TỔNG ôn tập địa lý 10

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ CÔNG NGHIỆP CHUYÊN ĐỀ: ĐỊA LÍ NGÀNH CÔNG NGHIỆP Thầy giáo: Vũ Hải Nam I.. Vai trò Đóng vai trò chủ đạo trong nền kinh tế quốc dân - T

Trang 1

1 Truy cập trang http://tuyensinh247.com để học Toán - Lý - Hóa - Sinh - Văn - Anh - Sử - Địa - GDCD tốt nhất!

BÀI GIẢNG: VAI TRÒ VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA CÔNG NGHIỆP

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ CÔNG NGHIỆP

CHUYÊN ĐỀ: ĐỊA LÍ NGÀNH CÔNG NGHIỆP

Thầy giáo: Vũ Hải Nam

I Vai trò và đặc điểm của công nghiệp

1 Vai trò

Đóng vai trò chủ đạo trong nền kinh tế quốc dân

- Tạo ra khối lượng của cải vật chất to lớn

- Tạo ra tư liệu sản xuất, xây dựng cơ sở vật chất thúc đẩy các ngành kinh tế phát triển

- Nâng cao trình độ văn minh của xã hội

- Chỉ tiêu để đánh giá trình độ phát triển của một nước, giảm sự chênh lệch về trình độ phát triển giữa các vùng lãnh thổ

- Giúp khai thác có hiệu quả các nguồn tài nguyên thiên nhiên

- Tạo nhiều việc làm, giải phóng sức lao động cho con người, tăng thu nhập

- Củng cố an ninh - quốc phòng

2 Đặc điểm

a/ Gồm hai giai đoạn

- Là 1 tập hợp các hoạt động sản xuất với những đặc điểm nhất định thông qua các quá trình công nghệ

để tạo ra sản phẩm

- Giai đoạn 1: Tác động vào đối tượng lao động tạo ra nguyên liệu

- Giai đoạn 2: Chế biến nguyên liệu tạo ra tư liệu sản xuất và vật phẩm tiêu dùng

- Cả hai giai đoạn cùng phải sử dụng máy móc

b/ Sản xuất công nghiệp có tính chất tập trung cao độ

- Tập trung tư liệu sản xuất, nhân công và sản phẩm trên một diện tích nhất định

- Không đòi hỏi không gian rộng lớn như nông nghiệp vì đối tượng lao động của CN không phải là những thực thể sống

c/ Sản xuất công nghiệp bao gồm nhiều phân ngành phức tạp, được phân công tỉ mỉ và có sự phối hợp giữa các ngành để tạo ra sản phẩm cuối cùng

Trang 2

- Trong 1 ngành CN đã có sự phân công tỉ mỉ đến từng chi tiết Các ngành CN lại phối hợp với nhau trong việc tạo ra sản phẩm cuối cùng

- Phổ biến các hình thức chuyên môn hóa, hợp tác hóa, liên hợp hóa trong công nghiệp

d/ Phân loại ngành công nghiệp:

- Dựa vào tính chất tác động tới đối tượng lao động: Công nghiệp khai thác và công nghiệp chế biến

- Dựa vào công dụng kinh tế của sản phẩm chia thành: Công nghiệp nặng (nhóm A) và Công nghiệp nhẹ (nhóm B)

II Các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố công nghiệp

- Khí hậu, nước: Phân bố công nghiệp, phát triển công nghiệp chế biến thực phẩm

- Đất, rừng, biển: cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến

3 Nhân tố kinh tế - xã hội:

- Dân cư, lao động: Lực lượng lao động, lực lượng tiêu thụ sản phẩm

- Tiến bộ khoa học kỹ thuật: giúp khai thác nguyên liệu đạt hiệu quả hơn và ảnh hưởng phân bố xí nghiệp công nghiệp

- Thị trường (trong nước và ngoài nước): Lựa chọn vị trí các xí nghiệp, hướng chuyên môn hóa

- Cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật: thuận lợi phát triển các khu công nghiệp, trung tâm công nghiệp

- Đường lối, chính sách: Ảnh hưởng quá trình công nghiệp hóa => phân bố công nghiệp hợp lý, thúc đẩy công nghiệp phát triển

TỔNG KẾT:

- Công nghiệp là ngành chủ đạo, thay đổi bộ mặt nền kinh tế toàn cầu

- Công nghiệp có các đặc điểm riêng biệt, so sánh với đặc điểm của sản xuất nông nghiệp

- Có nhiều các nhân tố khác nhau ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố công nghiệp, trong đó quyết định là nhóm nhân tố kinh tế - xã hội

HẾT

Trang 3

BÀI GIẢNG: ĐỊA LÍ CÁC NGÀNH CÔNG NGHIỆP

CHUYÊN ĐỀ: ĐỊA LÍ CÔNG NGHIỆP

I Công nghiệp năng lượng

1 Vai trò

- Là ngành kinh tế quan trọng, cơ bản của một quốc gia Nền sản xuất hiện đại chỉ phát triển được với

sự tồn tại của cơ sở năng lượng

-Là tiền đề của tiến bộ khoa học kỹ thuật

- Phản ánh trình độ văn minh và tiến bộ của loài người, nâng cao chất lượng cuộc sống

- Gồm:

+ Công nghiệp khai thác than

+ Công nghiệp khai thác dầu mỏ

+ Công nghiệp điện lực

2 Các ngành năng lượng

a Công nghiệp khai thác than

- Vai trò

+ Nguồn năng lượng cơ bản, xuất hiện rất sớm

+ Nhiên liệu cho các nhà máy nhiệt điện, luyện kim

+ Nguyên liệu cho CN hóa chất

+ Nhiên liệu quan trọng (vàng đen)

+ Nguyên liệu cho CN hóa chất, sản xuất ra được rất nhiều các loại sản phẩm

- Trữ lượng:

+ 400-500 tỷ tấn (chắc chắn 140 tỷ tấn)

+ Khai thác 3,8 tỷ tấn/năm

+ Nước khai thác nhiều là các nước đang phát triển ở Trung Đông, Bắc Phi và các nước Nga, Úc

c Công nghiệp điện lực

- Vai trò: Cơ sở phát triển ngành công nghiệp hiện đại, đẩy mạnh khoa học kỹ thuật và nâng cao đời sống văn minh

- Cơ cấu: Nhiệt điện, Thủy điện, Điện nguyên tử, Năng lượng gió, mặt trời…

- Sản lượng 15.000 tỷ kw/h

Trang 4

- Phân bố: Các nước phát triển

II Công nghiệp điện tử tin học

- Là ngành non trẻ, bùng nổ từ cuối thế kỉ 20

- Được coi là ngành nũi nhọn của các nước phát triển, phản ánh trình độ phát triển kinh tế - kĩ thuật của mọi quốc gia

- Đặc điểm:

+) Ít gây ô nhiễm môi trường so với các ngành khác

+) Không chiếm diện tích rộng lớn, tiêu thụ ít nguyên liệu, kim loại

+) Lao động trình độ cao

- Sản phẩm chia thành 4 nhóm: máy tính, thiết bị điện tử, điện tử tiêu dùng, thiết bị viễn thông

- Phát triển mạnh ở Hoa Kì, Nhật Bản, EU…

III Công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng

- Phục vụ nhu cầu của nhân dân, tiêu thụ nguyên liệu trong nông nghiệp nên thúc đẩy sự phát triển của nông nghiệp

- Bao gồm nhiều ngành:Dệt may, Da giày, Nhựa, sành sứ, thủy tinh

- Đặc điểm ngành:

+ Cần nhiều lao động và nguyên liệu đầu vào, cần thị trường tiêu thụ rộng lớn

+ Đòi hỏi ít vốn đầu tư, thời gian xây dựng tương đối ngắn, quy trình sản xuất tương đối đơn giản + Thời gian hoàn vốn nhanh, thu lợi nhuận dễ dàng

+ Có khả năng xuất khẩu

=> Là ngành rất phù hợp với các nước đang phát triển

- Ngành dệt may giữ vai trò chủ đạo trong công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng Đáp ứng nhu cầu may mặc cho con người, thúc đẩy nông nghiệp và các ngành công nghiệp nặng, tạo nhiều việc làm

- Phân bố: Trung Quốc, Ấn Độ, Hoa Kỳ, Nhật

IV Công nghiệp thực phẩm

- Đáp ứng vai trò cung cấp thực phẩm phục vụ ăn uống cho con người, thúc đẩy phát triển nông nghiệp Làm tăng giá trị sản phẩm, có khả năng xuất khẩu

- Gồm 3 ngành chính:

+ Công nghiệp chế biến sản phẩm từ trồng trọt

Trang 5

+ Công nghiệp chế biến sản phẩm từ chăn nuôi

+ Công nghiệp chế biến thủy, hải sản

- Cơ cấu ngành hết sức đa dạng, là ngành phổ biến ở mọi quốc gia trên thế giới

- Các nước phát triển chú trọng làm các sản phẩm có chất lượng cao, mẫu mã đẹp và tiện lợi

- Là ngành chủ đạo ở các nước đang phát triển

Trang 6

BÀI GIẢNG: MỘT SỐ HÌNH THỨC CHỦ YẾU CỦA TỔ CHỨC LÃNH THỔ CÔNG NGHIỆP

CHUYÊN ĐỀ: ĐỊA LÍ CÔNG NGHIỆP

I Vai trò của tổ chức lãnh thổ công nghiệp

- Là sự sắp xếp, bố trí các cơ sở sản xuất công nghiệp và các hình thức sản xuất công nghiệp trên 1 lãnh thổ nhất định nhằm khai thác có hiệu quả các nguồn lực phát triển và đem lại hiệu quả cao về kinh tế, xã hội và môi trường

- Góp phần sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, vật chất và lao động

- Ở các nước đang phát triển, tổ chức lãnh thổ công nghiệp góp phần thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

II Một số hình thức của tổ chức lãnh thổ công nghiệp

1.Điểm công nghiệp

- Đặc điểm:

+ Đồng nhất với một điểm dân cư

+ Gồm một, hai xí nghiệp nằm gần nguồn nguyên nhiên liệu công nghiệp hoặc nguyên liệu nông sản + Không có mối liên hệ với các xí nghiệp khác

+ Đây là hình thức đơn giản nhất của tổ chức lãnh thổ công nghiệp

- Ưu điểm:

+ Cơ động, dễ ứng phó với những sự cố, dễ thay đổi thiết bị

+ Không làm ảnh hưởng tới các xí nghiệp khác

- Nhược điểm:

+ Tốn kém đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng

+ Lãng phí nguồn phế thải

+ Không tạo mối liên hệ với các xí nghiệp khác nên giá thành sản phẩm cao

2 Khu công nghiệp tập trung

- Đặc điểm:

Trang 7

- Sự khác nhau giữa điểm công nghiệp và khu công nghiệp tập trung

hỗ trợ sản xuất

3 Trung tâm công nghiệp

- Là hình thức tổ chức lãnh thổ ở mức độ cao

- Đặc điểm:

sản xuất, kĩ thuật và công nghệ

những nét tương đồng trong quá trình hình thành công nghiệp

Như vậy, có thể thấy các hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp rất đa dạng, phát triển từ thấp lên cao

TỔNG KẾT:

Trang 8

- Tổ chức lãnh thổ công nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc bố trí sắp xếp hoạt động sản xuất công nghiệp để đem lại hiệu quả cao về KT - XH

- Có nhiều các hình thức TCLTCN từ đơn giản đến phức tạp phù hợp với trình độ phát triển KT – XH của các vùng, các quốc gia

HẾT

Định dạng
Số trang	22
Dung lượng	10,12 MB