13 lê vân ANH

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU1 THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU  Nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích 2 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU  Tất cả bệnh nhân đến khám và được phát hiện mắc lao phổi AF

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN

KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ LAO PHỔI AFB (+) TẠI THÀNH PHỐ CẦN THƠ 2014 - 2015

Báo cáo viên: BS LÊ VÂN ANH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC CẦN THƠ HỘI NGHỊ KHOA HỌC SỨC KHỎE QUỐC TẾ 2019

ĐẶT VẤN ĐỀ

 2011, WHO ước tính Việt Nam:

12/22 nước có gánh nặng bệnh lao cao

Tỷ lệ tử vong do lao: 34/100.000 dân (# 29.000 người/năm)

Tỷ lệ hiện mắc các thể: 334/100.000 dân (#290.000 bệnh nhân)

Tỷ lệ lao mới mắc các thể/năm: 199/100.000 dân (#180.000 BN)

 Năm 2011, Cần Thơ ước tính:

 lao các thể: 2.003 BN (167/100.000 dân),

 lao phổi AFB(+) mới: 1.253 BN (105/100.000 dân)

ĐẶT VẤN ĐỀ (tt)

 Chúng tôi nghiên cứu đề tài:

“Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả điều trị lao

phổi AFB(+) tại thành phố Cần Thơ năm 2014-2015”.

… để góp thêm chứng cứ cho xây dựng – hiệu chỉnh đường lối phòng chống lao quốc gia.

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1 THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU

 Nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích

2 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

 Tất cả bệnh nhân đến khám và được phát hiện mắc lao phổi AFB(+) trong năm 2015 và được quản lý điều trị tại các điểm thuộc mạng lưới chống lao thành phố Cần Thơ từ

07/2014 đến 7/2015.

3 CỠ MẪU

p: tỷ lệ ước đoán của quần thể (chọn p = 89,36%) Thay vào công thức ta có:

n = 406

Dự phòng hao hụt, chúng tôi lấy thêm khoảng 15%

 Cỡ mẫu nghiên cứu được lấy tròn 500.

4 TIÊU CHUẨN CHỌN MẪU

 Bệnh nhân thường trú tại thành phố Cần Thơ

 Trường hợp tạm trú: thời gian tạm trú phải > 3 tháng (tính đến thời điểm khảo sát).

 Bệnh nhân được chẩn đoán xác định là lao phổi AFB(+) theo các tiêu chuẩn WHO 2006, DAPCLQG.

6 PHÂN TÍCH VÀ XỬ LÝ SỐ LIỆU

 Số liệu được phân tích bằng phần mềm SPSS 18.0.

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

1 Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu

Biểu đồ 3.1 Giới tính của đối tượng nghiên cứu Nhận xét: tỉ lệ BN lao là nam (75,2%) so với nữ (24,8%)

 Kết quả này tương tự với NC:

 Lê Thành Tài và Nguyễn Văn Lành 2007, tại thị xã Ngã Bảy, HậuGiang, nam giới chiếm 76,8%

 Bùi Văn Lộc 2013, tại bệnh viện Lao và Lao phổi TP Cần Thơ lànam chiếm 82,9%

 Lê Hồng Thúy 2013, nam giới ở lao phổi AFB (+) mới là 75,7% tạiquận Ninh Kiều TP Cần Thơ năm

Biểu đồ 3.3 Lý do đến khám Nhận xét: tỉ lệ lý do khám đi khám nhiều là ho đờm kéo dài

> 2 tuần 83,6%; Ớn lạnh, sốt nhẹ về chiều 59,4%.

 Tỉ lệ ho khạc đờm tương tự nghiên cứu của Nguyễn Thành Hiểu tại Hậu Giang (75,4%) Ớn lạnh, sốt nhẹ về chiều, cũng tương tự (53,2%)

 Dấu hiệu đau ngực khó thở chiếm 31,8%:

 thấp hơn nghiên cứu của Nguyễn Thành Hiểu tại Hậu Giang(47,7%)

 cao hơn nghiên cứu của Lương Văn Châu tại Đồng Nai (12%)

Xác định các yếu tố liên quan

đến kết quả điều trị không thành công

Liên quan gần mức có ý nghĩa thống kê

Giữa có bệnh kết hợp với kết quả điều trị lao phổi AFB (+)

Bệnh kết hợp

Kết quả điều trị lao phổi AFB (+)

Tổng Thành công Không thành công

Có * 120 95,2% 6 4,8% 126 100% Không 368 98,4% 6 1,6% 374 100%

Tổng 488 97,6% 12 2,4% 500 100%

χ 2 = 4,01 , p= 0,045 , OR = 0,33 CI% = 0,1 – 1,09

Bệnh lý đi kèm (tiểu đường, gan, thận …) làm tăng kết quả điều trị bất lợi

 Xin Shen và cs (2009) tại Thượng Hải Trung Quốc: tử vong ở bệnh

nhân lao có bệnh lý khác kèm theo gấp 1,4 lần sv không có bệnh lý kèm theo p<0,004)

 M A Baker và cs (2011) Tổng quan các y văn: Thất bại và tử vong ở

BN lao kèm tiểu đường gấp 1,7 lần so với không kèm tiểu đường

(p<0,001)

Giữa nơi cư trú với kết quả điều trị lao phổi AFB (+)

Nhận xét: Tỉ lệ điều trị thành công ở nhóm đối tượng cư trú ở vùng nông

thôn là 100%, cao hơn so với tỉ lệ điều trị thành công ở nhóm cư trú ởthành thị 96,7% Kết quả này có ý nghĩa thống kê với p=0,03 (p<0,05)

Nơi cư trú

Kết quả điều trị lao phổi AFB (+)

Tổng Thành công Không thành công

Liên quan có ý nghĩa về thống kê

Giữa thời gian phát hiện với kết quả điều trị lao phổi AFB+

Thời gian khám

phát hiện

Kết quả điều trị lao phổi AFB (+)

Tổng Thành công Không thành công

Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu:

Virenfeldt và cs (2014) tại Guinea Bissau: chẩn đoán – điều trị lao muộn thường có bệnh cảnh lâm sàng nặng hơn không muộn

 M Jemal và cs tại (2015) tại Ethiopia tỷ lệ tử vong cao quan sát thấy ở BN lao phổi phát hiện và điều trị muộn.

KẾT LUẬN

 Tỉ lệ mắc lao phổi

- Tỉ lệ mắc năm 2014 chiếm 116/100.000 dân.

- Tỉ lệ mắc ở nam 75,2% cao hơn ở nữ là 24,8%.

- Tỉ lệ mắc ở nông thôn là 27,8% ít hơn so với thành thị

 Kết quả điều trị lao

Kết quả điều trị mới chung: tỉ lệ điều trị thành công là 97,6%; không thành công là 2,4%.

 Các yếu tố liên quan đến kết quả điều trị lao trong nghiên cứu này:

• Phát hiện muộn

• Nơi cư trú của người bệnh.

KIẾN NGHỊ

 Tỉ lệ BN đến khám muộn còn cao và đa số không xác định được nguồn lây Vì vậy, các BVĐK, đặc biệt là BV, các TTYT tuyến quận huyện cần cho y lệnh thử đờm ở những BN có triệu chứng nghi lao đến khám ngay từ lần đầu.

 Chú trọng công tác giám sát và tổ chức chăm sóc hỗ trợ cho BN cư ngụ tại thành thị song song với giáo dục sức khỏe.

 Chú ý tầm soát và theo dõi điều trị các bệnh lý phối hợp trong hoạt động của CTCLQG.

Xin chân thành cảm ơn !