhiệm phải hoàn thành tốt các nhiệm vụ tìm hiểu
và nắm vững học sinh trong lớp về mọi mặt, cộng tác chặt chẽ với gia đình học sinh và phối hợp với giáo viên bộ môn, tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh để giáo dục học sinh trong lớp mình chủ nhiệm Công tác giáo dục học sinh, nhất là học sinh cá biệt và giúp đỡ học sinh khó khăn đạt hiệu quả cao và
đặt biệt là đa phong trào của lớp đạt kết quả Giáo viên chủ nhiệm phải tích cực nghiên cứu và ứng
7
Trang 8dụng khoa học tâm lý - giáo dục để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giáo viên chủ nhiệm lớp và các nhiệm vụ khác.Đặc biệt phải có phẩm chất tâm lý của ngời làm cha, làm mẹ, là ngời bạn lớn của học sinh, góp phần hình thành và phát triển nhân cách của các em một cách có hiệu quả
4/ Cơ sở thực tiễn:
Nh chúng ta đã biết, hầu hết các giáo viên đều làm công tác chủ nhiệm lớp, từ trớc đến nay cha sách
vở tài liệu nào định nghĩa rõ thế nào là công tác chủ nhiệm và qua quá trình làm công tác này chúng
ta tạm quy định với nhau: Công tác chủ nhiệm lớp là hệ thống những kế hoạch, những biện pháp mà ngời giáo viên đã đa ra nhằm tổ chức hớng dẫn học sinh thực hiện tốt những nhiệm vụ của mình do nhà trờng, Đoàn… đa ra
Trong những năm gần đây, ngành giáo dục đang tập trung đổi mới phơng pháp giáo dục nên công tác chủ nhiệm lớp càng đợc quan tâm hơn và có những đòi hỏi cao hơn Quan nhận thức về công tác chủ nhiệm, qua trao đổi thảo luận cùng đồng nghiệp, đợc sự chỉ đạo sâu sát của nhà trờng, bản thân mỗi giáo viên càng ý thức sâu sắc hơn tầm quan trọng của công tác chủ nhiệm và nhiệm vụ cao cả của giáo viên chủ nhiệm Phong trào thi đua trở thành giáo viên chủ nhiệm tốt đã đợc hầu hết các giáo viên tham gia tích cực
Tôi nghĩ rằng công tác chủ nhiệm không mới bởi vì nó thờng lặp đi lặp lại nhng điều cần thiết đối với những giáo viên chúng tôi là đợc tham gia bàn bạc kỹ về công tác này để tìm ra phơng pháp tối u nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục trong tình hình hiện nay
5/ Thuận lợi và khó khăn của lớp 12 B
*/ Thuận lợi
- HS đã có thời gian 2 năm học cùng nhau nên đoàn kết giúp đỡ nhau trong học tập và cuộc sống
- Sự quan tập của BGH nhà trờng, các tổ chức đoàn thể…
*/ Khó khăn
- Chất lợng đầu vào của HS cha cao
- Lớp nhiều HS nam ( 40 em) nên hiếu động,trong đó nổi lên một số học ch a ngoan :Tạ Đức Duy , Cao Văn Duy, Nguyễn Văn Phú, Nguyễn Văn Nhất, Lê Văn Nam,Cao Văn Trờng,Nguyễn Tiến Thao.Lê Phơng Thảo…
- Là GV tiếp nhận mới (đàu năm 2010) nên thông tin nắm bắt đợc từ học sinh cha nhiều
- Nhìn chung lớp 12B là một tập thể lớp có nhiều học sinh cha ngoan và cá biệt nên cần có một hệ thống giải pháp đồng bộ và cụ thể là rất cần thiết trong năm học cuối cấp này
Phần 2 : Nội dung đề án:
Nh chúng ta đã biết điều quan trọng nhất đối với giáo viên chủ nhiệm là phải có tâm với học sinh, từ
đó mới tìm ra cách giáo dục các em có hiệu quả.Giáo viên chủ nhiệm cần đảm bảo quyền lợi chính
đáng, thởng phạt phân minh, kịp thời, công bằng đối với tất cả học sinh không đợc phép trù úm, ghẻ lạnh, phân biệt đối xử với học sinh Không có công thức nào chung nhất cho công tác chủ nhiệm,
nh-ng trớc tiên cần phải có cái tâm, lònh-ng nhiệt tình và phơnh-ng pháp hợp lý thì sẽ đem lại thành cônh-ng Phải thực sự yêu nghề, mến trẻ, nhiệt tình và tận tâm với công việc Phải gần gũi yêu thơng tôn trọng học sinh Mỗi giáo viên thực sự là một tấm gơng sáng cho học sinh noi theo thể hiện qua t tởng, tác phong ngôn ngữ, cách làm việc và ứng xử hàng ngày Để đạt đợc hiệu quả cao trong công tác chủ nhiệm tôi đa ra các biện pháp sau đây
I / các biện pháp thực hiện và chỉ tiêu phấn đấu
1/ Biên pháp thực hiện
Biện pháp 1: Khảo sát đối tợng học sinh để đa ra những phơng pháp giáo dục phù hợp
8
Trang 9- Khảo sát đối tợng thông qua hồ sơ học bạ, qua giáo viên chủ nhiệm cũ, qua học sinh trong lớp hoặc qua phụ huynh
- Tiến hành phân loại đối tợng để đa vào sổ kế hoạch công tác chủ nhiệm, cụ thể:
Tổng số
HS :50
(46%)
27
28
+ Sĩ số : 50, số nữ :10
+ Số đoàn viên :50
+ Số con TB, BB, liệt sỹ : 03 (TB)
+ Học sinh gặp hoàn cảnh khó khăn : 0
+ Học sinh khuyết tật: 0
+ Học sinh cá biệt về đạo đức : 08
+ Học sinh yếu : 0
+ Học sinh có những năng lực đặc biệt : 0
* Đối với những học sinh có hoàn cảnh gia đình khó khăn ( lớp tôi không có HS quá khó khăn)
* Đối với những học sinh khuyết tật (Lớp tôi không có )
* Đối với học sinh cá biệt về đạo đức: ( có nội dung riêng)
* Đối với học sinh học yếu:
- Tìm hiểu nguyên nhân vì sao em đó học yếu, học yếu những môn nào Có thể là ở gia đình các em
đó không có thời gian học tập vì phải làm nhiều việc hoặc em đó có lỗ hỏng về kiến thức nên cảm thấy chán nản
- Giáo viên lập kế hoạch giúp đỡ đối tợng bằng những việc cụ thể nh sau:
+ Phối hợp với GVBM giảng lại bài mà các em cha hiểu hay còn hiểu mù mờ vào những thời gian ngoài giờ lên lớp
+ Đa ra những câu hỏi từ dễ đến khó để học sinh có thể trả lời đợc nhằm tạo hứng thú và củng cố niềm tin ở các em
+ Thờng xuyên kiểm tra các đối tợng đó trong qua trình lên lớp
+ Tổ chức cho học sinh học theo các loại hình ôn tập, ôn TN và ĐH-CĐ đầy đủ, học nhóm để học sinh khá giúp đỡ học sinh yếu kém tiến bộ
+ Gặp gỡ phụ huynh học sinh trao đổi về tình hình học tập, cũng nh sự tiến bộ của con em để phụ huynh giúp đỡ thêm việc học ở nhà cho các em
+ Chú ý tránh thái độ miệt thị, phân biệt đối xử làm cho các em nhụt chí, xấu hổ trớc bạn bè
Tóm lại dù với đối tợng nào bản thân giáo viên phải lu ý dùng phơng pháp tác động tình cảm, động viên khích lệ kịp thời, phối hợp với phụ huynh để giáo dục và đặc biệt xác định vấn đề giáo dục đạo
đức là then chốt
Biện pháp 2: Xây dựng đội ngũ cán bộ lớp giỏi quản lý, tổ chức, kiểm tra.
Nh chúng ta đã biết xây dựng một đội ngũ cán bộ quản lý giỏi là việc rất quan trọng ngời giáo viên làm công tác chủ nhiệm phải có kế hoạch thực hiện.Hơn nữa, để đội ngũ cán bộ lớp cùng giáo viên chủ nhiệm đôn đốc, nhắc nhở việc thực hiện nề nếp học tập của các bạn là công việc cần thiết và có ích
- Trớc hết , những học sinh đợc chọn làm cán bộ lớp bao giờ cũng phải gơng mẫu trớc các bạn về mọi mặt: Học tập, kỷ luật, tham gia các hoạt động, đối xử với bạn bè
- Sau đó hằng ngày, hàng tuần, các cán bộ lớp bao gồm: lớp trởng,2 lớp phó , 4 tổ trởng, 4 tổ phó
sẽ tiến hành công việc của mình nh sau:
9
Trang 10*Đầu giờ ( trớc giờ truy bài): Tổ trởng, tổ phó kiểm tra những việc sau: soạn sách vở theo đúng thời khóa biểu, mang đầy đủ đồ dùng dậy học,có ý thức xem bài trớc, đi học đúng giò, rồi tổ trởng chấm điểm thi đua theo qui đinh
*Trong giờ học: Tổ trởng, tổ phó theo dõi các bạn trong tổ thái độ học tập, phát biểu xây dựng bài , hoặc mất trật tự, làm việc riêng,, trong giờ học ghi lại trong sổ riêng để báo cáo GVCN
Biện pháp 3: Phối kết hợp thờng xuyên với phụ huynh
* Đối vói Ban đại diện CMHS lớp:
Từ đầu năm học Tôi đã định hớng bầu chọn Ban đại diện phụ huynh của lớp với các tiêu chuẩn sau:
- Phụ huynh có đời sống kinh tế ổn đinh
- Có tâm huyết, nhiệt tình tất cả vì học sinh thân yêu
- Am hiểu nhiều về lĩnh vực giáo dục
- Có con em học khá
* Nhiệm vụ của hội CMHS :
- Kết hợp với GVCN lớp theo dõi, động viên quá trình học tập, sinh hoạt của học sinh Đặc biệt quan tâm đến các phong trào lớp
- Nắm rõ đợc hoàn cảnh gia đình, chỗ ở của từng học sinh để kịp thời thăm hỏi
- Có kế hoạch khen thởng kịp thời học sinh lớp tiến bộ theo từng tuần, tháng, theo các đợt kiểm tra
định kỳ của nhà trờng
*Đối với từng phụ huynh học sinh:
Buổi họp phụ huynh đầu năm, tôi đề ra yêu cầu để phụ huynh cùng GVCN rèn nề nếp học sinh nh sau:
- Hằng ngày kiểm tra sách vở của con em mình
- Nhắc nhở con em học bài cũ và chuẩn bị bài mới trớc khi đến lớp
- Chuẩn bị sách vở và đồ dùng học tập cho con em theo thời khoá biểu hằng ngày
- Giáo dục con ý thức gọn gàng, ngăn nắp khi học tập, vui chơi
- Sinh hoạt điều độ, đúng thời khoá biểu, giờ nào việc nấy tránh tình trạng vừa học vừa chơi
- Thờng xuyên trao đổi với GVCN qua trò chuyện trực tiếp, điện thoại hoặc qua sổ liên lạc để kịp thời nhắc nhở, đôn đốc học sinh nề nếp học tập ở lớp cũng nh ở nhà
Biện pháp 4: Đầu t các phong trào mũi nhọn nhà trờng tổ chức
Từ đầu năm học GVCN dựa vào kế hoạch của nhà trờng và các đoàn thể trong trờng phải đề ra chỉ tiêu cụ thể cho lớp cùng phấn đấu trong các phong trào chung của nhà trờng nh: phong trào giành nhiều bông hoa điểm tốt, các hoạt động văn nghệ TDTT…
- Điều quan trọng là GVCN phải phát hiện những năng lực đặc biệt ở học sinh về văn hoá văn nghệ,
thể dục thể thao, hội hoạ…
- Phối hợp với phụ huynh lập kế hoạch bồi dỡng thờng xuyên cho các học sinh có năng khiếu nói trên
- Bồi dỡng, khơi dậy ở các em lòng say mê hứng thú học tập thông qua những hội thi,Tổ chức các sân chơi ở lớp nh: Rung chuông vàng, đối mặt trong các tiết HĐNGLL để phát huy và chọn lọc những
HS có năng khiếu để tham gia các hội thi do nhà trờng tổ chức
Biện pháp 5: Nêu gơng và khen thởng
- Nắm đợc tâm lý của học sinh rất thích đợc khen, thích đợc động viên nên tôi hớng dẫn Ban cán sự lớp lập bảng chấm điểm thi đua từng HS :
10
Trang 11- Trong cuộc họp phụ huynh đầu năm tôi đề xuất với Ban đại diện phụ huynh về việc khen thởng các học sinh trong lớp thực hiện tốt các phong trào học tập cũng nh các phong trào khác:
- Sau mỗi tuần thi đua, Lớp trởng đánh giá chung các mặt hoạt động, tổ trởng đánh giá cụ thể các mặt học tập cũng nh hoạt động của từng thành viên trong tổ thông qua bảng điểm sau đó bầu chọn một HS tuyên dơng trớc lớp và nhận thởng
- Để tránh trờng hợp một em nhận liên tục nhiều lần, theo qui ớc 3 tuần mới đợc nhận thởng lại ( nếu
em đó điểm nhất tổ thì chọn em điểm nhì tổ )
Biện Pháp 6 : Giáo dục học sinh cá biệt
Giáo dục một học sinh nên ngời là một việc làm không đơn giản , giáo dục những học sinh h ,học sinh các biệt càng khó khăn hơn.Yêu cầu đó đòi hỏi ngời giáo viên không chỉ vững về kiến thức chuyên môn mà cần vững về nghiệp vụ s phạm.Nắm bắt đợc tâm lý học sinh và tình hình để vận dụng tốt các biện pháp giáo dục có hiệu quả
Tôi xin mạnh dạn đa ra 5 quy tắc giáo dục học sinh “cha ngoan” sau đây:
a/ Quy tắc 2H (Hiểu rõ - Hợp tác)
* Hiểu rõ:
- Tìm hiểu tình hình của lớp thông qua giáo viên chủ nhiệm cũ Đây là dịp để kiện toàn lại đội ngũ cán bộ lớp, bổ sung những cái cha làm đợc và phát huy những mặt mạnh mà lớp đã có Từ đó giáo viên chủ nhiệm có thể triển khai dễ dàng kế hoạch giáo dục học sinh “cha ngoan” dựa trên những bao quát khởi đầu mà giáo viên chủ nhiệm cũ cung cấp
- Tìm hiểu một cách hết sức tế nhị học sinh “cha ngoan” từ cán bộ lớp đến cả những em thuộc
“nhóm” của học sinh “cha ngoan” để từ đó có kế hoạch hợp lý và phối hợp với gia đình để giáo dục các em
* Hợp tác:
- Khi đã tiếp xúc đợc với phụ huynh của học sinh “cha ngoan”, điều cần tránh là không nên gay gắt, dồn dập việc báo cáo và phê bình con em họ, vì hơn ai hết họ đã từng nghe nhiều lời ca thán và đã biết rõ con em mình Điều đó sẽ không có tác dụng gì mà ngợc lại làm mất đi ý nghĩa của sự hợp tác, phối hợp giáo dục Vì vậy, cần phải giao tiếp ở một góc độ cởi mở một cách hết sức tâm lý và tế nhị nhng chân tình, tạo cho phụ huynh học sinh một sự tin tởng, một tình cảm gần gũi, thân mật, một thái độ tận tâm hợp tác để giáo dục con em họ trở thành ngời tốt
Quy tắc 2H sẽ giúp giáo viên chủ nhiệm hiểu và chia sẻ với gia đình những khó khăn trong việc dạy
dỗ các em, và ngợc lại gia đình sẵn sàng hợp tác với giáo viên chủ nhiệm để giáo dục con em mình suốt năm học Vấn đề ở đây là các em cần phải đợc giáo dục để hiểu, nhận ra và chống lại tác động tiêu cực của những con ngời và sự việc xấu bằng sự quan tâm của gia đình và của giáo viên chủ nhiệm
b/ Quy tắc 2Q (Quan tâm - Quan sát)
* Quan tâm:
11
Trang 12- Giáo viên chủ nhiệm quan tâm bằng cách trực tiếp hỏi thăm học sinh “cha ngoan” về hoàn cảnh gia
đình để giúp các em dần dần ý thức về việc quan tâm đến gia đình mình kết hợp với quan tâm thăm hỏi học sinh “cha ngoan” về bạn bè thân thích thờng hay chơi với nhau Đồng thời thông qua phối hợp chặt chẽ gia đình, giáo viên bộ môn để hiểu thêm về năng lực học tập cũng nh thái độ và sự tôn trọng, lễ phép của học sinh “cha ngoan” và gián tiếp giúp đỡ, quan tâm, ân cần hơn đối với các em
Phối hợp với các ban ngành, đoàn thể trong nhà trờng để gắn các em vào những hoạt động mà các em
a thích, hoặc chia sẻ, giúp đỡ các em những khó khăn Kêu gọi và yêu cầu các em khác trong lớp biết quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ bạn mình (là những học sinh “cha ngoan”), không nên xem thờng và cô lập bạn, hoặc phê phán một cách thái quá hay gay gắt dẫn đến mâu thuẫn chỉ vì thi đua của lớp quá thấp Điều đó lại có thể thúc đẩy việc tìm kiếm bạn bên ngoài nhà trờng (nhất là những nhóm thiếu niên h hỏng sẽ có khả năng dẫn đến những hậu quả đáng tiếc)
* Quan sát:
- Quan sát, theo dõi học sinh “cha ngoan” hằng ngày về việc thực hiện nội quy, quy chế trờng lớp, về thái độ học tập bằng nhiều hình thức khác nhau sẽ giúp cho giáo viên chủ nhiệm nắm vững và sẽ không vội vàng kết luận mội vi phạm nào đó khi cha tích lũy đầy đủ các sự kiện cần quan sát nhằm tránh làm tổn thơng đến tâm lý và tình cảm của các em
c/ Quy tắc 2N (Nghiêm khắc -Ngọt dịu)
* Nghiêm khắc:
- Giáo viên chủ nhiệm cần xử lí những vi phạm của tất cả học sinh trong lớp với một thái độ nghiêm khắc, công bằng và tôn trọng học sinh, cho dù đó là cán bộ lớp hay học sinh “ch a ngoan” Có nh vậy những em “cha ngoan” sẽ cảm thấy giáo viên chủ nhiệm đã tôn trọng tất cả thành viên trong lớp, không thiên vị, không hề “ghét bỏ” mình (theo suy nghĩ của các em) Cần lu ý: nếu nghiêm khắc quá mức sẽ dẫn đến “phản s phạm” và phản tác dụng
* Ngọt dịu:
- Giáo viên chủ nhiệm phải là ngời tận tụy với công việc, có tình yêu thơng, tấm lòng độ lợng và bao dung đối với học sinh Tuy nhiên lòng yêu thơng ấy không thể pha trộn với những nét ủy mị, mềm yếu và thiếu sự đề ra yêu cầu nghiêm khắc đối với các em, mà ngợc lại Quy tắc này sẽ xóa bỏ khoảng cách, làm cho học sinh “cha ngoan” cảm thấy mình không bị “ghét bỏ” hay bị “bỏ rơi.” Tình cảm thầy-trò dần đợc hình thành, tạo điều kiện thuận lợi cho những tâm sự, những chia sẻ Khi đó những lời động viên, những định hớng của giáo viên chủ nhiệm sẽ đạt hiệu quả cao
d/ Quy tắc 2Đ (Động viên - Định hớng)
* Động viên:
- Trong việc giáo dục học sinh “cha ngoan” thì sự động viên và khuyến khích có vai trò rất quan trọng Học sinh “cha ngoan” đa số là những em có học lực yếu kém, dẫn đến bất mãn, không thiết tha gì đến học tập, hay nói cách khác, không có động cơ, ý thức học tập Chính vì vậy giáo viên chủ nhiệm phải là ngời trực tiếp quan tâm, động viên các em trên tinh thần “kiến tha lâu cũng đầy tổ”,
“có công mài sắt, có ngày nên kim”
12