TIẾT 3: TỪ GHÉP

ở lớp 6 em đã được học về từ và cấu tạo từ Tiếng Việt, em hãy phân loại từ Tiếng Việt?... Các loại từ ghép I.1 Khảo sát và phân tích ngữ liệu - Từ ghép chính phụ: có tiếng phụ bổ sung

Trường THCS Mạo Khê 2

Tiết 3: Từ Ghép

Kiểm tra

? ở lớp 6 em đã được học về từ và cấu tạo từ Tiếng Việt, em hãy phân loại từ Tiếng Việt?

Tõ

TiÕt 3

Tõ GhÐp

1 * Mẹ còn nhớ sự nôn nao, hồi hộp khi cùng

bà ngoại đi tới gần ngôi trường và nỗi chơi vơi

hốt hoảng khi cổng trường đóng lại

( Lí Lan)

* Cốm không phải thức quà của người vội; ăn cốm phải ăn từng chút ít, thong thả và ngẫm nghĩ Lúc bấy giờ ta mới thấy thu lại cả trong hương vị

ấy, cái mùi thơm phức của lúa mới, của hoa cỏ

dại ven bờ

• ( Thạch Lam)

? “ Bµ ngo¹i” vµ ” Th¬m phøc” cã cÊu t¹o nh­ thÕ nµo?

Tiết 3: Từ Ghép

A Lý thuyết

I Các loại từ ghép

I.1 Khảo sát và phân tích ngữ liệu

- Từ ghép chính phụ: có tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng chính Tiếng chính

đứng trước, tiếng phụ đúng sau.

2 * Vi c chu n b ệ ẩ ị qu n ¸o ầ m i, giµy nãn m i, ớ ớ

? Các tiếng trong từ ghép “ quần áo” và “

trầm bổng ” có quan hệ với nhau như thế nào?

Có phân biệt được tiếng chính, tiếng phụ

không?

Không phân biệt được tiếng chính, tiếng phụ; các tiếng bình đẳng về ngữ pháp.

Tiết 3: Từ Ghép

A Lý thuyết

I Các loại từ ghép

I.1 Khảo sát và phân tích ngữ liệu

- Từ ghép chính phụ có tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng chính Tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đúng sau.

- Từ ghép đẳng lập các tiếng bình đẳng về ngữ pháp ( không phân biệt được tiếng chính,

tiếng phụ).

I.2 Ghi nhớ 1: (SGK- 14)

II NghÜa cña tõ ghÐp

I.1 Kh¶o s¸t vµ ph©n tÝch ng÷ liÖu

* Bà ngoại: Người sinh ra mẹ

Bà: Người sinh ra cha hoặc mẹ

* Th ơm phức: mùi thơm mạnh

Th ơm: Mùi như hương của hoa, dễ chịu,

làm cho ta thích ngửi

* Từ ghép chính phụ:- có tính chất phân nghĩa

- Nghĩa của từ ghép chính phụ hẹp hơn nghĩa của

tiếng chính

II NghÜa cña tõ ghÐp

I.1 Kh¶o s¸t vµ ph©n tÝch ng÷ liÖu

- Tõ ghÐp chÝnh phô cã tÝnh chÊt ph©n nghÜa, nghÜa

cña tõ ghÐp chÝnh phô hÑp h¬n nghÜa cña tiÕng

chÝnh

II NghÜa cña tõ ghÐp

I.1 Kh¶o s¸t vµ ph©n tÝch ng÷ liÖu

- Tõ ghÐp chÝnh phô cã tÝnh chÊt ph©n nghÜa, nghÜa

cña tõ ghÐp chÝnh phô hÑp h¬n nghÜa cña tiÕng

chÝnh

? So s¸nh nghÜa cña tõ “quÇn ¸o” víi nghÜa

cña mçi tiÕng “ quÇn”, ”¸o” ; nghÜa cña tõ

“ trÇm bæng ” víi nghÜa cña mçi tiÕng

“ trÇm”, ”bæng ” em thÊy cã g× kh¸c nhau?

Tõ “quÇn ¸o ” “ , trÇm bæng ” cã nghÜa kh¸i qu¸t h¬n nghÜa cña tõ “ quÇn, ¸o, trÇm, bæng ” .

TiÕt 3: Tõ GhÐp

A Lý thuyÕt

I C¸c lo¹i tõ ghÐp

II NghÜa cña tõ ghÐp

I.1 Kh¶o s¸t vµ ph©n tÝch ng÷ liÖu

- Tõ ghÐp chÝnh phô cã tÝnh chÊt ph©n nghÜa, NghÜa cña tõ ghÐp chÝnh phô hÑp h¬n nghÜa cña

II NghÜa cña tõ ghÐp

I.1 Kh¶o s¸t vµ ph©n tÝch ng÷ liÖu II.2 Ghi nhí (SGk-14)

*Gọi tên những bức tranh sau đây bằng những từ ghép tương ứng?

II NghÜa cña tõ ghÐp

I.1 Kh¶o s¸t vµ ph©n tÝch ng÷ liÖu II.2 Ghi nhí (SGk-14)

B LuyÖn tËp

Bài tập 1( SGK -15.)

Xếp các từ ghép: suy nghĩ, lâu đời, xanh

ngắt, nhà máy, nhà ăn, chài lưới, cây cỏ, ẩm

ướt, đầu đuôi, cười nụ theo bảng phân loại sau đây:

TỪ GHÉP CP :

TỪ GHÉP ĐL :

lâu đời, xanh ngắt, nhà máy, nhà ăn, cười nụ suy nghĩ, chài lưới, cỏ ca, ẩm ướt,đầu đuôi

Bài 2 ( SGK- 15): Điền thêm tiếng vào sau các tiếng dưới đây để tạo từ ghép chính phụ:

- bút - thước -mưa

- Làm - ăn - trắng

- Vui - nhát

ch× kÎ rµo quen b¸m xo¸ tai gan

Bài 3 (SGK- 15) :Điền thêm tiếng vào sau các

tiếng dưới đây để tạo thành từ ghép đẳng lập

vui

Bài tập 4 ( SGK-15):Tại sao cú thể núi một cuốn sỏch, một cuốn vở mà khụng thể núi

một cuốn sỏch vở?

Đỏp ỏn:

Sách vở là từ ghép đẳng lập có ý nghĩa khỏi quỏt, chỉ chung > một cuốn sỏch vở : Sai

Sách, vở là chỉ sự vật tồn tại dưới dạng cá thể nên có thể đếm được > một cuốn sỏch, một cuốn vở: đỳng.

b Em Nam nói “ Cái áo dài của chị em ngắn

quá!” nói như thế đúng không? Tại sao?

áo dài là tên một loại aó > Đúng

Đoạn văn: ( Viết vào phiếu học tập)

Viết một đoạn văn chủ đề mùa thu, từ 4

đến 6 câu, có sử dụng ít nhất 2 từ ghép đẳng lập

và 2 từ ghép chính phụ.