ASD, THÔNG LIÊN THẤT, Đ H Y DƯỢC TP HCM

Bài giảng dành cho sinh viên y khoa, bác sĩ đa khoa, sau đại học. ĐH Y Dược TP Hồ Chí Minh. ĐỊNH NGHĨA, GIẢI PHẪU, PHÂN LOẠI, LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG, DIỄN TIẾN, ĐIỀU TRỊ

THÔNG LIÊN NHĨ (Atrial Septal Defect – ASD)

10% trẻ tim bẩm sinh

2

3

4

3

2 Ostium primum …………

3 Sinus venosus 2-3%

4 Coronary sinus rare

Kênh nhĩ thất tòan phần

Kênh nhĩ thất bán phần

1 GIẢI PHẪU

 Ostium secundum (ASD-OS)

– Nằm ở vị trí hố bầu dục

– Do:

van của hố bầu dục ngắn lại vách tiên phát bị tiêu đi quá mức vách thứ phát phát triển khiếm khuyết – Kèm sa van 2 lá (20%), PAPVC (10-15%)

 Ostium primum (ASD-OP)

– Không có vách nhĩ thất  chẻ đôi lá van 2 lá

– Nằm ở phần dưới của vách liên nhĩ

 Sinus venosus (ASD-SV)

– ở chỗ TMC trên đổ vào tâm nhĩ  Bất thường TMP (90%) – hoặc ở dưới lỗ bầu dục, gần với nền của TMC dưới

 Coronary sinus (ASD-CS)

2 DỊCH TỄ

Nam: nữ = 2:1 ASD-OS

Nam = nữ ASD-SV

– ASD-OS

– Scimitar syndrome (ASD+ PAPVC)

– Holt-Oram syndrome

– ASD-OS

– PR dài

3 SINH LÝ BỆNH

 Tuỳ thuộc vào

– Shunt lớn hay nhỏ

– Tuổi

– Kháng lực mạch máu phổi

 TLN hạn chế (restrictive ASD)

– PVR thấp  shunt T-P

– Kích thước ASD quyết định lượng shunt T-P

 TLN không hạn chế (nonrestrictive ASD)

– PVR cao  LAP = RAP

– Độ dãn nở của 2 thất quyết định lượng shunt

3 SINH LÝ BỆNH

 Dãn nhĩ phải

  gánh thể tích thất phải  dãn thất phải

  lượng máu lên phổi  dãn ĐMP, áp lực ĐMP

  thể tích thất trái cuối tâm trương

 thể tích nhát bóp của tim trái

 cung lượng tim

 phân suất tống máu

 tưới máu mạch vành (PT chèn vào LAD)

 PVR , bệnh lý mạch máu phổi

– PAP  

– Eisenmenger syndrome

4 LÂM SÀNG

 Triệu chứng cơ năng

– thường không có trong vài chục năm đầu

– nhiễm trùng phổi tái phát

– chậm tăng trưởng

 Triệu chứng thực thể

 Nhìn

- mảnh khảnh, nhẹ cân, chiều cao ít bị ảnh hưởng

- Vẻ mặt Down (  )

- có thể ngực trái gồ với rãnh Harrison

- có thể tím trong ASD-SV, hoặc Eisenmenger

- có thể thấy TM cổ nổi

- ổ đập bất thường ở cạnh bờ trái ức rõ khi nín thở thì thở ra; ở mũi ức

rõ khi nín thở thì hít vào

- mỏm tim tăng động do thất phải lớn chiếm chỗ thất trái

 Sờ được tiếng T2 mạnh ở KGS II trái

4 LÂM SÀNG

 Triệu chứng thực thể

 Nghe:

- T2 mạnh (  ), tách đôi cố định

- ATTThu, cường độ 3/6, ở KGS II trái, do hẹp ĐMP cơ năng

- Rù t.trương ở KGS IV, V cạnh trái ức, do hẹp van 3 lá tương đối

- ATTThu ở KGS IV cạnh trái ức, do hở van 3 lá cơ năng (  )

- ATTTrương ở KGS II trái ức, do hở van ĐMP cơ năng (  )

- AT giữa tâm thu ở KGS II trái ức, do dãn thân ĐMP (  )

- ATTThu ở mỏm (  ) (+ sa van 2 lá hoặc chẻ đôi lá van 2 lá)

5 CẬN LÂM SÀNG

 X quang ngực thẳng

Eisenmenger Left to right shunt

5 CẬN LÂM SÀNG

 Điện tâm đồ

– Shunt nhỏ : bình thường

– Shunt lớn

Trục miền không xác định trong kênh nhĩ thất Dãn nhĩ phải

Dầy thất phải Block nhánh phải không hoàn toàn

PR dài (ASD-OP)

– Có cao áp phổi

Dãn nhĩ phải Dầy 2 thất

5 CẬN LÂM SÀNG

 Siêu âm tim

– Vị trí lỗ thông

– Kích thước lỗ thông

– Chiều luồng thông

– Thể tích luồng thông (Qp/ Qs) – Kích thước buồng tim

– Aùp lực ĐMP

6 DIỄN TIẾN

 Shunt nhỏ

– không biến chứng

– tự bít lúc 2-3 tuổi (ASD-OS): 30%

 Shunt lớn :

– Suy tim phải

– Cao áp ĐMP  đảo shunt (Eisenmenger) – Loạn nhịp nhanh trên thất : AF, PSVT,

APBs

– Chậm phát triển thể chất, vận động

– Nhiễm trùng hô hấp

– Viêm nội tâm mạc nhiễm trùng: hiếm

7 ĐIỀU TRỊ

 Nội khoa

– Điều trị biến chứng

– Theo dõi định kỳ mỗi 3-6 tháng

– Không phòng viêm nội tâm mạc nhiễm trùng

 Đóng lỗ thông liên nhĩ

– Chỉ định

Lỗ thông lớn : Qp/ Qs > 1,5 Chưa đảo shunt

– Đóng bằng dụng cụ Amplazer (ASD-OS)

Rìa lỗ thông tốt Kích thước < 5cm

– Phẫu thuật vá lỗ thông