Kiến thức liên quan : Khái niệm bản vẽ kĩ thuật đã dạy trong chương trình lớp 8 – THCS, đã biết khái niệm bản vẽ kĩ thuật, các loại bản vẽ kĩ thuật.. Ta đã biết các sản phẩm từ nhỏ đến
Trang 1Chương II : VẼ KĨ THUẬT ỨNG DỤNG
Tuần 10 – Tiết 10 Bài 8 :THIẾT KẾ VÀ BẢN VẼ KĨ THUẬT
A Mục tiêu
Qua bài giảng, HS cần:
- Biết được nội dung cơ bản của công việc thiết kế
- Hiểu được vai trò của bản vẽ kĩ thuật trong thiết kế
- Tự thiết kế được một sản phẩm đơn giản
B Chuẩn bị
1 Kiến thức liên quan :
Khái niệm bản vẽ kĩ thuật đã dạy trong chương trình lớp 8 – THCS, đã biết khái niệm bản vẽ kĩ thuật, các loại bản vẽ kĩ thuật
2 Chuẩn bị nội dung:
- Nghiên cứu bài 8 SGK
- Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài giảng
- Xem lại bài 8 SGK lớp 8 môn Công nghệ
3 Chuẩn bị đồ dùng dạy học:
- Tranh ảnh về công trình cơ khí và xây dựng như: ô tô, máy bay, cầu đường, nhà cao tầng
- Mô hình đồ dùng hộp đựng đồ dùng học tập
C Tiến trình
I Phân bố bài giảng :
Bài giảng gồm 2 nội dung chính:
+ Thiết kế
+ Bản vẽ kĩ thuật
- Trọng tâm của bài:
+ Mối quan hệ giữa công việc thiết kế và bản vẽ kĩ thuật
II Các hoạt động dạy học
1 Ổn định lớp:
2 Đặt vấn đề vào bài mới
3 Nội dung bài mới :
Hoạt động của GV và HS Nội dung
Hoạt động 1 : Tìm hiểu về thiết kế
- GV: Có một số sản phẩm cơ khí I Thiết kế
Trang 2và công trình xây dựng như ôtô, tàu
vũ trụ, đường cao tốc, nhà cao
tầng
Để chế tạo các sản phẩm và xây
dựng các công trình đó, người ta
phải tiến hành thiết kế nhằm xác
định hình dạng, kích thước, cấu
trúc, chức năng của sản phẩm
Thiết kế là gì?
1 Khái niệm:
Thiết kế là quá trình hoạt động sáng tạo của người thiết kế, bao gồm nhiều giai đoạn
2
Các giai đoạn thiết kế:
Vẽ sơ đồ hình 8.1 thể hiện quá trình thiết kế một sản phẩm.(SGK)
GV: lấy một ví dụ: để thiết kế sản
phẩm đơn giản như hộp đựng đồ
dùng học tập cần phải qua các giai
đoạn nào?
Yêu cầu HS: Tự tóm tắt các giai
đoạn và vẽ sơ đồ quá trình thiết kế
( SGK,H 8.2 tr 43 , H8.3 tr44)
Câu hỏi : Em hãy nhận xét về cách
thiết kế hộp đựng đồ dùng học tập
3 Thiết kế hộp đựng đồ dùng học tập.
*Sơ đồ thiết kế hộp đựng đồ dùng học tập
*Bản vẽ hộp đựng đồ dùng học tập ( H8.3, SGK, tr44)
Hình thành ý tưởng
Thu thập thông tin,tiến hành thiết kế
Làm mô hình thử nghiệm Chế tạo thử
Thẩm định , đánh giá phương
án thiết kế
Lập hồ sơ KT
Trang 3ở ví dụ trên và đề xuất ý kiến ? * Mô hình hộp đựng đồ dùng ( H
8.4 ,SGK, tr45)
* Mô hình được cải tiến (H8.5, SGK)
Hoạt động 2 : Giới thiệu về bản vẽ kĩ thuật
- GV: Trong chương trình Công
nghệ 8 ta đã nghiên cứu bản vẽ kĩ
thuật Ta đã biết các sản phẩm từ
nhỏ đến lớn trước khi gia công chế
tạo đều gắn liền với bản vẽ kĩ
thuật Căn cứ vào bản vẽ kĩ thuật
để chế tạo ra sản phẩm đúng như
thiết kế
- Vậy bản vẽ kĩ thuật là gì?
- Có mấy loại bản vẽ kĩ thuật?
- GV dùng hình 9.4 SGK giới thiệu
bản vẽ cơ khí
- GV dùng hình 11.2 SGK giới
thiệu bản vẽ xây dựng
- GV kết luận: Bản vẽ kĩ thuật có
vai trò hết sức quan trọng vì căn cứ
vào đó để thiết kế và chế tạo sản
phẩm Nói cách khác bản vẽ kĩ
thuật là “ngôn ngữ” của kĩ thuật
- GV: Trong mỗi giai đoạn thiết kế
gắn liền với bản vẽ kĩ thuật Ở mỗi
giai đoạn thường dùng loại bản vẽ
nào?
II Bản vẽ kĩ thuật
1 Khái niệm:
Bản vẽ kĩ thuật là các thông tin
kĩ thuật được trình bày dưới dạng đồ họa theo các qui tắc thống nhất
2 Các loại bản vẽ kĩ thuật:
Bản vẽ cơ khí, gồm các bản vẽ liên quan đến thiết kế, chế tạo, lắp ráp, kiểm tra, sử dụng các máy móc và thiết bị
Bản vẽ xây dựng, gồm các bản vẽ liên quan đến thiết kế, thi công, lắp ráp, kiểm tra, sử dụng, các công trình và xây dựng
3 Vai trò của bản vẽ kĩ thuật đối với thiết kế:
Trong quá trình thiết kế từ khi hình thành ý tưởng đến việc lập hồ sơ kĩ thuật cần qua các giai đoạn thiết kế như sau:
- Giai đoạn hình thành ý tưởng: vẽ sơ
đồ hoặc phác họa sản phẩm
- Giai đoạn thu thập thông tin: đọc các bản vẽ liên quan đến sản phẩm khi thiết kế, lập các bản vẽ phác của sản phẩm
- Giai đoạn thẩm định: trao đổi ý kiến thông qua các bản vẽ thiết kế sản phẩm
- Giai đoạn lập hồ sơ kĩ thuật: lập các bản vẽ tổng thể và chi tiết của sản
Trang 4Hoạt động 3 : Tổng kết, đánh giá
GV đặt câu hỏi 1/ Em hãy kể các giai đoạn chính của công việc thiết kế ?
2/ Bản vẽ kỹ thuật có vai trò như thế nào trong thiết kế ?
*yêu cầu HS đọc trước bài 9 SGK
* GV kh khích HS tìmhiểu quátrình thiết kếmột sản phẩmđơngiản được sản xuất ởđịa phương
Trang 5Tuần 11 – Tiết 11
Bài 9 :BẢN VẼ CƠ KHÍ
A Mục tiêu
Qua bài giảng, HS cần:
- Hiểu được khái niệm bản vẽ chi tiết , bản vẽ lắp
- Biết được nội dung của bản vẽ chi tiết , bản vẽ lắp và công dụng của chúng
- Biết cách lập bản vẽ chi tiết , từ đó biết được cách lập bản vẽ lắp
B Chuẩn bị
1 Kiến thức liên quan:
Nội dung bản vẽ chi tiết, bản vẽ lắp đã được nghiên cứu trong sách Công nghệ 8
2 Chuẩn bị nội dung: GV
- Nghiên cứu bài 9 SGK
- Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài giảng
- Xem lại bài 9, bài 13 SGK lớp 8 môn Công nghệ
3 Chuẩn bị đồ dùng dạy học:
- Tranh vẽ phóng to hình 9.1, 9.4 trang 47, 50 SGK
- Tranh hoặc mô hình giá đỡ hình 9.2 SGK
C Tiến trình
I Phân bố bài giảng
- Bài 9 gồm 2 nội dung chính:
+ Bản vẽ chi tiết
+ Bản vẽ lắp
- Trọng tâm của bài:
+ Nội dung bản vẽ chi tiết
+ Cách lập bản vẽ chi tiết
II Các hoạt động dạy học
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
Câu 1 : Kể tên các loại bản vẽ kỹ thuật mà em biết ? Căn cứ vào đâu để gọi tên bản vẽ ?
Câu 3 : Sản phẩm cơ khí, xây dựng khi chế tạo, thi công khác nhau cơ bản ở chỗ nào ?
Trang 6Câu 2 : Bản vẽ kỹ thuật có vai trò như thế nào đối với việc chế tạo sản phẩm ?
3 Đặt vấn đề vào bài mới :
Bản vẽ là tài liệu kĩ thuật quan trọng dùng trong thiết kế cũng như trong sản xuất Muốn làm ra một cỗ máy, trước hết phải chế tạo từng chi tiết, sau đó lắp ráp các chi tiết đó thành cỗ máy Trong thiết kế và chế tạo cơ khí, bản vẽ chi tiết và bản vẽ lắp là hai bản vẽ quan trọng Để hiểu rõ hơn nội dung và cách lập bản vẽ chi tiết, bản vẽ lắp ta sẽ nghiên cứu bài 9
4 Nội dung bài mới:
Hoạt động 1 : Tìm hiểu về bản vẽ chi tiết
C 1 : Bản vẽ chi tiết là gì ? công dụng ?
Ví dụ bản vẽ chi tiết GÍA ĐỠ Trong bộ
giá đỡ
HS : Quan sát H.9.1 SGK
C.2 :Bản vẽ chi tiết gồm những nội
I Bản vẽ chi tiết
1 / Định nghĩa (SGK tr46 )
2/ Nội dung của bản vẽ chi tiết:
a Các hình biểu diễn : Gồm :
HCVG, H cắt , mặt cắt , HCTĐ chúng thể hiện hình dạng , kết cấu của chi tiết
b Số liệu :
* kích thước gồm chiều dài , rộng , cao cho biết độ lớn của chi tiết
* Độ nhám bề mặt
c Các yêu cầu kỹ thuật ( Nếu
có )
Trang 7dung gì?
GV : Gợi ý Gồm có các hình biểu diễn
nào ?Cho biết gì ?
Số liệu kích thước , ngoài
ra còn có độ nhám bề mặt
Phần chữ gồm có những
gì?
- GV: Trước khi lập bản vẽ chi tiết
thường lập bản vẽ phác chi tiết
C.3 : Tại sao cần tìm hiểu cd, cđ , lắp
ghép , …trước khi thiết kế ?
C.4 Vẽ theo trình tự nào ?
HS xem H 9.3 (SGK )
d Khung tên : cho biết tên gọi ,
vật liệu , số lượng …của chi tiết
3 / Cách lập bản vẽ chi tiết:
a Nghiên cứu chi tiết : công
dụng , cách thức chuyển động , cách lắp ghép , yêu cầu kỹ thuật của chi tiết để chọn phương án biểu diễn , tỉ lệ , khổ gấy
b Vẽ theo trình tự :
+ Bước 1: Bố trí các hình biểu diễn và khung tên
+ Bước 2: Vẽ mờ
+ Bước 3: Tô đậm
+ Bước 4: Ghi phần chữ, gồm các
số liệu , yêu cầu kĩ thuật , khung tên
+ Bước 5: Kiểm tra, hoàn thiện bản vẽ
Hoạt động 2: Tìm hiểu về bản vẽ lắp
C.5 : Bản vẽ lắp là gì ? Công dụng ?
HS quan sát H9.4
C.6 : Bản vẽ lắp gồm những nội dung
gì? ( So sánh với bản vẽ chi tiết )
C.7: Hình biểu diễn thể hiện khác so
với bản vẽ chi tiết ở chỗ nào ?
C.8 : Ngoài số liệu kích thước , em còn
thấy loại số nào trên bản vẽ ?
II Bản vẽ lắp 1/ Định nghĩa (SGK ) 2/ Nội dung
a Hình biểu diễn …của một
nhóm chi tiết được lắp với nhau
b Số liệu : Kích thước , số
vị trí các chi tiết
c Bảng kê : thành phần sản
phẩm , gồm tên , vật liệu , số lượng …
d Khung tên , phần thuyết
minh ( Nếu có )
Trang 8C.9 : Bảng kê cho biết gì ?
GV :Cách lập bản vẽ lắp tương tự bản
vẽ chi tiết , khác ở chỗ nào ?
3/ Cách lập bản vẽ lắp : Tương
tự bản vẽ chi tiết , nhưng khác ở chỗ :
- Ghi thêm số vị trí các chi tiết trên bản vẽ
- Kẻ bảng kê
- Ghi phần thuyết minh nếu có
Hoạt động 3: Tổng kết, đánh giá
- HS trả lời các câu hỏi trong SGK tr 52
- GV hướng dẫn HS trả lời bài tập tr 52
- HS đọc trước bài 10 SGK, chuẩn bị các dụng cụ, vật liệu để làm bài tập
thực hành ( Bài 10 , tr 52 )