VẬT LÝ LỚP 9 (cn)

Hướng dẫn HS vận dụng các kiến thức vừa ôn tập và hệ thức của định luật Ôm đểû trả lời C1, C2 GV yêu cầu HS làm TN để kiểm tra hệ thức 1 và 2 đối với đoạn mạch gồm hai điện trở mắc song

Trang 1

TUẦN: 01 Ngày soạn: 20/08/2010

Tiết: 01 Ngày dạy:

Bài 1: SỰ PHỤ THUỘC CỦA CƯỜNG ĐỘ DÒNG ĐIỆN VÀO HIỆU ĐIÊN THẾ GIỮA HAI ĐẦU DÂY DẪN

I – MỤC TIÊU BÀI DẠY:

1.Nêu được cách bố trí và tiến hành thí nghiệm khảo sát sự phụ thuộc của cường độ dòng điện vào hiệuđiện thế giữa hai đầu dây dẫn

2.Vẽ và sử dụng được đồ thị biểu diễn mối quan hệ I, U từ số liệu thực nghiệm

3.Nêu được kết luận về sự phụ thuộc của cường độ dòng điện vào hiệu điện thế giữa hai đầu dây dẫn

II – CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

Đối với mỗi nhóm: (Lớp gồm 6 nhóm)

1 dây điện trở bằng nikenlin chiều dài 1m đường kính 0,3mm, dây này được quấn sẵn trên trụ sứ (điện trởmẫu)

1 ampe kế có GHĐ 1,5A và ĐCNN 0,1A

1 vôn kế có GHĐ 6V và ĐCNN 0,1V

1 công tắc, 1 nguồn điện 6V, 7 đoạn dây nối, mỗi đoạn dài khoảng 30cm

III – TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:

1 - Ổn định tình hình lớp: (1 phút)

2 - Kiểm tra bài cũ: (Không kiểm tra)

3 - Giảng bài mới:

10

15

Hoạt động 1: Ôn lại những kiến thức

liên quan đến bài học

Yêu cầu HS cho biết:

- Cường độ dòng điện cho biết gì? Đơn vị và

kí hiệu?

- Hiệu điện thế được tạo ra ở đâu? Kí hiệu

và đơn vị?

- Để đo cường độ dòng điện chạy qua bóng

đèn và hiệu điện thế giữa hai đầu bóng đèn

cần dùng những dụng cụ gì?

Nêu nguyên tắc sử dụng những dụng

cụ đó?

- Chốt lại lần lượt từng câu trả lời

Hoạt động 2: Tìm hiểu sự phụ thuộc của

cường độ dòng điện vào hiệu điện thế giữa hai

đầu dây dẫn.

Yêu cầu HS tìm hiểu sơ đồ mạch điện

hình 1.1SGK cho biết:

- Tên, cách mắc và công dụng của từng bộ

phận

- Đề nghị các nhóm làm thí nghiệm , ghi kết

quả vào bảng 1

- Theo dõi, kiểm tra, giúp đỡ các nhóm mắc

mạch điện thí nghiệm

Yêu cầu một vài nhóm trả lời C1 rút

- Trả lời câu hỏi củaGV

- Nhận xét và bổxung

- Tìm hiểu sơ đồ Hình1.1

- Trả lời câu hỏi

- Tiến hành TN vàthảo luận nhóm câuC1

I.Thí nghiệm

1) Sơ đồ mạch điện 2) Tiến hành thí nghiệm 3) Nhận xét:

Khi tăng (giảm) hiệu điện thếgiữa hai đầu dây dẫn đi bao nhiêulần thì cường độ dòng điện chạyqua dây dẫn đó cũng tăng (giảm)

đi bấy nhiêu lần

II.Đồ thị biểu diễn sự phụ

thuộc vào cường độ dòng điện

Trang 2

7

ra nhận xét

Hoạt động 3: Vẽ và sử dụng đồ thị để rút

ra kết luận.

- Đồ thị biểu diễn sự phụ thuộc của cường

độ dòng điện vào hiệu điện thế có đặc điểm

gì?

- Yêu cầu HS trả lời C2

- Hướng dẫn HS xác định các điểm biểu

diễn, vẽ đồ thị

- Yêu cầu HS đọc thông tin, quan sát đồ thị

nêu kết luận về mối quan hệ giữa I và U

- Chốt lại kết luận

Hoạt động 4: Cũng cố bài học và vận dụng

Yêu cầu HS nêu kết luận về mối

quan hệ giữa U, I Đồ thị biểu diễn mối quan

hệ này có đặc điểm gì?

Đối với HS yếu kém, có thể cho HS

tự đọc phần ghi nhớ trong SGK rồi trả lời câu

hỏi/

Yêu cầu HS trả lời C5

- Từng HS đọc thông báo về dạng đồ thị trong SGK để trả lời câu hỏi GV đặt ra

- Từng HS làm C2

- Thảo luận nhóm, nhận xét dạng đồ thị, rút ra kết luận

- Từng HS chuẩn bị trả lời câu hỏi của GV

- Từng HS chuẩn bị trả lời C5

- Nhận xét và bổ xung

vào hiệu điện thế

1) Dạng đồ thị

2) Kết luận

Cường độ dòng điện chạy qua một dây dẫn tỉ lệ thuận với hiệu điện thế đặt vào hai đầu dây dẫn đó

III.Vận dụng C5:

4 – Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo: (2 phút)

Học thuộc phần ghi nhớ, khi học bài cần xem lại các thí nghiệm và liên hệ với thực tế

Đọc kĩ các bài tập vận dung

Làm bài tập 1.1 – 1.4 trong sách bài tập

Đọc mục “có thể em chưa biết”

iV – RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:

Trang 3

TIẾT 02 Ngày soạn: 25/08/2010

Ngày dạy:

ĐỊNH LUẬT ÔM

1.Nhận biết được đơn vị điện trở và vận dụng được công thức tính điện trở để giả bài tập

2.Phát biểu và viết được hệ thức của định luật Ôm

3.Vận dụng được định luật Ôm để giải một số dạng bài tập đơn giản

Đối với giáo viên:

Kẻ sẵn bảng ghi giá trị thương số U/I đối với mỗi dây dẫn dựa vào số liệu trong bảng 1 và bảng 2 ở bàitrước

2 - Kiểm tra bài cũ: (5 phút)

1 Nêu cách bố trí và tiến hành thí nghiệm khảo sát sự phụ thuộc của cường độ dòng điện vào hiệu điệnthế giữa hai đầu dây dẫn

2 Vẽ đồ thị biểu diễn mối quan hệ I, U từ số liệu thực nghiệm ở bài trước

3.Nêu kết luận về sự phụ thuộc của cường độ dòng điện vào hiệu điện thế giữa hai đầu dây dẫn

TL HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS KIẾN THỨC

5

7

10

Hoạt động 1: Ôn lại kiến thức có

liên quan đến bài mới.

Yêu cầu HS trả lời câu hỏi sau:

- Nêu kết luận về mối quan hệ giữa cường

độ dòng điện và hiệu điện thế?

- Đồ thị biểu diễn mối quan hệ đó có đặc

điểm gì?

Ngoài ra cường độ dòng điện còn phụ

thuộc vào ytố nào?

Hoạt động 2: Xác định thương số U/I đối

với mỗi dây dẫn.

- Yêu cầu từng HS làm C1, C2

- Theo dõi, kiểm tra, giúp đỡ HS tính toán

cho chính xác

- Yêu cầu một vài HS trả lời C1, C2 và cho

cả lớp thảo luận

- Chốt lại câu trả lời

Hoạt động 3: Tìm hiểu khái niệm

điện trở.

Yêu cầu HS đọc thông tin cho biết:

- Công thức tính điện trở của một dây dẫn?

- Kí hiệu, đơn vị và ý nghĩa của điện trở

- Khi tăng hiệu điện thế đặt vào hai đầu

dây dẫn lên hai lần thì điện trở của nó tăng

mấy lần? Vì sao?

- Hiệu điện thế giữa hai đầu dây dẫn là 3V,

dòng điện chạy qua nó có cường độ 250mA

- Từng HS chuẩn bị trảlời câu hỏi của GV

- Từng HS làm C1 tínhthương số U/I

- Từng HS trả lời C1,C2

- Cả lớpø thảo luận theohướng dẫn

- Từng HS đọc phầnthông báo khái niệmđiên trở trong SGK

- Cá nhân suy nghĩ vàtrả lời các câu hỏi

- Từng HS làm và trảlời

ĐIỆN TRỞ CỦA DÂY DẪNĐỊNH LUẬT ÔM

I.Điện trở của dây dẫn

1) Xác định thương số U/I đối với mỗi dây dẫn

C1:

C2: Đối với mỗi dây dẫn giá trịthương số U/I không đổi, với cácdây dẫn khác nhau thì khác nhau

2) Điện trở

- Trị số U/I không đổi đối vớimỗi dây dẫn gọi là điện trở củadây dẫn đó

- Đơn vị điện trở là Ôm

- kí hiệu: 

1K = 1000  1M = 1000 K

Trang 4

5 10 Tính điện trở của dây Hãy đổi các đơn vị sau: 0,5M = …kk = …k  Nêu ý nghĩa của điện trở Hoạt động 4: Phát biểu và viết hệ thức định luật Ôm. Yêu cầu một vài HS phát biêu định luật Ôm trước lớp Chốt lại hệ thức và định luật Hoạt động 5: Cũng cố bài học và vận dụng Yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Công thức R = U/I dùng để làm gì? Từ công thức này có thể nói rằng U tăng bao nhiêu lần thì R tăng bấy nhiêu lần được không? Tại sao? Gọi một HS lên bảng giải C3, C4 và trao đổi với lớp GV chính xác hoá câu trả lời của HS - Nhận xét và bổ xung - Từng HS viết hệ thức của định luật Ôm vào vở và phát biểu định luật Từng HS trả lời câu hỏi GV đưa ra Từng HS giả C3, C4 * Ý nghĩa của điện trở( SGK) II.Định luật ôm 1) Hệ thức định luật Ôm R U I  2) Phát bbiểu định luật Ôm Cường độ dòng điện chạy qua dây dẫn tỉ lệ thuận với hiệu điện thế đặt vào hai đầu dây và tỉ lệ nghịch với điện trở của dây III Vận dụng C3: C4: 4 – Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo: (2 phút) Học thuộc phần ghi nhớ, khi học bài cần xem lại các thí nghiệm và liên hệ với thực tế Làm bài tập 2.1 – 2.4 trong sách bài tập Đọc mục “có thể em chưa biết” IV – RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:

Trang 5

TUẦN: 02 Ngày soạn: 29/08/2010

Tiết: 03 Ngày dạy:

Thực hành

Bài 3: XÁC ĐỊNH ĐIỆN TRỞ CỦA MỘT DÂY DẪN

BẰNG AMPE KẾ VÀ VÔN KẾ

1.Nêu được cách xác định điện trở từ công thức tính điện trở

2.Mô tả được cách bố trí và tiến hành được TN xác định điện trở của một dây dẫn bằng ampe kế và vônkế

3.Có ý thức chấp hành nghiêm túc quy tắc sử dụng các thiết bị điên trong TN

1 dây dẫn có điện trở chưa biết giá trị

1 nguồn điên có hiệu điện thế điều chỉnh được các giá trị từ 0V đến 6V một cách liên tục

1 công tắc, 7 đoạn dây nối, mỗi đoạn dài khoảng 30cm

Mỗi HS chuẩn bị sẵn báo cáo thực hành như mẫu SGK, trong đó đã trả lời các câu hỏi phần 1

1 đồng hồ đo điện năng

2 - Kiểm tra bài cũ: (không kiểm tra)

10

32

Hoạt động 1: Trình bày phần trả lời câu

hỏi trong báo cáo thực hành

- Kiểm tra việc chuẩn bị báo cáo thực

Hoạt động 2: Mắc mạch điện theo sơ đồ

và tiến hành đo.

- Theo dõi, giúp đỡ, kiểm tra các nhóm

mắc mạch điện, đặc biệt là khi mắc vôn

- Từng HS chuẩn bị trảlời câu hỏi của GV

- Từng HS vẽ sơ đồmạch điện TN (có thểtrao đổi nhóm)

- Các nhóm mắc mạchđiện theo sơ đồ đã vẽ

Thực hànhXÁC ĐỊNH ĐIỆN TRỞ CỦA MỘTDÂY DẪN BẰNG VÔN KẾ VÀ

AMPE KE

I.Chuẩn bị

II.Nội dung thực hành

Trang 6

kế và ampe kế.

- Theo dõi, nhắc nhở mọi HS đều phải

tham gia hoạt động tích cực

- Yêu cầu HS nộp báo cáo

thực hành

- Nhận xét kết quả, tinh thần và thái độ

thực hành của một vài nhóm

- Tiến hành đo, ghi kết quả vào bản báo cáo - Cá nhân hoàn thành bản báo cáo để nộp - Nghe GV nhận xét để rút kinh nghiệm cho bài sau 4 – Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo: (2 phút) Xem lại các thí nghiệm và liên hệ với thực tế IV – RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:

TIẾT 04 Ngày soạn: 30/08/2010

Ngày dạy:

Bài 4: ĐOẠN MẠCH NỐI TIẾP

1.Suy luận để xây dựng được công thức tính điện trở tương đương của đoạn mạch gồm hai điện trở mắc nối tiếp Rtđ = R1 + R2 và hệ thức U1/U2 = R1/R2 từ các kiến thức đã học

2.Mô tả được cách bố trí và tiến hành thí nghiệm kiểm tra các hệ thức đã suy ra từ lí thuyết

3.Vận dụng được những kiến thức đã học để giải thích một số hiện tượng và giải bài tập về đoạn mạch nối tiếp

3 điện trở mẫu lần lượt có giá trị 6, 10, 16

1nguồn điện 6V, 1 công tắc, 7 đoạn dây nối, mỗi đoạn dài khoảng 30cm

4 Hoạt động 1: Ôn lại những kiền thức liên quan

đến bài mới.

Yêu cầu HS cho biết, trong đoạn mạch

gồm hai bóng đèn mắc nối tiếp:

- Cường độ dòng điện chạy qua mỗi đèn có liên

hệ như thế nào với cường độ dòng điện mạch

chính?

- Hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch có mối

- Từng HS chuẩn bị trả lời các câu hỏi của GV

- Ghi vào vở

ĐOẠN MẠCH NỐI TIẾP

I Cường độ dòng điện và

hiệu điện thế trong đoạn mạch mắc nối tiếp

1) Nhớ lại kiến thức ở lớp 7

Trang 7

10

13

liên hệ như thế nào với hiệu điện thế giữa hai

đầu mỗi đèn

Chốt lại các câu trả lời

Hoạt động 2: Nhận biết được đoạn mạch

gồm hai điện trở mắc nối tiếp.

- Yêu cầu HS trả lời C1 và cho biết hai điện trở

có mấy điểm chung

- Thông báo đặc điểm của U và I

- Hướng dẫn HS vận dụng các kiến thức vừa ôn

tập và hệ thức định luật Ôm để trả lời C2

- Yêu cầu HS làm thí nghiệm kiểm tra hệ thức

(1) và (2) đối với đoạn mạch gồm các điện trở

mắc nối tiếp

Hoạt động 3: Xây dựng công thức tính

điện trở tương đương của đoạn mạch gồm hai điện

trở mắc nối tiếp.

- Thế nào là điện trở tương đương của một đoạn

mạch điện?

- Hướng dẫn HS xây dựng công thức (4)

- Kí hiệu hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch

là U, giữa hai đầu mỗi điện trở là U1, U2 Hãy viết

hệ thức liên hệ giữa U, U1, U2

- Cường độ dòng điện chạy qua đoạn mạch là I

Viết biểu thức tính U, U1, U2 theo I và R tương

ứng

Hoạt động 4: Tiến hành thí nghiệm kiểm

tra.

- Hướng dẫn HS làm TN như SGK Theo dõi,

kiểm tra các nhóm HS mắc mạch điện theo sơ đồ

- Yêu cầu một HS phát biểu kết luận

- Chốt lại kết luận

Hoạt động 5: Cũng cố bài học và vận

dụng

Cần mấy công tắc để điều khiển đoạn

mạch nối tiếp?

Trong sơ đồ hình 4.3b SGK, có thể chỉ

mắc hai điện trở có trị số thế nào nối tiếp với

nhau (thay cho 3 điện trở)? Nêu cách tính

điện trở tương đương của đoạn mạch AC

- Từng HS trả lời C1

- Nhận xét bổ xung

- Ghi đặc điểm của Uvà I

- Từng HS đọc phầnkhái niệm điện trởtương đương trongSGK

- Từng HS làm C3

- Các nhóm mâcmạch điện và tiếnhành thí nghiệm theohướng dẫn của SGK

- Thảo luận nhóm đểrút ra kết luận

2) Đoạn mạch gồm hai điện

trở mắc nối tiếp

I = I1 = I2 (1)

U = U1 + U2 (2)

2

1 2

1

R

R U

U

 (3)

II.Điện trở tương đương của

đoạn mạch mắc nối tiếp

1) Điện trở tương đương

Là điện trở thay thế cho đoạnmạch sao cho với cùng U thì Ikhông đổi

2) Công thức tính điện trở

tương đương của đoạn mạch gồm hai điện trở mắc nối tiếp

Đọc mục “có thể em chưa biết

IV – RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:

Trang 8

TUẦN: 03 Ngày soạn: 02/09/2010

Bài 5: ĐOẠN MẠCH SONG SONG

1.Suy luận để xây dựng được công thức tính điện trở tương đương của đoạn mạch gồm hai điên trở mắc song song và hệ thức I1/I2 = R2/R1 từ những kiến thức đã học.

2.Mô tả được cách bố trí và tiến hành TN kiểm tra lại các hệ thức suy ra từ lí thuyết đối với đoạn mạch song song.

3.Vận dụng được những kiến thức đã học để giải thích một số hiện tượng thực tế và giải bài tập về đoạn mạch song song.

3 điện trở mẫu, trong đó có một điện trở là điện trở tương đương của hai điện trở kia khi chúng mắc song song.

1 ampe kế có GHĐ 1,5A và có ĐCNN 0,1A.

1 vôn kế có GHĐ 6V và có ĐCNN 0,1V.

1 công tắc, 1nguồn 6V, 7 đoạn dây dẫn, mỗi đoạn dài khoảng 30cm.

1.Nêu công thức tính điện trở tương đương của đoạn mạch gồm hai điện trở mắc nối tiếp Rtđ = R1 +

R2 và hệ thức U1/U2 = R1/R2.

2.Mô tả cách bố trí thí nghiệm kiểm tra các hệ thức ở câu 1.

4 Hoạt động 1: Ôn lại những kiến

thức có liên quan đến bài học.

Yêu cầu HS trả cho biết: Trong đoạn mạch gồm hai bóng đèn mắc

song song, hiệu điện thế và cường độ

dòng điện mạch chính có quan hệ thế

- HS trả lời câu hỏi của GV.

ĐOẠN MẠCH SONG SONG

I Cường độ dòng điện và

hiệu điện thế trong đoạn mạch mắc song song

1) Nhớ lại kiến thức ở lớp 7

Trang 9

8

10

nào với hiệu điện thế và cường độ

dòng điện các mạch rẽ?

Nhận xét và hoàn thiện câu trả lời

Hoạt động 2: Nhận biết được đoạn

mạch gồm hai điện trở mắc song song.

Yêu cầu HS trả lời C1 và cho biết hai điện trở này có mấy điểm

chung? Cường độ dòng điện và hiệu

điện thế của đoạn mạch này có đặc

điểm gì?

Hướng dẫn HS vận dụng các kiến thức vừa ôn tập và hệ thức của

định luật Ôm đểû trả lời C1, C2

GV yêu cầu HS làm TN để kiểm tra hệ thức (1) và (2) đối với

đoạn mạch gồm hai điện trở mắc song

song.

Hoạt động 3: Xây dựng công thức

tính điện trở tương đương của đoạn

mạch gồm hai điện trở mắc song song.

Yêu cầu HS xây dựng công thức (4).

Viết liên hệ giữa I, I1, I2 theo

U, Rtđ, R1, R2.

Vận dụng hệ thức (1) để suy ra

hệ thức (4)

Hoạt động 4: Tiến hành thí

nghiệm kiểm tra.

Hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra các nhóm HS mắc mạch điện và tiến

hành TN hteo hướng dẫn trong SGK.

Yêu cầu một vài HS phát biểu kết luận.

Hoạt động 5: Cũng cố bài học

và vận dụng.

Yêu cầu HS làm C4, C5.

Hướng dẫn HS thảo luận C4, C5.

ù

- Tìm hiểu C1, C2

- Từng HS trả lời C1, C2

- Vận dụng hệ thức (1) và (2) và hệ thức của định luật Ôm, chứng minh hệ thức (3) ( thảo luận nhóm).

- Từng HS vận dụng kiến thức đã học để xây dựng công thức (4) (trả lời C3).

- Các nhóm mắc mạch điện và tiến hành TN theo hướng dẫn SGK.

- Thảo luận nhóm để rút

ra kết luận.

- Từng HS trả lời C4.

- Thảo luận theo hướng dẫn

2) đoạn mạch gồm hai điện

trở mắc song song

II.Điện trở tương đương của

đoạn mạch mắc song song

1) Công thức tính điện trở

tương đương của đoạn mạch gồm hai điện trở mắc song song

III.Vận dụng

C4:

C5:

Học thuộc phần ghi nhớ, khi học bài cần xem lại các thí nghiệm và liên hệ với thực tế.

Đọc kĩ các bài tập vận dung.

Làm bài tập 5.1 – 5.6 trong sách bài tập.

Trang 10

TIẾT 06 Ngày soạn: 6/09/2010 Ngày dạy:

Bài 6: BÀI TẬP VẬN DỤNG ĐỊNH LUẬT ÔM

Vận dụng các kiến thức đã học để giải được các bài tập đơn giản về đoạn mạch gồm nhiều nhất là ba điện trở

Bảng liệt kê các giá trị hiệu điện thế và cường độ dòng điện định mức của một số đồ dùng đien dùng trong

gia đình, với hai loại nguồn điên 110V và 220V

12

10

Hoạt động 1: Giải bài 1

Yêu cầu HS trả lới các câu hỏi sau:

- R1 và R2 được mắc với nhau như thế nào?

- Ampe kế và vôn kế đo những đại lượng nào

trong mạch

- Khi biết hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch

và cường độ dòng điện chạy qua mạch chính, vận

dụng công thức nào để tính Rtđ?

- Vận dụng công thức nào để tính R2 khi biết Rtđ

và R1?

Hướng dẫn HS tìm cách giải khác

Tính hiệu điện thế U2 giữa hai đầu R2 từ đó tính R2

Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi sau:

- R1 và R2 được mắc với nhau như thế nào?

- Các ampe kế đo những đại lượng nào trong

mạch?

Từng HS chuẩn bị trả lời câu hỏi của GV

- Cá nhân suy nghĩ, trả lời câu hỏi của GV để làm câu a của bài 1

- Từng HS làm câu b

- Thảo luận nhóm để tìm ra cách giải khác đối với câu b

- Từng HS chuẩn bị trả lời câu hỏi của

BÀI TẬP VẬN DỤNG ĐỊNH

LUẬT ÔM

1) Giải bài 1

a) Tính điện trở tương đương của đoạn mạch

Rtđ = U/I = 6/0,5 Rtđ = 12()

b) Tính điện trở R2 Rtđ = R1 + R2 => R2 = Rtđ – R1 R2 = 12 – 5 = 7()

a)Tính hiệu điện thế UAB của đoạn mạch

UAB = U1 = U2 Uab = I1R1 = 1,2 10 = 12(V) b)Tính điện trở R2

Trang 11

5

Tính UAB theo mạch rẽ R1

Tính I2, từ đó tính R2

Hướng dẫn HS tìm cách giải khác

Từ kết quả câu a, tính Rtđ

Biết Rtđ và R1, hãy tính R2

Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi sau:

- R2 và R3 được mắc với nhau như thế nào? R1

được mắc như thế nào đối với đoạn mạch MB?

Ampe kế đo đại lượng nào trong mạch?

-Viết công thức tính Rtđ theo R1 và RMB

- Viết công thức tính cường độ dòng điện chạy

qua R1

- Viết công thức tính hiệu điện thế UMB từ đó tính

I2 và I3

Hướng dẫn HS tìm cách giải khác: Sau khi tính được I1, vận dụng hệ thức I3/I2 = R2/R3 và I1 =

I2 + I3 từ đó tính được I2 và I3

động 4: Cũng cố

Yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Muốn giải bài tập về định luật Ôm cho các loại đoạn mạch, cần

tiến hành theo mấy bước?

Cho HS ghi lại các bước giải bài tập phần này

GV để làm câu a

- Từng HS làm câu b

- Thảo luận nhóm để tìm ra cách giải khác đối với câu b

Từng HS chuẩn bị trả lời câu hỏi của GV để làm câu a

Từng HS làm câu b

Thảo luận nhóm để tìm ra cách giải khác đối với câu b

Thảo luậnå trả lời câu hỏi của GV

I2 =U/R2 => R2 = U/I2 R2 = 12/1,8 = 6,7()

a)Tình điện trở đoạn mạch AB RMB = 30 : 2 = 15()

Tính điện trở đoạn mạch AB RAB = RMB + R1 = 15 + 15

= 30 ()

b)Tính cường độ dòng điện chạy qua mỗi điện trở I1 = U/R1 = 12/30 = 0,4(A) U2 = U3 = 6V I2 = I3 = 0,2A 4 – Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo: (2 phút) Học thuộc phần ghi nhớ, khi học bài cần xem lại các thí nghiệm và liên hệ với thực tế Đọc kĩ các bài tập vận dung Làm bài tập 6.1 – 6.5 trong sách bài tập IV – RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG

TUẦN: 04 Ngày soạn: 12/09/2010

Bài 7: SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ VÀO

CHIỀU DÀI DÂY DẪN

1.Nêu được điện trở của dây dẫn phụ thuộc vào chiều dài, tiết diện và vật liệu làm dây dẫn

2.Biết cách xác định sự phụ thuộc của điện trở vào một trong các yếu tố (chiều dài, tiết diện, vâtị liệu làm dây dẫn)

3.Suy luận và tiến hành được TN kiểm trặ phụ thuộc của điện trở vào chiều dài dây dẫn

4.Nêu được điện trở của các dây dẫn có cùng tiết diện và dược làm từ cùng một vật liệu thì tỉ lệ thuận với chiều dài của dây

Đối với cả lớp:

1 đoạn dây dẫn bằng đồng có vỏ bọc cách điện, dài 80cm, tiết diên 1mm2

Trang 12

1 đoạn dây thép dài 50cm, tiết diện 3mm2.

1 cuộn dây kim loại dài 10m, tiết diện 0,1mm2

1 nguồn điên 3V, 1công tắc

1 ampe kế có GHĐ 1,5A, ĐCNN 0,1A 1 vôn kế có GHĐ 10V, ĐCNN 0,1V

3 dây điện trở có cùng tiết diện và được làm bằng cùng một loại vật liệu: một dây dài l (R=4 ), một dâydài 2l và dây thứ ba dài 3l Mỗi dây được quấn quanh một lõi cách điẹn phẳng, dẹt và dể xác định số vòng dây

8 đoạn dây nối có lõi bằng đồng và có vó cách điện, mỗi đoạn dài khoảng 30cm

10

15

Hoạt động 1: Tìm hiểu về công

dụng của dây dẫn và các loại dây dẫn

thường được sử dụng.

- Dây dẫn được dùng làm gì?

- Quan sát thấy dây dẫn ở đâu xung

quanh ta? (Mạng điện trong gia đình,

trong các thiết bị điên…k)

- Nêu tên các vật liệu có thể được dùng

làm dây dẫn (đồng, nhôm…k)

Nhận xét và hoàn thiện các câu trả lời

Hoạt động 2: Tìm hiểu điện trở của

dây dẫn phụ thuộc vào những yếu tố nào.

Gợi ý HS trả lời câu hỏi này nhưsau:

Nếu đặt vào hai đầu dây dẫn mộthiệu điện thế U thì có dòng điện chạy

qua nó hay không? Khi đó dòng điện này

có một cường độ I nào đó hay không?

Khi đó dây dẫn có một điện trở hay

không?

Đề nghị HS quan sát hình 7.1SGK hoặc quan sát trực tiếp các cuộn

dây dẫn đã chuẫn bị

Yêu cầu HS dự doán xem điệntrở của các dây dẫn này có như nhau

không

- Các yếu tố nào có thể làm ảnh hưởng

đến điện trở của dây

- Để xác định sự phụ thuộc của điện trở

vào một trong các yếu tố thì phải làm

như thế nào?

Hoạt động 3: Xác định sự phụ thuộc

của điện trở vào chiều dài dây dẫn

Đè nghị từng nhóm HS nêu dựđoán theo yêu cầu của C1 và ghi lênâ

bảng các dự đoán đó

- Các nhóm HS thảoluận về các vấn đề:

- Trả lời các câu hỏicủa GV

- Các nhóm thảo luậnđể trả lời câu hỏi: Cácdây dẫn có điện trởkhông? Vì sao?

- HS quan sát cácđoạn dây

- Nêu dự đoán:

- Nêu dự kiến cáchlàm

- Các nhóm thảo luậnC1

- Từng nhóm tiếnhành TN kiểm tra vàđối chiếu kết quả thuđược với dự đoán đãnêu và nhận xét

Để xác định sự phụ thuộc củađiện trở vào yếu tố x nào đó thì phải

đo điện trở của dây dẫn có yếu tố xkhác nhau còn các yếu tố khác nhưnhau

II Sự phụ thuộc của điện trở vào chiều dài dây dẫn

1) Dự kiến cách làm

2) Thí nghiệm kiểm tra

3) Kết luận

Điện trở của dây dẫn tỉ lệ thuận vớichiều dài của dây

Trang 13

Theo dõi, kiểm tra và giúp đỡcác nhóm tiến hành TN, kiểm tra việc

mắc mạch điện, đọc và ghi kết quả đo

vào bảng 1 trong từng lần TN

Yêu cầu mỗi nhóm đối chiếu kếtquả thu được với dự đoán đã nêu

Đề nghị một vài HS nêu kết luậnvề sự phụ thuộc của điện trở dây dẫn vào

chiều dài dây

Hoạt động 4: Cũng cố và vận dụng

Gợi ý : Trong hai trường hợp nàođoạn mạch có điện trở lớn hơn và do đó

cường độ dòng điện chày qua sẽ nhỏ

hơn?

Gợi ý : Trước hết áp dụng địnhluật Ôm để tính điện trở của cuộn dây,

sau đó vận dụng kết luận đã rút ra trên

đây để tính chiều dài cuộn dây

Yêu cầu HS phát biểuđiều cần ghi nhớ của bài học

Làm bài tập 7.1 7.4 trong sách bài tập

TIẾT 08 Ngày soạn: 14/09/2010

Ngày dạy:

Bài 8: SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ

VÀO TIẾT DIỆN DÂY DẪN

1.Suy luận được rằng các dây dẫn có cùng chiều dài và làm từ cùng một loại vật liệu thì điện trở củachúng tỉ lệ nghịch với tiết diện của dây (trên cơ sở vận dụng sự hiểu biết về điện trở tương đương của đoạn mạchsong song)

2.Bố trí và tiến hành được TN kiểm tra mối quan hệ giữa điện trở và tiết diện của dây dẫn

3.Nêu được điện trở của các dây dẫn có cùng chiều dài và làm từ cùng một vật liệu thì tỉ lệ nghịch với tiếtdiện của dây

2 đoạn dây bằng hợp kim cùng loại, có cuùng chiều dài nhưng có tiết diện khác nhau

1 ampe kế có GHĐ 1,5A và có ĐCNN 0,1A

1 vôn kế có GHĐ 6V và có ĐCNN 0,1V

1 công tắc, 1nguồn 6V, 7 đoạn dây dẫn, mỗi đoạn dài khoảng 30cm, 2 chốt kẹp nối dây dẫn

II – TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:

1.Điện trở của dây dẫn có phụ thuộc vào chiều dài, tiết diện và vật liệu làm dây dẫn không?

2.Điện trở của các dây dẫn có cùng tiết diện và dược làm từ cùng một vật liệu phụ thuộc như thế nào vàochiều dài của dây?

Trang 14

8

10

12

7

Hoạt động 1: Trả lời câu hỏi kiểm

tra bài củ và trình bày lời giải bài tập ở

nhà theo yêu cầu của GV.

Yêu cầu HS trả lời câu hỏi sau:

Điện trở của đây dẫn phụ thuộcnhững yếu tố nào?

Phải tiến hành TN với các dây dẫnnhư thế nào để xácù định sự phụ thuộc của

điện trở dây dẫn vào chiều dài của chúng?

Các dây dẫn có cùng tiết diện vàlàm từ cùng một vật liệu phụ thuộc vào

chiều dài dây như thế nào?

Đề nghị một HS khác trình bày lờigiải bài tập 7.2 SBT

Nhận xét câu trả lời và lời giải củaHS

Hoạt động 2: Nêu dự đoán về sự phụ

thuộc của điện trở dây dẫn vào tiết diện

Đề nghị HS thảo luận để xét sựphụ thuộc của điện trở dây dẫn vào tiết

diện thì cần phải sử dụng các loại dây dẫn

các dự đoán đó

Hoạt động 3: Tiến hành thí nghiệm

kiểm tra dự đoán đã nêu theo yêu cầu của

C2

Yêu cầu HS làm thí nghiệm kiểm tra

như hình 8.3 Theo dõi, kiểm tra, giúp đỡ

các nhóm tiến hành TN kiểm tra việc mắc

mạch điện, ghi kết quả đo vào bảng 1

tiết diện dây

Chốt lại kết luận

Hoạt động 4: Cũng cố và vận

dụng

Gợi ý C3:

- Trả lời lần lượt từngcâu hỏi

- Các nhóm thảo luận

- Trả lời C1

- Các nhóm thảo luận

- Nêu ra dự đoán về sựphụ thuộc của điện trởdây dẫn vào tiết diệncủa chúng

- Thực hiện yêu cầucủa C2

- Từng nhóm HS mắcmạch điện theo sơ đồ8.3 SGK, tiến hành TNvà ghi kết quả đo vàobảng 1 SGK

- Đối chiếu với dựđoán của nhóm mìnhvà rút ra kết luận

- Nêu kết luận

- Từng HS trả lời C3

- Từng HS làm C4

- Từng HS tự đọcphần “có thể em chưabiết”

Chép vào vởnội dung ghi nhớ phầnđóng khung ở cuối bài

SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞVÀO TIẾT DIỆN DÂY DẪN

I.Dự đoán sự phụ thuộc của điện trở vào chiều dài dây dẫn

II.Thí nghiệm kiểm tra

1) Lắp mạch điện 2) Thí nghiệm 3) Nhận xét

Trang 15

Tiết diện của dây thứ 2 lớn gấp mấy lần dây thứ nhất?

Vận dụng kết luận trên đây, so sánh điện trở của hai dây

Gợi ý như trên cho C4

Đề nghị HS đọc phần “có thể em chưa biết”

Làm bài tập 8.1 – 8.5 trong sách bài tập, làm C5, C6 SGK

TUẦN: 05 Ngày soạn: 19/09/2010

Bài 9: SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ

VÀO VẬT LIỆU LÀM DÂY

1.Bố trí và tiến hành được thí nghiệm để chứng tỏ rằng điện trở của các dây dẫn có cùng chiều dài, tiết diện và được làm từ các vật liệu khác nhau thì khác nhau

2.So sánh được mức độ dẫn điện của các chất hay các vật liệu căn cứ vào bảng giá trị điện trở suất của chúng

3.Vận dụng công thức điện trở để tính được một đại lượng khi biết các đại lượng còn lại

1 cuộn dây bằng inox, trong đó dây dẫn có tiết diện S = 0,1mm2 và có chiều dài l = 2m

1 cuộn dây bằng nikenlin, trong đó dây dẫn có tiết diện S = 0,1mm2 và có chiều dài l = 2m

1 cuộn dây bằng nicrom, trong đó dây dẫn có tiết diện S = 0,1mm2 và có chiều dài l = 2m

Trang 16

1 công tắc, 1nguồn 6V, 7 đoạn dây dẫn, mỗi đoạn dài khoảng 30cm, 2 chốt kẹp nối dây dẫn.

1.Các dây dẫn có cùng chiều dài và làm từ cùng một loại vật liệu thì điện trở của chúng phụ thuộc thế nàovào tiết diện của dây

2.trình bày cách bố trí TN kiểm tra mối quan hệ giữa điện trở và tiết diện của dây dẫn

5

10

5

Hoạt động 1: Trả lời câu hỏi kiểm tra

bài củ và trình bày lời giải bài tập ở nhà theo

yêu càu của GV

Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi:

Phải tiến hành thí nghiệm với các dây

dẫn có đặc điểm gì để xác định sự phụ thuộc

cuẩ điện trở dây dẫn vào tiết diện của chúng?

Các dây dẫn có cùng chiều dài cùng

tiết diện phụ thuộc vào vật liệu làm dây dẫn

như thế nào?

Yêu cầu HS giải bài tập 8.2 SBT

Nhận xét câu trả lời và lời giải của

HS

Hoạt động 2: Tìm hiểu sự phụ thuộc của

điện trở vào vật liệu làm dây dẫn.

Cho HS quan sát các đoạn dây dẫn có

cùng chiều dài cùng tiết diện nhưng làm bằng

các vật liệu khác nhau và đề nghị HS trả lời

C1

Hoàn thiện câu trả lời

Đề nghị HS thảo luận mục 1 và làm thí

nghiệm

Theo dõi, giúp đỡ các nhóm HS vẽ sơ

đồ mạch điện, lập bảng ghi các kết quả đo và

quá trình tiến hành TN của mỗi nhóm

Đề nghị các nhóm HS nêu nhận xét

và rút ra kết luận

Hoàn thiện kết luận

Hoạt động 3: Tìm hiểu về điên trở

suất

Yêu cầu HS đọc thông tin và cho biết:

Sự phụ thuộc của điện trở vào vật liệu

làm dây dẫn được đặc trưng bằng đại lượng

nào?

Đại lượng này có trị số xác định như

thế nào?

Đơn vị của đại lượng này là gì?

Hãy nêu nhận xét về trị số điện trở

suất của kim loại và hợp kim trong bảng 1

SGK

Điện trở suất của đồng là bao nhiêu? Có ý

- Quan sát các dâyvà trả lời C1

- Thảo luận nhóm

- Vẽ sơ đồ mạchđiệnû

- Lập bảng ghi kếtquả đo

- Làm TN theo nhómnêu nhận xét và kếtluận

- Từng HS đọc thôngtin SGK

Từng HS tìmhiểu bảng điện trởsuất của một số chất -Trả lời câu hỏi củaGV

- Nhận xét, bổ xung

- Tính theo các bước

SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞVÀO VẬT LIỆU LÀM DÂY DẪN

I.Sự phụ thuộc của điện trở dây dẫn vào vật liệu làm dây dẫn

1) Điện trở suất

Điện trở suất của một vật liệu cótrị số bằng điện trở của một đoạndây dẫn hình trụ được làm bằng vậtliệu đó có chiều dài 1m, có tiết diện1m2

Trang 17

10

nghĩa gì?

Trong số các chất được nêu trong

bảng thì chất nào dẫn điện tốt nhất? Tại sao

đồng thường được dùng để làm lõi dây nối

của các mạch điện?

Đề nghị HS làm C2

Hoạt động 4: Xây dựng công thức tính

điện trở theo các bước như yêu cầu của C3.

Đề nghị HS làm C3 GV gợi ý như

sau:

Đề nghị HS đọc kĩ lại đoạn viết về ý

nghĩa của điện trở suất trong SGK để từ đó

tính R1

Yêu cầu HS nêu đơn vị đo của các đại

lượng có trong công thức vừa xây dựng

Hoàn thiện công thức

Hoạt động 5: Vận dụng, rèn luyện kĩ năng

tính toán và cũng cố.

Đề nghị từng HS làm C4 Gợi ý :

Nêu công thức tính tiết diện tròn của

dây dẫn theo đường kính?

Đổi các đơn vị sang đơn vị chuẩn

Đại lượng nào cho biết sự phụ thuộc

của điện trở dây dẫn vào vật liệu làm dây

dẫn?

Căn cứ vào đâu để nói chất này dẫn

điện tốt hơn hay kém hơn chất kia?

Điện trở của dây dẫn được tính theo

công thức nào

trong SGK

- Rút ra công thức tính điện trở của dây dẫn và nêu đơn vị đo các đại lượng có trong công thức

- Từng HS làm C4

- Suy nghĩ nhớ lại để trả lời các câu hỏi của GV

2) Công thức điện trở

3) Kết luận:

R S





 Trong đó:

 là điện trở suất (m)

l là chiều dài dây (m)

S là tiết diện của dây (m2)

II.Vận dụng

C4:

C5:

C6:

TIẾT 10 Ngày soạn: 20/09/2010

Ngày dạy:

Bài 10: BIẾN TRỞ ĐIỆN TRỞ

DÙNG TRONG KĨ THUẬT

1.Nêu được biến trở là gì và nêu được nguyên tắc hoạt động của biến trở

2.Mắc biến trở vào mạch điện để điều chỉnh cường độ dòng điện chạy qua mạch

3.Nhận ra các điện trở dùng trong kĩ thuật (không yêu càu xác định trị số của các điện trở theo các vòng

Trang 18

Một biến trở tay quay có cùng trị số kĩ thuật như biến trở con chạy nói trên

1 biến trở con chạy có điện trơ lớn nhất 20 và chịu được dòng điên có cường độ lớn nhất 2A

1 biến trở than (chiết áp) có các trị số kĩ thuật như biến trở con chạy nói trên

1 công tắc, 1nguồn 3V, 7 đoạn dây dẫn, mỗi đoạn dài khoảng 30cm

1 bóng đèn 2,5V-1W, 3 điện trở kĩ thuật loại có ghi trị số, 3 điện trở kĩ thuật loại có các vòng màu

1.Điện trở của các dây dẫn phụ thuộc như thêa nào vào chiều dài, tiết diện và vật liệu làm dây?

2 Căn cứ vào bảng giá trị điện trở suất so sánh mức độ dẫn điện của của dây đồng và dây sắt?

3.Vận dụng công thức điện trở để giải bài 9.2 SBT

rõ từng loại biến trở

Yêu cầu HS đối chiếu hình 10.1a SGK vớibiến trở con chạy thật và yêu cầu một vài HS chỉ ra

đâu là cuộn dây của biến trở, Đâu là hai đầu ngoài

cùng A, B của nó, đâu là con chạy và thực hiện C1,

C2

Đề nghị HS vẽ lại các kí hiệu sơ đồ của biếntrở và dùng bút chì tô đậm phần biến trở cho dòng

điện chạy qua nếu chúng được mắc vào mạch

Hoạt động 2: Sử dụng biến trở để đều chỉnh

cường độ dòng điện.

Theo dõi, hướng dẫn các em vẽ sơ đồ mạchđiện hình 10.3 SGK

Quan sát và giúp đỡ HS thực hiện C6 (đẩycon chạy C về sát điểm N để biến trở có điện trở lớn

nhất)

Đề nghị HS trả lời C6

Biến trở là gì và có thể được dùng làm gì?

Đề nghị một số HS trả lời và thảo luận chung với cả

lớp về câu trả lời

Hoạt động 3: Nhận dạng hai loại điện trở

dùng trong kĩ thuật

Yêu cầu HS quan sát hình 10.4làm C8, C7:

Nếu lớp than hay lớp kim loại dùng để chếtạo các điện trở kĩ thuật mà rất mỏng thì các lớp này

- Từng HS thực hiệnC1û

- Trả lời C1

- Từng HS thực hiệnC2 và C3

- Nêu cấu tạo vàhoạt động của biếntrở con chạy

- Từng HS thực hiệnC4 để nhận dạng kíhiệu sơ đồ của biếntrở

- HS trả lời C5

- Nhóm HS thựchiện C6 và rút ra kếtluận

- Nêu kết luận

-Từng HS đọc C7,C8

- Thảo luận C7, C8

BIẾN TRỞĐIỆN TRỞ DÙNG TRONG KĨ

THUẬT

I.Biến trở

1) Tìm hiểu cấu tạo và hoạt động của biến trở

2) Sử dụng biến trở để điều

chỉnh cường độ dòng điện.

3) Kết luận

Biến trở được dùng để điềuchỉnh cường độ dòng điệntrong mạch khi thay đổi trị sốđiện trở của nó

II.Các điện trở dùng trong kỹ thuật

Để ghi trị số điện trở trong

kĩ thuật có hai cách ghi:Cách 1: Trị số được ghi trênđiện trở

Trang 19

có tiết diện nhỏ hay lớn?

Khi đó tại sao lớp than hay lớp kim loại này có trị số điện trở lớn?

Đề nghị HS đọc trị số điện trở hình 10.4a SGK và thực hiện C9

Đề nghị HS quan sát ảnh màu số 2 in ở bìa 3 SGK û

Em thử tính xem một điện trở có các vòng màu theo thứ tự lục, nâu, da cam thì có trị số điện trở

là bao nhiêu?

Đối với các điện trở có kích thước quá nhỏ, người ta dùng các chấm màu thay cho các vòng màu

để ghi trị số điện trở theo các quy định

Hoạt động 4: Cũng cố và vận dụng

Gợi ý cho HS làm C10:

Trước hết tính chiều dài của dây điện trở của biến trở này

Tính chiều dài của một vòng dây quấn quanh lõi sứ tròn

Từ các số liệu trên hãy tính số vòng dây của biến trở

Qua bài toán em rút ra cho mình cách giải các bài tương tự

- Trả lời C7,C8

- Nhận xét , bổ xung Từng HS thực hiện C9 để nhận biết hai loại điện trở kĩ thuật theo cách ghi trị số của chúng

- Thực hiện C10

- Làm C10 trên bảng

- Thảo luận bài làm

Cách 2: Trị số được thể hiện bằng các vòng màu hay chấm màu sơn trên điện trở

III.Vận dụng

C10:

TUẦN : 06 Ngày soạn: 27/09/2010

Tiết : 11 Ngày dạy:

Bài 11: BÀI TẬP VẬN DỤNG

Trang 20

ĐỊNH LUẬT ÔM VÀ CÔNG THỨC TÍNH ĐIỆN TRỞ CỦA DÂY DẪN

Vận dụng định luật Ôm và công thức tình điện trở của dây dẫn để tính được các đại lượng có liên quan đốivới đoạn mạch gồmnhiều nhất là 3 điện trở mắc nối tiếp, song song hoặc hổn hợp

Ôn tập định luật Ôm đôia với các loại đoạn mạch nối tiếp, song song và hỗn hợp

Ôn tập tập công thức tính điện trở của dây dẫn theo chiều dài, tiết diện và điện trở suất của vật liệu làmdây

14

Đề nghị HS nêu rõ, từ dữ kiện mà

đề bài đã cho, để tìm được cường độ dòng

điện chạy qua dây dẫn thì trước hết phải

tìm được đại lượng nào?

Aùp dụng công thức hay định luật

nào để tính được điện trở của dây dẫn theo

dữ kiện ban đầu đã cho và từ đó tính được

cường độ dòng điện chạy qua dây dẫn?

Đề nghị HS đọc đề bài và nêu

cách giải câu a của bài tập, để cả lớp thảo

luận

GV theo dõi giúp đỡ HS, đề nghị một

HS trình bày bài giải trên bảng

Gợi ý như sau:

Bóng đèn và biến trở được mắc

với nhau như thế nào?

Để bóng đèn sáng bình thường thì

dòng điện chạy qua bóng đèn và biến trở

phải có cương độ bằng bao nhiêu?

Aùp dụng định luật nào để tìm được

điện trở tương đương của đoạn mạch và

điện trở R2 của biến trở sau khi đã điều

chỉnh?

Gợi ý cách giải khác cho câu a:

Khi đó hiệu điệ thế giữa hai đầu

bóng đèn là bao nhiêu?

Hiệu điện thế giữa hai đầu biến trở

là bao nhiêu?

Tìm R2 của biến trở

Theo dõi HS giải câu b, lưu ý

- HS tự giải bài tậpnày

- Tìm hiểu và phân tíchđầu bài để từ đó xácđịnh được các bước giảibài tập

- Từng HS tự giải bàitập này

- Tìm hiểu và phân tíchđề bài để từ đó xácđịnh được các bước làmvà tự lực giải câu a

- Tìm cách giải kháccho câu a

- Từng HS tự lực giảicâu b

- Từng HS tự lực giải

BÀI TẬP VẬN DỤNG ĐỊNH LUẬT ÔM

VÀ CÔNG THỨC TÍNH ĐIỆN TRỞ CỦA

=> R2 = Rtđ – R1 = 12,5()b)Từ công thức tính điện trở suy racông thức tính chiều dài của dây dẫn l

= 75m

Trang 21

những sai sót của HS khi tính toán

Đề nghị HS không xem gợi ý SGK

tự suy nghĩ để tìm cách giải Đề nghị HS

nêu cách giải đã tìm được để cả lơpù trao

đổi và thảo luận về cách giải đó

Đề nghị HS tự giải theo gợi ý

SGK, theo dõi HS giải và phát hiện những

sai sót để HS sữa chửa

Cho cả lớp thảo luận những sai sót

mà phần lớn HS mắc phải

câu a

- Có thể làm theo gợi ý SGK

- Từng HS tự lực giải câu b

- Có thể làm theo gợi ý SGK

Giải bài 3

a)Tính điện trở tương đương toàn bộ đoạn mạch

Tính R12 của hai đèn mắc song song Điện trở dây nối

Điện trở RMN = 377

b)Tính hiệu điện thế đặt vào hai đầu mỗi đèn

Tính cường độ mạch chính I suy ra U1 = U2 = 210V

TIẾT 12 Ngày soạn: 28/09/2010

Ngày dạy:

Bài 12: CÔNG SUẤT ĐIỆN

1.Nêu được ý nghĩa của số oat ghi trên dụng cụ điện

2.Vận dụng công thức P = U.I để tính được một đại lượng khi biết các đại lượng còn lại

1 bóng đèn 6V-3W, 1 bóng đèn 12V-10W, 1 bóng đèn 220V-100W, 1 bóng đèn 220V-25W

1 bóng đèn 12V-3W, 1 bóng đèn 12V-6W, 1 bóng đèn 12V-10W

1 công tắc, 1 nguồn 6V, 9 đoạn dây dẫn, mỗi đoạn dài khoảng 30cm, 1 biến trở 20-2A

15 Hoạt động 1: Tìm hiểu công suất của các dụng cụ điện

Cho HS quan sát các bóng đèn có ghi số vôn và số oat

Tiến hành TN được bố trí như sơ đồ hình 12.1 SGK yêu cầu HS quan sát và nhận

xét

- Tìm hiểu số vôn và số oat

- Quan sát TN nêu nhận xét mức độ mạnh

CÔNG SUẤT ĐIỆN

I.Công suất định mức của các dụng cụ dùng điện

1) Số vôn và số oat trên các dụng

cụ điện

C1:

Trang 22

15

5

Nhắc lại khái niệm công suất cơ học,

công thức tính công suất, đơn vị đo công suất

để HS trả lời C2

Đề nghị HS không đọc SGK suy nghĩ

và đoán nhận số oat ghi trên một dụng cụ

điện cụ thể

Hoạt động 2: Tìm hiểu ý nghĩa của số oắt

trên các dụng cụ điện

Đề nghị HS đọc phần đầu mục 2 cho

biết:

- Số oắt ghi trên dụng cụ là gì?

- Dụng cụ điện hoạt động bình thường

khi nào?

- Công suất định mức cho biết gì?

Hoàn thiện ý nghĩa của số vôn và số oắt

ghi trên các dụng cụ

Hoạt động 3: Tìm công thức tính công

suất điện

Đề nghị HS:

Nêu mục tiêu của TN

Nêu các bước tiến hành TN với sơ đồ

Gợi ý HS vận dụng định luật Ôm để

biến đổi từ công thức P =UI thành các công

thức cần có

Nêu tên và đơn vị của từng đại lượng

trong công thức

Hoàn thiện công thức

Hoạt động 4: Vận dụng và cũng cố

Theo dõi HS lưu ý những sai sót khi

làm C6, C7

Đề nghị HS trả lời câu hỏi sau:

Trên một bóng đèn có ghi 12V-5W

cho biết ý nghĩa của số ghi 5W

Bằng cách nào có thể xác định công

suất của một đoạn mạch khi có dòng điện

- Trả lời C3

Từng HS đọc phần đầucủa phần II và nêu mụctiêu của thí nghiệm nhưSGK

- Từng HS thực hiênC4, C5

2) Ý nghĩa của số oat ghi trên mỗi

dụng cụ điện

Số oắt trên các dụng cụ điện làcông suất định mức của dụng cụ Công suất định mức cho biếtcông suất mà dụng cụ tiêu thụ khihoạt động bình thường

II.Công thức tính công suất

1) Thí nghiệm 2) Công thức tính công suất điện

P = UITrong đó:

Trang 23

TUẦN: 07 Ngày soạn: 3/10/2010

Tiết : 13 Ngày dạy:

Bài 13: ĐIỆN NĂNG – CÔNG CỦA DÒNG ĐIỆN

1.Nêu được ví dụ chứng tỏ dòng điện có năng lượng

2.Nêu được dụng cụ đo điện năng tiêu thụ la công tơ điện và mỗi số đếm của công tơ là một kilooat giờ(kW.h)

3.Chỉ ra được sự chuyển hoá các dạng năng lượng trong hoạt động của các dụng cụ điện như các loại đènđiện, bàn là, nồi cơm điện, quạt điện, máy bơm nước…k

4.Vận dụng công thức A = Pt = UIt để tính được một đại lượng khi biết các đại lượng còn lại

1 công tơ điện

1.Nêu ý nghĩa của số oat ghi trên dụng cụ điện

2.Vận dụng công thức P = U.I để giải bài tập 12.2 SBT

8

Hoạt động 1: Tìm hiểu năng lượng của dòng

điện.

Đề nghị đại diện các nhóm trả lời các

câu hỏi dưới đây sau khi HS thực hiên từng phần

của C1

Điều gì đã chứng tỏ công cơ học được

thực hiện trong hoạt động của các dụng cụ hay

thiết bị này?

Kết luận dòng điện có năng lượng và

thông báo khái niệm điện năng

Hoạt động 2: Tìm hiểu sự chuyển hoá điện

năng thành các dạng năng lượng khác.

Đề nghị các nhóm thảo luận C2,C3 và

điền vào bảng 1 SGK các dạng năng lượng được

biến đổi từ điện năng

- Nhóm thực hiện C1 đểphát hiện dòng điện cómang năng lượng

- Trả lời C1- Nhận xétvà bổ xung

- Các nhóm HS thực hiệnC2,C3

- Trả lời C2, C3

- Một vài HS nêu kết

ĐIỆN NĂNGCÔNG CỦA DÒNG ĐIỆN

I Điện năng1) Dòng điện có mang năng lượng:

Vì dòng điện có thể thực hiệncông và cung cấp nhiệt lượng.Năng lượng của dòng điện gọi làđiện năng

2) Sự chuyển hoá điện năng

thành các dạng năng lượng khác

3) Kết luận

Điện năng là năng lượng củadòng điện Điện năng có thể

Trang 24

8

Đề nghị đại diện nhóm trình bày phần

điền vào bảng 1 SGK để thảo luận chung cả lớp

Đề nghị HS nêu kết luận, những HS khác

bổ sung cho câu trả lời

Hoàn thiện kết luận

GV cho HS ôn tập khái niệm hiệu suất

đã học ở lớp 8 và vận dụng cho trường hợp này

Hoạt động 3: Tìm hiểu công của dòng điện,

công thức tính và dụng cụ đo công của dòng

điện.

Thông báo về công của dòng điện

Đề nghị HS làm C4,C5 cho biết:

- Mối quan hệ giữa công A và công suất

P

- Đề nghị HS lên bảng trình bày trước

lớp cách suy luận công thức tính công của dòng

điện

- Nêu tên đơn vị đo từng đại lượng trong

công thức trên

Yêu cầu HS làm C6 Sau đó gọi một số

HS cho biết số đếm của công tơ trong mỗi trường

hợp ứng với lượng điện năng tiêu thụ là bao

Theo dõi HS làm C7 và C8 Nhắc nhở

những HS sai sót và gợi ý cho các em

- Nhận xét, bổ xung

- Ghi công thức

- đọc phần giới thiệu vềcông tơ điện trong SGKvà thực hiện C6

II.Công của dòng điện

1) Công của dòng điện

2) Công thức tính công của

dòng điện

A = P.t Trong đó:

A là công ø(J)

P là công suất (w)

t là thời gian (s)

3) Đo công của dòng điện

Đo điện năng sử dụng bằngcông tơ điện Mỗi số đếm chobiết lương điện năng sử dụng là1ki lô oắt giờ

1KWh = 3600000J = 3600KJIII.Vận dụng

C7:

C8:

Trang 25

VỀ CÔNG SUẤT CỦA DÒNG ĐIỆN VÀ ĐIỆN NĂNG SỬ DỤNG

Giải được các bài tập về công suất điện và điện năng tiêu thụ đối với các dụng cụ điện mắc nối tiếp và songsong

Ôn tập định luật Ôm đối với các loại đoạn mạch và kiến tgức về công suất và điện năng tiêu thụ

12

15

Đề nghị HS làm bài tập 1

Theo dõi HS giải từng phần của bài tập

để phát hiện những sai sót mà HS mắc phải,

gợi ý để HS phát hiện và sửa chửa Có thể gợi

ý như sau:

Viết công thức tính điện trở R theo hiẹu

điện thế U đặt vào hai đầu bóng đèn và cường

độ I của dòng điện chạy qua đèn

Viết công thức tính công suất P của

bóng đèn

Viết công thức tính điện năng tiêu thụ

A của bóng đèn theo công suất P và thời gian

sử dụng t

Để tính được A theo đơn vị Jun thì các

đại lượng khác trong công thức trên được tính

theo đơn vị gì?

Một số đếm của công tơ tương ứng bao

nhiêu Jun? Từ đó hãy tính số đếm của công tơ,

tương ứng với lượng điện năng mà bóng đèn

tiêu thụ

Đề nghị HS giải bài 2

Đèn sáng bình thường thì dòng điện

chạy qua ampe kế có cường đôï bằng bao

nhiêu,ù số chỉ của nó bằng bao nhiêu?

Khi có dòng điện chạy qua biến trở có

cường độ bằng bao nhiêu và hiệu điện thế đặt

vào hai đầu biến trở có trị số là bao nhiêu? Từ

đó tính điện trở Rbt của biến trở theo công thức

nào?

Sử dụng công thức nào để tính công

suất của biến trở?

Sử dụng công thức nào để tính công

của dòng điện sản ra ở biến trở và toàn đoạn

- Từng HS tự lực giải cácphần của bài tập

- 1 HS làm bài trên bảng

- Thảo luận theo hướngdẫn

Từng HS tự lựcgiải các phần của bàitập

Giải phần aGiải phần bTìm cách giảikhác đối với phần b

Giải phần c

Tìm cách giảikhác đối với phần c

BÀI TẬP VỀCÔNG SUẤT ĐIỆN VÀĐIỆN NĂNG SỬ DỤNG

Giải bài 1

a) Điện trở của bóng đèn Rđ = U/I

= 645() Công suất của bóng neon

P = U.I = 75(W)

b) Điện năng mà bóng đèn tiêuthụ

A = P.t = 32400000(J)Tính số đếm của công tơ điện N =

A : 3600000 = 9(số)

Giải bài 2

a)Bóng đèn sáng bbình thườngnên số chỉ của ampe kế đúngbằng cường độ dòng điện địnhmức chạy qua đèn

P = U.I => I = P/U = 0,75(A)b) Điện trở của biến trởRbt = Ubt : I = 4()Công suất tiêu thụ điện năng củabiến trở

Pbt = Ubt I = 2,25(W)c) Công của dòng điẹn sản ra ởbiến trở trong 10 phút Abt = Pbt t

Trang 26

mạch trong thời gian đã cho

Dòng điện chạy qua đoạn mạch có

cường đọ là bao nhiêu? Từ đó tính điện trở

tương đương Rtđ của đoạn mạch

Tính điện trở Rđ của đèn khi đó và từ

đó suy ra điện trở Rbt của biến trở

Sử dụng công thức khác đẻ tính công

suất của biến trở

Sử dụng công thức khác để tính công

của dòng điện sản ra ở biến trở và ở toàn đoạn

mạch

Đề nghị HS giải bài 3bằng các câu hỏi

sau:

Hiệu điện thế của đèn, bàn là, ổ lấy

điện là bao nhiêu?

Để đèn và bàn là hoạt động bình

thường thì chúng phải được mắc như thế nào

vào ổ lấy điện? Từ đó hãy vẽ sơ đồ mạch điện

Sử dụng công thức nào để tính điện trở

R1 của đèn và R2 của bàn là khi đó?

Sử dụng công thức nào để tính điện trở

tương đương của đoạn mạch này?

Sử dụng công thức nào để tính điện

năng đoạn mạch tiêu thụ trong thời gian đã

cho?

Tính cương độ I1 và I2 của các dòng

điện tương ứng chạy qua đèn và bàn là

Từ đó tính cường độ dòng điện I của

đòng điện mạch chính

Tính điện trở tương đương của đoạn

mạch này theo U và I

Sử dụng công thức khác để tính điện

năng mà đoạn mạch này tiêu thụ trong thời

gian đã cho

Từng HS tự lực giải cácphần của bài tập

Giải phần a,bTìm cách giảikhác đối với phần a,b

= 1350(J)Công của dòng điện sản ra trêntoàn đoạn mạch trong 10 phút

P = A :t => A = P.t = 4050(J)

Giải bài 3

a)Vẽ sơ đồ mạch điện

Điện trở của đènR1 = U2 : R1

=> R1 = U2 : P1 = 484()Điện trở bàn là

R2 = U2 : P2 = 48,4()Điện trở tương đương của đoạnmạch

R = R1.R2/ R1 + R2 = 44()

b)Điện năng mà đoạn mạch tiêuthụ trong 1 giờ

A = P.t = 3960000(J) = 1,1kW.h

TUẦN: 08 Ngày soạn: 10/10/2010

Tiết : 15 Ngày dạy

Bài 15: Thực hành

Trang 27

XÁC ĐỊNH CÔNG SUẤT CỦA CÁC DỤNG CỤ ĐIỆN

Xác định được công suất của các dụng cụ điện bằng vôn kế và ampe kế

1 ampe kế có GHĐ 500mA và có ĐCNN 10mA

1 công tắc, 1nguồn 6V, 9 đoạn dây dẫn, mỗi đoạn dài khoảng 30cm

1 bóng đèn 2,5V-1W, 1 quạt điện nhỏ dùng dòng điện không đổi loại 2,5W, 1 biến trở 20-2A

8

13

16

5

Hoạt động 1: Trình bày việc chuẩn bị báo cáo

thực hành, trả lời các câu hỏi về cơ sở lí thuyết của

bài thực hành.

Kiểm tra việc chuẩn bị lí thuyết của HS cho

bài thực hành Yêu cầu HS trình bày câu trả lời đối

với câu hỏi nêu ra ở phần 1 của mẫu báo cáo và

hoàn chỉnh câu trả lời cần có

Kiểm tra việc chuẩn bị báo cáo thực hành

như mẫu chô ở cuối bài

Hoạt động 2: Thực hành xách định công suất

của bóng đèn.

Đề nghị đại diện nhóm nêu cách tiến hành

TN để xác định công suất của bóng đèn

Kiểm tra, hướng dẫn các nhóm mắc đúng

ampe kế và vôn kế, cũng như việc điều chỉnh biến

trở để có được hiệu điện thế đặt vào hai đầu bóng

đèn đúng như yêu cầu ghi trong bảng 1 của mẫu báo

cáo thưch hành

Hoạt động 3: Xác định công suất của quạt điện.

Kiểm tra, hướng dẫn các nhóm mắc đúng

ampe kế và vôn kế, cũng như việc điều chỉnh bbiến

trở để có được hiệu điện thế đặt vào hai đầu quạt

điên đúng như yêu cầu ghi trong bảng 2 của mẫu báo

cáo thưch hành

Hoạt động 4: Hoàn chỉnh toàn bộ báo cáo thực

hành để nộp cho giáo viên.

Nhận xét ý thức, thái độ và tác phong làm

việc của các nhóm Tuyên dương các nhóm làm tốt

nhắc nhở các nhóm làm chưa tốt

Chuẩn bị trảlời câu hỏi và mẫubáo cáo

Thảo luậnnhóm nêu cách tiếnhành TN

Thực hiệnnhư hướng dẫn SGK

Làm việc nhómnhư hướng dẫn SGK

THỰC HÀNHXÁC ĐỊNH CÔNG SUẤT CỦACÁC DỤNG CỤ ĐIỆN

I.Chuẩn bị

III.Nội dung thực hành

1) Xác dịnh công suất của bóngđèn với các hiệu điện thế khácnhau

2) Xác định công suất của quạtđiện

III.Báo cáo

Trang 28

Bài 16: ĐỊNH LUẬT JUN – LEN XƠ

1.Nêu được tác dụng nhiệt của dòng điện: Khi có dòng điện chạy qua vật dẫn thông thường thì một phầnhay toàn bộ điện năng biến đổi thành nhiệt năng

2.Phát biểu được định luật Jun – len xơ và vận dụng được định luật này để giải các bài tạp về tác dụngnhiệt của dòng điện

5

10

15

Hoạt động 1: Tìm hiểu sự biến đổi điện năng

thành nhiệt năng

Cho HS quan sát trực tiếp hoặc hình vẽ các

dụng cụ hay thiết bị điện: Bóng đèn dây tóc, nồi cơm

điện, bơm nước …kKể tên ba dụng cụ biến đổi điện

năng thành:

Thành nhiệt năng và năng lượng ánh sáng?

Thành nhiệt năng và cơ năng

?

Troàn bộ điện năng thành nhiệt năng?

Hoàn thiện từng câu trả lời

Hoạt động 2: Xây dựng hệ thức biểu thị định

luật Jun – Len xơ

Đề nghị HS đọc thông tin mục 1 và cho biết:

Trường hợp điện năng biến đổi hoàn toàn thành

nhiệt năng thì nhiệt lượng toả ra ở dây dẫn điện trở

R khi có dòng điện cường độ I chạy qua trong thời

gian được tính bằng công thức nào?

Viết công thức tính điện năng tiêu thụ theo I,

R, t và áp dụng định luật bảo toàn và chuyển hoá

năng lượng

Hoàn thiện từng câu trả lời

Hoạt động 3: Xử lí kết quả TN kiểm tra hệ

thức biểu thị định luật Jun – Len xơ

Đề nghị HS nghiên cứu SGK làm C1, C2, C3

theo nhóm

Tính điện năng A theo công thức đã viết trên

đây

Viết công thức và tính nhiệt lượng Q1 nước

nhận được, nhiệt lượng Q2 bình nhôm nhận được để

- Ghi hệ thức

- Đọc phần mô tả

TN hình 16.1 SGKvà các dự kiện đãthu được từ TN kiểmtra

ĐỊNH LUẬT JUN – LEN XƠ

I.Trường hợp điện năng biến đổi hoàn toàn thành nhiệt năng

1) Một phần điện năng được

biến đổi thành nhiệt năng

2) Toàn bộ điện năng được biến đổi thành nhiệt năng

II.Định luật Jun Len Xơ

1) Hệ thức của định luật

Q = RI2tTrong đó:

- R là điện trở ()

- t là thời gian (s)

- I là cường độ dòng điện (A)

- Q là nhiệt lượng toả ra (J)

2) Xử lí kết quả của thí

nghiệm kiểm tra

C1:

C2:

C3:

Trang 29

8

đun sôi nước

Từ đó tính nhiệt lượng Q = Q1 + Q2 nước và

bình nhôm nhận được khi đó và so sánh Q với A

Hướng dẫn cả lớp thảo luận C1, C2, C3

Hoạt động 4: Phát biểu định luật Jun – Len xơ

Thông báo mối quan hệ mà định luật Jun –

Len xơ đề cập tới và đề nghị HS phát biểu định luật

này

Đề nghị HS nêu tên đơn vị của mỗi đại lượng

có mặt trong định luật trên

Hoạt động 5: Vận dụng

Từ hệ thức của định luật Jun – Len xơ, hãy

suy luận xem nhiệt lượng toả ra ở dây tóc bóng đèn

và ở dây nối khác nhau do yếu tố nào Từ đó tìm câu

trả lời C4

Viết công thức và tính nhiệt lượng cần cung

cấp để đun sôi lượng nước đã cho theo khối lượng

nước, nhiệt dung riêng và độ tăng nhiệt độ

Viết công thức tính điện năng tiêu thụ trong

thời gian t để toả ra nhiệt lượng cần cung cấp trên

đây

Từ đó tính thời gian t cần dùng để đun sôi

nước

Làm C1, C2,C3

Làm việc cánhân và trả lời trướclớp C4, C5

3) Phát biểu định luật

Nhiệt lượng toả ra ở dâydẫn khi có dòng điện chạy qua

tỉ lệ thuận với bình phươngcường độ dòng điện, với điệntrở của dây dẫn và thời giandòng điẹn chạy qua

II Vận dụng

TUẦN: 09 Ngày soạn: 17/10/2010

Tiết : 17 Ngày dạy:

Bài 17: BÀI TẬP VẬN DỤNG ĐỊNH LUẬT JUN – LEN XƠ

Vận dụng định luật Jun – Len xơ để giải được các bài tập về tác dụng nhiệt của dòng điện

12 Hoạt động 1: Giải bài 1

Đề nghị HS giải bài 1 theo gợi ý như sau: - Mỗi HS tự lực giải

BÀI TẬP VẬN DỤNG ĐỊNH

LUẬTJUN – LEN XƠ

Giải bài 1

Trang 30

15

Viết công thức tính nhiệt lượng mà bếp toả ra

trong thời gian t = 1s

Tính nhiệt lượng mà bếp toả ra trong thời

gian

t = 20 phút

Viết công thức và tính nhiệt lượng cần cung

cấp để đun sôi lượng nước đã cho

Tính hiệu suất của bếp

Viết công thức tính điện năng mà bếp tiêu

thụ trong thời gian t = 30 ngày theo đơn vị kW.h

Tính tiền điện phải trả cho lượng điện năng

tiêu thụ trên

Hướng dẫn thảo luận bài 1

Đề nghị HS tự lực giải theo gợi ý như sau:

Viết công thức tính nhiệt lượng cần cung cấp

để đun sôi lượng nước đã cho

Viết công thức tính nhiệt lượng mà ấm điện

toả ra theo hiệu suất và nhiệt lượng cung cấp cho ấm

điện

Viết công thức và tính thời gian đun sôi nước

theo nhiệt lượng toàn phần và công suất của ấm

Hướng dẫn cả lớp thảo luận

GV gợi ý như sau:

Viết công thức và tính điện trở của đường

dây dẫn theo chiều dài, tiết diện và điện trở suất

Viết công thức tính cường độ dòng điện trong

dây dẫn theo công suất và hiệu điện thế

Viết công thức tính nhiệt lượng toả ra ở dây

dẫn trong thời gian đã cho theo đơn vị kW.h/

từng phần của bàitập

- Một HS làm bàitrên bảng

- Thảo luận theohướng dẫn

- Sửa chữa nếu cần

- Mỗi HS tự lực giảitừng phần của bàitập

- Một HS làm bàitrên bảng

Mỗi HS tự lực giảitừng phần của bàitập

a) Nhiệt lượng bếp toả ra trong

1s

Q = I2.R.t = 500J = 0,5(kJ)

b) Nhiệt lượng cần để nước sôi

Qi = m.cAt = 472,5(KJ)Nhiệt lượng bếp toả raQtp = I2.R.t = 600(KJ)Hiệu suất của bếp

H = Qi/Qtp.100 = 78,75%

c) Điện năng bếp tiêu thụ

trong 30 giây

A = P.t = 45(Kwh)Tiền điện phải trả

T = 45 700 = 31500 đồng

Giải bài 2 a) Khối lượng nước

m = D.V = 2(Kg)Nhiệt lượng Q1 cần cung cấpđể đun sôi nước

dây dẫn từ mạng điện chungtới nhà

R = 1,36

b) Cường độ dòng điện

P = U.I =>I = P : U = 0,75A

c) Nhiệt lượng toả ra trên dây

dẫn

Q = U2.R.t = 0,07(kW.h)

Chuẩnbị cho tiết ôn tập và kiểm tra

Trang 31

1.Tự ôn tập và tự kiểm tra được những yêu cầu về kiến thức và kĩ năng của chương I

2.Vận dụng được những kiến thức và kĩ năng để giải bài tập trong chương I

22 Hoạt động 1: Trình bày trao đổi kết quả đã chuẩn bị

Kiểm tra việc chuẩn bị trả lời các bài tập trong

sách bài tập để phát hiện những kiến thức và kĩ năng

mà HS chưa vững

Đề nghị một hay hai HS trình bày trước cả lớp

câu trả lời đã chuẩn bị của sách bài tập

Từng HS trìnhbày câu trả lời đã chuẩn

bị đối với mỗi câu củaphần Tự kiểm tra theoyêu cầu của GV

Phát biểu, trao

ÔN TẬP

I.Kiểm tra việc chuẩn bị bài tập

Trang 32

Dành nhiều thời gian cho HS trao đổi, những câu

liên quan tới kiến thức và kĩ năng mà HS còn chưa vững

và khẳng định câu trả lời cần có

Hoạt động 2: Làm các câu của phần vận dụng

Đề nghị HS làm nhanh các câu 1.1, 2.1 6.2, 9.3

Đối với một hay hai câu, có thể yêu cầu HS trìng bày lí

do lựa chọ phương án trả lời của mình

Dành thơig gian để từng HS tự lực làm câu 8.1,

9.3

Đối với mỗi câu, có thể yêu cầu một HS trình

bày lời giải trên bảng trong khi các HS khác giải tại chổ

Sau đó GV tổ chức cho HS cả lớp nhận xét, trao đổi lời

giải của HS trình bày trên bảng và GV khẳng định lười

giải đúng cần có

Có thể đề nghị HS trình bày các cách giải khác

đổi, thảo luận cả lớp đểcó câu trả lời với mỗi câucủa phần tự kiểm tra

Làm từng câutheo yêu cầu của GV

Trình bày câu trảlời và trao đổi, thảo luậnvới cả lớp khi GV yêucầu để có được câu trả lờicần có

II.Giải bài tập

Đề nghị HS làm các bài tập trong sách bài tập GV cho HS biết trước đáp số để tự kiểm tra lời giải của mình

Tiết: 19 Ngày dạy:

KIỂM TRA 1 TIẾT

I – PHẠM VI KIỂM TRA

Từ bài số 01 đến bài số 17

II – MỤC TIÊU

Kiểm tra những kiến thức cơ bản về cơ học đã học trong chương như: Định luật Ôm, Điện trở của dây dẫn, đoạn mạch nối tiếp, đoạn mạch song song, sự phụ thuộc của điện trở vào kích thước dây dẫn, biến trở, công suất điện, điện năng, công của dòng điện, định luật Jun – Len-xơ.

Đánh giá sự nắm vững kiến thức và kĩ năng của HS cũng như việc dạy của bản thân GV.

III – NỘI DUNG ĐỀ (như kèm theo)

IV – ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM (như kèm theo)

V – THỐNG KÊ KẾT QUẢ

VI – NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ RÚT KINH NGHIỆM

Trang 33

1.Vẽ được sơ đồ mạch điện của thí nghiệm kiểm nghiệm định luật Jun – Len-xơ

2.Lắp ráp và tiến hành được thí nghiệm kiểm nghiệm mối quan hệ Q ~ I2 trong định luật Jun – Len-xơ.3.Có tác phong cẩn thận, kiên trì chính xác và trung thực trong quá trình thực hiện các phép đo và ghi lạicác kết quả đo của thí nghiệm

Đối với mỗi nhóm học sinh:

Một nguồn điện không đổi 12V – 2A

Một ampe kế có GHĐ 2A, ĐCNN 0,1 A

Một biến trở 20 - 2A

Một nhiệt lượng kế dung tích 250ml, dây đốt 6, que khuấy

Nhiệt kế có GHĐ 100oC, ĐCNN 1oC

170ml nước sạch

Một đồng hố bấm giây có GHĐ 20 phút và ĐCNN 1 giây

Năm đoạn dây nối, mỗi đoạn dài khoảng 30 cm

Từng HS chuẩn bị sẵn báo cáo thực hành như mẫu trong SGK

Trang 34

Hoạt động 1: Trình bày việc chuẩn bị báo cáo

thực hành, bao gồm phần trả lời các câu hỏi về cơ sở

lí thuyết của bài thực hành.

Làm việc với cả lớp để kiểm tra phần chuẩn

bị lí thuyết của HS trong bài thực hành Yêu cầu HS

trình bày câu trả lời đối với câu hỏi nêu ra ở phần 1

của mẫu báo cáo trong SGK và hoàn chỉnh câu trả

lời cần có

Kiểm tra việc báo cáo thực hành như mẫu đã

cho ở cuối bài

Hoạt động 2: Tìm hiểu yêu cầu và nội dung thực

hành

Chia HS thành các nhóm thực hành và chỉ

định nhóm trưởng, có nhiệm vụ phân công công việc

và điều hành hoạt động của nhóm

Đề nghị HS các nhóm đọc kĩ phần II trong

SGK về nội dung thực hành và yêu cầu đại diện các

nhóm trình bày về:

Mục tiêu của thí nghiệm

Tác dụng của từng thiết bị được sử dụng và

cách lắp ráp các thiết bị đó theo sơ đồ thí nghiệm

Công việc phải làm trong một lần đo và kết

quả cần có

Hoạt động 3: Lắp ráp các thiết bị thí nghiệm.

Theo dõi HS lắp ráp các thiết bị thí nghiệm

để đảm bảo đúng như sơ đồ H18.1 SGK, đặc biệt

theo dõi giúp đỡ các nhóm sao cho: Dây đốt ngập

hoàn toàn trong nước, Bầu của nhiệt kế ngập trong

nước nhưng không chạm dây đốt Chốt dương của

ampe kế được mắc về phía cực dương của nguồn

điện Biến trở được mắc đúng để đảm bảo tác dụng

điều chỉnh cường độ dòng điện chạy qua dây đốt

Hoạt động 4: Tiến hành thí nghiệm và thực

hiện đo lần thứ nhất

Kiểm tra việc phân công công việc cụ thể

cho từng thành viên của mỗi nhóm

Theo dõi các nhóm tiến hành lần đo thứ nhất,

đặc biệt đối với việc điều chỉnh và duy trì cường độ

dòng điện đúng như hướng dẫn đối với mỗi lần đo,

cũng như việc đọc nhiệt độ t1 ngay khi bấm đồng hồ

đo thời gian và đọc nhiệt độ t2 ngay sau 7 phút đun

nước

Hoạt động 5: Thực hiện lần đo thứ hai

Theo dõi và hướng dẫn các nhóm HS như

- Từng HS đọc kĩ cácmục từ 1 đến 5 củaphần II trong SGK vềnội dung thực hành vàtrình bày các nội dungmà GV yêu cầu

- Từng nhóm HS phâncông công việc để thựchiện các mục 1, 2, 3, 4của nội dung thực hànhtrong SGK

- Nhóm trưởng phâncông công việc cụ thểcho mỗi người trongnhóm.ø:

Một người điềuchỉnh biến trở …k

- Các nhóm tiến hànhthí nghiệm như hoạtđộng 4 và như hướngdẫn của mục 6 trongphần II của SGK

- Từng HS tính các giátrị t2 – t1 tương ứng củabảng 1 SGK và hoànthành các yêu cầu cònlại của báo cáo thựchành

THỰC HÀNHKIỂM NGHIỆM MỐI QUANHỆ Q ~I2 TRONG ĐỊNHLUẬT JUN – LEN-XƠ

I.Chuẩn bị

II Nội dung thực hành

1.Đổ nước vào cốc đun, sao cho khi đậy cốc thì toàn bộ dây đốt ngập hoàn toàn trong nước.

2.Lắp nhiệt kế qua lỗ ở nắp cốc đun, điều chỉnh để bầu nhiệt kế ngập trong nước nhưng không chạm vào dây đốt cũng như không chạm đáy cốc.

3.Đặt nhẹ nhàng cốc đun vào trong vỏ ngoài cách nhiệt của nhiệt lượng kế, kiểm tra để đảm bảo vị trí đúng của nhiệt kế.

4.Mắc dây đốt vào mạch điện như sơ đồ hình 18.1.

5.Tiến hành đo.

Trang 35

5

hoạt động 4

Hoạt động 6: Thực hiện lần đo thứ ba

Theo dõi và hướng dẫn các nhóm HS như

hoạt động 4

Hoạt động 7: Hoàn thành báo cáo thực hành

Nhận xét tinh thần, thái độ,tác phong và kĩ

năng của các HS và các nhóm trong quá trình làm

bài thực hành

III.Báo cáo kết quả

Khi học bài cần xem lại các thí nghiệm và liên hệ với thực tế

Đọc kĩ các bài tập vận dụng

Tiết : 21 Ngày dạy:

Bài 19: SỬ DỤNG AN TOÀN VÀ TIẾT KIỆM ĐIỆN

1.Nêu và thực hiện được các quy tắc an toàn khi sử dụng điện

2.Giải thích được cơ sở vật lí của các quy tắc an toàn khi sử dụng điện

3.Nêu và thực hiện được các biện pháp sử dụng và tiết kiệm điện năng

15

Hoạt động 1: Tìm hiểu và thực hiện các quy tắc an

toàn khi sử dụng điện

SỬ DỤNG

AN TOÀN VÀ TIẾT KIỆM ĐIỆN I.An toàn khi sử dụng điện

1) Nhớ lại các quy tắc an toàn

khi sử dụng điện đã học ở lớp

Trang 36

10

Đề nghị một hay hai HS trình bày câu trả lờicho C1, C2, C3, C4 trước cả lớp và các HS khác bổ

sung GV hoàn chỉnh câu trả lời cần có

Đối với C5 và phần thứ nhất của C6 đề nghịmột hay hai HS trình bày câu trả lời trước cả lớp và

các HS khác bổ sung

GV hoàn chỉnh câu trả lời cần có

Đề nghị HS trình bày câu trả lời trước cả lớpC6 và các nhóm HS khác bổ sung

GV hoàn chỉnh câu trả lời cần có

Hoạt động 2: Tìm hiểu ý nghĩa và các biện pháp

sử dụng tiết kiệm điện năng.

Đề nghị HS đọc thông tin và cho biết:

- Lợi ích của việc tiết kiệm điện năng?

- Biện pháp ngắt điện khi mọi người đi khỏinhà, ngoài công dụng tiết kiệm điện năng, còn giúp

tránh được những hiểm hoạ nào nữa?

Phần điện năng được tiết kiệm còn có thểđược sử dụng làm gì đối với quốc gia?

Nếu sử dụng tiết kiệm điện năng thì bớt đượcsố nhà máy điện phải xây dựng Điều này có lợi ích

gì đối với môi trường?

Hoàn thiện các câu trả lời

Hoạt động 3: Vận dụng hiểu biết để giải quyết một

số tình huống thực tế và một số bài tập.

Đề nghị từng HS làm C10, C11, C12

GV chỉ định một hay hai HS trả lời và các HS

khác bổ sung

ù GV hoàn chỉnh câu trả lời cần có

Nếu còn thời gian GV chọn một trong số cácbài tập SBT để HS làm thêm

- Từng HS làm C1,C2, C3, C4

- Trả lời

- Nhận xét ,bổ xung

- Từng HS làm C5và phần thứ nhất củaC6

Nhóm HSthảo luận để đưa ralời giải thích C6

- Từng HS đọc phầnđầu và thực hiện C7-

- Trả lời C7

- Từng HS thực hiệnC8, C9

- Trả lời C8, C9

- NHận xét, bổ xung

Từng HS lầnlượt làm C10, C11,C12

2) Các biện pháp sử dụng tiết

kiệm điện năng

Cần lựa chon dụng cụ,

thiết bị điện có công suất phùhợp và chỉ sử dụng chúngtrong thời gian cần thiết

III.Vận dụng

C10:

C11:

C12:

Học thuộc phần ghi nhớ

Nhắc HS ôn tập toàn chương I và thực hiện phần Tự kiểm tra của bài 20

Trang 37

Bài 20: TỔNG KẾT CHƯƠNG I

ĐIỆN HỌC

1.Tự ôn tập và tự kiểm tra được những yêu cầu về kiến thức và kĩ năng của toàn chương I

2.Vận dụng được những kiến thức và kĩ năng để giải bài tập trong chương I

22

20

Hoạt động 1: Trình bày trao đổi kết quả đã

chuẩn bị

Kiểm tra việc chuẩn bị trả lời phần tự kiểm

tra để phát hiện những kiến thức và kĩ năng mà HS

chưa vững

Đề nghị một hay hai HS trình bày trước cả

lớp câu trả lời đã chuẩn bị của phần tự kiểm tra

Dành nhiều thời gian cho HS trao đổi, những

câu liên quan tới kiến thức và kĩ năng mà HS còn

chưa vững và khẳng định câu trả lời cần có

Hoạt động 2: Làm các câu của phần vận dụng

Đề nghị HS làm nhanh các câu 12, 13, 14,

15

Dành thời gian để HS tự lực làm câu 18, 19

Đối với mỗi câu,

Yêu cầu một HS trình bày lời giải trên bảng

trong khi các HS khác giải tại chổ

ù GV tổ chức cho HS cả lớp nhận xét, trao đổi lời

giải của HS trình bày trên bảng và GV khẳng định

lười giải đúng cần có

GV có thể đề nghị HS trình bày các cách giải

khác

- Từng HS trình bày câutrả lời đã chuẩn bị đối vớimỗi câu của phần Tựkiểm tra theo yêu cầucủa GV

- Phát biểu, trao đổi, thảoluận với cả lớp để có câutrả lời cần đạt được đốivới mỗi câu của phần tựkiểm tra

- Làm từng câu theo yêucầu của GV

- Trình bày câu trả lời vàtrao đổi,

- Thảo luận với cả lớpđể có được câu trả lờicần có

TỔNG KẾT CHƯƠNG I –ĐIỆN HỌC

I.Tự kiểm tra

II.Vận dụng

Khi học bài cần xem lại các thí nghiệm và liên hệ với thực tế

Đề nghị HS về nhà làm tiếp câu 16, 17, 20 GV có thể cho HS biết trước đáp số của các câu này để HS tựkiểm tra lời giải của mình

Trang 38

Tiết : 23 Ngàydạy:

Bài 21: NAM CHÂM VĨNH CỬU

1.Mô tả được từ tính của nam châm

2.Biết được cách xác định từ cực Bắc, Nam của nam châm vĩnh cửu

3.Biết được các từ cực loại nào thì hút nhau, loại nào thì đẩy nhau

4.Mô tả được cấu tạo và giải thích được hoạt động của la bàn

Đối với mỗi nhóm học sinh

2 thanh nam châm thẳng, trong đó một thanh được bọc kín để che phần sơn màu và tên cực

Một ít vụ sắt trộn lẫn vụn gỗ, nhôm, đồng, nhựa, xốp

1 nam châm hình chữ U, một kim nam châm đặt trên một mũi nhọn thẳng đứng, 1 la bàn, 1 giá thí nghiệmvà 1 sợi dây để treo thành nam châm

11

Hoạt động 1: Nhớ lại kiến thức ở lớp 5, lớp 7

về từ tính của nam châm

Tổ chức tình huống bằng cách kể mẫu

chuyện hoặc mô tả một hiện tượng kì lạ xung quanh

từ tình của nam châm Có thể xem giới thiệu “xe chỉ

nam” trong SGK

Tổ chức cho HS trao đổi nhóm C1

Theo dõi và giúp đỡ nhóm có HS yếu

Yêu cầu nhóm cử đại diện phát biểu trước

lớp Giúp HS lựa chọ các phương án đúng

Giao dụng cụ cho nhóm làm thí nghiệm kiểm

tra ( gài vào dụng cụ của một hay hai nhóm thanh

kim loại không phải nam châm để tạo tính bất ngờ

và khách quan của thí nghiệm)

Hoạt động 2: Phát hiện thêm tính chất từ của

nam châm

Yêu cầu HS làm việc với SGK để nắm vững

nhiệm vụ của C2 và yêu cầu HS cho biết:

- dụng cụ , cách tiến hành và mục đích của thí

nghiệm

Giao dụng cụ thí nghiệm cho nhóm, nhắc HS

theo dõi và ghi kết quả thí nghiệm vào vở

Yêu cầu các nhóm trả lời các câu hỏi sau:

Nam châm đứng tự do lúc đã cân bằng chỉ

hướng nào?

Bình thường, có thể tìm được một nam châm

đứng tự do mà không chỉ hướng Nam – Bắc không?

Ta có kết luận gì về từ tính của nam châm?

Cử 1 HS đọc phần nội dung cung cấp thông

tin

Yêu cầu HS quan sát hình 21.2 SGK Có thể

- Trao đổi nhóm nhớlại từ tính của namchâm

- thảo luận để đềxuất một thí nghiệmphát hiện thanh kimloại có phải là namchâm không

- Trao đổi ở lớp vềcác phương án TNđược các nhóm đềxuất

- Từng nhóm thựchiện TN trong C1

- Nhóm HS thựchiện từng nội dungcủa C2

- Ghi kết quả thínghiệm vào vở

- Rút ra kết luận vềtừ tính của namchâm

- Nghiên cứu SGK

- Nêu quy ước cáchđặt tên, đánh dấubằng sơn màu cáccực của nam châm

NAM CHÂM VĨNH CỬU

I.Từ tính của nam châm

Một cực của namchâm (gọi là từ cực) luôn chỉhướng Bắc (được gọi là từ cựcBắc), còn cực kia luôn chỉhướng Nam (được gọi là từ cựcNam)

Cực bắc ghi chữ N Cực nam ghi chữ S

Ngoài sắt và thép nam châmcòn hút các vật liệu từ

Trang 39

10

bố trí cho nhóm HS làm quen với các nam châm có

trong phòng thí nghiệm

Hoạt động 3: Tìm hiểu sự tương tác giữa hai nam

châm

Yêu cầu HS đọc và cho biết C3, C4 yêu cầu

làm những việc gì?

Đề nghị các nhóm làm thí nghiệm theo yêu cầu

Theo dõi và giúp các nhóm làm thí nghiệm

Cần nhắc HS quan sát nhanh để nhận ra tương tác

trong trường hợp hai cực cùng tên

Cử đại diện nhóm báo cáo kết quả TN và rút

ra kết luận

Hòan thiện kết luận

Hoạt động 4: Cũng cố và vận dụng kiến thức

Đặt câu hỏi: Sau bài học hôm nay, các em

biết những gì về từ tính của một nam châm?

Yêu cầu HS làm vào vỡ và tổ chức trao đổi

trên lớp về lời giải của C5, C6, C7, C8

Cho HS đọc SGK Nếu còn thời gian, nêu

các câu hỏi cho HS suy nghĩ:

Ghin-bớt đã đưa ra giả thuyết gì về Trái Đất?

Điều gì là kì lạ khi Ghin-bớt đưa la bàn lại

gần Trái Đất tí hon mà ông đã làm bằng sắt nhiễm

từ?

- Tên các vật liệu từ

- Quan sát để nhậnbiết các nam châmthường gặp

- Đọc C3,C4

- Làm thí nghiệmmô tả trên hình 21.3SGK và các yêu cầughi trong C3, C4

- Rút ra các kết luậnvề quy luật tương tácgiữa các cực của hainam châm

- Ghi kết luận

- Làm việc cá nhânđể trả lời C5, C6,C7, C8

- Tham gia trao đổitrên lớp

II.Tương tác giữa hai namchâm

III.Vân dụng

1.Mô tả được TN về các tác dụng từ của dòng điện

2.Trả lời được câu hỏi, từ trường tồn tại ở đâu

3.Biết cách nhận biết từ trường

Đối với mỗi nhóm học sinh

2 giá TN, một nguồn điện 4,5V, 1 kim nam châm được đặt trên giá có trục thẳng đứng, 1 công tắc

1 đoạn dây dẫn bằng constantan dài khoảng 40cm, 5 đoạn dây dẫnbằng đồng, có vỏ bọc cách điện dàikhoảng 30cm 1 biến trở, 1 ampe kế có GHĐ 1,5A và ĐCNN 0,1A

Trang 40

1.Mô tả từ tính của nam châm

2.Nêu cách xác định từ cực Bắc, Nam của nam châm vĩnh cửu

3.Các từ cực loại nào thì hút nhau, loại nào thì đẩy nhau

4.Mô tả cấu tạo và giải thích hoạt động của la bàn

Làm một TN mở đầu để gây hứng thú cho

HS hoặc nêu vấn đề: Giữa điện và từ có gì liên quan

với nhau không?

Yêu cầu HS nghiên cứu cách bố trí TN trong hình

22.1 SGK,

Hướng dẫn trao đổi về mục đích TN

Đê nghị HSø tiến hành TN theo nhóm, trao

đổi các câu hỏi trong C1( lúc đầu đặt dây dẫn AB

song song với kim nam châm đứng thăng bằng)

Đến các nhóm, theo dõi và giúp đỡ HS tiến

hành TN, quan sát hiện tượng

Yêu cầu HS trả lời câu hỏi:

Hiện tượng xẩy ra trong thí nghiệm

Hiện tượng xảy ra với kim nam châm chứng tỏ

điều gì?

GV hoàn thiện kết luận

Hoạt động 2: Tìm hiểu từ trường

Nêu vấn đề: Trong TN trên, kim nam châm

đặt dưới dây dẫn điện thì chịu tác dụng của lực từ

Có phải chỉ có vị trí đó mới có lực từ tác

dụng lên kim nam châm hay không? Làm thế nào để

trả lời được câu hỏi đặt ra?

Bổ sung cho mỗi nhóm một thanh nam châm,

Yêu cầu HS làm TN theo phương án đã đề xuất

Hướng dẫn các em thực hiện C2, C3

Gợi ý: Hiện tượng xảy ra đối với kim nam

châm trong TN trên chứng tỏ không gian xung quanh

dòng điện, xung quanh nam châm có gì đặc biệt?

Yêu cầu HS đọc kĩ kết luận trong SGK và

nêu câu hỏi: Từ trường tồn tại ở đâu?

GV hoàn thiện kết luận

Hoạt động 3: Tìm hiểu cách nhận biết từ

trường

Hãy nhớ lại các TN nào đã làm đối với nam

châm và từ trường gợi cho ta phương pháp để phát

hiện từ trường cho biết:

Căn cứ vào đặc tính nào của từ trường để phát

Nhận thứcđược vấn đề cần giảiquyết trong bài học

- Đọc kết hợp quansát hình

- Thảo luậnmục đíchyhí nghiệm

- Làm TN phát hiệntác dụng từ của dòngđiện

- Thực hiện C1

- Đại diện nhóm báocáo kết quả và trìnhbày nhận xét kết quảTN

- Rút ra kết luận vềtác dụng từ của dòngđiện

- Trao đổi ván đề mà

GV đặt ra,

- Đề xuất phương án

TN kiểm tra

- Làm TN, thực hiệnC2, C3

- Rút ra kết luận

- Ghi kết luận

- Nêu cáchå phát hiệnlực từ và nhờ đóphát hiện ra từtrường

- Rút được kết luận

TÁC DỤNG TỪ CỦA DÒNG ĐIỆN

3) Cách nhận biết từ trường

Nơi nào trong khônggian có lực từ tác dụng lên kimnam châm thì nơi đó có từtrường

Tiêu đề	Sự phụ thuộc của cường độ dòng điện vào hiệu điện thế giữa hai đầu dây dẫn
Trường học	Trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm
Chuyên ngành	Vật lý
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2010
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	120
Dung lượng	1,1 MB