Phân tích bài tập hóa

LẬP CÔNG THỨC HOÁ HỌC CỦA HỢP CHẤT KHI BIẾT HOÁ TRỊ CUÀ NGUYÊN TỐ Dạng 5.. TÍNH THÀNH PHẦN % KHỐI LƯỢNG CỦA CÁC NGUYÊN TỐ Ví dụ 1 Tính thành phần % khối lượng của các nguyên tố có tron

Trường ĐẠI HỌC SÀI GÒN

Khoa SƯ PHẠM KHOA HỌC TỰ NHIÊN

Bộ môn PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC HOÁ HỌC

(HỌC PHẦN II)

1 TÁC DỤNG CỦA BÀI TẬP HOÁ HỌC

ĐỐI VỚI GIÁO VIÊN

- Đánh giá kiến thức của HS, giúp HS tự kiểm tra những lỗ hỏng kiến thức

- Rèn luyện cho HS tính kiên trì, cẩn thận và chiu khó, chính xác khoa học  làm cho HS yêu thích

bộ môn

- …

ĐỐI VỚI HỌC SINH

- Phát huy tính tích cực, sáng tạo của HS.

(bài tập chuỗi phản ứng, bài tập nhận biết,…)

- Giúp HS hiểu rõ và khắc sâu kiến thức.

(bài tập nhận biết,…)

- Hệ thống hoá kiến thức (bài tập chuỗi phản

1 TÁC DỤNG CỦA BÀI TẬP HOÁ HỌC

- Cung cấp, mở rộng kiến thức và hiểu biết

mới cho HS về thực tiễn và SXHH (bài tập ứng dụng và bài tập lý thuyết mang tính ứng dụng)

- Rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo bao gồm: sử dụng

ngôn ngữ hoá học, lập CTHH, cân bằng PTPƯ, tính theo CTHH và PTHH; Các tính toán đại số: quy tắc tam suất, giải phương trình và hệ phương trình, kỹ năng giải từng loại bài tập khác nhau

1 TÁC DỤNG CỦA BÀI TẬP HOÁ HỌC

Phát triển tư duy:

1 TÁC DỤNG CỦA BÀI TẬP HOÁ HỌC

Tư duy so sánh

Ví dụ 1 So sánh tính chất hoá học của axit

sunfuric đặc và axit sunfuric loãng

Ví dụ 2 So sánh cấu tạo và tính chất hoá học

của Metan và Axetilen

Tư duy suy diễn

Ví dụ Kim loại tác dụng với axit Sunfuric, HS

suy ra Fe tác dụng với H2SO4 loãng tạo FeSO4 Nếu dư Fe thì sẽ tạo muối Fe2(SO4)3.

BÀI TẬP HOÁ HỌC

BÀI TẬP

ĐỊNH TÍNH

BÀI TẬP ĐỊNH LƯỢNG

BÀI TẬP TỔNG HỢP

2 PHÂN LOẠI BÀI TẬP HOÁ HỌC

MINH HỌA

MINH HỌA

BÀI TẬP

TỔNG HỢP

BÀI TẬP ĐỊNH TÍNH

BÀI TẬP ĐỊNH LƯỢNG

MINH HOẠ

3 Làm phức tạp bài toán theo chiều dọc

4 Làm phức tạp bài toàn theo chiều ngang.

3 XÂY DỰNG ĐỀ BÀI TẬP

HOÁ HỌC MỚI

Minh họa Minh họa

Dạng 3 TÌM HOÁ TRỊ CỦA 1 NGUYÊN TỐ

Dạng 4 LẬP CÔNG THỨC HOÁ HỌC CỦA HỢP

CHẤT KHI BIẾT HOÁ TRỊ CUÀ NGUYÊN TỐ

Dạng 5 LẬP PHƯƠNG TRÌNH HOÁ HỌC

DẠNG 1 TÍNH THÀNH PHẦN %

KHỐI LƯỢNG CỦA CÁC NGUYÊN TỐ

Ví dụ 1 Tính thành phần % khối lượng của các

nguyên tố có trong hợp chất P2O5

tố chiếm bao nhiêu % về khối lượng phân tử ?

Dạng 2 LẬP CÔNG THỨC HOÁ HỌC KHI BIẾT % KHỐI LƯỢNG CỦA

CÁC NGUYÊN TỐ

Ví dụ 1 Lập công thức hoá học của hợp chất X,

biết rằng %Fe trong hợp chất là 70%, %O là 30% và khối lượng phân tử X là 160g

Ví dụ 2 Xác định công thức hoá học cuả hợp

chất Z, biết rằng hợp chất chứa 2 nguyên tố (S

và O) với %S là 40%

Dạng 3 TÌM HOÁ TRỊ CỦA

1 NGUYÊN TỐ

Ví dụ 1 Tính hoá trị của Sắt trong hợp chất

Fe2(SO4)3, khi biết SO4 (II)

nguyên tử (PO4) có hoá trị mấy ?

Dạng 4 LẬP CÔNG THỨC HOÁ HỌC CỦA HỢP CHẤT KHI BIẾT

Ví dụ 1 Lập công thức hoá học của hợp chất có

chứa 2 nguyên tố Fe(III) và O(II)

Ví dụ 2 Xác định công thức hoá học của hợp

chất X gồm 2 nguyên tố, khi biết Cu(I) và

O(II)

CÁC DẠNG BÀI TẬP CHỦ YẾU

CỦA HOÁ HỌC 9

Dạng 1 Xác định % khối lượng của các nguyên tố trong hợp chất.

Dạng 2 Lập công thức hoá học của hợp chất

Dạng 3 Bài toán thường

Dạng 4 Bài toán lượng dư

Dạng 5 Bài toán hỗn hợp chất tham gia

Dạng 6 Bài toán tăng - giảm khối lượng

Dạng 7 Bài toán có liên quan đến hiệu suất (H%)

Dạng 1 Xác định % khối lượng của

các nguyên tố trong hợp chất.

nguyên tố chiếm bao nhiêu % về khối lượng ?

Dạng 2 Lập công thức hoá học của

hợp chất

Vô cơ: Cho 6,5g muối Clorua cuả Sắt tác

dụng với dung dịch AgNO3 sau phản ứng sinh

ra 17,22g kết tủa trắng Xác định công thức phân

từ của muối sắt clorua đó

Hữu cơ: Đốt cháy hoàn toàn 3g hợp chất hữu

cơ A (chứa C, H, O) Sau phản ứng thu được

6,6g CO2 và 3,6g Nước Xác định công thức

phân tử của A biết M =60

Dạng 3 Bài toán thường

Ví dụ 1 Trung hoà 200ml dung dịch HCl 1M với

dung dịch NaOH 1M

a/ Tính thể tích dung dịch NaOH 1M cần dùng.b/ Tính lượng môí sinh ra sau phản ứng

c/ Tính nồng độ MOL của dung dịch sau phản

ứng

Dạng 3 Bài toán thường

bằng dung dịch KOH 5,6%

a/ Tính lượng KOH 5,6% tham gia phản ứng

b/ Tính C% của dung dịch sau phản ứng

Dạng 4 Bài toán lượng dư

ứng với 136g dung dịch AgNO3 10% thì thu

được kết tủa A và dung dịch B

Dạng 5 Bài toán hỗn hợp

chất tham gia

Vô cơ: Hoà tan 4,5g hỗn hợp kim loại A và

Mg trong dung dịch H2SO4 loãng (dư), sau phản ứng thu được 5,04 lít khí thoát ra (đktc) Xác

định % khối lượng kim loại trong hợp kim đó

Hữu cơ: Cho 7lít hỗn hợp khí Etylen và

Axetilen (đktc) tác dụng hết với 60g Brom Xác định % khí Axetilen có trong hỗn hợp đó

Dạng 6 Bài toán tăng - giảm

khối lượng

Ví dụ 1 Cho 1 lá đồng có khối lượng 6g vào

dung dịch AgNO3 sau phản ứng, đem kim loại

đi rửa nhẹ và làm khô đến khối lượng không đổi thì thu được 13,6g Tính lượng đồng sau phản

ứng

Ví dụ 2 Cho lá sắt có khối lượng 5,6g vào

dung dịch CuSO , sau 1 thời gian lấy lá sắt ra, rử

Dạng 7 Bài toán có liên quan đến

hiệu suất (H%)

cao thì thu được vôi sống và khí CO2 tính khối lượng vôi và thể tích khí sinh ra, biết rằng hiệu suất phản ứng chỉ đạt 85%

Dạng 8 Bài toán có 2 – 3 phản ứng

xảy ra nối tiếp nhau

Ví dụ Viết PTHH thực hiện các biến hoá sau:

C2H4 C2H5OH  CH3COOH  CH3COOC2H5 Tính thể tích C2H4 (đktc) dùng để điều chế

được 33ml CH3COOC2H5 (d = 0,8)

Biết rằng H% của phản ứng [1] là 50%, của phản ứng [2] là 80% và phản ứng [3] là 75%

1 Xây dựng bài tập tương tự (chỉ cần

thay đổi số liệu hoặc chất)

Bài tập cơ bản: cho 5,6g

2 Lật ngược bài toán (lấy đáp số của bài toán thuận làm điều kiện cho bài toán nghịch)

Bài toán thuận: tính %

về khối lượng của các

nguyên tố có trong hợp

chất CuO

Bài toán ngược: trong

thành phần của hợp chất X có 80% Cu, 20%O Biết phân tử khối của X là 80 Lập công thức hoá học của X

3 Làm phức tạp bài toán theo chiều dọc

Bài toán sơ đẳng: tính

4 Làm phức tạp bài toàn theo chiều ngang

Bài tập cơ bản: cho 8g

có chứa 60ml dung dịch H2SO4 1M Tính nồng độ mol của muối thu được

2 Các loại bài tập thực nghiệm:

Tách 1 chất ra khỏi hỗn hợp, nhận biết chất, điều chế các chất, …

Ví dụ 1 (mang tính lý thuyết) điều chế muối CuCl2

bằng các phương pháp khác nhau (Cu +Cl2; CuO + HCl; Cu(OH)2 + HCl; Cu + HgCl2; …)

Ví dụ 2 (mang tính thực nghiệm) từ các chất Cu, O2,

Bài tập định tính

Bài tập định lượng

học và tính chất toán học.

Một số dạng thường gặp ở THCS

- Từ 1 lượng chất, tính nhiều lượng chất khác nhau.

- Biết đồng thời lượng của 2 chất tham gia, tính

lượng sản phẩm thu được.

- Bài toán hỗn hợp các chất.

- Bài toán tính theo các PTHH xãy ra liên tiếp nhau.

Các dạng toán khác:

- Bài toán xác định nguyên tố hoá học

- Bài toán lập CTPT hợp chất (khi biết % khối lượng hoặc tỉ lệ khối lượng của các nguyên tố trong hợp chất)

Bài tập định lượng

Là loại bài tập tương tự như bài tập thực

nghiệm định tính nhưng kèm theo tính toán về

lượng các chất (H%)

Ví dụ tính khối lượng vôi sống sinh ra khi

nhiệt phân 2,5 tấn đá vôi Biết hiệu suất của phản ứng chỉ đạt 85%

Bài tập định lượng thực nghiệm