đề tài tyuệt cú mèo

Thực hiện tinh thần chỉ đạo nới trên của Bộ GD - ĐT, của sở giáo dục Hà Tây và phòng giáo dục Thành phố Hà Đông, bản thân tôi nhận thức đợc rằng : việc ứng dụng CNTT trong dạy học sẽ là

Phòng giáo dục thành phố Hà Đông

Sáng kiến kinh nghiệm

Tên đề tài :

Công nghệ thông tin hỗ trợ đổi mới phơng pháp dạy học

Tác giả : Nguyễn Kim Hoa

Đơn vị : Trờng tiểu học Nguyễn Trãi

Thành Phố Hà đông - Hà Tây

Năm học : 2008 - 2009

Phòng giáo dục thành phố Hà Đông

Sáng kiến kinh nghiệm

Tên đề tài :

Công nghệ thông tin hỗ trợ đổi mới phơng pháp dạy học

Tác giả : Nguyễn Kim Hoa

Đơn vị : Trờng tiểu học Nguyễn Trãi

Thành Phố Hà đông - Hà nội

Năm học : 2008 - 2009

Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Độc lập - tự do - Hạnh phúc

Sơ yếu lý lịch

Họ và tên : Nguyễn Kim Hoa

Sinh ngày : 05 tháng 2 năm 1971Năm vào ngành : 1994

Ngày vào Đảng : 28 tháng 7 năm 2001

Đơn vị công tác : Trờng tiểu học Nguyễn TrãiThành Phố Hà đông - Hà Nội

Trình độ chuyên môn : Đại học s phạmChuyên ngành : Vật lý

Bộ môn giảng dạy : Hiện đang dạy lớp 3Khen thởng : Giáo viên giỏi cấp cơ sở

5 Thời gian, phạm vi thực hiện.

Phần III : Quá trình thực hiện đề tài :

2 Thuận lợi và khó khăn của phơng pháp dạy học bằng CNTT

3 Những yêu cầu cần thiết để làm giáo án điện tử

4 Quy trình và nguyên tắc khi thực hiện GAĐT

B.Cơ sở thực tiễn:

1 Một vài ví dụ

2 Kết quả của việc ứng dụng CNTT trong dạy - học

Phần IV: Kết luận và đề xuất.

Phần I

Đặt vấn đề

Những thành tựu mới của khoa học và công nghệ nửa cuối thế kỉ XX và

đầu thế kỉ XXI đang làm thay đổi hình thức và nội dung các hoạt động kinh tế văn hoá và xã hội của loài ngời Một số quốc gia phát triển dã bắt đầu chuyển dần từ văn minh công nghiệp sang văn minh thông tin Các quốc gia đang phát triển tích cực áp dụng những tiến bộ mới của khoa học và công nghệ, đặc biệt

là công nghệ thông tin (CNTT),để phát triển và hộ nhập

Đối với giáo dục và đào tạo, CNTT có tác động mạnh mẽ, làm thay đổi nội dung, phơng pháp, phơng thức dạy học CNTT là phơng tiện để tiến tới một “xã hội học tập” Mặt khác, giáo dục và đào tạo đóng vai trò quan trọng thúc đẩy sự phát triển CNTT thông qua việc cung cấp nhuồn nhân lựccho CNTT Bộ GD -

ĐT cũng đã yêu cầu : “ Đẩy mạnh ứng dụng CNTTtrong giáo dục và đào tạo ở tất cả các cấp học, bậc học, ngành học theo hớng sử dụng CNTT nh là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho đổi mới phơng pháp giảng dạy, học tập ở tất cả các môn học ” (Trớch Chỉ thị số 29/2001/CT-BGD&ĐT ngày 30/7/2001 của Bộ Trưởng Bộ GD-ĐT về việc tăng cường giảng dạy, đào tạo và ứng dụng CNTT trong ngành giỏo dục giai đoạn 2001-2005).

Thực hiện tinh thần chỉ đạo nới trên của Bộ GD - ĐT, của sở giáo dục Hà Tây và phòng giáo dục Thành phố Hà Đông, bản thân tôi nhận thức đợc rằng : việc ứng dụng CNTT trong dạy học sẽ là một hỗ trợ rất tốt cho việc đổi mới ph-

ơng pháp Dạy - Học và chắc chắn sẽ đợc sử dụng rộng rãi trong các nhà trờng trong một vài năm tới Mặc dù điều kiện cơ sở vật chất của nhà tròng không có, hoặc còn thiếu thốn , xong tôi đã mạnh dạn thực hiện bớc đầu thể nghiệm với các em học sinh trong khối 3 của mình để từ đó nhân rộng ra các tổ khối khác trong toàn trờng

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm này nhằm giới thiệu cho các bạn đồng

nghiệp thấy đợc CNTT đã góp phần rất đáng kể trong việc đổi mới ph“ ơng pháp dạy học”.

kỹ thuật hiện nay Trong giáo dục - đào tạo, công nghệ thông tin đợc sử dụng vào tất cả các môn học Hiệu quả rõ rệt là trong việc đổi mới phơng pháp giảng dạy Ngày nay, khi công nghệ thông tin càng phát triển thì việc ứng dụng công nghệ thông tin vào tất cả các lĩnh vực là một điều tất yếu.

Trong lĩnh vực giáo dục đào tạo, công nghệ hông tin có tác dụng mạnh mẽ, làm thay đổi nội dung, phơng pháp dạy và học CNTT là phơng tiện để tiến tới

“xã hội học tập” Mặt khác, giáo dục và đào tạo đóng vai trò quan trọng thúc

đẩy sự phát triển của CNTT thông qua việc cung cấp nguồn nhân lực cho

CNTT Bộ giáo dục và đào tạo cũng yêu cầu “đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong giáo dục đào tạo ở tất cả các cấp học, bậc học, ngành học”

ở nớc ta, vấn đề ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục - đào tạo đợc

Đảng và Nhà nớc rất quan tâm, coi yêu cầu đổi mới phơng pháp dạy học có sự

hỗ trợ của các phơng tiện kỹ thuật hiện đại là điều kiện hết sức cần thiết Chính vì vậy mà Bộ giáo dục và đào tạo đã phát động chủ đề năm học 2008 - 2009 là

Năm học đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin

Nhng làm thế nào để ứng dụng CNTT hiệu quả trong các tiết dạy? Đó là vấn đề mà bất cứ một giáo viên nào cũng gặp phải khi có ý định đa CNTT vào giảng dạy Trong bản sáng kiến này, tôi sẽ đa ra những ý kiến, kinh nghiệm của cá nhân mình, cũng nh một số tiết dạy tôi đã thử nghiệm trong các năm học

vừa qua để cùng các bạn đồng nghiệp thảo luận tìm ra những giải pháp tốt nhất

cho những tiết dạy của mình và đồng thời thấy rõ đợc CNTT đã góp phần hỗ

trợ đổi mới phơng pháp dạy học nh thế nào ?

3.Cơ sở nghiên cứu :

- Các thông tin trên Internet, báo, đài, ti vi…

- Một số tài liệu tham khảo về ứng dụng CNTT

- Phơng pháp dạy học ở bậc tiểu học

- Bộ sách giáo khoa lớp 3 của Bộ giáo dục đào tạo

- Bộ sách giáo viên lớp của Bộ giáo dục đào tạo

- Bộ sách bài soạn các môn học lớp 3 ( Vụ tiểu học )

- Vở bài tập các môn học lớp 3

- Quá trình dạy - học của cô và trò

4.Phạm vi và thời gian thực hiện đề tài

- Phạm vi : Học sinh lớp 3

- Thời gian : Từ năm học 2006 - 2007 đến năm học 2008 - 2009

ít, dẫn đến hiệu quả giờ dạy cha đợc tốt lắm Bên cạnh đó việc bảo quản đồ dùng cũng gặp nhiều khó khăn nh cũ nát, chiếm nhiều diện tích Nhng không vì thế mà chúng ta phủ nhận những hiệu quả lao động s phạm của chúng ta qua nhiều thập kỷ qua mặc dù cha có ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học Thành tựu giáo dục của đất nớc chúng ta trong mấy chục năm qua đợc xây dựng nên bởi lòng yêu nghề mến trẻ, bằng nhiệt huyết của những ngời kỹ s tâm hồn, bằng những bài giảng bình dị mà vô cùng sâu lắng, bằng chính những ph-

ơng tiện dạy học đơn giản và những phơng pháp dạy học truyền thống nh vậy Tuy nhiên, qua thực tế đã chứng minh và đợc tổng kết lại qua một thời gian ngắn khi chúng ta ứng dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động giáo dục, chúng ta thừa nhận và khẳng định tính u việt, khả năng vợt trội và hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ thông tin vào đổi mới phơng pháp dạy học Đặc biệt

là trong giai đoạn hiện nay, với việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học, ngời giáo viên không phải mất nhiều thời gian vào việc viết bài soạn, kẻ vẽ làm đồ dùng dạy học; trên lớp có nhiều thời gian quan tâm chăm sóc học sinh,

ở nhà có nhiều thời gian nghiên cứu tài liệu tham khảo để cập nhật những thông tin mới nhất bổ trợ cho kiến thức của mình và truyền tải đến các em học sinh; trong tiết dạy có sử dụng công nghệ thông tin sẽ gây đợc hứng thú, hấp

dẫn thu hút học sinh, tăng năng suất và hiệu quả làm việc của học sinh nhằm giúp cho việc dạy học đạt hiệu quả cao nhất qua mỗi giờ học Khảo sát hiệu quả từ phía HS cho thấy, nếu sử dụng phơng pháp dạy học truyền thống với phấn trắng bảng đen thì hiệu quả mang lại chỉ có 30%, trong khi hiệu quả của phơng pháp multêmedia (nhìn - nghe) lên đến 70%.

Ngày nay có cả một loạt các phơng tiện để giáo viên lựa chọn, sử dụng máy chiếu, băng ghi âm, ghi hình, đĩa CD, VCD, ĐV… trong tơng lai không xa, mọi giáo viên đều có thể soạn bài trên máy vi tính có mạng Internet kết nối với các website cần thiết hỗ trợ trực tiếp cho những ý đồ phạm của mình

trọng tâm của ngành giáo dục là đào tạo nguồn nhân lực về CNTT và đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong công tác giáo dục và đào tạo, đây là nhiệm vụ mà thủ t-ớng chính phủ đã giao cho ngành giáo dục giai đoạn 2001 - 2005 thông qua nghị quyết số 81/2001/QĐ - TTg Để thực hiện tốt việc dạy học bằng CNTT,

điều kiện cần và đủ của mỗi giáo viên không chỉ thành thạo việc sử dụng máy

vi tính mà còn biết ứng dụng một cách sáng tạo vào việc soạn giáo án và giảng dạy sao cho sinh động hơn, hấp đẫn hơn khi cha có máy tính

CNTT mở ra triển vọng to lớn trong việc đổi mới phơng pháp dạy học Chẳng hạn nếu trớc kia ngời giáo viên nhấn mạnh tới phơng pháp dạy sao cho học sinh nhớ lâu, dễ hiểu, thì nay phải đặt trọng tâm là hình thành và phát triển cho học sinh các phơng pháp học chủ động Nếu trớc kia ngời giáo viên thờng quan tâm nhiều đến khả năng ghi nhớ kiến thức và thực hành kĩ năng vận dụng, thì nay chú trọng đặc biệt đến phát triển năng lực sáng tạo của học sinh Nh

vËy, viÖc chuyÓn tõ : “lÊy gi¸o viªn lµm trung t©m” sang “ lÊy häc sinh lµm trung t©m” sÏ trë nªn dÔ dµng h¬n.

Do sự phát triển của công nghệ thông tin và truyền thông mà mọi người đều

có trong tay nhiều công cụ hỗ trợ cho quá trình dạy học nói chung và phần mềm dạy học nói riêng Nhờ có sử dụng các phần mềm dạy học này mà học sinh trung bình, thậm chí học sinh trung bình yếu cũng có thể hoạt động tốt trong môi trường học tập Nhờ có máy tính điện tử mà việc thiết kế giáo án và giảng dạy trên máy tính trở nên sinh động hơn, tiết kiệm được nhiều thời gian hơn so với cách dạy theo phương pháp truyền thống, chỉ cần “bấm chuột”, vài giây sau trên màn hình hiện ra ngay nội dung của bài giảng với những hình ảnh, âm thanh sống động thu hút được sự chú ý và tạo hứng thú nơi học sinh Thông qua giáo án điện tử, giáo viên cũng có nhiều thời gian đặt các câu hỏi gợi mở tạo điều kiện cho học sinh hoạt động nhiều hơn trong giờ học Những khả năng mới mẻ và ưu việt này của công nghệ thông tin và truyền thông đã nhanh chóng làm thay đổi cách sống, cách làm việc, cách học tập, cách tư duy

và quan trọng hơn cả là cách ra quyết định của con người

Do đó, mục tiêu cuối cùng của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học là nâng cao một bước cơ bản chất lượng học tập cho học sinh, tạo ra một môi trường giáo dục mang tính tương tác cao chứ không đơn thuần chỉ là “thầy đọc, trò chép” như kiểu truyền thống, học sinh được khuyến khích và tạo điều kiện để chủ động tìm kiếm tri thức, sắp xếp hợp lý quá trình tự häc

2 ThuËn lîi vµ khã kh¨n cña ph¬ng ph¸p d¹y häc b»ng CNTT

2.1 ThuËn lîi:

- Môi trường đa phương tiện kết hợp những hình ảnh vedeo, camera … với

âm thanh, văn bản, biểu đồ … được trình bày qua máy tính theo kịch bản vạch sẵn nhằm đạt hiệu quả tối đa qua một quá trình học đa giác quan

- Kĩ thuật đồ hoạ nâng cao có thể mô phỏng nhiều quá trình, hiện tượng

trong tự nhiên, xã hội trong con người mà không thể hoặc không nên để xảy ra trong điều kiện nhà trường

- Công nghệ tri thức nối tiếp trí thông minh của con người, thực hiện những công việc mang tính trí tuệ cao của các chuyên gia lành nghề trên những lĩnh

vực khác nhau.

- Những ngân hàng dữ liệu khổng lồ và đa dạng được kết nối với nhau và với người sử dụng qua những mạng máy tính kể cả Internet … có thể được khai thác để tạo nên những điều kiện cực kì thuận lợi và nhiều khi không thể thiếu

để học sinh học tập trong hoạt động và bằng hoạt động tự giác, tích cực và sáng tạo, được thực hiện độc lập hoặc trong giao lưu

- Những thí nghiệm, tài liệu được cung cấp bằng nhiều kênh: kênh hình, kênh chữ, âm thanh sống động làm cho học sinh dễ thấy, dễ tiếp thu và bằng suy luận có lý, học sinh có thể có những dự đoán về các tính chất, những quy luật mới Đây là một công dụng lớn của công nghệ thông tin và truyền thông trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học Có thể khẳng định rằng, môi trường công nghệ thông tin và truyền thông chắc chắn sẽ có tác động tích cực tới sự phát triển trí tuệ của học sinh và điều này làm nảy sinh những lý thuyết học tập mới

2.2 khã kh¨n

Tuy máy tính điện tử mang lại rất nhiều thuận lợi cho việc dạy học

nhưng trong một mức độ nào đó, thì công cụ hiện đại này cũng không thể hỗ trợ giáo viên hoàn toàn trong các bài giảng của họ Nó chỉ thực sự hiệu quả đối với một số bài giảng chứ không phải toàn bộ chương trình do nhiều nguyên nhân, mà cụ thể là, với những bài học có nội dung ngắn, không nhiều kiến thức mới, thì việc dạy theo phương pháp truyền thống sẽ thuận lợi hơn cho học sinh, vì giáo viên sẽ ghi tất cả nội dung bài học đó đủ trên một mặt bảng và như vậy sẽ dễ dàng củng cố bài học từ đầu đến cuối mà không cần phải lật lại từng “slide” như khi dạy trên máy tính điện tử Những mạch kiến thức “ vận dụng” đòi hỏi giáo viên phải kết hợp với phấn trắng bảng đen và các phương pháp dạy học truyền thống mới rèn luyện được kĩ năng cho học sinh

Bên cạnh đó, kiến thức, kỹ năng về công nghệ thông tin ở một số giáo viên vẫn còn hạn chế, chưa đủ vượt ngưỡng để đam mê và sáng tạo, thậm chí còn

né tránh Mặc khác, phương pháp dạy học cũ vẫn còn như một lối mòn khó thay đổi, sự uy quyền, áp đặt vẫn chưa thể xoá được trong một thời gian tới Việc dạy học tương tác giữa người - máy, dạy theo nhóm, dạy phương pháp tư

duy sỏng tạo cho học sinh, cũng như dạy học sinh cỏch biết, cỏch làm, cỏch chung sống và cỏch tự khẳng định mỡnh vẫn cũn mới mẻ đối với giỏo viờn và đũi hỏi giỏo viờn phải kết hợp hài hũa cỏc phương phỏp dạy học đồng thời phỏt huy ưu điểm của phương phỏp dạy học này làm hạn chế những nhược điểm của phương phỏp dạy học truyền thống Điều đú làm cho cụng nghệ thụng tin,

dự đó được đưa vào quỏ trỡnh dạy học, vẫn chưa thể phỏt huy tớnh trọn vẹn tớch cực và tớnh hiệu quả của nú

Việc sử dụng cụng nghệ thụng tin để đổi mới phương phỏp dạy học chưa được nghiờn cứu kỹ, dẫn đến việc ứng dụng nú đôi khi không đỳng chỗ,

khụng đỳng lỳc, nhiều khi lạm dụng nú

Cỏc phương tiện, thiết bị phục vụ cho việc đổi mới phương phỏp dạy học bằng phương tiện chiếu projector, … cũn thiếu và chưa đồng bộ và chưa

hướng dẫn sử dụng nờn chưa triển khai rộng khắp và hiệu quả Việc kết nối và

sử dụng Internet chưa được thực hiện triệt để và cha cú chiều sõu; sử dụng khụng thường xuyờn do thiếu kinh phớ, do tốc độ đường truyền

Cụng tỏc đào tạo, Cụng tỏc bồi dưỡng, tự bồi dưỡng đội ngũ giỏo viờn chỉ mới dừng lại ở việc xoỏ mự tin học nờn giỏo viờn chưa đủ kiến thức, mất nhiều thời gian và cụng sức để sử dụng cụng nghệ thụng tin trong lớp học một cỏch

cú hiệu quả

Phần lớn các giáo viên ngại sử dụng giáo án điện tử, nghĩ rằng sẽ tốn thời gian để chuẩn bị một bài giảng Việc thực hiện một bài giảng một cách công phu bằng các dẫn chứng sống động trên các slide trong các giờ học lý thuyết là một điều mà các giáo viên không muốn nghĩ đến Để có một bài giảng nh thế

đòi hỏi phải mất nhièu thời gian chuẩn bị mà đó chính là điều mà các giáo viên thờng hay tránh Việc sử dụng phơng pháp mới đòi hỏi một giáo án mới Thực

ra, muốn “click” chuột để tiết dạy thực sự hiệu quả thì giáo viên phải vất vả gấp nhiều lần so với cách dạy truyền thống Ngoài kiến thức căn bản về vi tính, sử dụng thành thạo phần mềm power point, giáo viên cần phải có niềm đam mê thật sự với công việc thiết kế đòi hỏi sự sáng tạo, sự nhạy bén, tính thẩm mỹ để săn tìm t liệu từ nhiều nguồn

Hơn nữa trong quá trình thiết kế, để có đợc một GAĐT tốt, từng cá nhân giáo viên còn gặp không ít trong việc tự đi tìm hình ảnh minh hoạ, âm thanh sôi

động, t liệu dẫn chứng phù hợp với bài giảng Đây cũng chính là một trong

những nguyên nhân mà một số giáo viên thờng đa ra để tránh né việc thực hiện dạy bằng CNTT.

Phần lớn cỏc phần mềm chưa được Việt hoỏ mà khả năng ngoại ngữ của giỏo viờn phần nào cũn hạn chế

Hoàn cảnh kinh tế giỏo viờn cũn gặp nhiều khú khăn nờn trang thiết bị cỏ nhõn chưa được đồng bộ, hiện đại hoỏ phần nào ảnh hưởng đến sự chuẩn bị cho một tiết dạy của giỏo viờn

Chính vì những khó khăn trên mà các giáo viên chỉ ứng dụng CNTT khi có nhu cầu Tức là chỉ có thao giảng mới sử dụng và việc làm này chỉ mang tính chất đối phó Tình trạng này cũng phổ biến trong các nhà trờng Mục đích sử dụng máy tính phục vụ cho công tác giảng dạy chỉ đợc áp dụng trong các tình huống này

3.Những yêu cầu cần thiết để làm giáo án điện tử

Mặc dù giáo án điện tử (GAĐT) cha đợc các trờng học đón nhận rộng rãi, cha thực sự phổ biến nhng bớc đầu nó đã tạo ra một không khí học tập và làm việc khác hẳn cách học và cách giảng dạy truyền thống Phải chăng việc dạy bằng giáo án điện tử sẽ giúp ngời thầy đỡ vất vả bởi vì chỉ cần “click” chuột? Thực ra, muốn click chuột để tiết dạy thực sự hiệu quả thì ngời dạy cũng phải chịu bỏ công tìm hiểu, làm quen với cách giảng bài mới này Cụ thể, ngời thầy cần phải:

- Có một ít kiến thức về sử dụng máy tính

- Biết sử dụng phần mềm trình diễn PowerPoint

- Biết cách truy cập Internet

- Có khả năng sử dụng một phần mềm chỉnh sửa ảnh, làm các ảnh động, cắt các file âm thanh

- Biết cách sử dụng projector

Thoạt nghe thì có vẻ phức tạp nhng thực sự muốn ứng dụng CNTT vào

giảng dạy có bắt buộc phải thực hiện hết những yêu cầu trên? Câu trả lời là không Tuỳ thuộc vào tính chất của mỗi môn học mà các yêu cầu khác nhau đ-

ợc đặt ra cho các giáo viên Tuy nhiên nếu đáp ứng đợc các nhu cầu trên thì thật tuyệt vời

Tại sao tôi lại đặt ra các yêu cầu nh trên? Chúng ta thử tởng tợng xem nếu một ngời không có khái niệm gì về CNTT liệu họ có bật máy tính lên và chọn cho mình một chơng trình làm việc? Liệu họ có biết đợc tài liệu của mình ở

đâu trên máy tính? Cách copy tài liệu từ nơi này sang nơi khác hay xoá một tài liệu nào đó khi không còn dùng? Nghĩa là dù ít hay nhiều họ cũng phải sử dụng đợc chiếc máy tính theo ý muốn của mình

Thứ hai, từ những giáo án đợc soạn sẵn trên giấy và đợc trình bày lại trên bảng đen làm thế nào để chúng trở thành các GAĐT đợc trình bày trên màn chiếu? Điều này đòi hỏi ngời thầy phải biết sử dụng PowerPoint Đây là một phần mềm nằm trong bộ MS Office dùng để tạo các trình diễn đa dạng trên máy tính Nếu chỉ dừng ở mức độ gõ những nội dung cần thiết cộng thêm một

ít định dạng về màu sắc, font chữ, chúng tôi thiết nghĩ giáo viên nào cũng có thể làm đợc Tuy nhiên nếu chỉ có thế thì chúng ta cha thực sự thấy đợc sức mạnh của PowerPoint cũng nh cha phát huy hiệu quả của phơng pháp giảng dạy mới này

Lấy ví dụ trong tiết tập đọc bài “Vẽ quê hơng ” - lớp 3, thay vì giáo viên hay các em cầm sách để đọc bài thì bây giờ, trên màn hình xuất hiện ra các khổ thơ, bên dới các dòng thơ là hình ảnh quê hơng của bạn nhỏ rất đẹp có làng xóm; có tre xanh, lúa xanh; có dòng sông uốn khúc quanh co; có trờng học trên

đồi; và có cả ngôI nhà thân yêu của bạn nhỏ nữa Giọng đọc thơ của một nghệ sĩ nào đó đợc thay cho lời đọc của cô giáo, của học sinh Khi đó giáo viên chỉ việc nhìn vào màn hình và cứ thế hớng dẫn, phân tích từng câu thơ, đoạn thơ, bài thơ Qua tiết học này tôi tin chắc rằng các em học sinh đều cảm nhận

đợc vẻ đẹp của quê bạn nhỏ và tình yêu quê hơng của bạn nhỏ trong bài thơ Hoặc với bài “Tiếng đàn”- lớp 3, thay vì giáo viên phải mô tả về cây đàn, tiếng

đàn vi- ô- lông, hình ảnh những ngời dân chài hoặc phải viết sẵn đoạn cần

luyện đọc thì bây giờ, trên màn hình lớn hiện ra một dàn nhạc có sử dụng vi-

ô- lông, hình ảnh ngòi dân chài, tiếng đàn trong trẻo của bạn Thuỷ, đoạn văn cần luyện đọc…Ngời thầy chỉ việc nhìn vào màn hình và cứ thế phân tích, h-ớng dẫn học sinh luyện đọc, tìm hiểu bài Với hình thức giảng dạy nh thế,

chúng tôi tin rằng các em học sinh đều cảm nhận đợc tiếng đàn của bạn Thuỷ hay nh thế nào?, cảm nhận đợc vẻ đẹp của Hồ Tây…

Ngoài những nội dung trên, hình ảnh minh họa đợc đa vào bài giảng, thao tác cơ bản nhất đòi hỏi ngời thầy phải nắm đợc là cách thiết lập

các hiệu ứng để làm cho bài giảng sinh động, mang lại không khí học tập,

giảng dạy mới mẻ Các hiệu ứng này là gì? Đó chính là các hoạt ảnh của các

đối tợng (văn bản, hình ảnh ) đợc thiết lập có thứ tự Có thể dòng chữ này xuất hiện trớc dòng chữ kia hay khi dòng chữ này xuất hiện từ dới lên, khi từ trên rơi xuống chẳng hạn trong giờ học toán khi tổ chức trò chơi, giáo viên cho học sinh đoán kết quả trớc, sau đó mới hiển thị kết quả trên màn hình, nh thế mới tiết kiệm đợc thời gian chép câu hỏi lên bảng, đồng thời tăng khả năng t duy của học sinh Ngoài ra, đặc điểm này giúp cho giáo viên tiết kiệm đợc thời gian viết nội dung lên bảng, nội dung hiển thị đến đâu, giáo viên giảng đến đó, làm cho thời gian giảng bài nhiều hơn, các em học sinh hiểu bài sâu hơn.

Đối với các môn học nh đạo đức, tự nhiên và xã hội, luyện từ và câu, bài giảng thờng đi kèm với nhiều hình minh họa để tăng thêm tính thuyết phục , tính chất thực của các hiện tợng trong tự nhiên, hiện tợng trong xã hội, Nếu chỉ trình bày suông, tôi nghĩ cũng chẳng có vấn đề gì cả, nhng tại sao khi chúng ta đã chấp nhận làm GAĐT chúng ta lại không làm bài tập phong phú hơn? Hiện tại những hình ảnh minh họa cho các nội dung nói trên tơng đối nhiều trên Internet Tôi thiết nghĩ, nếu chỉ cần bỏ chút thời gian mà có đợc những nội dung, hình ảnh cần minh họa cho bài giảng thì ngời thầy nào cũng sẵn lòng cả Điều này cũng

đồng nghĩa với việc giáo viên cần biết cách thức truy cập Internet để lấy thông tin.Tuy nhiên, không phải hình ảnh nào chúng ta lấy từ Internet đều thỏa mãn ý muốn của chúng ta Chẳng hạn, chúng ta cần hình ảnh của một hình tam giác, tứ giác, hoặc một hình tứ giác trong giờ học toán nhng hình ảnh chúng ta lấy từ

internet lại quá nhỏ hay nó lại nằm chung với một hình khác Nh vậy chúng ta bó tay, không cần minh họa hãy vẽ lên bảng hay tìm một hình khác cho đến khi vừa

ý ? Không , giải pháp đơn giản hơn là chúng ta có thể phóng to hình này lên hay xén nhỏ hình lại

Giáo viên dạy đạo đức, luyện từ và câu có thể thông qua các đoạn phim t liệu

để giúp học sinh hiểu bài nhanh hơn Vậy chúng ta thực hiện các công việc trên bằng cách nào? Điều này đòi hỏi giáo viên cần biết một ít kỹ thuật để xử lý màu sắc , cắt xén ảnh , các đoạn phim, đoạn nhạc một cách hợp lý Ví dụ trong tiết luyện từ và câu với bài: “mở rộng vốn từ lễ hội Dấu phẩy ” , giáo viên có thể lấy các hình ảnh minh họa về các lễ hội trên đất nớc Việt Nam và cho các emqua sát một vài đoạn phim nói về lễ hội Để từ đó các em dễ dàng phân biệt đợc “ lễ hội ”

và “ hội” Có nh thế bài giảng sẽ sinh động hẳn, các em lại nhớ lâu, hiểu sâu kiến thức, từ đó giúp các em có đợc vốn từ để áp dụng vào phân môn tập làm văn Có thể đây là thao tác tơng đối phức tạp nhng nó mang lại tính hiệu quả cao trong công tác giảng dạy

Bài giảng sau khi thiết kế sẽ đợc trình chiếu lên màn hình thông qua máy

chiếu Nghĩa là dù muốn hay không giáo viên buộc phải biết cách sử dụng nó

Đây là một trong những yêu cầu bắt buộc đối với giáo viên, chỉ cần một vài thao tác lắp máy chiếu với CPU của máy tính và điều chỉnh độ lớn, độ nét trên màn hình giáo viên chắc hẳn sẽ có một bài giảng chất lợng, học trò sẽ có không khí học thoải mái hơn.

Điều cuối cùng tôi muốn nói đến là nhờ các GAĐT mà các giáo viên đã tạo ra một không khí học tập khác hẳn so với giờ dạy truyền thống Học sinh buộc phải tập trung nghe giảng và t duy nhiều hơn trong các giờ học Tuy nhiên, tối thiểu ngời dạy phải có một kiến thức nhất định chẳng hạn nh sử dụng đợc phần mềm trình diễn PowerPoint để trình bày bài giảng và cần phải có quan niệm các phơng tiện kỹ thuật đợc đề cập trên là các phơng tiện hỗ trợ cho việc giảng dạy chứ không thể thay thế vai trò chủ đạo của ngời thầy trong giờ lên lớp

4 Quy trình và nguyên tắc khi thực hiện GAĐT

Hiện tại, một số trờng đã áp dụng GAĐT trong các giờ dạy Nhng vấn đề là chúng ta có nghĩ đến việc áp dụng nh thế đã đúng cha, đã hiệu quả cha? Nếu cha thì

áp dụng thế nào cho đúng quy trình để chuẩn bị cho một GAĐT

Khi chuyển từ bài giảng truyền thống sang các slide trình diễn, giáo viên thờng mang t tởng của bài giảng cũ để áp đặt vào Nghĩa là chúng ta nghĩ chúng ta sẽ trình bày những gì mình nói và viết tất cả các nội dung vào slide Điều này hoàn toàn sai lầm vì nh thế học sinh sẽ cho rằng giáo viên chỉ nói những điều trong sách, không mở rộng các kiến thức ngoài

Chúng ta cần nhớ một điều: Slide là nơi chỉ chứa tên bài học, các đề mục và các cụm từ chốt phục vụ cho bài giảng Tuỳ theo từng môn học, chúng ta có thể

bổ xung các công thức, hình ảnh minh hoạ một cách hợp lý Đây là bớc mà giáo viên cần vận dụng khả năng, kiến thức về tin học của mình để xây dựng bài giảng Nếu slide cần hình ảnh minh họa, giáo viên nên tìm kiếm hình ảnh để chèn vào Hay slide kia đang trình bày một kết quả của thí nghiệm vào để tăng tính thực tế Công đoạn đa nội dung vào giáo viên cũng nên lu ý đến số lợng chữ, mầu sắc, kích thớc trên các slide Giáo viên nên tóm tắt vấn đề mình muốn trình bày dới dạng keyword một cách rõ ràng và dễ hiểu Nhìn vào slide GV có nhiệm vụ giải thích kỹ càng và mở rộng nó ra chứ không phải là đọc các dòng chữ trên slide Nếu cha quen với cách giảng dạy này, GV có thể thấy khó khăn trong việc xác

định xem slide tiếp theo sẽ trình bày về vấn đề gì Không sao, GV có thể in ra một bản handout để vừa giảng vừa nhìn vào nó để xác định vấn đề sẽ nói tiếp theo.

Sử dụng GAĐT cũng có nghĩa giáo án truyền thống đợc lãng quên Chúng ta hãy nhìn lại xem trong giáo án truyền thống chúng ta trình bày những gì? Phải chăng là tất cả nội dung bài giảng ? Vậy thì đối với GAĐT chỉ gồm một số slide, các slide chỉ chứa keyword, hình ảnh… thì làm thế nào mà GV có thể quan sát hết các vấn đề cần đợc giảng? Phải chăng GV thích nói nội dung nào trớc đều đợc? Những nội dung cảm thấy thích thì tập trung nhiều thời gian vào và giảm thời gian cho các nội dung còn lại? Liệu một GV mới có thể nhớ hết nội dung mình đã

chuẩn bị trớc buổi dạy? Chỉ cần chúng ta xây dựng đề cơng giảng dạy thì vấn đề trên sẽ đợc giải quyết ngay lập tức Đề cơng này sẽ ghi rõ số tiết dạy của môn học, tên bài giảng tơng ứng với các tiết học nội dung cụ thể sẽ đợc trình bày trong mỗi tiết học là gì? Vấn đề nào trình bày trớc, vấn đề nào trình bày sau? Vấn đề nào cần

đợc trọng tâm và nhấn mạnh? Sở dĩ chúng ta phải chuẩn bị kỹ lỡng nh vậy là vì nếu tiết giảng dạy đó GV cha nói hết nội dung các slide hay đã trình bày hết nhng thời gian còn thừa đồng nghĩa với việc “cháy giáo án” và học trò rất dễ nhận ra Kết hợp đề cơng này cùng handuot một cách hợp lý giáo viên ắt hẳn sẽ không còn băn khoăn gì về cách dạy mới mẻ này

B Cơ sở thực tiễn

1 Ví dụ cụ thể qua các tiết dạy

Sau đây tôi xin phép đợc đa ra một số tiết dạy có ứng dụng CNTT

1VD1 Khi dạy bài: Tiếng đàn (Tập đọc lớp 3) Ngoài việc kết hợp với các

phơng pháp dạy học khác , tôi đã đa vào máy phần luyện đọc, tìm hiểu bài , luyện đọc lại và nội dung của bài Trong bài học này tôi đã cho các em xem, quan sát hình ảnh và nghe âm thanh của tiếng đàn vi- ô- lông (Sau đây là một

số slide có trong tiết dạy )

Tranh minh hoạ cho phần kiểm tra bài cũ: