Kiến thức: Học sinh cần: - Nắm đợc vai trò của các nhân tố tự nhiên và KT- XH đối với sự phát triển và phân bố nông nghiệp.. - Thấy đợc các nhân tố trên đã ảnh hởng đến sự hình thành nề
Trang 1Ngày soạn:17.09.2010.Ngày dạy:21.09.2010.
Tiết 7: các nhân tố ảnh hởng đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp A.Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức: Học sinh cần:
- Nắm đợc vai trò của các nhân tố tự nhiên và KT- XH đối với sự phát triển và phân bố nông nghiệp
- Thấy đợc các nhân tố trên đã ảnh hởng đến sự hình thành nền nông nghiệp nớc ta là nền nông nghiệp nhiệt đới, đang phát triển theo hớng thâm canh và chuyên môn hoá
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng đánh giá giá trị kinh tế các tài nguyên thiên nhiên
- Biết sơ đồ hoá các nhân tố nảh hởng đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp
- Biết liên hệ thực tế địa phơng
3 Thái độ:
- Tinh thần yêu quê hơng đất nớc, xây dựng và bảo vệ tổ quốc
B Ph ơng pháp:
- Thảo luận nhóm
- So sánh
- Đăt và giải quyết vấn đề
C.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
- Bản đồ địa lí tự nhiên Việt Nam
- Bản đồ khí hậu Việt nam
- Các lợc đồ tự nhiên Tây Nguyên( H28.1), Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long (H35.1)
D.Tiến trình lên lớp:
I.ổn định tổ chức:1p
II.Kiểm tra bài cũ : 5p
1 Nền KT nớc ta trớc thời kì đổi mới( cuối thập kỉ 800 có đặc điểm gì?
2 Cho biết xu hớng chuyển dịch cơ cấu ngành KT thể hiện rõ nhất ở khu vực nào?
3 Hãy nêu một số thành tựu và thách thức trong phát triển KT của nớc ta?
III.Bài mới:35p
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính
Hoạt động 1 : Nhóm / cặp 10p
CH: hãy cho biết sự phát triển và phân bố nông
nghiệp phụ thuộc vào những tài nguyên nào của tự
nhiên?(đất, khí hậu, nớc, sinh vật)
CH : Vì sao nói nông nghiệp phụ thộc rất nhiều vào
đất đai và khí hậu ?
( đối tợng của SX nông nghiệp là các sinh vật cơ thể
sống cần có đủ 5 yếu tố cơ bản : Nhiệt , nớc, ánh
sáng, không khí, chất dinh dỡng )
CH : Cho biết vai trò của đất đối với ngành nông
nghiệp ?
Hoạt động nhóm :
- Chia lớp ra làm 3 nhóm thảo luận theo các yêu cầu
của câu hỏi sau :
CH : Dựa vào kiến thức đã họ và vốn hiểu biết hãy
cho biết :
I.Các nhân tố tự nhiên:
a Tài nguyên đất:
- Là tài nguyên quý giá
- là t liệu sản xuất không thể thay thế
đ-ợc của ngành nông nghiệp
Giỏo viờn: Lờ Hoài Tõn Giỏo ỏn: Địa lớ 9 Năm học 2010.2011
Trang 2+ Nớc ta có những nhóm đất chính nào ? tên ? diện
tích mỗi nhóm ?
+ Phân bố chủ yếu mỗi nhóm đất chính ?
+ Mỗi nhóm đất phù hợp nhất với mỗi loại cây trồng
gì ?
GV : Yêu cầu Hs hoàn thiện bảng tóm tắt sau :
+ Sự quan hệ giữa các khu vực ?( các đờng)
+ Nguyên nhân của sự chuyển dịch các khu vực ?
GV :- Yêu cầu Hs trình bày kết quả thảo luận của
nhóm, nhóm khác nhận xét, bổ sung
- Chuẩn xác kiến thức theo bảng sau :
Diện tích 16 triệu ha - 65% diện tích lãnh
Phân bố chính - Miền núi và trung du
-Tập trung chủ yếu: Tây Nguyên,
Đông Nam Bộ
Hai đồng bằng châu thổ lớn:
ĐB sông Hồng và ĐB sông Cửu Long
Cây trồng thích
hợp nhất Cây CN nhiệt đới (đặc biệt câycao su, cà phê trên quy mô lớn) - Cây lúa nớc.- Hoa màu
GV: Hớng dẫn HS tham khảo lợc đồ H20.1; H28.1,
H31.1; H35.1; để nhấn mạnh thêm sự phân bố của tài
nguyên đất ở hai đồng bằng châu thổ, Tây Nguyên và
Đông Nam Bộ
GV: ( Mở rộng thêm kiến thức cho HS)
- Tài nguyên đất và việc sử dụng đất
- Lu ý:
+ Tài nguyên đất nớc ta rất hạn chế
+ Xu hớng diện tích đất bình quân trên đầu ngời ngày
một giảm, do gia tăng dân số
+ Cần sử dụng hợp lí, duy trì nâng cao độ phì cho đất
Hoạt động 2: Nhóm 10P
GV : Chia lớp thành các nhóm, thảo luận :
CH : Dựa vào kiến thức đã học ở lớp 8 Hãy trình bày
đặc điểm khí hậu của nớc ta
GV : Yêu cầu HS hoàn thiện sơ đồ sau :
b.Tài nguyên khí hậu:
Giỏo viờn: Lờ Hoài Tõn Giỏo ỏn: Địa lớ 9 Năm học 2010.2011
Đặc điểm 1:
Nhiệt đới gió mùa ẩm
Đặc điểm 2:
Phân hoá rõ theo chiều Bắc –Nam, theo độ cao, theo gió mùa
Thuận lợi: Cây trồng sinh trưởng, phát triển quanh năm và năng suất cao, nhiều vụ trong
năm
-Khó khăn: sâu bệnh
Đặc điểm 3:
Các tai biến thiên nhiên
Nuôi, trồng gồm cả giống cây và con ôn đới
và nhiệt đới
Khó khăn: Miền Bắc, vùng núi cao có mùa
đông rét đậm, rét hại, gió Lào
Bão, lũ lụt, gây hạn hán gây tổn thất lớn
về người, của cải.
Đặc điểm 1:
Nhiệt đới gió mùa ẩm
Đặc điểm 2:
Phân hoá rõ theo chiều Bắc –Nam, theo độ cao, theo gió mùa
Thuận lợi: Cây trồng sinh trưởng, phát triển quanh năm và năng suất cao, nhiều vụ trong
năm
-Khó khăn: sâu bệnh
Đặc điểm 3:
Các tai biến thiên nhiên
Nuôi, trồng gồm cả giống cây và con ôn đới
và nhiệt đới
Khó khăn: Miền Bắc, vùng núi cao có mùa
đông rét đậm, rét hại, gió Lào
Bão, lũ lụt, gây hạn hán gây tổn thất lớn
về người, của cải.
Trang 3CH: Tại sao thuỷ lợi là biện pháp hàng đầu trong
thâm canh nông nghiệp ở nớc ta
-Chống úng, lụt mùa ma bão
- Cung cấp nớc tới mùa khô
- Cải tạo đất, mở rộng diện tích canh tác
Tăng vụ, thay đổi cơ cấu mùa vụ cây trồng
CH: Trong môi trờng nhiệt đới gió mùa ẩm, tài
nguyên sinh vật nớc ta có đặc điểm gì?( đa dạng về
hệ sinh thái, giàu có về thành phần loài sinh vật )
Tài nguyên sinh vật nớc ta tạo những cơ sở gì cho sự
phát triển và phân bố nông nghiệp?
c Tài nguyên nớc :
- Có nguồn nớc phong phú→mạng lới sông ngòi dày đặc nguồn nớc ngầm phong phú
- Có lũ lụt, hạn hán
- Thuỷ lợi là biện pháp hàng đầu trong thâm canh nông nghiệp nớc ta tạo ra năng suất và tăng sản lợng cây trồng cao
Hoạt động 3: Cá nhân 15P
GV: Phân tích, gợi mở
Kết quả của nông nghiệp đạt đợc trong những năm
qua là biểu hiện sự đúng đắn, sức mạnh của những
chính sách phát triển nông nghiệp đã tác động lên hệ
thống các nhân tố KT Đã thúc đẩy mạnh mẽ sự phát
triển của ngành KT quan trọng hàng đầu của nhà nớc
CH: Đọc SGK mục II, kết hợp với hiểu biết em hóy
cho biết vau trò của yếu tố chính sách đã tác động lên
những vấn đề gì trong nông nghiệp?
GV: Yêu cầu, khuyến khích HS phát biểu ý kiến của
mình , lấy nhân tố chính sách làm trung tâm
GV: Chuẩn xác kiến thức theo sơ đồ sau:
Giỏo viờn: Lờ Hoài Tõn Giỏo ỏn: Địa lớ 9 Năm học 2010.2011
Đặc điểm 1:
Nhiệt đới gió mùa ẩm
Đặc điểm 2:
Phân hoá rõ theo chiều Bắc –Nam, theo độ cao, theo gió mùa
Đặc điểm 3:
Các tai biến thiên nhiên
Thuận lợi: Cây trồng sinh trởng, phát triển quanh năm và năng suất cao, nhiều vụ trong
năm
-Khó khăn: sâu bệnh Nuôi, trồng gồm cả giống cây và con ôn đới
và nhiệt đới
Khó khăn: Miền Bắc, vùng núi cao có mùa
đông rét đậm, rét hại, gió Lào
Bão, lũ lụt, gây hạn hán gây tổn thất lớn
về ngời, của cải.
Tác động mạnh tới dân cư và lao động nông thôn:
+ Khuyến khích sản xuất, khơi dậy, phát huy các mặt mạnh trong lao động nông nghiệp.
+ Thu hút, tạo việc làm, cải thiện đời sống nông dân Hoàn thiện cơ sở vật chất kĩ thuật trong nông nghiệp
Tạo mô hình phát triển nông nghiệp thích hợp, khai thác mọi tiềm năng sẵn có - (phát triển KT hộ gia đình, trang trại, hư ớng xuất khẩu.)
Mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, thúc đẩy SX, đa dạng sản phẩm, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi.
Đặc điểm 2:
Phân hoá rõ theo chiều Bắc –Nam, theo độ cao, theo gió mùa
Nuôi, trồng gồm cả giống cây và con ôn đới
và nhiệt đới
Khó khăn: Miền Bắc, vùng núi cao có mùa
đông rét đậm, rét hại, gió Lào
Trang 4IV.Cũng cố:3p
Câu 1: Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá vì:
a Là T liệu sản xuất của nông, lâm nghiệp
b Là thành phần quan trọng của môi trờng sống Là địa bàn phân bố các cơ sở KT, văn hoá xã hội, quốc phòng
c Là t liệu sản xuất của nông, lâm nghiệp, là yếu tố của môi trờng
d Cả a và b đúng
Câu 2: Nhân tố nào sau đâylà trung tâm, có tác dụng mạnh vào những điều kiện KT -XH để phát triển nông nghiệp nớc ta trong thời gian qua:
a Nguồn dân c và lao động
b Đờng lối, chính sách phát triển nông nghiệp
c Cơ sở vật chất kĩ thuật trong nông nghiệp
d Thị trờng tiêu thụ
V.Dặn dò:1p
- Làm BT TH 7
-Học thuộc bài cũ và chuẩn bị bài mới
- Su tầm tranh ảnh , tài liệu về thành tựu trong SX lơng thực(lúa gạo của nớc ta thời kì 1980-nay( 2005)
Giỏo viờn: Lờ Hoài Tõn Giỏo ỏn: Địa lớ 9 Năm học 2010.2011
