I.Yêu cầu của bài viết: 1.Về hình thức, kĩ năng: - Biết viết một bài văn nghị luận về một tư tưởng đạo lí, bố cục rõ ràng, hành văn sáng rõ, luận điểm tập trung làm rõ luận đề.. I.Yêu
Trang 1L ớp 12A5 kính chào quý thầy cô đến dự giờ thăm
lớp!
Lớp 12A5 kính chào quý
thầy cô đến dự giờ !
Trang 2L ớp 12A5 kính chào quý thầy cô đến dự giờ thăm
lớp!
TRẢ BÀI VIẾT SỐ 1 (Nghị luận về một tư tưởng, đạo lí)
Đề bài: Tục ngữ Việt Nam có câu: “Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng” nhưng cũng có câu: Hoa sen gần bùn “mà chẳng hôi tanh mùi bùn”
Anh (chị) hãy phát biểu suy nghĩ của mình về hai ý kiến trên
Trang 3L ớp 12A5 kính chào quý thầy cô đến dự giờ thăm
lớp!
I.Yêu cầu của bài viết:
1.Về hình thức, kĩ năng:
- Biết viết một bài văn nghị luận về một tư tưởng
đạo lí, bố cục rõ ràng, hành văn sáng rõ, luận điểm
tập trung làm rõ luận đề.
- Trình bày được suy nghĩ của bản thân một cách mạch lạc, thuyết phục, không mắc các lỗi về diễn đạt.
Trang 4L ớp 12A5 kính chào quý thầy cô đến dự giờ thăm
lớp!
I.Yêu cầu của bài viết:
2.Về kiến thức:
Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng cần làm rõ các ý sau:
- Nhân cách con người thường dễ bị ảnh hưởng bởi môi trường sống (gần mực thì đen, gần đèn thì
sáng).
- Nếu phải sống trong một môi trường không tốt,
không lành mạnh thì con người cần phải biết giữ gìn nhân cách, phẩm giá của mình, quyết không để bị sa ngã hay tha hoá.
Trang 5L ớp 12A5 kính chào quý thầy cô đến dự giờ thăm
lớp!
II.Lập dàn ý:
Anh (chị) hãy nêu hệ thống luận điểm mà mình đã thể hiện trong bài viết số 1.
Trang 6L ớp 12A5 kính chào quý thầy cô đến dự giờ thăm
lớp!
II.Lập dàn ý:
Dàn ý tham khảo
1.Mở bài:
- Giới thiệu tư tưởng trong đề bài: Mối quan hệ giữa con người và môi trường, hoàn cảnh
sống.
- Trích dẫn luận đề: Tục ngữ Việt Nam có câu…
Trang 7L ớp 12A5 kính chào quý thầy cô đến dự giờ thăm
lớp!
2.Thân bài:
2.1/-Giải thích ý nghĩa ẩn dụ của hai ý kiến cần nghị luận.
2.2/-Phân tích chứng minh câu tục ngữ: “Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng” để khẳng định hoàn cảnh sống đã tác động đến sự hình thành và phát triển của tâm tính, nhân cách con người.
2.3/-Phân tích, chứng minh tư tưởng: “Hoa sen gần bùn mà
chẳng hôi tanh mùi bùn” để khẳng định không phải ai sống
trong môi trường xấu đều trở thành người xấu
2-4/-Bình luận hai tư tưởng trong luận đề: Chúng không phủ
định nhau mà bổ sung cho nhau để khuyên bảo mọi người nên biết tiếp thu cái tốt từ môi trường sống để hoàn thiện bản thân
và cũng cần phải biết tự chủ để không bị môi trường xấu tác
động làm cho bị sa ngã, tha hoá.
Trang 8L ớp 12A5 kính chào quý thầy cô đến dự giờ thăm
lớp!
3.Kết bài:
Bài học nhận thức của người viết về hai tư tưởng vừa nghị luận.
III.Tiêu chuẩn cho điểm:
- Mở bài: 1 đ; Kết bài: 1 đ
- Thân bài:
+ Ý 2-1: 1 đ + Ý 2-2: 2,5 đ + Ý 2-3: 2,5 đ + Ý 2-4: 2 đ
Trang 9L ớp 12A5 kính chào quý thầy cô đến dự giờ thăm
lớp!
IV Sửa một số lỗi phổ biến trong bài viết:
Anh (chị) hãy đọc, phát hiện lỗi và đề xuất cách sửa lỗi ở từng VD sau:
Trang 10L ớp 12A5 kính chào quý thầy cô đến dự giờ thăm
lớp!
Các lỗi phổ biến
1 Lỗi về kĩ năng
VD 1 : Trong cuộc sống của
mỗi con người, không
phải ai cũng có nhân
cách, tính tình giống
nhau, tất cả mọi người
đều được giáo dục tốt
nhưng tác nhân trực tiếp
ảnh hưởng đến nhân cách
và tính tình của mỗi
người chính là xã hội, môi
trường sống xung quanh.
Cách sửa lỗi
1 Cách sửa lỗi kĩ năng
VD 1 : Cần trích dẫn thêm hai
ý kiến được thể hiện trong đề bài: “Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng”
và “Hoa sen gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn” →
→ Mở bài không thể thiếu luận đề, nếu luận đề ngắn gọn, cần trích dẫn
nguyên văn.
Trang 11L ớp 12A5 kính chào quý thầy cô đến dự giờ thăm
lớp!
1 Lỗi về kĩ năng:
VD 2 : Nếu ta kết thân với
những người có xu hướng
ăn chơi hay thường
xuyên nghe họ nói tục,
chửi thề khi chuyện trò
thì chúng ta sẽ làm theo
mà không hay và ta trở
thành người xấu lúc nào
cũng không biết Nhưng
bên cạnh đó, không phải
ai gần “mực” cũng đều
“đen” nên dân gian cũng
có câu: “Hoa sen gần bùn
mà chẳng hôi tanh mùi
bùn”.
→ Chưa biết tách ý, xuống
dòng hình thành luận
điểm khác thân bài →
điểm khác thân bài →
Cách sửa lỗi:
1 Cách sửa lỗi kĩ năng:
VD 2 : Tách câu “Nhưng bên cạnh đó…” đưa xuống
dòng để lập luận điểm mới trong đoạn văn tiếp theo.
→ Nếu không tách ý chuyển đoạn thì thân bài không có hệ thống luận điểm, hoặc luận điểm không rõ ràng.
Trang 12L ớp 12A5 kính chào quý thầy cô đến dự giờ thăm
lớp!
2 Lỗi về diễn đạt:
VD1: Hãy sống, hãy
chơi và hành động có
chọn lọc, vì như thế
bạn sẽ tránh xa
những cám dỗ của
cuộc sống xung
quanh mình.
→
chính xác (từ: có chọn
lọc; tránh xa).
2 Cách sửa lỗi diễn đạt:
VD1: Hãy sống, hãy chơi và hành động một cách tự chủ vì như thế bạn sẽ tránh được những cám dỗ của cuộc sống xung quanh mình.
→ Khi dùng từ không chính xác, lập luận sẽ không thuyết phục.
Trang 13L ớp 12A5 kính chào quý thầy cô đến dự giờ thăm
lớp!
2 Lỗi về diễn đạt:
VD 2 : “Hoa sen gần bùn
mà chẳng hôi tanh mùi
bùn” Không phải ai
sống trong môi trường
không lành mạnh đều
là người xấu xa cả.
→
→ Các câu thiếu sự liên
kết.
2 Cách sửa lỗi diễn đạt:
VD 2 :”Hoa sen gần bùn
mà chẳng hôi tanh mùi bùn” Mượn hình ảnh hoa sen thơm ngát giữa bùn lầy hôi tanh, người xưa muốn nói không phải ai…xấu xa cả.
→ Nối kết ý giữa câu trước và câu sau để mạch văn được chặt chẽ.
Trang 14L ớp 12A5 kính chào quý thầy cô đến dự giờ thăm
lớp!
3 Lỗi về kiến thức:
VD 1 : “Nhân chi sơ tính
bản thiện”, mỗi người
khi sinh ra chưa hẳn
đều là con người tốt,
có một bản tính tốt;
hay một con người
hiền lành lương thiện,
…
→
→ Lập luận chưa xác
đáng, thiếu lôgic
3 Cách sửa lỗi kiến thức:
VD 1 : “Nhân chi sơ tính bản thiện” Mỗi người khi mới sinh ra đều là người tốt, có bản tính tốt, đều là những con người hiền lành và
lương thiện.
→ Tìm hiểu kĩ ý nghĩa của vấn đề để lí lẽ giải thích được xác đáng.
Trang 15
L ớp 12A5 kính chào quý thầy cô đến dự giờ thăm
lớp!
3 Lỗi về kiến thức:
VD 2 : “Hoa sen gần bùn mà
chẳng hôi tanh mùi bùn”,
ý muốn nói mặc dù hoa
sen và bùn ở gần nhau
nhưng sen chẳng hôi
tanh mùi bùn vì sen là
đại diện cho những
người làm việc thiện và
hiền hậu nên mới vươn
cao không hôi tanh mùi
bùn.
→
→ Lập luận thiếu cơ sở
thực tế, không thuyết
phục
3 Cách sửa lỗi kiến thức:
VD 2 : Có thể thay thế cụm từ
“sen là đại diện cho những người làm việc thiện và
hiền hậu” bằng cụm từ :
“sen là biểu tượng cho sự thanh sạch, tinh khiết, là hình ảnh ẩn dụ để chỉ
phẩm chất tâm hồn trong sáng, nhân cách đẹp đẽ của con người luôn toả sáng trong môi trường sống có khi còn nhiều xô
bồ, hỗn tạp.
→
→ Lí lẽ giải thích phải gắn với hình ảnh, đặc điểm sự vật được đề cập đến, tránh
Trang 16L ớp 12A5 kính chào quý thầy cô đến dự giờ thăm
lớp!
Mời cả lớp nghe những đoạn văn hay của lớp chúng ta khi làm
bài viết số 1:
- Một đoạn trong phần thân bài bàn về sự bổ sung ý nghĩa của
- Một đoạn trong phần thân bài bàn về câu tục ngữ “Gần mực thì
Trang 17L ớp 12A5 kính chào quý thầy cô đến dự giờ thăm
lớp!
V Củng cố:
Sau khi sửa các lỗi của bài viết, anh (chị) rút được kinh nghiệm gì cho mình khi làm bài viết tiếp theo ?
Trang 18L ớp 12A5 kính chào quý thầy cô đến dự giờ thăm
lớp!
VI Dặn dò:
- Để làm tốt bài văn nghị luận xã hội về tư tưởng đạo lí, học sinh cần nắm vững các yêu cầu về kĩ
năng và kiến thức.
- Khi làm bài, cần thiết lập hệ thống luận điểm một cách chặt chẽ, lôgic để tập trung giải quyết vấn đề cần nghị luận.
- Cần có ý thức viết câu đúng ngữ pháp, dùng từ
chính xác, không sai lỗi chính tả; các câu phải được liên kết chặt chẽ để mạch văn được thuyết phục.
Trang 19L ớp 12A5 kính chào quý thầy cô đến dự giờ thăm
lớp!
số 2 thật tốt, cố gắng tránh những lỗi đã mắc phải trong bài viết số 1 này!
