1 PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO PHÚ LỘC 2 KIỂM TRA BÀI CŨ: Nhân hóa là gì? Tác dụng của nhân hoá ?Cho ví dụ? Nhân hóa là gì? Tác dụng của nhân hoá ?Cho ví dụ? Nhân hóa là gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật, . bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người; làm cho thế giới động vật, cây cối, đồ vật .trở nên gần gũi với con người, biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người. Nhân hóa là gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật, . bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người; làm cho thế giới động vật, cây cối, đồ vật .trở nên gần gũi với con người, biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người. 3 KIỂM TRA BÀI CŨ: Có bao nhiêu kiểu nhân hóa? Hãy trình bày các kiểu nhân hóa đó. Có bao nhiêu kiểu nhân hóa? Hãy trình bày các kiểu nhân hóa đó. Có ba kiểu nhân hóa thường gặp: 1. Dùng những từ vốn gọi người để gọi vật. 2. Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật. 3. Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với người. Có ba kiểu nhân hóa thường gặp: 1. Dùng những từ vốn gọi người để gọi vật. 2. Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật. 3. Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với người. 4 Tiết 95 TIẾNG VIỆT 5 I. ẨN DỤ LÀ GÌ ? 1/Ví dụ 1 - Người Cha :chỉ Bác Hồ - Bác với Người Cha có những phẩm chất giống nhau: tuổi tác, tình thương yêu, sự chăm sóc chu đáo đối với con… Anh đội viên nhìn Bác Càng nhìn lại càng thương Người Cha mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm. (Minh Huệ) Tiết 95 : ẨN DỤ Tiết 95 : ẨN DỤ 6 Tiết 95: ẨN DỤ Tiết 95: ẨN DỤ I. ẨN DỤ LÀ GÌ? 2/ Ví dụ: Ngày ngày Mặt Trời đi qua trên lăng Thấy một Mặt Trời trong lăng rất đỏ ( Viễn Phương) - Mặt Trời : Chỉ Bác Hồ - Mặt trời và Bác Hồ có những phẩm chất giống nhau: điều mang lại ánh sáng ấm no, hạnh phúc cho nhân dân Việt Nam 7 2 * Giống : giữa 2 sự vật , hiện tượng đều có nét tương đồng * Khác : ẩn đi sự vật, hiện tượng được so sánh (vế A); còn lại sự vật, hiện tượng so sánh (vế B).  Gọi tên sự vật này (Bác Hồ) bằng tên sự vật khác (Người Cha) có nét tương đồng. Tiết 95 : ẨN DỤ => Ẩn dụ * Gọi tên sự vật này (Mặt Trời) bằng sự vật khác (Bác Hồ) có nét tương đồng. 8 2/ Ghi nhớ: Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó . Tiết 95 : ẨN DỤ 9 1. Bác Hồ mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm 2. Bác Hồ như ngươi cha Đốt lửa cho anh nằm. 3. Người Cha mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm I. ẨN DỤ LÀ GÌ? Diễn đạt bình thường sử dụng so sánh Sử dụng ẩn dụ *Tác dụng:  So sánh và ẩn dụ => tạo cho câu nói có tính hình tượng, biểu cảm hơn so với cách nói bình thường.  Ẩn dụ làm tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt. Tiết 95 : ẨN DỤ Tiết 95 : ẨN DỤ 1. Bác Hồ mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm 2. Bác Hồ như ngươi cha Đốt lửa cho anh nằm. 3. Người Cha mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm 1. Bác Hồ mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm 2. Bác Hồ như ngươi cha Đốt lửa cho anh nằm. Diễn đạt bình thường sử dụng so sánh Sử dụng ẩn dụ 3. Người Cha mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm  So sánh và ẩn dụ => tạo cho câu nói có tính hình tượng, biểu cảm hơn so với cách nói bình thường.  Ẩn dụ làm tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt. 3. Người Cha mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm  So sánh và ẩn dụ => tạo cho câu nói có tính hình tượng, biểu cảm hơn so với cách nói bình thường.  Ẩn dụ làm tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt. 3. Người Cha mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm  So sánh và ẩn dụ => tạo cho câu nói có tính hình tượng, biểu cảm hơn so với cách nói bình thường.  Ẩn dụ làm tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt.  So sánh và ẩn dụ => tạo cho câu nói có tính hình tượng, biểu cảm hơn so với cách nói bình thường.  Ẩn dụ làm tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt. 10 Tiết 95 : ẨN DỤ 2/ Ghi nhớ: Ẩn dụ là gọi tên sự vật hiện tượng Này bằng tên sự vật, hiện tượng khác Có nét tương đồng với nó nhằm tăng Sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt [...]... II.CÁC KIỂU ẨN DỤ: 1/ví dụ 3 - Ẩn dụ dựa vào sự tương đồng về hình thức giữa các sự vật, hiện tượng (ẩn dụ hình thức) Lửa hồng – “màu đỏ” - Ẩn dụ dựa vào sự tương đồng về cách thức thực hiện hành động (ẩn dụ cách thức) thắp – “nở hoa” - Ẩn dụ dựa vào sự tương đồng về phẩm chất giữa các sự vật, hiện tượng (ẩn dụ phẩm chất) Người Cha – Bác Hồ - Ẩn dụ dựa vào sự tương đồng về cảm giác (ẩn dụ 13 chuyển... Ăn quả nhớ kẻ trồng cây Tiết 95 : ẨN DỤ (Tục ngữ) b) Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng (Tục ngữ) 2 Ghi nhớ: c) Thuyền về có nhớ bến chăng, Bến thì một dạ khăng khăng đợ thuyền (Ca dao) Có bốn kiểu ẩn dụ thường gặp là : d) Ngày ngày Mặt Trời hình lăng - Ẩn dụ đi quảtên thức; Thấy một Mặt Trời trong lăng rất đỏ - Ẩn dụ cách thức; (Viễn Phương) - Ẩn dụ phẩm chất; - Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác 14 Bài 2 TÌM... ngữ) Ẩn dụ phẩm chất Mực, đen – đèn, sáng Thêi gian: HÕt 2 6 9 4 5 7 15 14 13 12 11 1 10 8 3 giê 18 2 Tìm ẩn dụ trong ví dụ dưới đây Nêu lên nét tương đồng giữa các sự vật, hiện tượng được so sánh ngầm với nhau? Thuyền về có nhớ bến chăng? Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền (Ca dao) Ẩn dụ phẩm chất Thuyền – bến Thêi gian: HÕt 11 1 2 4 5 6 7 9 12 14 15 13 8 3 10 giê 19 5 Tìm ẩn dụ trong ví dụ dưới... Tiết 95 : ẨN Cách dùng từ “giòn tan” có gì DỤ biệt với cách đặc nói thông thường II.CÁC KIỂU ẨN DỤ: 1/ví dụ 2 Chao ôi, trông con sông, vui như thấy nắng giòn tan sau kì mưa dầm, vui như nối lại chiêm bao đứt quãng (Nguyễn Tuân) giòn tan đặc điểm của cái bánh (vị giác) - Nắng không thể dùng vị giác để cảm nhận được - Sử dụng từ giòn tan để nói về nắng là có sự chuyển 12 đổi cảm giác Tiết 95 : ẨN DỤ II.CÁC... ngày Mặt Trời đi qua trên lăng Thấy một Mặt Trời trong lăng rất đỏ (Viễn Phương) Ẩn dụ phẩm chất Mặt Trời (2) – Bác Hồ Thêi gian: HÕt 15 3 4 5 6 7 8 10 14 13 12 11 1 2 9 giê 20 3 NGÔI SAO MAY MẮN 21 Tiết 95 : ẨN DỤ Bài 3 Tìm những ẩn dụ chuyển đổi cảm giác và nêu tác dụng •a/ Buổi sáng, mọi người đổ ra đường Ai cũng muốn ngẩng lên cho thấy mùi hồi chín chảy qua mặt (Tô Hoài) • b/ Cha lại dắt con đi trên... trả lời câu hỏi mà vẫn được cộng 10 điểm và16 chọn lại ngôi 1 Tìm ẩn dụ trong ví dụ dưới đây Nêu lên nét tương đồng giữa các sự vật, hiện tượng được so sánh ngầm với nhau? Ăn quả nhớ kẻ trồng cây (Tục ngữ) Ăn quả(cách thức) - kẻ trồng cây(phẩm chất ) Thêi gian: HÕt 11 2 4 5 6 7 12 13 14 15 1 8 9 3 10 giê 17 #19 Slide 19 Tìm ẩn dụ trong ví dụ dưới đây Nêu lên nét tương đồng giữa các sự vật, hiện tượng... chiếc lá đa Tiếng rơi rất mỏng như là rơi nghiêng • d/ (Trần Em thấy cả trời sao Đăng Khoa) từng kẽ lá Xuyên qua 22 Em thấy cơn mưa Tiết 95 : ẨN DỤ Bài 3 Tìm những ẩn dụ chuyển đổi cảm giác và nêu tác dụng •a/ Buổi sáng, mọi người đổ ra đường Ai cũng muốn ngẩng lên cho thấy mùi hồi chín chảy qua mặt (Tô Hoài) • b/ Cha lại dắt con đi trên cát mịn Ánh nắng chảy đầy vai chảy (Hoàng • Trung Thông) c/ Ngoài... trời sao Đăng Khoa) từng kẽ lá Ướt Xuyên qua 23 Em thấy cơn mưa Tiết 95 : ẨN DỤ III LUYỆN TẬP: Bài 4: Hãy phát hiện những từ tạo nên ẩn dụ chuyển đổi cảm giác trong các câu sau : a.Hoa phượng cháy hết mình cho mùa hè sôi động b Những bông lựu thắp lửa lập lòe c Trong đôi mắt đen sâu thẳm ấy lấp lánh niềm vui 24 Tiết 95 : ẨN DỤ a.+ Mùi hồi chín: + Chảy qua mặt: b.+ Ánh nắng : Khứu giác Cảm giác , xúc... 95 : ẨN DỤ III LUYỆN TẬP: + Hãy điền các từ cho sẵn vào các câu sau đây : ấm áp,lạnh buốt, ngọt ngào, chua,nóng, nhạt nhẽo…để hoàn thành các câu có ẩn dụ chuyển đổi cảm giác ? ấm áp a Trông cậu …… thật đấy! chua b Khi cô ấy hát thì giọng………lắm! lạnh buốt c Gío rét ngoài hiên nghe………… nóng d Cái áo màu đỏ của anh ta nhìn thấy …… mắt nhạt nhẽo e Câu chuyện anh ta kể nghe mới ………… ! 26 Tiết 95 : ẨN DỤ III/...Tiết 95 : ẨN DỤ II.CÁC KIỂU ẨN DỤ: 1 Thắp , lửa hồng dùng đề chỉ sự 1/ví dụ vật , hiện tượng Về thăm nhà Bác làngTại sao lại nào ? Sen, Có hàng râm bụt thắp lênnhư vậy ví lửa hồng (Nguyễn Đức Mậu) thắp chỉ sự “nở hoa” lửa hồng chỉ “màu đỏ” của . nhớ: Có bốn kiểu ẩn dụ thường gặp là : - Ẩn dụ hình thức; - Ẩn dụ cách thức; - Ẩn dụ phẩm chất; - Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác. Tiết 95 : ẨN DỤ 15 TÌM NGÔI. lửa cho anh nằm. (Minh Huệ) Tiết 95 : ẨN DỤ Tiết 95 : ẨN DỤ 6 Tiết 95: ẨN DỤ Tiết 95: ẨN DỤ I. ẨN DỤ LÀ GÌ? 2/ Ví dụ: Ngày ngày Mặt Trời đi qua trên lăng