Kiến thức: - Trình bày được mục đích, yêu cầu và quy trình của việc làm đất và bón phân lót - Nắm được mục đích của kiểm tra, xử lí hạt giống và các căn cứ để xác định thời vụ.. Kĩ năn
Trang 1Tuần: 7 Ngày soạn 22/09/2010
CHƯƠNG II : QUY TRÌNH SẢN XUẤT VÀ BẢO VỆ
MÔI TRƯỜNG TRONG TRỒNG TRỌT BÀI 15 : LÀM ĐẤT VÀ BÓN PHÂN LÓT
I Mục tiêu bài học: Qua bài học này học sinh.
1 Kiến thức:
- Trình bày được mục đích, yêu cầu và quy trình của việc làm đất và bón phân lót
- Nắm được mục đích của kiểm tra, xử lí hạt giống và các căn cứ để xác định thời vụ
- Phân biệt được các phương pháp xử lí hạt giống
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng quan sát, phát triển năng lực phân tích và hình thành tư duy kĩ
thuật qua các biện pháp kĩ thuật như làm đất, xử lí hạt giống, gieo trồng…
- Vận dụng được kiến thức để tham gia lao động ở gia đình, địa phương
3 Thái độ:
- Có ý thức bảo vệ môi trường đất, yêu thích lao động.
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
- Phóng to hình : 25, 26,27,28a,28b SGK, Sưu tầm một số tranh ảnh tại địa phương
- Tham khảo công việc làm đất, biện pháp kiểm tra xử lí hạt giống, gieo trồng ở địa phương
2 Học sinh
- Nghiên cứu trước bài, tìm hiểu công việc làm đất, biện pháp kiểm tra xử lí hạt
giống, biện pháp gieo trồng ở địa phương
III Hoạt động dạy học
1 Ổn định lớp: 7a 1………7a 2……….
2 Bài mới :
* Mở bài: Sau kiến thức ”Đại cương về kĩ thuật trồng trọt” Hôm nay chúng ta sẽ cùng bước sang chương II: Quy trình sản xuất và bảo vệ môi trường trong trồng trọt Trong đó, làm đất và gieo trồng là khâu đầu tiên của quy trình sản xuất cây trồng Làm tốt khâu này sẽ tạo
điều kiện cho cây trồng phát triển tốt ngay từ khi mới gieo hạt, cây con mới bén rễ… Để nắm vững điều này chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài 15 và bài 16
* Phát triển bài:
Hoạt động 1 :Làm đất nhằm mục đích gì?
* Mục tiêu : Biết được cách làm đất nhằm mục đích gì?
* Tiến trình:
Trang 2I Làm đất nhằm mục đích
gì?
- Làm cho đất tơi xốp
- Tăng khả năng giữ nước,
chất dinh dưỡng
- Diệt trừ cỏ dại, sâu bệnh
Hỏi: 2 thửa ruộng khác nhau: 1 thửa đã cày, bừa làm đất; 1 thửa thì chưa Vậy đất
ở thửa ruộng nào tơi xốp hơn, ít cỏ dại sâu bệnh hơn?
Mục đích của làm đất là gì?
Chuyển ý: Để đạt được yêu cầu trên, cần làm tốt các công việc làm đất
HS: thửa ruộng đã làm đất, đất sẽ tơi xốp hơn, tăng khả năng giữ nước và chất dinh dưỡng, tạo đk cho cây sinh trưởng phát triển tốt
Hoạt động 2 :Các công việc làm đất
* Mục tiêu : Biết được các công việc làm đất
* Tiến trình:
sinh
II Các công việc làm đất:
1 Cày đất:
- Làm đất tơi xốp, thoáng
khí, vùi cỏ dại
2 Bừa và đập đất:
- Làm nhỏ đất, san phẳng,
thu gom cỏ dại
3 Lên luống
Mục đích: Dễ chăm sóc,
chống ngập úng, tạo tầng đất
cho cây sinh trưởng phát
triển
Quy trình làm đất gồm những công việc nào?
GV yêu cầu HS quan sát và mô tả H25 SGK
Cày đất phải đạt yêu cầu ntn?
Tác dụng của việc cày đất?
Hãy nêu yêu cầu của bừa, đập đất và tác dụng của nó?
Tuỳ thuộc vào loại đất và loại cây mà ta bừa nhiều lần hay ít lần để làm nhỏ, nhuyễn đất
Dựa vào H25,26 hãy nêu dụng cụ bừa, đập đất? Hiện nay, ngoài dụng cụ trên còn dùng gì để cày, kéo?
Hãy so sánh ưu nhược điểm của cày dựa vào sức kéo trâu, bò với cày dựa vào máy?
Người ta thường lên luống với những loại cây nào?
Tại sao phải lên luống?
Quy trình lên luống được tiến hành ntn?
Khi lên luống cần lưu ý điều gì?
GV: Đất trũng lên luống cao, khoai lang
HS: cày, bừa, đập đất và lên luống
-Hình ảnh về 1 bác nông dân đang kéo cày
HS: Xáo trộn, lớp đất mặt từ 20 – 30 cm HS:Yêu cầu: Đất phải vỡ nhỏ và đều
HS: Cày, bừa, búa bằng gỗ, trâu bò để kéo
- Dùng máy HS: Cày bằng trâubòtốn nhiều công hơn, chậm hơn, nhưng giá rẻ hơn
HS: Ngô, khoai, rau, đậu
HS trả lời + Xác định hướng
Trang 3- Quy trình(SGK) lên luống cao luống+ Xác định kích thước
+ Đánh rãnh, kéo đất, tạo luống
+ Làm phẳng mặt luống
- Hướng, kích thước, độ cao phải phù hợp với từng loại cây, địa hình
Hoạt động 3: Bón phân lót.
* Mục tiêu : Hiểu được mục đích và cách bón phân lót cho cây trồng.
* Tiến trình:
Ghi bảng Họat động của giáo viên Hoạt động của học sinh III Bón phân lót:
Sử dụng phân hữu cơ và
phân lân theo quy trình sau:
- Rải phân lên mặt ruộng hay
theo hàng, hốc cây
- Cày, bừa hay lấp đất để
vùi phân bón xuống dưới
- Yêu cầu học sinh đọc phần III và trả lời các câu hỏi:
+ Bón phân lót thường dùng những loại phân gì?
+ Tiến hành bón lót theo quy trình nào?
- Giáo viên giảng thêm các bước trong quy trình
+ Em hãy nêu cách bón lót phổ biến mà
em biết
- Tiểu kết, ghi bảng
- Học sinh đọc và trả lời:
Thường sử dụng phân hữu cơ và phân lân
Theo quy trình:
+ Rải phân lên mặt ruộng hay theo hàng, hốc cây
+ Cày, bừa hay lấp đất để vùi phân xuống dưới
- Học sinh lắng nghe
Bón vãi và tập trung theo hàng, hốc cây là phổ biến nhất
_ Học sinh ghi bài
3 Kết luận chung : - Học sinh đọc phần ghi nhớ và mục em có thể chưa biết.
4 Củng cố :
- Cho biết các công việc làm đất và tác dụng của từng công việc.
- Nêu quy trình bón phân lót.
5 Kiểm tra –đánh giá:
- Ghép các câu ở 2 cột sao cho thành từng cặp ý tương đương nhau.
1 Mục đích làm đất a Làm đất nhỏ và thu gom cỏ dại
Trang 42 Cày đất.
3 Bừa và đập đất
4 Lên luống
5 Bón phân lót
b Dễ thoát nước, dễ chăm sóc
c Lật đất sâu lên bề mặt
d Làm đất tơi xốp, diệt cỏ dại và mầm sâu bệnh, tạo điều kiện cho cây trồng sinh trưởng và phát triển tốt
e Sử dụng phân hữu cơ và phân lân
Đáp án: 1-d 2-c 3-a 4-b 5-e
6 Nhận xét – dặn dò:
- Nhận xét về thái độ học tập của học sinh
- Dặn dò:Về nhà học bài, trả lời các câu hỏi cuối bài và xem trước bài 16
7 RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
………
Trang 5BÀI 16: GIEO TRỒNG CÂY NÔNG NGHIỆP
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Hiểu được mục đích kiểm tra, xử lí hạt giống và các căn cứ để xác định thời vụ
- Hiểu được các phương pháp gieo trồng
- Hiểu được khái niệm về thời vụ và những căn cứ để xác định thời vụ gieo trồng Các
vụ gieo trồng chính ở nước ta
2 Kỹ năng:
- Hình thành được kỹ năng kiểm tra và xử lí hạt giống
- Rèn luyện kỹ năng quan sát, phân tích, trao đổi nhóm
3 Thái độ:
- Có ý thức cao trong việc kiểm tra và xử lí hạt giống trước khi gieo trồng
II.CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên: Hình 27, 28 SGK phóng to Bảng con, phiếu học tập.
2 Học sinh: Nghiên cứu trước bài
III Hoạt động dạy học
1.Ổn định lớp:
2.Kiểm tra bài cũ:
- Nêu các công việc làm đất và tác dụng của từng công việc
- Nêu quy trình bón phân lót
3 Bài mới:
* Mở bài
Sau khi làm đất và bón phân lót thì phải gieo trồng Vậy để gieo trồng có hiệu quả thì ta
phải chọn thời vụ và phương pháp gieo như thế nào cho thích hợp? Đây là nội dung của bài
học hôm nay
*Phát triển bài
Hoạt động 1: Thời vụ gieo trồng.
* Mục tiêu: Hiểu được khái niệm của thời vụ và những căn cứ để xác định thời vụ gieo
trồng Các vụ gieo trồng chính ở nước ta
* Tiến hành:
Ghi bảng Họat động của giáo viên Hoạt động của học sinh
I Thời vụ gieo trồng
1 Căn cứ để xác định thời
vụ gieo trồng
- Dựa vào: Khí hậu, loại cây,
tình hình phát triển sâu bệnh
GV mỗi loại cây có thời vụ gieo trồng thích hợp VD: cây lúa từ T11đến T4-5 năm sau;T4-7; T6-11
Căn cứ vào đâu để xác định thời vụ gieo trồng?
Yếu tố nào tác dụng quyết định đến thời vụ gieo trồng?
GV Mỗi loại cây đòi hỏi nhiệt và ẩm
HS: Khí hậu, loại cây, tình hình phát triển sâu bệnh
- Khí hậu: nếu nhiệt & ẩm không thích hợp thì cây trồng sẽ không phát triển bình thường
Trang 62 Các vụ gieo trồng
- Đông xuân: Tháng 11 đến
tháng 4-5
- Hè thu: Tháng 4-7
- Vụ mùa: Tháng 6-11
khác nhau VD mạ non:25-350c; cà chua:20-250c; hoa hồng: 18-250c Kể các vụ gieo trồng trong một năm?
GV yêu cầu HS hội ý 3’ làm bài tập: Hãy điền thời gian gieo trồng và các loại cây trồng phù hợp với từng vụ
GV: Ngoài ra ở miền bắc và địa phương
ta có nhiệt độ thấp vào mùa đông có thể trồng: khoai tây, su hào, cải bắp…
- Đông xuân, hè thu, mùa
HS thảo luận nhanh Đại diện HS trả lời, HS khác bổ sung
- Lúa, ngô, đỗ, lạc, rau, khoai…
- Lúa, ngô, khoai
- Lúa, rau
Hoạt động 1: Kiểm tra và xử lí hạt giống.
* Mục tiêu: Hiểu được mục đích của kiểm tra, xử lí hạt giống trước khi gieo trồng Các
phương pháp xử lí hạt giống
* Tiến hành:
Ghi bảng Họat động của giáo viên Hoạt động của học sinh
II Kiểm tra và xử lí hạt
giống
1 Mục đích kiểm tra
- Nhằm đảm bảo hạt giống
có chất lượng tốt, đủ tiêu
chuẩn đem gieo
2 Mục đích và phương pháp
xử lí
*Mục đích: Kích thích hạt
nảy mầm nhanh, vừa diệt sâu
bệnh
*Phương pháp:
- Xử lí bằng nhiệt độ
- Xử lí bằng hoá chất
Kiểm tra hạt giống để làm gì?
Kiểm tra hạt giống theo những tiêu chí nào?
GV:Trong 6 tiêu chí trên, tiêu chí kích thước hạt to là không cần thiết
Xử lí hạt giống nhằm mục đích gì?
Kể tên các phương pháp xử lí hạt giống?
Xử lí bằng nhiệt độ được tiến hành như thế nào?
Nêu cách ngâm lúa phổ biến của ông cha
ta từ xưa đến nay?
Xử lí bằng hoá chất là xử lí ntn?
HS: Phát hiện hạt tốt, loại bỏ hạt xấu
HS: Tỉ lệ nảy mầm cao, không sâu bệnh, độ ẩm thấp, sạch, sức nảy mầm mạnh, kích thước hạt to
HS: đốt hạt hoăc ngâm hạt trong nước ấm HS: 3 sôi, 2 lạnh
- Trộn hạt hoặc ngâm hạt trong dung dịch hoá chât
Hoạt động 1: Kiểm tra và xử lí hạt giống.
* Mục tiêu: Hiểu được mục đích của kiểm tra, xử lí hạt giống trước khi gieo trồng Các
phương pháp xử lí hạt giống
* Tiến hành:
Ghi bảng Họat động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Trang 7III Phương pháp gieo trồng
1 Yêu cầu kĩ thuật
- Đảm bảo các yêu cầu về
thời vụ, mật độ, khoảng
cách, độ nông sâu
2 Phương pháp gieo trồng
a Gieo bằng hạt
b Trồng bằng cây con
- Uư điểm: ít tốn cây giống
- Nhược điểm: Tốn nhiều
công
Để cây sinh trưởng phát triển tốt, gieo trồng cần đảm bảo những yêu cầu nào?
GV nhận xét
- Em hiểu như thế nào về mật độ, khoảng cách, độ nông sâu?
Mật độ thay đổi tuỳ theo giống cây, loại đất, điều kiện thời tiết VD ở miền Bắc:
lúa từ 26-30 khóm/m2, Vụ xuân trời rét nên-50 khóm/m2
Có mấy phương pháp gieo trồng?
Kể tên các loại cây thường gieo bằng hạt?
GV: quan sát H27 SGK thảo luận nội dung sau trong 3’:
Xác định các cách gieo ở hình a,b,c và nêu ưu & nhược điểm của các cách?
Cách gieo Ưu điểm Nhược
điểm 1.Gieo vãi -Nhanh, ít
tốn công
-Tốn nhiều hat, chăm sóc khó
2.Gieo theo hàng, hốc
Tiết kiệm giống, dễ chăm sóc
-Tốn công nhiều
HS trả lời
- Mật độ gieo trồng là số hạt, cây trên1 đơn vị diện tích
- Độ nông sâu: hạt to gieo sâu, hạt bé gieo nông
HS: 2 phương pháp
- Cây lúa, ngô, đậu…
HS thảo luận nhóm Đại diện trình bày
HS khác nhận xét và bổ sung
4 Kết luận chung : - Học sinh đọc phần ghi nhớ và mục em có thể chưa biết.
5.Củng cố:
Công việc làm đất Yêu cầu phải đạt được Mục đích
1 Cày đất
2 Bừa và đập đất
3 Lên luống
Hãy điền những nội dung sau vào ô trống cho phù hợp
a Làm đất tơi xốp, thoáng khí, vùi lấp cỏ dại
b Xáo trộn đất mặt từ 20-30cm
c Chống úng tạo lớp đất dày
d Thẳng, phẳng, có rãnh thoát nước, hướng luống phù hợp
e Đất vỡ nhỏ đều
f Làm nhỏ đất, san phẳng đất
Kể tên các phương pháp gieo trồng? Nêu ưu nhược điểm của từng phương pháp?
Trang 8GV nhận xét mức độ nắm và hiểu bài của học sinh
6 Dặn dò:
- Học bài theocâu hỏi SGK
- Tìm hiểu trước bài 16
7 RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
………