Di chuyển trên web và tìm kiếm các trang web

Nội dung của tài liệu trình bày di chuyển trên world wide web theo những cách khác nhau; quản lý các địa chỉ web; đánh giá thông tin trên www; năm công cụ tìm kiếm các trang web; công cụ tìm kiếm thương mại và các danh mục (menusdirectories); cổng thông tin: tập hợp đường dẫn tới những trang đã được đánh giá; cổng thông tin về các loại bệnh, các rối loạn và những chủ đề liên quan tại KTH...

Di chuyển trên Web & tìm kiếm các trang Web

Di chuyển trên World Wide Web theo những cách khác nhau

Khi bật máy tính và vào mạng, một trang web cụ thể (chẳng hạn như trang chủ của đơn vị) sẽ hiện ra, hoặc xuất hiện trang trắng Việc bạn thấy hiện ra trang gì khi vào Web không quan trọng Một khi đã kết nối, bạn sẽ đến được trang web bằng 3 cách:

 Gõ địa chỉ vào thanh địa chỉ ở phía trên màn hình trình duyệt web (ví dụ: Internet

Explorer hoặc Mozilla Firefox) và sau đó nhấn nút ‘Return’ () trên bàn phím Các địa

chỉ web đưa ra trong cuốn sách này đều dưới dạng đầy đủ, bắt đầu bằng http:// Nó chỉ giao thức truyền liên kết, định dạng để truy cập tư liệu trên web Bạn không cần phải nhập phần http:// vào thanh địa chỉ trình duyệt, nó sẽ được tự động thêm vào

 Nháy chuột vào các địa chỉ lưu trong ‘favorites’ hoặc ‘bookmarks’ của trình duyệt

WWW

 Nháy chuột vào một đường dẫn trên trang web hoặc trong một tập tin văn bản Khi

di chuyển trên mạng, bạn sẽ phát hiện ra rằng mọi trang web đều có những đường dẫn đưa bạn tới những trang khác Tất cả những gì bạn phải làm là nháy chuột vào đường dẫn và bạn sẽ được kết nối Trong nhiều tài liệu, bao gồm cả bản điện tử của cuốn sách này, bạn cũng có thể tìm được những liên kết động như vậy

Để sử dụng được những liên kết động trong cuốn sách này, bạn cần có bản điện tử được lưu trên đĩa CD, USB, hoặc ổ cứng Nếu chưa có bản điện tử, bạn hãy vào trang

http://www.inform-network.org và nhấp vào đường dẫn tới các cuốn tài liệu tập huấn miễn phí Nháy chuột vào tập tin pdf, và khi đã tải được về toàn bộ, hãy lưu lại một bản Khi đã sẵn sàng khai thác, bạn hãy ở tập tin ra Với mỗi nguồn tin được mô tả trong đó, bạn sẽ thấy có một đường dẫn/liên kết động ngay dưới tiêu đề của phần Bạn chỉ cần giữ phím Control và nháy chuột vào đường dẫn, bạn sẽ tự động được liên kết tới địa chỉ đó Bạn không cần phải nhập gì cả!

Nếu bạn lại có thêm bản in của cuốn sách này được mở ra ngay bên cạnh, sẽ rất dễ dàng

làm theo hướng dẫn về cách ‘di chuyển’ trong mỗi trang và biết được cần phải tìm gì

Thật dễ dàng để sử dụng những liên kết động trong tài liệu hướng dẫn này của

INFORM

Quản lý các địa chỉ Web

Nếu lưu trữ được địa chỉ web hay đã tìm thấy, bạn sẽ không cần phải tìm lại chúng Hai công cụ đơn giản là chức năng ‘favorites’ trên Internet Explorer và ‘bookmarks’ trên Mozilla Firefox Cả hai công cụ này đều cho phép bạn duy trì danh sách các địa chỉ web thường sử dụng Khi bạn đã tìm thấy một trang tốt và thêm nó vào danh sách, bạn có thể vào lại trang đó mà không cần phải nhập lại địa chỉ

Hướng dẫn về cách sử dụng ‘favorites’ và ‘bookmarks’ đều được các trình duyệt web cung cấp Hãy vào mục ‘Help’ trên thanh công cụ ở bên trên màn hình trình duyệt, bạn sẽ thấy menu trợ giúp bên trong hoặc được đưa tới một trang trợ giúp dựa trên web

Đánh giá thông tin trên WWW

http://www.hhs.gov/nvpo/tips.htm (Dept of Health and Human Services)

http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/webeval/webeval.html (Hướng dẫn trên MedlinePlus)

http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/healthywebsurfing.html (danh sách kiểm tra trên MedlinePlus)

Tầm quan trọng của việc đánh giá giá trị các thông tin y tế là rất rõ ràng- thông tin sai lệch

có thể dẫn đến những hậu quả rất nghiêm trọng, thậm chí liên quan cả đến vấn đề sống còn Rất tiếc là trên WWW có nhiều những thông tin nghiên cứu y tế sai lệch và hoàn toàn không có giá trị

Để chiến đấu chống lại vấn nạn này, nhiều cơ quan và tổ chức y tế trên khắp thế giới đã đưa ra những hướng dẫn về đánh giá thông tin y tế trực tuyến, được biên soạn kỹ lưỡng,

rõ ràng Bên trên đã đưa ra liên kết tới một số hướng dẫn như vậy Hướng dẫn đầu tiên là

‘Ten Tips for Evaluating Immunization Information on the Internet’ (Mười mẹo giúp đánh giá thông tin tiêm chủng trên Internet) do Bộ Sức khỏe và dịch vụ con người của Hoa Kỳ biên soạn nhằm chống lại những thông tin sai lệch nguy hiểm về tiêm chủng Hai hướng dẫn tiếp sau của Thư viện Y học Hoa Kỳ bao gồm một hướng dẫn và một danh sách kiểm tra về đánh giá các nguồn tin và trang web trực tuyến

Đường dẫn HON (Health on the Net) cũng kết nối tới một danh sách kiểm tra mà bạn có thể sử dụng để đánh gia một địa chỉ web chưa quen thuộc lắm Những công cụ đánh giá tương tự cũng được NCCAM (National Center for Complementary and Alternative Medicine thuộc National Institutes of Health tại Hoa Kỳ) và NNLM (Mạng lưới quốc gia các thư viện y khoa) cung cấp

Khi tìm thấy một trang web mới mẻ với mình, hãy cân nhắc những điểm sau:

 Người soạn thảo/ tài trợ Ai chịu trách nhiệm trang web này? Một cơ quan chính thức

hay một nhóm phi chính phủ…? Bạn biết gì về họ? Địa chỉ có được tài trợ bởi nhà tài trợ thương mại không? Nếu bạn cho rằng trang web này đáng nghi do nhà tài trợ, đừng phí thời gian ở đó Nên nhớ rằng ngay cả khi thông tin được đưa ra bởi một cơ quan

 Được chọn lựa trong các cổng thông tin có giá trị Các cổng thông tin, như được mô

tả trong phần sau của chương này, chỉ liệt kê những trang đáp ứng những tiêu chí đánh giá nhất định: chỉ đưa vào những trang web chất lượng cao, những trang còn nghi ngờ

sẽ bị loại Do vậy, một cách thông minh để tìm được những trang tốt là sử dụng cổng thông tin tốt

 Thông tin mở về danh tính Hãy tìm các tài liệu mạng có ký tên, với các tác giả được

xác định Sau đó bạn có thể đặt ra những câu hỏi về tác giả như bạn vẫn làm với tài liệu

in Hãy cẩn thận với những tài liệu có tác giả khuyết danh, trừ khi đã xác định rõ được

cơ quan chịu trách nhiệm Cảnh giác với những kẻ giả danh xưng tên là các chuyên gia khoa học Do thiếu hệ thống thẩm định, bạn có khả năng gặp phải những đối tượng như vậy trên mạng nhiều hơn là trong tư liệu y học

 Tham khảo tới các nguồn thông tin Thông tin được trình bày như là các ‘sự kiện’

trên các trang web cần được chứng minh Nói cách khác, người cung cấp thông tin đó nên làm rõ nguồn gốc thông tin, đưa ra tham khảo thư mục đối với tài liệu in, xác định người ra tuyên bố chính sách…

 Ngôn ngữ Chất lượng viết thường là thước đo tốt về chất lượng tổng thể Liệu ngôn

ngữ đó có phù hợp với một chủ đề nghiêm túc không? Liệu nó có rõ ràng và không vòng vo không? Có sạch lỗi chính tả và lỗi văn phạm không? Các thuật ngữ kỹ thuật có được định nghĩa không?

 Tính nhất quán bên trong và bên ngoài Hãy kiểm tra các trang về tính nhất quán và

tính hợp lý bên trong Các tuyên bố trong phần này có phù hợp với các tuyên bố ở phần khác không? Có thêm bớt gì không? Bạn có chắc là các ‘sự kiện’ chính xác không? Cũng nên so sánh thông tin trên một vài trang web Hãy tìm những điểm mà các trang web bất đồng và thử xem bạn có thể phát hiện được các lý do ẩn bên trong không

Năm công cụ tìm kiếm các trang web

Cuối cùng bạn cũng sẽ xây dựng được một tập hợp các địa chỉ WWW liên quan tới công việc chuyên môn của mình Một số tìm được từ những nguồn như cuốn sách này chẳng hạn, số khác do đồng nghiệp mách bảo

Bạn cũng có thể muốn tự mình tìm được một số nguồn Có năm công cụ cơ bản hỗ trợ cho việc này- các menu/danh mục và công cụ tìm tin thương mại (thiếu kiểm soát chất lượng), cổng thông tin, thư viện số, và hướng dẫn tìm tin (có kiểm soát chất lượng) Nếu tận dụng tốt những công cụ này, đặc biệt là những công cụ có kiểm soát chất lượng, bạn sẽ may mắn hơn nhiều để tìm được những nguồn thông tin tốt nhất

Và đây là một đoạn rap ngắn để giúp bạn nhớ…

“You can do it better with five search tools And you’re sure to use them, ‘cause you’re not fools!”

Công cụ tìm kiếm thương mại và các danh mục (menus/directories)

http://www.google.com (Công cụ tìm kiếm Google)

http://searchenginewatch.com/2156221 (Bài báo về các công cụ tìm kiếm cơ bản)

http://www.google.com/dirhp (Danh mục Google)

Chắc hẳn bạn đã từng sử dụng một công cụ tìm kiếm như Google chẳng hạn Các công cụ tìm kiếm phổ biến nhờ dễ sử dụng Bạn nhập một từ/cụm từ vào thanh trống và nháy chuột vào ‘search’ Khi đó công cụ tìm kiếm sẽ tìm những trang web phù hợp với mô tả

và cho bạn một danh sách kết quả Khi nhấy chuột vào một liên kết trong danh sách, bạn

sẽ kết nối đến trang đó

Google không phải là công cụ tìm tin duy nhất Có những công cụ khác -Yahoo, Alta Vista, và nhiều nữa- tìm kiếm với các công tụ tìm kiếm khác nhau không cho ra kết quả giống nhau Nếu muốn biết thêm về các công cụ tìm kiếm, hãy vào bài báo liệt kê bên trên tại Search Engine Watch

Một số công cụ tìm tin có thêm menu hay danh mục, trong đó liệt kê các trang theo lĩnh vực Danh mục Google gồm cả y khoa Trước tiên hãy nháy chuột vào ‘Health’, sau đó vào ‘Medicine’ hoặc ‘Conditions and Diseases’, và tiếp tục như vậy cho đến khi đến được các trang web Bạn cũng có thể thử bắt đầu với ‘Regional’ hoặc ‘Science’

Tiếc rằng các danh mục và công cụ tìm tin thương mại không sàng lọc về mặt chất lượng

và các tổ chức thậm chí có thể trả tiền để có được một vị trí nổi bật Một số ‘trang y khoa’ bạn tìm được nhờ những công cụ này đưa ra các thông tin sai lệch và nguy hiểm, vì vậy bạn đừng nên sử dụng danh bạ và công cụ tìm kiếm thương mại khi tìm kiếm các thông tin chuyên ngành

MẸO!

Đừng dùng những công cụ thương mại như Google khi tìm kiếm thông tin chuyên

ngành

Cổng thông tin: tập hợp đường dẫn tới những trang đã được đánh giá

Nếu muốn tìm những trang cung cấp thông tin có giá trị, hãy thử với cổng thông tin- một tập hợp các đường dẫn tới những trang đã được đánh giá Các chuyên gia điều hành cổng thông tin đã xác định, đánh giá các trang web và chỉ những trang đáp ứng được các tiêu chuẩn nhất định mới được đưa vào đây Khi sử dụng cổng thông tin, bạn thường tìm thấy thêm nhiều cổng nữa Nói cách khác, một số trang vào được từ cổng thông tin cũng đồng thời cung cấp những tập hợp liên kết, có thể được để ở phần ‘Internet resources’, ‘Web directories’ hoặc một cái tên tương tự

 WWW Virtual Library và BUBL

http://vlib.org (WWW Virtual Library)

http://bubl.ac.uk (BUBL Link, mục lục các nguồn tin Internet)

trường đại học trên toàn thế giới chia nhau chịu trách nhiệm, hay như danh mục BUBL được duy trì bởi các cán bộ thư viện ở Anh Cả WWW Virtual Library và danh mục BUBL đều đã trở nên lạc hậu so với Google, một số mục ở đây đã không còn cập nhật, tuy nhiên đôi khi vẫn có thể tìm được những trang rất hay từ đây, do vậy, cũng rất đáng để bạn truy cập vào

 Essential Health Links

http://www.healthnet.org/essential-links (Essential Health Links)

Trong lĩnh vực sức khỏe có một cổng thông tin đặc biệt quan trọng là Essential Health Links tại Health Net Địa chỉ này chuyên về tài liệu chất lượng cao và miễn phí cho các nước thu nhập thấp, phân loại theo cả dạng nguồn tin (tạp chí điện tử, sách điện tử…) và theo chuyên ngành y

 Các liên kết web được chọn lọc tại thư viện ITM, Antwerp

http://lib.itg.be/biblinks.htm

Thư viện của Viện Y học nhiệt đới tại Bỉ có một cổng thông tin lớn về sức khỏe quốc tế, bao gồm cả các đường dẫn tới những trang về các chủ đề y sinh học cụ thể

 Cổng thông tin về các loại bệnh, các rối loạn và những chủ đề liên quan tại KTH

http://www.mic.stacken.kth.se/Diseases/

Cổng thông tin The Diseases, Disorders, and Related Topics tại KTH (the Royal Institute

of Technology) ở Thụy Điển cũng rất hữu ích dù không mấy tập trung vào các nước thu nhập thập và không nghiêm khắc lắm trong tiêu chuẩn lựa chọn Cuộn qua các lĩnh vực để tìm thấy chủ đề bạn quan tâm, sau đó nhấp chuột để nhận được một danh sách dài các nguồn web trong lĩnh vực đó Lưu ý rằng có một liên kết ngay bên trên của trang chủ tới danh sách được xếp theo thứ tự bảng chữ cái giúp bạn tìm đến những bệnh hoặc tình trạng bệnh cụ thể một cách dễ dàng hơn Bạn cũng đừng quên cuốn xuống dưới cùng của trang chủ, bạn sẽ thấy các đường dẫn tới các hình ảnh y khoa, các nghiên cứu trường hợp lâm sàng và nhiều thông tin khác

 Ba cổng thông tin chuyên ngành cụ thể tại K4Health

Thư viện số và các công cụ tìm tin chuyên dụng

Cổng thông tin là cải tiến cơ bản của các công cụ tìm kiếm thương mại, nhưng chúng cũng

có thể làm nản lòng Để tìm kiếm thông tin, bạn phải lựa chọn một trang trong cổng thông tin, nháy vào đường dẫn và sau đó tìm kiếm trong trang Có thể sẽ rất mất thời gian để xem qua tất cả các trang! May mắn thay, có những giải pháp thay thế- những nhóm website đã được đánh giá và bạn có thể tìm kiếm tất cả chúng cùng một lúc Một số vẫn được gọi là cổng thông tin, số khác được gọi là các công cụ tìm tin chuyên dụng hay các thư viện số (thư viện ảo) Việc gọi là gì không quan trọng, điều quan trọng là các trang trong đó đã được đánh giá và bạn chỉ thể tìm kiếm trong toàn bộ những trang này chỉ bằng một lệnh tìm

MẸO!

Cổng thông tin với chức năng tìm kiếm, các công cụ tìm kiếm chuyên dụng

và các thư viện số cơ bản là một

 Chức năng tìm kiếm tại cổng thông tin K4Healt

http://www.k4health.org

Cổng thông tin K4Health về sức khỏe sinh sản, HIV/AIDS, và sốt rét được nhắc đến trên đây đều có thể được tìm kiếm sử dụng chức năng tìm kiếm ở góc trên bên phải của màn hình Thậm chí nếu bạn đang ở một trang cổng thông tin cụ thể tại at K4Health, bạn phải chỉ ra (sử dụng danh sách thả tại hộp tìm kiếm) rằng bạn muốn tìm kiếm trong cổng thông tin đó, nếu không, tìm kiếm sẽ tự động tìm trong toàn bộ trang K4Health, và kết quả sẽ được tập trung vào bộ công cụ

 Công cụ tìm kiếm Scirus science

http://www.scirus.org

Một ví dụ về công cụ tìm kiếm chuyên dụng là Scirus, được mô tả như công cụ tìm kiếm chuyên về khoa học và công cụ nghiên cứu khoa học toàn diện nhất Khi thực hiện một lệnh tìm trong Scirus, nó sẽ tìm trong 410 triệu trang web chuyên về khoa học Trong trường hợp này, từ ‘khoa học’ không có nghĩa là các ngành cụ thể như hóa học, vật lý, sinh học, mà mang nghĩa như ‘hàn lâm’, do vậy bạn cũng có thể tìm được ở đây các tài liệu về y, sức khỏe và khoa học xã hội

 MedHunt tại HON

http://www.hon.ch/HONsearch/Pro/index.html (HONSearch cho các chuyên gia)

http://www.hon.ch/HONsearch/Pro/medhunt.html (Medhunt)

Health on the Net Foundation (HON) đưa ra một số công cụ tìm tin y khoa Nhìn về hình thức, trông chúng nghiêm túc hơn các trang khác trên Web Bạn có thể hạn chế lệnh tìm đến các trang có mã HON HON cũng cung cấp hai công cụ tìm tin y khoa chuyên dụng: Ophanet, tập trung vào các bệnh hiếm, và Provisu, tìm kiếm thông tin về các rối loạn thị lực

 Health Sciences Online

Khi thực hiện một lệnh tìm tại HSO, bạn không chỉ nhận được một danh sách kết quả mà còn có thể lọc để chỉ lấy những dạng nguồn cụ thể Tiếc rằng chức năng này có vẻ chưa được hoàn thiện Ví dụ, khi lọc lệnh tìm về sốt rét để chỉ lấy ‘guidelines and handbooks’ kết quả cho ra 28 mục, trong đó có nhiều mục không hề liên quan tới sốt rét

 LIS qua Global Health Librry

http://www.globalhealthlibrary.net/php/index.php

Một thư viện số khác về y và sức khỏe là HIL (Health Information Locator), một phần của Global Health Library của WHO Địa chỉ của HIL tương đối dài Hãy vào Global Health Library và nháy vào đường dẫn tới HIL HIL được đặt tại Mỹ Latin, vì thế một số lượng đáng kể các nguồn tin là tiếng Tây Ban Nha hoặc Bồ Đào Nha, nhưng cũng có nhiều nguồn bằng tiếng Anh

Trang này đưa ra một cổng thông tin chuẩn, với các liên kết được tổ chức theo chủ đề: các bệnh nhiệt đới, EBM, … Một số chủ đề ẩn dưới mục ‘Specialities and institutions’ Ở đây

có chức năng cho phép bạn nhập một thuật ngữ/ cụm từ và tìm kiếm trong tất cả các trang Bạn cũng có thể tìm kiếm các nguồn thông tin ở các dạng khác nhau (cơ sở dữ liệu, ngân hàng hình ảnh, các khóa học…) bằng cách lựa chọn một lĩnh vực từ thanh menu thả rồi nháy chuột vào nút nhỏ có mũi tên

 INTUTE

http://www.intute.ac.uk

INTUTE là một thư viện số cung cấp truy cập tới các nguồn thông tin tốt nhất cho nghiên cứu và giảng dạy Dịch vụ này do một mạng học thuật ở Anh điều hành Thư viện này hiện có hơn 118.000 biểu ghi kèm các liên kết với phạm vi bao quát đa ngành INTUTE cho phép bạn tìm theo nhiều cách khác nhau Bạn có thể tìm trực tiếp trong trang chủ hoặc tìm tại một trong các mảng chính Lưu ý rằng điều dưỡng và hộ sinh là một mảng khác so với y khoa

Nhiều nguồn tin ở đây tập trung vào Anh, nhưng cũng có một số lượng lớn đáng kinh ngạc liên quan tới các nước khác, bao gồm cả các trung tâm thông tin thư viện Nếu thực hiện một lệnh tìm cho “developing countries”, bạn sẽ nhận được hơn 800 kết quả Nếu lọc bớt, chỉ lấy những kết quả liên quan tới y, con số sẽ là 169

Tiếc rằng Intute không còn tài trợ và nếu không tiếp tục tìm được nguồn tài trợ khác, nó

sẽ bị đóng vào tháng 7 năm 2011 Trang web và liên kết tới các nguồn tin vẫn sẽ có ở đó, nhưng nội dung sẽ không được cập nhật

Các hướng dẫn tìm tin và hướng dẫn tìm kiếm thông tin theo chủ đề

Các hướng dẫn tìm tin và hướng dẫn tìm kiếm thông tin theo chủ đề giống như bản đồ

chỉ cách tới những nguồn tin tốt nhất

Một nhóm các công cụ khác giúp bạn tìm được thông tin tốt trên mạng là những hướng dẫn tìm tin và hướng dẫn tìm kiếm thông tin theo chủ đề Đây là những tài liệu ở cả dạng

in và dạng số hóa, đưa ra những hướng dẫn về cách xác định và truy cập những dạng khác nhau của các nguồn thông tin

 Tài liệu tập huấn của INFORM

http://www.inform-network.org

Các tài liệu tập huấn của INFORM là những ví dụ về hướng dẫn tìm kiếm thông tin Cuốn bạn đang đọc đây không phải là cuốn duy nhất Hãy lên mạng và vào trang INFORM, nháy chuột vào đường dẫn tới các cuốn tài liệu tập huấn miễn phí để xem danh sách xem

có những cuốn gì khác có thể tải về được Tất cả các cuốn tài liệu tập huấn đều miễn phí

và gỡ bản quyền Hãy xem chúng!

 Hướng dẫn tìm tin theo chủ đề của các thư viện trường đại học

Hầu hết thư viện ở các trường đại học thuộc các nước thu nhập cao, và ngày càng nhiều thư viện đại học ở các nước thu nhập trung bình và thấp hơn đều đưa ra các hướng dẫn tới những nguồn thông tin về những chủ đề được lựa chọn Những hướng dẫn này có thể được gọi là ‘subject guides’ hoặc ‘study guides’ hoặc ‘pathfinders’ hay ‘knowledge paths’ hoặc ‘research guides’

Bạn có thể tìm được những hướng dẫn tìm tin theo chủ đề bằng cách vào các trang web thư viện và tìm kiếm trên trang chủ đó Bạn cũng có thể học cách làm thế nào để tìm được các thư viện trong chương về tìm tài liệu tham khảo tới sách Hoặc, bạn có thể tìm trong Google bằng các cụm từ tìm kiếm như ‘university library’ và sau đó là một trong các từ/cụm từ liệt kê bên trên (subject guide, study guide, .), cùng với chủ đề cụ thể đang quan tâm Khi tìm được một hướng dẫn tìm tin tại một thư viện đại học, hãy lưu ý rằng một số nguồn tin được liệt kê ở đó chỉ dành cho những người đang học tập hoặc giảng dạy tại trường đó Nhưng một hướng dẫn điển hình cũng gồm cả các liên kết tới những nguồn miễn phí cho mọi người

Bản cũ của cuốn tài liệu này đã đưa ra các ví dụ cụ thể về hướng dẫn tìm tin theo chủ đề

về y học từ một số trường đại học được lựa chọn ngẫu nhiên Bản này không đưa ra như vậy nữa do chúng tôi phát hiện ra rằng người đọc đã có suy nghĩ đó là những nguồn tốt duy nhất

 Hướng dẫn tìm tin theo chủ đề từ các nguồn khác

http://www.intute.ac.uk/subjectbooklets.html#hls (Hướng dẫn tìm tin theo chủ để INTUTE)

http://pdf.usaid.gov/pdf_docs/PNADM001.pdf (Hướng dẫn của USAID về các nguồn tin

về HIV)

http://www.hrhresourcecenter.org/sg (HRH Global Resource Center)

Hướng dẫn tìm tin và hướng dẫn tìm tin theo chủ đề có thể được tìm thấy không chỉ ở thư viện các trường đại học Một bộ hướng dẫn rất hay do INTUTE biên soạn để giúp người dùng tin tìm các nguồn web về những chủ đề chọn lọc

Những hướng dẫn tìm tin khác được các cơ quan quốc gia hoặc quốc tế, các tổ chức phi chính phủ, hoặc các liên hợp học thuật biên soạn Một ví dụ chính là hướng dẫn của USAID về các nguồn trực tuyến liên quan đến HIV HRH (Human Resources for Health) Global Resource Center cũng có trên mạng nhiều hướng dẫn tìm kiếm theo chủ đề, bao

Tìm kiếm thông tin tại WHO, NIH, & NLM

Các chương sau của tài liệu này đưa ra hướng dẫn về tìm kiếm thông tin về các chuyên ngành y tế và cho các mục đích chuyên ngành khác nhau Nhiều trang được nhắc đến trong những chương này tập trung cung cấp thông tin về một bệnh riêng lẻ hoặc về sức khỏe của một nhóm dân số cụ thể Chương này giới thiệu những trang chính cung cấp thông tin về mọi khía cạnh của sức khỏe: Tổ chức y tế thế giới (WHO), Các viện y tế quốc gia Hoa Kỳ (NIH), và Thư viện y học quốc gia (NLM) Hoa Kỳ

Tổ chức y tế thế giới (WHO)

http://www.who.int

WHO có trách nhiệm tăng cường sức khỏe trên toàn thế giới và soạn thảo một số lượng thông tin khổng lồ liên quan tới các nước thu nhập thấp hơn Phần lớn các tài liệu có thể tải được về dạng pdf miễn phí từ trang của WHO Nếu bạn nghiêm túc trong việc tìm kiếm thông tin y tế chất lượng cao, bạn nên dành vài giờ khám phá trang web của WHO

để xem trên đó có những gì Không thể biết được bạn sẽ tìm thấy những gì về một chủ đề bất kỳ Hãy khám phá toàn bộ, nháy chuột vào mọi đường dẫn và kéo xuống cuối mỗi trang Nhấp chuột và cuộn!

Vấn đề chính với trang của WHO là được định hướng Phần tiếp sau đây sẽ đưa ra những giới thiệu khám phá chung Hỗ trợ tìm kiếm tài liệu của WHO về từng chủ đề cụ thể được đưa ra trong chương về tìm kiếm thông tin về các chủ đề y học cụ thể

 Ấn phẩm (Publications)

Nhiều người vào trang của WHO để tìm kiếm các ấn phẩm có lẽ sẽ nhấp chuột vào phần

‘Publications’ trên thanh menu Họ sẽ được đưa tới trang ấn phẩm, nơi có thể tìm thấy những ấn phẩm quan trọng của WHO được để trực tuyến, miễn phí Thông tin chi tiết về

truy cập cuốn World health reports đã được đưa ra trong chương về tài liệu xám và sách

toàn văn, hướng dẫn sử dụng những ấn phẩm quan trọng khác cũng có trong chương về các chủ đề y học cụ thể Thế nhưng còn tất cả những ấn phẩm khác thì sao, chúng được để

 Các chương trình và dự án (Programmes and projects)

WHO được tổ chức thành khoảng 200 chương trình và dự án Đây chính là những chương trình và dự án làm phong phú các nguồn thông tin có từ WHO Hãy vào trang của WHO

và nhấp chuột vào ‘Programmes and projects’ trên thanh công cụ phía trên của trang Như bạn sẽ thấy, một số chương trình và dự án có phạm vi rất rộng, trong khi một số khác lại rất hẹp Ngoài ra cũng rất khó tìm các chương trình làm về những vấn đề nhất định chỉ bằng cách xem tên của chương trình, chẳng hạn, ở đó không có chương trình nào có tên là

‘Injuries’ hay ‘Trauma’

của các chương trình có menu phía bên trái, trong đó gồm phần ‘Topics’ (các chủ đề trong chương trình đó) và ‘Publications’ (các ấn phẩm của chương trình đó)

 Các chủ đề y học (Health topics)

Một cách dễ dàng hơn để tìm tài liệu của các chương trình là khám phá thông qua các trang về những chủ đề y học Hãy bắt đầu bằng việc nháy chuột vào ‘Health topics’ trong thanh menu ở phía trên của màn hình Cuộn qua toàn bộ danh sách các chủ đề để xem được phạm vi bao phủ, sau đó hãy nhấp vào chủ đề bạn quan tâm Trong hầu hết các trường hợp, việc nhấp vào một chủ đề sẽ đưa bạn tới trang chủ đề y học, nơi có đường dẫn tới thông tin chung, đa phương tiện, chương trình WHO chịu trách nhiệm chính về chủ đề, các chủ đề liên quan, các chương trình và tài liệu, số liệu thống kê, thông tin kỹ thuật và

ấn phẩm theo vùng

Hai phần quan trọng nhất trong một trang chủ đề y học điển hình là ‘Technical information’ và ‘Publications’ Từ ‘technical’ gây ra sự hiểu nhầm Chỉ một số tài liệu được hiển thị dưới hai đề mục này, hầu hết các tài liệu đều được ‘giấu’ ở đâu đó Để tìm được chúng, bạn cần nhấp vào ‘More about…’ và ‘More publications…’

MẸO!

Trên các trang chủ đề y học của WHO, phần được đặt tên là ‘technical information’

(thông tin kỹ thuật) dễ gây ra sự hiểu nhầm!

Phần này nên được đọc là ‘free, high-quality information for health professionals’

(thông tin chất lượng cao miễn phí cho cán bộ y tế)

Khi nháy chuột vào ‘More about…’ trên một trang chủ đề y học, bạn sẽ được đưa tới chương trình cơ bản của WHO chịu trách nhiệm về chủ đề này Ở đó, như đã giải thích bên trên, bạn sẽ có cơ hội được khai thác chủ đề và được truy cập tới danh sách các ấn phẩm Nếu quyết định khai thác theo chủ đề, rốt cục là cuối cùng bạn cũng sẽ đến trang ấn phẩm Thêm nữa, nếu bạn bắt đầu ở trang chủ đề y khoa và nháy chuột vào ‘More publications…’, bạn cũng sẽ kết thúc tại chương trình đó, nhưng con đường này sẽ đưa bạn trực tiếp tới các trang ấn phẩm chính

Khi bắt đầu sử dụng trang của WHO lần đầu tiên, việc nhiều đường khác nhau cùng dẫn tới những nguồn thông tin giống nhau có thể rất gây cảm giác lẫn lộn và dẫn đến cảm giác không được định hướng Đừng bỏ cuộc! Chẳng mấy chốc bạn sẽ tìm được cách của mình

MẸO!

Bắt đầu tại trang chủ đề y học, có nhiều cách khác nhau để đến được các ấn phẩm về

chủ đề đó ở chương trình liên quan của WHO

 Thông tin thống kê (Statistical information)

Các bang thành viên thu thập và báo cáo thông tin y tế cho WHO hàng năm, những dữ liệu này được đưa vào một số cơ sở dữ liệu trực tuyến miễn phí của WHO và có thể truy cập bằng cách nháy chuột vào ‘Data and statistics’ trên thanh menu của WHO

Ba cơ sở dữ liệu thống kê chính tại WHO cung cấp những dạng thông tin khác nhau

 Cơ sở dữ liệu Global Health Observatory (GHO) kết hợp với Hệ thống thông tin thống kê WHO (WHOSIS), là nơi tìm kiếm những thống kê của từng quốc gia về 70 chỉ số cơ bản, bao gồm tỉ lệ tử vong, gánh nặng bệnh tật, các yếu tố nguy cơ, hệt thống y tế… Nhưng GHO cũng cung cấp những dữ liệu và phân tích khác giúp quản

lý tình trạng sức khỏe toàn cầu

 Cơ sở dữ liệu WHO Global InfoBase Online tập trung vào các bệnh mãn tính cũng như những yếu tố nguy cơ gắn liền với các bệnh này

 Cơ sở dữ liệu Global Health Atlas cung cấp thống kê về các bệnh truyền nhiễm

Những cơ sở dữ liệu này được cấu trúc khác nhau, vì thế phải mất một thời gian nhất định

để nắm vững được cả ba Hãy làm theo hướng dẫn trên trang Cơ sở dữ liệu khó dùng nhất

có lẽ là Global Health Atlas, nhưng nó được cấu trúc tương tự với phần mềm SPSS, vì thế những cán bộ y tế quen sử dụng phần mềm này sẽ cảm thấy thật thoải mái

Trên trang ‘Data and statistics’, bạn cũng nên khai thác phần ‘Data by category’, nơi có thể tìm được nhiều nguồn thống kê về các bệnh và chủ đề y học cụ thể, bao gồm chăm sóc

bà mẹ và trẻ sơ sinh, cũng như HIV, TB, tiểu đường, tiêm chủng, nguyên nhân tử vong, dinh dưỡng…Đừng bỏ qua những nguồn thống kê này Cũng nên lưu ý rằng trang này có các liên kết tới các cơ sở dữ liệu thống kê vùng

Các Viện y tế quốc gia Hoa Kỳ (NIH)

http://www.nih.gov/icd/index.html (trang chính của NIH)

NIH gồm có 27 viện và trung tâm, thực hiện những chương trình về các bệnh khác nhau hoặc quản lý các dịch vụ đặc biệt Mặc dù NIH tập trung vào các vấn đề y tế của Hoa Kỳ, nhiều chương trình của cơ quan này phát triển và cung cấp các nguồn thông tin liên quan tới toàn cầu Có thể truy cập tới tất cả các thành viên của NIH thông qua ‘cổng chính’ tại địa chỉ trên Đường dẫn trực tiếp tới những đơn vị liên quan nhiều nhất tới y tế Việt Nam được đưa ra ở các trang sau Thư viện Y khoa quốc gia Hoa Kỳ được mô tả riêng trong phần kế tiếp của chương này, và Trung tâm quốc tế được đề cập trong chương về tìm kiếm thông tin tài trợ

 Văn phòng giám đốc

http://www.nih.gov/icd/od/index.htm

http://www.oar.nih.gov/ (Văn phòng nghiên cứu AIDS)

http://rarediseases.info.nih.gov/ (Văn phòng nghiên cứu các bệnh hiếm gặp)

Văn phòng giám đốc không chỉ chịu trách nhiệm quản lý các thành phần của NIH mà cả các văn phòng chương trình, bao gồm các phòng giám sát nghiên cứu về AIDS, bệnh hiếm gặp,…Các nguồn thông tin chuyên ngành đều có tại các văn phòng chương trình này

 Viện Lão khoa quốc gia

 Viện sức khỏe tâm thần quốc gia

 Cơ sở dữ liệu NLM và các nguồn tin điện tử

http://www.nlm.nih.gov/databases/

Trang rất dài này cung cấp một danh sách xếp theo thứ tự bảng chữ cái tất cả các cơ sở dữ liệu và nguồn tin điện tử tại NLM Một số cho các cán bộ chuyên ngành, số khác cho quần chúng Những nguồn có vẻ hữu ích nhất với các cán bộ y tế Việt Nam được đề cập riêng trong cuốn sách này, nhưng bạn có thể muốn duyệt qua danh sách để xem liệu có thể tìm được gì liên quan tới công việc của bạn không

 Cổng thông tin NLM

http://gateway.nlm.nih.gov/gw/Cmd

Công cụ tìm tin này cho phép bạn tìm kiếm cùng một lúc nhiều nguồn tin của NLM, bao gồm cả Medline, PubMed Central, Bookshelf, mục lục NLM Catalog, MedlinePlus, và nhiều nguồn khác nữa Nó không có yếu tố phức tạp thể hiện tại giao diện Medline/PubMed, vì thế đây không phải là nơi đầu tiên để tìm tham khảo tới các bài báo Mặt khác, nó lại tìm được những nguồn thông tin NLM khác mà bạn có thể dễ dàng bỏ qua Hãy thử xem!

 Medline/PubMed

http://www.pubmed.org

http://www.nlm.nih.gov/bsd/disted/pubmed.html (Hướng dẫn PubMed)

Medline là nguồn tin quốc tế hàng đầu để lấy được tham khảo tới các bài báo trong những tạp chí y khoa PubMed là một trong những giao diện tìm kiếm trong Medline và cung cấp liên kết tới các bài báo toàn văn Medline/PubMed được mô tả chi tiết trong các chương

về tìm kiếm tham khảo và toàn văn các bài báo Để có thêm trợ giúp, nhấp chuột vào các liên kết bên dưới mục ‘Using PubMed’ hoặc vào trang hướng dẫn PubMed

 MeSH

http://www.nlm.nih.gov/mesh/MBrowser.html (trình duyệt MeSH)

MeSH là hệ thống từ vựng được kiểm soát của NLM Nó giúp bạn có thể tìm được tất cả các tham khảo về một chủ đề cụ thể, ngay cả khi những tác giả khác nhau sử dụng những thuật ngữ khác nhau để diễn đạt chủ đề đó MeSH được mô tả trong chương về tìm kiếm thông tin tham khảo tới các bài báo Để được trợ giúp thêm, hãy thử phần hướng dẫn MeSH có trong hướng dẫn PubMed

 MedlinePlus

http://medlineplus.gov/

Một đặc điểm hữu ích khác của NLM là MedlinePlus, cung cấp thông tin về y học và sức khỏe cho cả bệnh nhân và nhân viên y tế Trong số những tài liệu truy cập được qua MedlinePlus có 165 bài giảng hình chiếu, hàng trăm video phẫu thuật, cơ sở dữ liệu dược phẩm, bách khoa thư y học, từ điển y khoa, và ý kiến chuyên gia về 800 chủ đề y tế khác nhau, phần lớn có liên quan quốc tế Hãy khai thác chúng!

Và đây là một đoạn rap ngắn để giúp bạn nhớ…

“Medline/PubMed, it’s the best But don’t overlook all the rest”

Đọc toàn bộ bản Rap ở trang cuối cuốn sách này

Tìm kiếm thông tin về các chuyên ngành

Nếu đã đọc các chương trước của tài liệu này và vào các trang liệt kê trong những chương

đó, bạn hẳn sẽ có được hiểu biết rất tốt về nơi nào và cách nào có thể tìm được thông tin chuyên ngành có chất lượng- không chỉ sách và các bài báo mà cả các dạng tài liệu khác được cung cấp qua cổng thông tin, qua thư viện số, và trên các trang web y khoa chính Cho dù giữ vai trò gì, chuyên ngành đào tạo nào, bạn có thể có được những tài liệu tuyệt vời bằng cách tìm kiếm trong những nguồn này Mục đích của chương này là nhằm giới thiệu các nguồn tin đặc biệt liên quan tới các chuyên ngành y khoa và sức khỏe cụ thể

MẸO!

Không phải tất cả những nguồn thông tin giá trị đều được liệt kê ở đây

Hãy đọc các chương khác nữa!!

Sức khỏe sinh sản và bà mẹ, bao gồm cả mang thai và sinh nở

 Trang sức khỏe sinh sản của WHO và chương trình Sức khỏe sinh sản và tình dục

http://www.who.int/topics/reproductive_health/en/ (Trang chủ đề SKSS)

http://www.who.int/reproductive-health/ (Chương trình SKSS và tình dục)

WHO là một trong những nguồn thông tin phong phú nhất về SKSS và bà mẹ Chương trước đã giải thích cách tìm thông tin tại trang WHO Nếu chưa đọc chương này thì bạn nên quay lại đọc để có được một số định hướng Các đoạn dưới đây đưa ra chi tiết về các tài liệu của WHO về SKSS

Một cách để tìm được tài liệu về SKSS là bắt đầu từ trang chủ đề SKSS và nháy chuột vào đường dẫn tới ‘More about…’ và ‘More publications…’ Cả hai đều đưa bạn tới Chương trình SKSS và tình dục Nếu không, bạn có thể nhấp vào ‘Programmes and projects’ trong menu bên trên trang web của WHO và sau đó vào ‘Sexual and Reproductive Health Programme’ hoặc sử dụng liên kết được đưa ra trên đây

Tại trang chủ của chương trình, hãy xem menu bên tay trái và nháy chuột vào ‘Topics in reproductive health’ Trên trang tiếp theo, chọn và nhấp vào những chủ đề cụ thể như tình dục vị thành niên, kế hoạch hóa gia đình, sức khỏe bà mẹ và trẻ sơ sinh và cứ thế tiếp tục

Một cách nữa là bắt đầu tại trang chủ của chương trình và nháy chuột vào ‘Publications on sexual and reproductive health’ Trên trang mới hiện ra, cuộn màn hình xuống đến hết! Các ấn phẩm được nhóm theo chủ đề ở nửa trên của trang, nhưng dưới cùng trang có những đề mục như ‘evidence’, ‘clinical guidelines’ và ‘monitoring and evaluation’ Nhấp vào một chủ đề quan tâm để xem danh sách những ấn phẩm liên quan có tại đó

Nếu nhấp chuột vào ‘Maternal and perinatal health’, bạn sẽ tới trang liệt kê nhiều mục, bao gồm nhiều đề xuất và hướng dẫn lâm sàng Dưới mục ‘clinical guides’, đừng quên nháy chuột vào ‘Packages of interventions’ để truy cập tới tài liệu mới xuất bản (2010)

Packages of interventions: Family planning, safe abortion care, maternal, newborn and child health, một cố gắng hợp tác của WHO, UNICEF, UNFPA, và World Bank

 Thư viện SKSS của WHO (WHO Reproductive Health Library)

http://www.who.int/rhl/en/ (Thư viện SKSS của WHO)

http://www.who.int/rhl/access/en/index.html (Thông tin truy cập RHL)

RHL là bộ sưu tập gồm những tài liệu quan trọng nhất mà cán bộ y tế ở các nước đang phát triển cần nhằm tăng cường SKSS ở những nước này, trong đó có toàn văn của các bài báo được xuất bản từ những tạp chí khác, toàn văn của tổng quan hệ thống Cochrane về các chủ đề liên quan tới SKSS, góp ý của các chuyên gia về những bài tổng quan này và khuyến nghị thực tiễn trong việc áp dụng những phát hiện trong các tổng quan

Hãy nhớ cuộn xuống cuối trang chủ RHL, phần này có nhiều nội dung rất hay dễ bị bỏ qua! Một là bộ tóm tắt hiệu quả của tất cả các can thiệp đã đánh giá trong RHL Ở đây bạn

sẽ tìm thấy những can thiệp được chia theo 5 cấp độ, từ hiệu quả tới có hại Việc xếp loại dựa trên các tổng quan hệ thống của nghiên cứu

Cũng ở phía cuối của trang chủ RHL là bộ gồm 11 video huấn luyện về cẩm nang và các quy trình phẫu thuật trong SKSS, ví dụ như video về videos on active management of the third stage of labour, on vacuum extraction, and on C-section Không như các video từ một số nguồn khác, tất cả những video tại đây đều phục vụ cho cán bộ y tế làm việc ở các nước có thu nhập thấp hơn và trong những hoàn cảnh hạn chế về nguồn lực

RHL cung cấp miễn phí cho các nước đủ điều kiện, cả trực tuyến và dưới dạng đĩa CD Chi tiết về việc truy cập được đưa ra ở địa chỉ thứ hai bên trên Một điều tuyệt vời là RHL cho phép người dùng Việt Nam truy cập hoàn toàn miễn phí!

 Mang thai an toàn hơn của WHO (WHO Making Pregnancy Safer -MPS)

http://www.who.int/making_pregnancy_safer/en/

http://www.who.int/making_pregnancy_safer/documents/ (các ấn phẩm MPS)

WHO cũng có một vụ có tên là Making Pregnancy Safer Nhấp vào ‘Publications’ trên menu bên trái để có được menu gồm các ấn phẩm theo chủ đề (chăm sóc liên tục, tình huống cấp cứu, xử trí biến chứng, đỡ đẻ, quản lý và đánh giá, quản lý chương trình và đánh giá…) và theo dạng (hướng dẫn lâm sàng, cẩm nang thực địa, báo cáo, hướng dẫn quản lý, cẩm nang đào tạo )

Trong số những tài liệu bạn có thể tìm được ở đây có những hướng dẫn thiết thực về hồi sức sơ sinh căn bản, chăm sóc sinh con bình thường, chăm sóc mẹ ủ con, hướng dẫn dành cho bác sĩ và nữ hộ sinh về xử trí biến chứng khi mang thai và sinh con, xử trí các vấn đề

sơ sinh, các cấu phần huấn luyện nữ hộ sinh về xử lý sản giật, phá thai chưa hoàn tất, băng huyết sau sinh, chuyển dạ kéo dài và tắc nghẽn và nhiều, nhiều hơn thế Thật là một nguồn tin phong phú! Khi tìm được nhan đề mong muốn, bạn chỉ cần nháy chuột để nhận bản pdf tải được miễn phí

 K4Health

http://www.k4health.org

K4Health đã được nhắc đến ở phần trước—như là ‘chủ nhà’ của Popline, như nguồn cung cấp tài liệu in miễn phí, như nơi có nhiều cổng thông tin, bao gồm cổng về sức khỏe sinh sản Nhưng trang này vẫn thậm chí vẫn còn nhiều nguồn nữa, trong đó nhiều nguồn tập trung vào sức khỏe sinh sản

Bạn có thể bắt đầu bằng cách nháy chuột vào ‘eToolkits’ trên menu ở bên trái và chọn

‘Topic’ từ menu thả Cuộn hết danh sách để xem có những gì, sau đó nhấp vào nhan đề quan tâm Khi tới trang chủ của toolkit, thoạt tiên bạn có thể cảm thấy như bị lạc Các tài liệu đâu cả rồi? Để xem được chúng, nháy chuột vào các thẻ màu xanh với các nhãn

‘Policies and Guidelines’, ‘Best Practices’…ở phía trên

Từ thanh menu chính cũng nháy chuột vào ‘Publications and resources’, trên trang ấn

phẩm bạn sẽ tìm được những cuốn sách có thể tải về miễn phí, trong đó có Family planning: A global handbook for providers và Managing knowledge to improve reproductive health programs

Những nguồn tin khác cũng nên khai thác gồm Global Health Technical Briefs và INFO Reports, cả hai đều có dạng pdf tải về được miễn phí Bản tóm lược chỉ gồm tóm tắt dài 2 trang bao quát nhiều vấn đề cụ thể trong kế hoạch hóa gia đình, sức khỏe bà mẹ và trẻ em

và sốt rét Các báo cáo cung cấp tư liệu sâu hơn về các chủ đề như rò sản khoa, cấy ghép

và các biện pháp tránh thai khác, …

 Sách điện tử miễn phí về chăm sóc thông thường trước sinh

http://www.icsi.org/prenatal_care_4/prenatal_care routine full_version 2.html

http://childbirthconnection.org/article.asp?ClickedLink=329&ck=10218&area=27

Các đường dẫn trên đây liên kết tới hai cuốn sách điện tử miễn phí về chăm sóc thông thường trước sinh

Cuốn đầu tiên là một sổ tay dài 100 trang, Health care guideline: routine prenatal care,

tái bản lần thứ 14năm 2010, từ Institute for Clinical Systems Improvement Mặc dầu được

‘gắn mác’ như tập tin html, thực tế nó lại có dạng pdf, bạn có thể tải về và lưu lại Cuốn sổ tay được thiết kế cho Hoa Kỳ nhưng có vô vàn thông tin hữu ích trong các bối cảnh khác

Cuốn thứ hai là Guide to effective care in pregnancy and childbirth, của Oxford

University Press, bản in có giá tới £33! Trong trường hợp này, bạn sẽ cần tải từng chương một của cuốn sách Nhấp vào một nhan đề chương cụ thể, và sau đó, trên trang sau, tìm và nháy chuột vào ‘full text of chapter…’

 eMedicine

http://emedicine.medscape.com/

eMedicine cung cấp các tổng quan được cập nhật liên tục về hàng ngàn chủ đề y khoa, bao gồm cả sản khoa và phụ khoa Nếu nhấp vào chủ đề đó, bạn sẽ đến một menu gồm mười phần, trong đó có chuyển dạ và sinh con, biến chứng trong quá trình mang thai và biến chứng sản khoa Đừng bỏ lỡ phần này! Cơ bản đó là một cuốn giáo trình trực tuyến miễn phí về sản phụ khoa, với các khuyến nghị dựa trên bằng chứng mới nhất

 Geneva Foundation for Medical Education and Research

do GFMER tổ chức về sức khỏe sinh sản

 Center for Reproductive Rights

http://reproductiverights.org/ (Center for Reproductive Rights)

Trung tâm làm việc nhằm đẩy mạnh nạo phá thai và tránh thai hợp pháp, an toàn, chi phí hợp lý, mang thai mạnh khỏe và an toàn, kinh phí cho chăm sóc sức khỏe sinh sản, quyền sinh sản của người trẻ Để tìm được tài liệu, nhấp vào ‘Resources’ trên trang chủ, rồi sau

đó, trên trang các nguồn tin, vào ‘Publications’ và ‘Other resources’ Cũng có thể tìm kiếm theo khu vực Trung tâm đã xuất bản một cuốn sách về việc các chính sách ở nhiều nước Châu Á- bao gồm cả Việt Nam- đã ảnh hưởng như thế nào tới cuộc sống sinh sản của phụ nữ

 Marie Stopes International

http://www.mariestopes.org/

http://www.globalsafeabortion.org/

Marie Stopes là một tổ chức quốc tế cung cấp chăm sóc sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình tới những đối tượng nghèo nhất và dễ bị tổn thương nhất của thế giới Nháy chuột vào ‘Resources’ để xem các ấn phẩm, liên kết web và nhiều nội dung khác MSI cũng đồng thời là nhà tài trợ cho trang web Global Safe Abortion

 PAC Consortium

http://www.pac-consortium.org/site/PageServer

Liên hợp này có khoảng 30 thành viên quốc tế- bao gồm Ipas, Engender Health, JHPIEGO, Pathfinder, IPPF—làm việc cùng nhau về vấn đề nạo phá thai không an toàn

và tăng cường chăm sóc hiệu quả sau nạo phá thai

 Alan Guttmacher Institute

 Jhpiego

http://www.jhpiego.org/

Jhpiego làm việc với các cán bộ y tế ở tuyến đầu nhằm tăng cường dịch vụ y tế ở các nước thu nhập thấp hơn Một trong những lĩnh vực của họ là sức khỏe sinh sản

 Reproductive Health Gateway

http://www.k4health.org/resources/rhgateway (Cổng thông tin sức khỏe sinh sản -

Reproductive Health Gateway)

Cổng thông tin SKSS đã được nhắc đến trước đây trong phần về các cổng thông tin thuộc chương về khám phá WWW Hãy nhớ rằng cổng thông tin gồm một danh sách các tổ chức làm việc trong lĩnh vực sức khỏe sinh sản, cùng với chức năng tìm kiếm cho phép bạn tìm kiếm tài liệu tại đồng thời tất cả các trang của họ về các chủ đề cụ thể

Cổng thông tin SKSS dẫn tới hơn 130 trang chọn lọc về SKSS

 Những nguồn khác về SKSS, kế hoạch hóa gia đình và dân số

http://www.reproline.jhu.edu/index.htm (ReproLine tại Johns Hopkins University)

http://www.populationaction.org/Index.shtml (Population Action International)

http://www.ippf.org/en/ (International Planned Parenthood Federation)

http://www.engenderhealth.org/ (Engender Health)

http://www.path.org/reproductive-health.php (PATH)

http://www.ipas.org/ (Ipas)

http://www.pathfind.org/ (Pathfinder International)

http://www.glowm.com/ (Global Library on Women’s Medicine)

http://www.obgyn.net/ (ObGyn Net)

http://www.fhi.org/en/index.htm (FHI)

http://www.un.org/popin/ (UN Population Information Network)

http://www.unfpa.org/public/home/about (UN Population Fund)

Các trang trên đây dẫn tới nhiều tổ chức và cơ quan làm việc trong các lĩnh vực trùng nhau của SKSS, kế hoạch hóa gia đình, và dân số, thường trong bối cảnh quốc tế Hãy khám phá xem họ cung cấp những nguồn tin chuyên ngành trực tuyến nào

Dinh dưỡng và sức khỏe trẻ em

 World Health Organization

http://www.who.int/topics/child_health/en/

http://www.who.int/child_adolescent_health/documents/en/index.html

Tại WHO, hãy bắt đầu từ mục sức khỏe trẻ em trên trang chủ đề sức khỏe Đừng quên nháy chuột vào tất cả các liên kết bên dưới cả hai phần ‘Technical Information’ và

‘Publications’ Cách khác là vào trực tiếp Trung tâm tài liệu cho chương trình sức khỏe trẻ

em qua đường dẫn bên trên Cuốn xuống và xem qua menu Hãy lưu ý rằng có các mục riêng biệt cho IMCI, nuôi con bằng sữa mẹ, sức khỏe trẻ em (được gọi tên là ‘child’), và sức khỏe trẻ em/nhũ nhi/trẻ mới sinh

Nhấp vào một chủ đề để tới trang liệt kê ấn phẩm Tất cả những gì bạn thấy là các nhan đề tài liệu Như thường lệ tại WHO, hoàn toàn không có bất cứ một dấu hiệu nào chỉ ra rằng các ấn phẩm có thể tải được về và miễn phí Chỉ cần nháy chuột vào nhan đề để đến trang cho phép bạn tải về bản pdf miễn phí

MẸO!

Danh sách ấn phẩm của WHO—bao gồm cả các tài liệu về sức khỏe trẻ em—

không chỉ rõ rằng chúng đều có dạng pdf tải về miễn phí

 UNICEF

http://www.unicef.org (UNICEF)

http://www.unicef.org/devpro/index.html (DevPro Resource Centre)

http://www.childinfo.org/ (ChildInfo tại UNICEF)

UNICEF là một đơn vị của UN chịu trách nhiệm về trẻ em, trang web của tổ chức này có nhiều ấn phẩm toàn văn của UNICEF và các cơ quan khác liên quan tới sự mạnh khỏe của trẻ em và bà mẹ Cách bố trí gây cảm giác dễ nhầm, nhưng đây là nơi chứa nhiều viên đá quý đáng để khai thác

Bắt đầu từ trang chủ, nhấp vào ‘Publications’ ở bên trái phía dưới ‘Resources’ Trên trang

ấn phẩm, nhấp vào ‘subject’ để nhận menu với các lĩnh vực cụ thể Tiếp tục nhấp chuột đến khi tới được trang mô tả một ấn phẩm cụ thể bạn quan tâm Trong hầu hết các trường hợp, tài liệu có thể được tải về dưới dạng bản pdf miễn phí, dù bản in được bán

Bạn cũng có thể duyệt qua nhan đề sắp xếp theo thứ tự chữ cái Nháy chuột vào S để tới

bộ State of the world’s children Cũng như World health report của WHO, mỗi cuốn như

vậy cung cấp tổng quan và thống kê cùng bao quát sâu của một chủ đề chọn lọc Ví dụ,

bản năm 2008 và 2009 là về Child survival và Maternal and newborn health

Bạn cũng có thể bắt đầu từ trang chủ, nháy chuột vào ‘What we do’ trên thanh menu phía trên trang và sau đó chọn một chủ đề Cuốn hết trang kết quả để xem qua là có những gì Khi nhấp chuột vào một chủ đề, bạn sẽ nhận được trang giới thiệu công việc của UNICEF trong lĩnh vực đó Ngó quanh để tìm đường dẫn tới các nguồn tin và nhấp chuột Trên trang tiếp sau, có thể bạn sẽ phải nháy chuột lần nữa mới đến được các ấn phẩm

Hai phần trong trang UNICEF khó tìm nhưng có những thông tin đặc biệt giá trị cho các nhân viên y tế công cộng Do vậy đường dẫn trực tiếp tới hai phần này đã được đưa ra bên trên Một là Development Professional Resource Centre, cung cấp các liên kết tới dữ liệu

và thống kê, các nguồn nghiên cứu, và tài liệu theo chủ đề Nguồn còn lại là ChildInfo, cung cấp thống kê về sức khỏe và sự sống còn trẻ em, dinh dưỡng trẻ em, chăm sóc sơ sinh, các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ cùng nhiều khía cạnh khác của cả sức khỏe bà

mẹ và trẻ em Đây cũng là nơi bạn có thể tìm được các kết quả từ UNICEF Multiple Indicator Cluster Surveys (MICS) MICS hiện có trên mạng bao gồm các lưu trữ về khảo sát, các bộ dữ liệu, và các báo cáo cuối cùng, đôi khi bằng nhiều thứ tiếng

MẸO!

Tại UNICEF, đừng bỏ qua DevPro Resource Centre và ChildInfo

 Facts for life

http://www.factsforlifeglobal.org/

Facts for life là sản phẩm hợp tác của UNICEF, WHO, WFP, UNAIDS, UNFPA,

UNESCO, UNDP, và World Bank Nó là cuốn sổ tay cung cấp hướng dẫn về mọi khía cạnh của sức khỏe bà mẹ và trẻ em Để đọc cuốn sổ tay trực tuyến, hãy chọn một chủ đề

cụ thể từ menu màu xanh, ví dụ như ‘Safe Motherhood and Newborn Health’ và nháy chuột vào đường dẫn Trên trang hiện ra, cuộn xuống và nhấp vào ‘all key message’,

‘supporting information’, và ‘resources for this topic’ Cuốn Facts for life này cũng có thể

được tải về dạng pdf miễn phí Nhấp vào đường dẫn ở dưới cùng của menu màu xanh trên trang chủ

 eMedicine nhi khoa

 CORE

http://www.coregroup.org/

CORE là một liên hợp quốc tế tập trung vào dinh dưỡng và sức khỏe trẻ em Công việc của nó được chia thành 6 sáng kiến- một trong số đó là Chương trình mạng lưới y tế và sự sống còn của trẻ em- và thành 8 nhóm làm việc, bao gồm những nhóm về IMCI, làm mẹ

an toàn, sốt rét, HIV/AIDS, và các khía cạnh khác của sức khỏe bà mẹ và trẻ em Trang web của mỗi nhóm làm việc cho phép truy cập tới các công cụ và các liên kết tới các trang web liên quan của các tổ chức khác Để truy cập tài liệu, nhấp vào phần ‘Resources’ Hãy nhớ thử cơ sở dữ liệu về sức khỏe trẻ em

 Geneva Foundation for Medical Education and Research

http://www.gfmer.ch/Guidelines/Obstetrics_gynecology_guidelines.php

Các sưu tập hướng dẫn lâm sàng tại GFMER có một phần vô cùng lớn về sức khỏe sơ sinh Trong số nhiều chủ đề được đề cập đến, có chăm sóc trẻ sơ sinh, chăm sóc kiểu mẹ ủ con, nuôi dưỡng sơ sinh, hạ đường huyết sơ sinh, vàng da sơ sinh, hồi sức sơ sinh, bệnh

hô hấp sơ sinh…

Khi nhấp chuột vào một chủ đề bất kỳ, bạn sẽ nhận được một trang đầy các đường dẫn tới nhiều khuyến nghị và hướng dẫn thực hành tốt nhất từ các nguồn như Cochrane Library, WHO, UNICEF; các tổ chức nghề nghiệp, các bộ y tế và những NGOs lớn

Và đây là một đoạn rap ngắn để giúp bạn nhớ…

“Best-practice guidelines are easy to spot,

If you know where they are, and know where they’re not!”

Đọc toàn bộ bản Rap ở trang cuối cuốn sách này

 Các nguồn thông tin về nuôi dưỡng nhũ nhi

http://www.who.int/nutrition/topics/infantfeeding/en/index.html (nuôi dưỡng nhũ nhi WHO)

http://www.who.int/nutrition/publications/infantfeeding/en/index.html (trang ấn phẩm

nuôi dưỡng nhũ nhi WHO)

http://www.unicef.org/nutrition/index_breastfeeding.html (trang nuôi dưỡng nhũ nhi và

Bên trên đưa ra một đường dẫn trực tiếp tới trang ấn phẩm của WHO về nuôi dưỡng nhũ nhi Tại đây bạn có thể tìm được những liên kết tới những tài liệu có thể tải được miễn phí

như Global strategy for infant and young child feeding, International code of breast-milk substitutes, và Baby-friendly hospital initiative, cũng như thông tin về không nuôi dưỡng

bằng sữa mẹ và nuôi dưỡng trong những hoàn cảnh khó khăn ngoại lệ

Tại UNICEF, bắt đầu từ trang nuôi dưỡng nhũ nhi và trẻ nhỏ và cuộn xuống Liên kết tới nhiều tài liệu chủ chốt được gắn vào trong văn bản Ở phía dưới, bạn sẽ tìm thấy những liên kết tới các chủ đề cụ thể như nuôi con bằng sữa mẹ, nuôi dưỡng nhũ nhi trong các tình huống khẩn cấp …

WABA là tổ chức quốc tế hỗ trợ cho các nhóm thúc đẩy việc nuôi con bằng sữa mẹ thông qua nghiên cứu, hình thành chính sách và hành động Trang web WABA là cổng thông tin chính tới các nguồn tin về nuôi con bằng sữa mẹ và các khía cạnh khác của nuôi dưỡng nhũ nhi Nháy chuột vào ‘Resources’, sau đó chọn ‘Resource Center’ từ menu

International Baby Food Action Network (IBFAN) cung cấp bộ sưu tập lớn các nguồn tin

về Nestlé Boycott và các hành động khác để ngăn cản việc quảng cáo phi đạo đức các sản phẩm thay thế sữa mẹ

Linkages là một chương trình toàn cầu nhằm cải thiện việc nuôi dưỡng nhũ nhi và trẻ nhỏ Trang này cung cấp các cấu phần đào tạo, các báo cáo kỹ thuật, thiết bị theo dõi và đánh giá….Nhấp vào ‘Tools’ và ‘Publications’ để tìm được những nguồn thông tin này Một tính năng khác của trang Linkages là có danh sách các liên kết ngoài được chia thành nhiều lĩnh vực (các trang về nuôi con bằng sữa mẹ, các trang về sống còn của trẻ em, về dinh dưỡng và thực phẩm, sức khỏe bà mẹ và trẻ sơ sinh,…) và mô tả ngắn gọn về mỗi trang Rất dễ bỏ qua danh sách hữu ích này Hãy nháy chuột vào ‘Links’ gần phía trên cùng của trang, bên trên các thanh chính

Dinh dưỡng

Tìm kiếm thông tin về dinh dưỡng là một thách thức vì chủ đề này không chỉ có trong sức khỏe, mà còn cả trong các lĩnh vực như nông nghiệp Những trang được liệt kê ở đây tập trung vào dinh dưỡng nói chung, bởi các nguồn thông tin về dinh dưỡng nhũ nhi và trẻ nhỏ đã được đề cập ở phần trên

 Các cơ quan của Liên hợp quốc

http://www.who.int/topics/nutrition/en/ (Trang dinh dưỡng WHO)

http://www.fao.org (Tổ chức nông lương)

WHO là nguồn thông tin chính về dinh dưỡng cũng như về tất cả các chủ đề y tế công cộng Bắt đầu với trang dinh dưỡng dưới phần ‘Health topics’ Hãy chắc chắn nhấp chuột vào tất cả các liên kết bên dưới ‘Technical Information’, ‘Publications’, và ‘Statistics’

Trong bối cảnh khác, một cơ quan khác của Liên hợp quốc- Tổ chức nông lương- là một nơi tốt để xem Thông tin dinh dưỡng có thể được tìm thấy bằng cách xem qua các chủ đề

và bằng cách duyệt qua các ấn phẩm Hãy lưu ý rằng, cũng như tại WHO, nhiều ấn phẩm được FAO bán cũng có thể tải về miễn phí

 Các nguồn tin cơ sở dữ liệu và mục lục về dinh dưỡng

http://www.pubmed.org (Medline/PubMed)

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?db=nlmcatalog (Mục lục NLM)

http://dosei.who.int (Cơ sở dữ liệu thư viện WHO)

http://agricola.nal.usda.gov/ (Agricola tại NAL)

Khi tìm kiếm thông tin dinh dưỡng, đừng quên các nguồn chính đã được nhắc đến trong những phần trước Medline/Pubmed có hơn 200.000 tài liệu tham khảo phù hợp với lệnh tìm cho ‘nutrition’ Lệnh tìm với "maternal nutrition" OR "antenatal nutrition" cho ra hơn 1.000 tham khảo, trong số đó hơn 250 tài liệu có liên kết tới các bài báo toàn văn

Mục lục tại NLM có khoảng 500 tài liệu về dinh dưỡng có thể truy cập toàn văn trực tuyến (chọn ‘Links to full text’ trên trang Limits) Cơ sở dữ liệu thư viện của WHO cung cấp hơn 800 ấn phẩm trực tuyến về dinh dưỡng (chọn ‘Online’ dưới phần ‘Location’)

Một nguồn tư liệu tham khảo chính khác là Agricola tại Thư viện Nông nghiệp quốc gia Hoa Kỳ (NAL) Đây vừa là mục lục sách và các tư liệu khác có tại NAL, vừa là cơ sở dữ liệu thư mục tài liệu tham khảo tới các bài báo tạp chí, các chương sách và tư liệu xám

Các nguồn khác tại Thư viện nông nghiệp quốc gia Hoa Kỳ

http://www.nal.usda.gov/ (Thư viện nông nghiệp quốc gia)

http://www.nal.usda.gov/fnic/ (Trung tâm thông tin dinh dưỡng và thực phẩm)

Thư viện nông nghiệp quốc gia đóng vai trò tương tự trong lĩnh vực dinh dưỡng và nông nghiệp như Thư viện y khoa quốc gia đối với lĩnh vực sức khỏe Cũng như rất nhiều thông tin tại NLM không có trong Medline/PubMed, nhiều nguồn thông tin giá trị tại NAL cũng không nằm trong cơ sở dữ liệu Agricola Bạn phải tới để tìm chúng

Bắt đầu từ trang chính của NAL Nhấp vào ‘Food and Nutrition’ từ menu ‘Browse by Subject’ phía bên trái và khám phá trang hiện ra Bạn cũng có thể thử bắt đầu từ trang chính và nhấp vào ‘Information Centers’ ở trên cùng

Một trong những trang đặc trưng của NAL để vào thử là Trung tâm thông tin dinh dưỡng

và thực phẩm (FNIC) với đường dẫn trực tiếp được cung cấp bên trên Chức năng của nó tương tự như MedlinePlus tại NLM Hãy chắc chắn là bạn tìm không chỉ qua các mục chính trên trang chủ của FNIC, mà còn qua phần ‘Topics A-Z’ và ‘Resource Lists’ Cuối cùng, đừng bỏ lỡ menu duyệt bên trái Đây là con đường chính dẫn tới thông tin chuyên ngành về dinh dưỡng, ăn kiêng, thành phần thực phẩm, phụ gia thực phẩm, cũng như các công cụ nghiên cứu và liên kết tới các tổ chức

Đu đủ, chuối, dứa….salad hoa quả!

(‘Làm salad hoa quả’ là bài tập thư giãn thường có trong các hội thảo INFORM)

 Các nguồn khác về thông tin dinh dưỡng

http://www.micronutrient.org/ (Micronutrient Initiative)

http://www.cdc.gov/nutrition/professionals/index.html (Nutrition Resources for Health

Pros của CDC)

http://www.healthnet.org/essential-links (Essential Health Links)

Micronutrient Initiative là một NGO hỗ trợ và thúc đẩy các chương trình thực phẩm bổ sung và làm giàu thực phẩm Nó cung cấp các bộ liên kết, cũng như các ấn phẩm và nguồn tin trực tuyến Trang của CDC có tên là ‘Nutrition Resources for Health Pros’ cũng

có thể hữu ích vì một số nguồn mang tính tổng quát hoặc có tầm quốc tế

Cuối cùng, nhưng chắc chắn là không hề kém quan trọng, menu của Essential Health Links có một phần rất lớn về dinh dưỡng, được chia thành ăn kiêng và bệnh mãn tính, an toàn thực phẩm, dinh dưỡng tổng quát, vi chất dinh dưỡng, dinh dưỡng bà mẹ và trẻ em, and suy dinh dưỡng cấp tính trầm trọng và khẩn cấp Hãy nhớ rằng Essential Health Links chuyên về các tài liệu miễn phí, chất lượng cao và có liên quan tới bối cảnh các nước đang phát triển, vì vậy hãy nhớ xem cẩn thận!

Các bệnh truyền nhiễm và ký sinh trùng

Phòng ngừa và điều trị các bệnh truyền nhiễm tiếp tục được ưu tiên hàng đầu trong y tế công cộng ở hầu hết các nước thu nhập thấp hơn và là mối quan tâm của nhiều cán bộ y

tế, vì vậy WHO là nguồn thông tin chủ yếu về các bệnh này Một cơ quan chủ chốt nữa là Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa bệnh tật (CDC) Hoa Kỳ Nhiều trang khác tập trung vào các bệnh đơn lẻ, như sốt rét, TB hoặc HIV/AIDS Bên dưới có đưa ra một số trang để khám phá, những trang khác có thể tìm được thông qua những cổng thông tin y tế như Essential Health Links

 Thông tin về bệnh truyền nhiễm tại CDC

http://www.cdc.gov (trang chủ CDC)

http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/eid/index.htm (Trang bệnh truyền nhiễm cấp tính)

http://www.cdc.gov/ncidod/EID/index.htm (Tạp chí Emerging infectious diseases)

http://www.cdc.gov/ieip/ (Trang bệnh truyền nhiễm cấp tính quốc tế)

http://www.dpd.cdc.gov/dpdx/ (DPDx)

Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa bệnh tật (CDC) được biết đến trước hết với những công việc về bệnh truyền nhiễm cấp tính Liên kết tới một số nguồn tin quan trọng của CDC về chủ đề này được đưa ra bên trên, bao gồm liên kết tới tạp chí toàn văn trực tuyến

Emerging infectious diseases

Tuy nhiên, ở đây còn rất nhiều thông tin khác, đặc biệt về các bệnh ký sinh trùng và truyền nhiễm Tại trang chủ của CDC, thông tin được đưa ra theo chủ đề (các bệnh và tình trạng bệnh, chuẩn bị cho tình trạng khẩn cấp, sức khỏe môi trường…) và theo nhóm đối tượng sử dụng (nhà nghiên cứu, nhân viên y tế công cộng, người cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe…) Hãy thử cả hai cách Nhấp vào ‘Diseases and conditions’ sẽ dẫn tới một trang có vẻ không được định hướng tốt, do nó chỉ liệt kê về các bệnh thường hay được hỏi thông tin Để có được danh sách đầy đủ các chủ đề bệnh tật, hãy xem hết phần danh mục theo bảng chữ cái trên cùng trang Các chủ đề được đề cập đều có phạm vi quốc tế

DPDx là bộ phận của CDC làm việc về các chuẩn đoán ký sinh trùng Rất khó tìm ra DPDx, nhưng bên trên đã cung cấp đường dẫn trực tiếp tới trang này Nếu bạn có tham gia bất cứ khía cạnh học hành, giảng dạy, nghiên cứu hay các công việc lâm sàng liên quan tới ký sinh trùng, đây sẽ là nguồn thông tin cực kỳ giá trị cho bạn với phạm vi bao quát toàn diện và mang tính quốc tế

 Các nguồn tin của WHO về các bệnh do đói nghèo và bệnh nhiệt đới bị bỏ qua

http://www.who.int/tdr/ (WHO TDR—các bệnh do đói nghèo)

http://www.who.int/neglected_diseases/en/ (WHO NTD—các bệnh nhiệt đới bị bỏ qua) TDR là chương trình đặc biệt của WHO dành cho nghiên cứu và đào tạo về các bệnh do đói nghèo gây nên (gồm lao, sốt rét và nhiều bệnh khác) và là nguồn cung cấp chính thông tin cũng như hỗ trợ tài chính để hoạt động và nghiên cứu NTD là một chương trình khác của WHO đặc biệt về các bệnh bị bỏ quên ở các vùng nhiệt đới (sốt xuất huyết, ghẻ cóc, schistosomiasis, ) WHO cũng có những trang chương trình riêng cho mỗi bệnh trên, có thể vào được qua các liên kết tại NTD, cũng như qua ‘Health topics’

 Các nguồn HIV/AIDS tại WHO, NLM, và UNAIDS

http://www.who.int/topics/hiv_infections/en/ (Trang HIV/AIDS của WHO)

http://www.who.int/hiv/topics/vct/en/index.html (WHO Xét nghiệm và tư vấn HIV)

http://www.who.int/hiv/topics/en/index.html (Chỉ mục WHO về các chủ đề HIV kèm liên kết)

http://www.who.int/hiv/topics/mtct/en/index.html (Lây truyền mẹ-con)

http://aidsinfo.nih.gov/ (Cơ sở dữ liệu AIDS Info của NLM)

http://sis.nlm.nih.gov/hiv.html (Thông tin về HIV/AIDS từ NLM)

http://www.unaids.org/en/ (UNAIDS)

WHO có hàng tá các trang chứa thông tin và đường dẫn tới các nguồn tin về HIV/AIDS Chỉ mục các chủ đề HIV dẫn tới các trang WHO khác về thuốc AIDS, điều trị kháng virus, an toàn truyền máu, bao cao su phòng ngừa, chăm sóc cần thiết, kháng thuốc, điều tra và quản lý, dinh dưỡng và HIV, HIV bệnh nhi và nhiều nữa NLM có hai trang chính

về HIV/AIDS, mỗi trang đều đưa ra những dạng thông tin khác nhau Cũng đừng quên vào trang UNAIDS- hoạt động như một cổng thông tin tới tất cả các chương trình của UN

về chủ đề

 Malaria

http://www.who.int/topics/malaria/en/ (Trang sốt rét của WHO)

http://www.who.int/malaria/publications/en/index.html (Trang ấn phẩm sốt rét của WHO)

http://www.mimalaria.org/ (Multilateral Initiative on Malaria/MIM)

http://www.nlm.nih.gov/mimcom/mimcomhomepage.html (Các nguồn sốt rét MIM)

http://www.cdc.gov/malaria/ (Trang sốt rét CDC)

http://www.cdc.gov/ncidod/EID/index.htmhttp://www.dpd.cdc.gov/dpdx/HTML/Para_Health.htm (DPDx parasite index)

http://www.dpd.cdc.gov/dpdx/HTML/Malaria.htm (Comparison of malaria species)

http://www.dpd.cdc.gov/dpdx/html/imagelibrary/malaria_il.htm (Malaria images)

http://www.impact-malaria.com (Impact Malaria)

http://www.malaria-world.com/ (Malaria World)

http://www.rollbackmalaria.org/ (Roll Back Malaria)

http://www.malaria.org/ (Malaria Foundation)

http://www.scidev.net/en/health/malaria/ (SciDev resources about malaria)

Sốt rét vẫn là sát thủ chính và là trọng tâm của nhiều chương trình thông tin Danh sách trên gồm đường dẫn tới một số trang chủ yếu Phần lớn chúng cung cấp không chỉ các nguồn thông tin của bản thân mà cả các liên kết tới nhiều trang sốt rét khác

WHO là nơi tốt nhất và cũng là nơi nên xem đầu tiên Bên trên có đưa ra đường dẫn trực tiếp tới trang ấn phẩm về sốt rét Hãy nhớ lưu ý rằng các ấn phẩm hiện ra trên trang này chỉ là một số ấn phẩm chọn lọc mà thôi Hầu hết ấn phẩm được để trên các trang khác và bạn có thể xem được bằng cách nhấp vào ‘Listed by year of publication’ Như thường lệ với WHO, không có dấu hiệu nào chỉ ra rằng các ấn phẩm được miễn phí, nhưng thực tế

là chúng được miễn phí Nếu có gì đó yêu cầu phải trả tiền thì cũng đừng lo, bạn không thể vô tình bị trả tiền đâu Hãy tiếp tục và nhấp chuột vào đường dẫn tới bất cứ nhan đề nào mà bạn tin có thể giúp được mình trong công việc chuyên môn

 Các nguồn WHO và CDC về các bệnh truyền nhiễm khác

http://www.who.int/topics/en/ (Các chủ đề sức khỏe WHO)

http://www.cdc.gov/DiseasesConditions/az/g.html (Chỉ mục các bệnh CDC)

http://www.who.int/topics/tuberculosis/en/ (Trang TB WHO)

http://www.who.int/hiv/topics/tb/en/index.html (Trang TB và HIV của WHO)

http://www.cdc.gov/tb/links/default.htm (các liên kết TB của CDC, bao gồm cả các liên kết quốc tế)

http://www.who.int/topics/measles/en/ (Trang bệnh sởi WHO)

http://www.cdc.gov/measles/index.html (Trang bệnh sởi CDC)

http://www.who.int/topics/avian_influenza/en/ (Trang cúm gia cầm WHO)

http://www.cdc.gov/flu/avian/ (Trang cúm gia cầm CDC)

http://www.who.int/topics/sars/en/ (Trang SARS WHO)

http://www.cdc.gov/ncidod/sars/ (Trang SARS CDC)

http://www.who.int/topics/sexually_transmitted_infections/en/ (Trang STI WHO)

http://www.cdc.gov/std/default.htm (Trang STI CDC)

http://www.who.int/topics/meningitis/en/ (Trang viêm màng não WHO)

http://www.cdc.gov/meningitis/index.html (Trang viêm màng não CDC)

http://www.who.int/topics/encephalitis_viral/en/ (Viêm não vi rút WHO)

http://www.cdc.gov/ncidod/dvbid/jencephalitis/index.htm(Viêm não virút Nhật Bản CDC)

http://www.who.int/topics/influenza/en/ (Trang cúm WHO)

http://www.cdc.gov/flu/other_flu.htm (Trang cúm CDC)

Một số bệnh truyền nhiễm được y tế công cộng ở Việt Nam coi là quan trọng nhưng lại không có trong các chương trình được mô tả phía trên, ví dụ như lao, sởi, cúm gia cầm, SARS, STIS, viêm màng não, viêm não vi rút, và cúm Thông tin và ấn phẩm về các bệnh này cũng như các bệnh khác có thể tìm được bằng cách dùng các trang chủ đề sức khỏe WHO và chỉ mục các bệnh xếp theo thứ tự chữ cái tại CDC Đường dẫn tới một số trang

cụ thể được đưa ra bên trên

Các bệnh mãn tính

Ở Việt Nam, cũng như ở nhiều nước đang phát triển khác, hồ sơ bệnh tật đang thay đổi, các bệnh mãn tính như ung thư, tiểu đường, rối loạn tim mạch đang trở nên ngày càng tăng Đây là một số nguồn chính về các chủ đề này

 Các nguồn thông tin chính thức tại Hoa Kỳ

http://diabetes.niddk.nih.gov/ (National Diabetes Clearinghouse in the U.S,)

http://ndep.nih.gov/ (National Diabetes Education Program in the U.S.)

http://www.cancer.gov/ (National Cancer Institute)

Sức khỏe răng miệng

Với các tài liệu không thuộc tạp chí, một khả năng là National Institute for Dental and Craniofacial Research ở Hoa Kỳ Tuy nhiên, cho đến nay, nguồn thông tin tốt nhất về sức khỏe răng miệng ở Việt Nam là WHO- tất nhiên là như vậy rồi! Trang web ban đầu trông

có vẻ không được hứa hẹn lắm, nhưng đừng bỏ cuộc Nhấp chuột vào các tiểu đề mục hiện ở menu bên trái, đặc biệt là vào ‘Documents & publications’

Chấn thương và thuốc cấp cứu

Chấn thương, gồm cả tai nạn giao thông, là vấn đề y tế công cộng cơ bản ở Việt Nam Đây là một số nguồn thông tin tốt- không chỉ về điều trị mà còn về chính sách và phòng ngừa các tư liệu liên quan khác có thể được tìm thấy trong các phần về phục hồi chức năng và điều trị của chương này

 Các nguồn tin phòng ngừa chấn thương từ WHO

http://www.who.int/violence_injury_prevention/en/ (VIP)

http://www.who.int/violence_injury_prevention/publications/en/index.html

Tại WHO, tài liệu về chấn thương được sản xuất bởi VIP (Violence and Injury Prevention) Bên trên là đường dẫn trực tiếp tới trang ‘Publications and resources’ của VIP Tài liệu tại đây được liệt kê theo lĩnh vực, trong đó có bạo lực, tai nạn giao thông đường phố, chấn thương trẻ em, và các chủ đề chấn thương khác Lưu ý rằng tài liệu không chỉ gồm các báo cáo toàn văn mà còn có cả các áp phích, fact sheets có thể được sử dụng trong các hoạt động giáo dục và tuyên truyền

Nếu bạn nhấp vào ‘Other injury topics’ bạn sẽ tìm thấy ba ấn phẩm toàn văn, bao gồm

Injury: A leading cause of the global burden of disease; A WHO plan for burn prevention and care, và The injury chartbook, cung cấp tổng quan về tử vong và sự hoành hoành của

chấn thương thông qua các bảng và biểu đồ Nếu nháy chuột vào ‘Road traffic injuries’ trên trang ấn phẩm, bạn sẽ tìm được khoảng 20 báo cáo và hướng dẫn về các chủ đề như

mũ bảo hiểm, uống rượu bia và lái xe, trẻ em tham gia giao thông, cũng như tài liệu tập huấn về phòng ngừa tai nạn giao thông

 Chấn thương và thuốc cấp cứu tại eMedicine

đề cập

Phần thuốc cấp cứu thậm chí còn phong phú hơn, gồm khoảng 1000 chủ đề Một số đã được đưa trong phần ‘Trauma’, nhưng nhiều chủ đề chưa Các mục chủ đề bao gồm: nhi, sản phụ khoa, dị ứng, tim mạch, thần kinh, phổi, môi trường, bệnh truyền nhiễm, độc chất, chấn thương và chỉnh hình, hóa học, sinh học và chiến tranh hạt nhân

 Các tạp chí điện tử miễn phí

http://www.freemedicaljournals.com

FreeMedicalJournals hiện liệt kê 14 tạp chí về chấn thương và 14 về thuốc cấp cứu Các ví

dụ bao gồm Scandinavian journal of trauma, resuscitation and emergency medicine, Injury prevention, Journal of orthopaedics and traumatology, Journal of trauma management and outcomes, Academic emergency medicine, archives of emergency medicine, Emergency medicine journal, Journal of accident and emergency medicine, Journal of emergencies, shock, and trauma, and Journal of burns and wounds

 Sách điện tử miễn phí về on emergency medicine and traumatology

kê các nơi để tìm kiếm

 World Federation for Mental Health

http://www.wfmh.com/

Đây là tổ chức phi chính phủ lớn trong lĩnh vực sức khỏe tâm thần Nhấp chuột vào

‘Awareness and information services’ để tới được nơi để các bản pdf toàn văn của nhiều tài liệu về các tình trang tâm thần khác nhau Tổ chức này có một thư mục trực tuyến liệt

kê các nhóm tuyên truyền và hỗ trợ trong sức khỏe tâm thần Nhớ vào các lĩnh vực chương trình khác nhau, chẳng hạn như sức khỏe tâm thần liên quan tới văn hóa

‘Technical information’, gồm cả ‘more about…’ và mọi liên kết dưới ‘Publications’, gồm

cả ‘more publications’ Hãy cứ nháy chuột! Trang về các rối loạn tâm thần chủ yếu chỉ đến các nguồn khác, chẳng hạn như cuốn Atlas project on mental health and neurological disorders Nếu bạn vào địa chỉ thứ ba trên kia, bạn có thể tải từng chương riêng biệt trong báo cáo