25 DE OLYMPIC LICH SU 11 FULL GIAI

Câu 1 (5 điểm) Bằng những sự kiện lịch sử đã học trong bài Chiến tranh Thế giới thứ hai, hãy chứng minh vai trò của Liên Xô trong việc tiêu diệt chủ nghĩa phát xít? Câu 2 (5điểm) Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917. Vai trò của Lê nin trong cuộc cách mạng này? Ảnh hưởng của Cách mạng tháng Mười đến Cách mạng Việt Nam như thế nào? Câu 3 ( 5điểm) Em hãy phân tích đặc điểm phong trào chống thực dân Pháp xâm lược của nhân dân Việt Nam từ năm 1858 đến năm 1884 . Câu 4 (3 điểm) Nêu những điểm giống, khác nhau giữa hai xu hướng bạo động, cải cách trong phong trào yêu nước và cách mạng ở Việt Nam những năm đầu thế kỉ XX. Phong trào có đóng góp gì cho sự phát triển kinh tế xã hội nước ta đầu thế kỉ XX. Câu 5 ( 2 điểm) Những điểm khác biệt giữa khởi nghĩa nông dân Yên Thế và các cuộc khởi nghĩa trong phong trào Cần Vương( thời gian tồn tại, thành phần lãnh đạo, mục tiêu đấu tranh, tính chất).

Câu 6: (4 điểm)

Trình bày các giai đoạn phát triển của phong trào Cần vương

- *Bối cảnh lịch sử dẫn đến cuộc cải cách Minh Trị:

- Đến giữa thế kỷ XIX, sau hơn 200 năm thống trị chế độ Mạc phủ

Tokugawa lâm vào tình trạng khủng hoảng nghiêm trọng về mọi mặt từ kinh

tế, xã hội đến chính trị

* Nội dung:

- Cuối 1867 – đầu 1868, chế độ Mạc Phủ bị sụp đổ Thiên hoàng Minh

Trị sau khi lên ngôi đã tiến hành một loạt cải cách tiến bộ:

+ Về chính trị: Xác lập quyền thống trị của quý tộc, tư sản; ban hành

Hiếp pháp năm 1889, thiết lập chế độ quân chủ lập hiến

+ Về kinh tế: thống nhất thị trường, tiền tệ, phát triển kinh tế tư bản chủ

nghĩa ở nông thôn, xây dựng cơ sở hạ tầng, đường sá, cầu cống

+ Về quân sự: tổ chức và huấn luyện quân đội theo kiểu phương Tây,

thực hiện chế độ nghĩa vụ quân sự, phát triển công nghiệp quốc phòng

+ Giáo dục: thi hành chính sách giáo dục bắt buộc, chú trọng nội dung

khoa học- kỹ thuật, cử HS giỏi đi du học phương Tây

- Ý nghĩa – vai trò của cải cách:

+ Tạo nên những biến đổi xã hội sâu rộng trên tất cả các lĩnh vực, có ý

nghĩa như một cuộc CMTS

+ Tạo điều kiện cho sự phát triển chủ nghĩa tư bản, đưa Nhật trở thành

nước tư bản hùng mạnh ở Châu Á

* Nguyên nhân.

- Do thiên hoàng khởi xướng, được sự ủng hộ của các tầng lớp xã hội(đặc

biệt là quý tộc Đaimiô và Samurai)

-Quyền lực của thiên hoàng lớn, nhận thức đúng đắn về yêu cầu cải cách,

phát triển đất nước

- Đường lối cải cách đúng đắn, phù hợp

* Liên hệ VN:

- Cuối thập niên 70- đầu 80 của TK XX nước ta lâm vào khủng hoảng

-ĐCS VN sang suốt đề ra đường lối đổi mới đát nước

-Từ1986-> Nay đạt nhiều thành tựu to lớn, đưa đất nước thoát khỏi khủng

hoảng, tiếp tục tiến lên xây dựng CNXH, từng bước hoàn thành sự nghiệp

ra con đường cứu nước cho dân tộc Việt Nam, giải quyết cuộc khủng hoảng vềđường lối giải phóng dân tộc ở Việt Nam Tháng 6/1925 "Hội Việt Nam cáchmạng thanh niên" do Nguyễn Ái Quốc trực tiếp thành lập nhằm truyền bá chủnghĩa Mác – Lê-nin, đào tạo cán bộ cách mạng

- Từ kinh nghiệm thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga, Đảng Cộng sảnViệt Nam ra đời lãnh đạo Cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắnglợi khác: Cách mạng tháng Tám (1945), chiến thắng Điện Biên Phủ (1954)

và chiến thắng mùa xuân (1975)

1đ

3

Vai trò của Đảng Quốc Đại trong phong trào đấu tranh của nhân dân Ấn

Độ cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX?

- Đánh dấu một giai đoạn mới - giai đoạn giai cấp tư sản Ấn Độ bước lên vũ

đài chính trị

- Lãnh đạo phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc

- Thống nhất tinh thần dân tộc, cổ vũ truyền thống yêu nước và đề xướng các

cải cách xã hội, kinh tế buộc thực dân Anh phải có một số nhượng bộ

- Là ngọn cờ đoàn kết các tầng lớp nhân dân yêu nước Ấn Độ trong các cuộc

đấu tranh chống thực dân Anh giành lại độc lập dân tộc

1.5đ

4

*Tình hình Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX

Vào những năm 60 của thế kỉ XIX, thực dân pháp ráo riết mở rộng cuộcchiến tranh xâm lược Nam Kì, chuẩn bị tấn công đánh chiếm cả nước ta Triệuđình Huế tiếp tục thực hiện các chính sách nội trị, ngoại giao lỗi thời lạc hậukhiến cho kinh tế - xã hội Việt Nam rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng

Bộ máy chính quyền từ Trung ương đến địa phương trở lên mục ruỗng,nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp đình trệ, tài chính cạn kiệt đờisống nhân dân vô cùng khó khăn Mâu thuẫn giai cấp và mâu thuẫn dân tộcngày càng gay gắt thêm

* Những đề nghị cải cách ở Việt Nam vào nửa cuối thế kỉ XIX?

Trước tình cảnh đó một số quan lại sĩ phu yêu nước thức thời đã mạnh dạnđưa ra những đề nghị, yêu cầu đổi mới công việc nội trị, ngoại giao kinh tế -văn hoá

Năm 1868, Trần Đình Túc và Nguyễn Huy Tế xin mở cửa biển Trà Lí(Nam Định) Đinh Văn Điền xin đẩy mạnh việc khai khẩn ruộng hoang và khai

mỏ, phát triển buôn bán, chấn chỉnh quốc phòng

Năm 1872, Viện Thương bạc xin mở ba cửa biển ở Miền Bắc và MiềnTrung để thông thương với bên ngoài

Đặc biệt, từ năm 1863 đến 1871 Nguyễn Trường Tộ đã kiên trì gửi lêntriều đình 30 bản điều trần, đề cập đến một loạt vấn đề như chấn chỉnh bộ máyquan lại, phát triển công, thương nghiệp và tài chính, chỉnh đốn võ bị, mở rộngngoại giao, cải tổ giáo dục

Ngoài ra vào các năm 1877 và 1882, Nguyễn Lộ Trạch còn dâng hai bản “ Thờivụ sách” lên vua Tự Đức, đề nghị chấn hưng dân khí, khai thông dân trí, bảo vệđất nước

2đ

2đ

*Khởi nghĩa Hương Khê là cuộc k/n điển hình vì:

-Thời gian tồn tại lâu dài nhất : 10 năm

-Qui mô rộng lớn gồm 4 tỉnh, căn cứ chính cũng là căn cứ chính phong

*So sánh điểm khác nhau giữa phong trào chống Pháp xâm lược (1858 –

1884) với phong trào Cần Vương

Tiêu

chí

Phong trào chống Pháp xâm lược (1858 – 1888)

Phong trào Cân Vương

Hoàn

cảnh

TD Pháp từngbước xâm lược Việt Nam-Triều đình Nhà Nguyễn chưa đầu hàng hoàn toàn -Pháp cơ bản hoàn thành xâm chiếm Việt Nam

Nhà Nguyễn đã đầu hàng hoàn toàn Pháp

Nội bộ chia làm 2 phe: Chủ chiến và Chủ hoàMục đích Chống sự xâm chiếm lãnh thổ của

TD Pháp giữ dìn độc lập dân tộc Chống chính sách bình định của TD Pháp để giành độc lập, phục hồi ngôi vua

-Lãnh

đạo

Triều đình nhà Nguyễn hoặc thiếu lãnh đạo (tự

phát của nhân dân)

Văn thân sĩ phu yêu nước lãnh đạo (Tôn Thất Thuyết, Hàm Nghi,…)

Lực

lượng

- Quan quân binh sĩ triều đình

- Phong trào tự động khángchiến của nhân dân

-Nho sĩ yêu nước -Một số văn thân sĩ phu yêu nước

-Thu hút nhiều tầng lớp nhân dân tham gia

Các giai đoạn phát triển của phong trào Cần vương.

- Phong trào Cần vương bùng nổ và phát triển qua 2 gaii đoạn

+ Từ 1885 – 1888

- Lãnh đạo: Hàm Nghi, Tôn Thất Thuyết, các văn thân, sĩ phu yêu nước

- Lực lượng: Đông đảo nhân dân, có cả dân tộc thiểu số

- Địa bàn: rộng lớn từ Bắc vào Nam, sôi nổi nhất là Trung Kì (từ Huế trở ra) và

Bắc Kì

- Diễn biến: Các cuộc khởi nghĩa vũ trang bùng nổ tiêu biểu có khởi nghĩa Ba

Đình, Hương Khê, Bãi Sậy.- Kết quả: cuối năm 1888 Hàm Nghi bị thực dân

pháp bắt và bị lưu đày sang Angi

* Từ năm 1888 - 1896

- Lãnh đạo: Các sỹ phu, văn thân yêu nước tiếp tục lãnh đạo

- Địa bàn: Thu hẹp, quy tụ thành trung tâm lớn Trọng tâm chuyển lên vùng núi

và trung du, tiêu biểu có khởi nghĩa Hồng Lĩnh, Hương Khê

- Kết quả: năm 1896 phong trào thất bại

* Tính chất của phong trào Là phong trào yêu nước chống thực dân Pháp theo

khuynh hướng, ý thức hệ phong kiến, thể hiện tính dân tộc sâu sắc

4đ

-ĐỀ -ĐỀ NGHỊ

KÌ THI OLIMPIC LỚP 11 THPT MÔN LỊCH SỬ

Thời gian: 150 phút không kể thời gian phát đề

Câu I (4,0 điểm) Cải cách Minh trị ở Nhật Bản (1868), Cải cách Ra-ma V ở Xiêm và cuộc

Duy tân Mậu Tuất (1898) ở Trung Quốc có những gì giống và khác nhau (về hoàn cảnh, mục đích, người lãnh đạo, lực lượng tham gia, kết quả)? Từ đó có thể rút ra bài học kinh nghiệm gì?

Câu II (4,0 điểm) Nêu và nhận xét về nội dung của cuộc Duy tân Minh Trị năm 1868 ở Nhật

Bản? Tại sao gọi đế quốc Nhật Bản (cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX) là chủ nghĩa đế quốc phong kiến quân phiệt?

Câu III (4,0 điểm) Chính quyền của nước Đức và nước Mĩ đã tìm cách giải quyết hậu quả

cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929 -1933 như thế nào? Hãy nêu nhận xét của em về cách giải quyết hậu quả cuộc khủng hoảng của hai quốc gia đó.

Câu IV (4,0 điểm) Nêu điều kiện lịch sử và nhận xét về kết cục phong trào yêu nước chống

Pháp của nhân dân Việt Nam trong những năm cuối thế kỉ XIX.

Câu V (4,0 điểm) Hãy nêu chủ trương cứu nước của Phan Bội Châu và những đóng góp của ông

đối với phong trào yêu nước và cách mạng ở Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến trước Chiến tranh thế giới thứ nhất.

Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.

-Hết -Họ và tên thí sinh:………Số báo danh:…………

3 Sau khi cộng điểm toàn bài để điểm lẻ đến 0,25 điểm

II Hướng dẫn chấm chi tiết

Câu 1

Cải cách Minh trị ở Nhật Bản (1868), Cải cách Ra-ma V ở Xiêm và cuộc Duy tân

Mậu Tuất (1898) ở Trung Quốc có những gì giống và khác nhau (về hoàn cảnh,

mục đích, người lãnh đạo, lực lượng tham gia, kết quả) Từ đó có thể rút ra bài học

kinh nghiệm gì.

4,00

*Cải cách Minh trị ở Nhật Bản (1868), Cải cách Ra-ma V ở Xiêm và cuộc Duy tân

Mậu Tuất (1898) ở Trung Quốc có những gì giống và khác nhau

- Giống nhau:

+ Hoàn cảnh: Trong hoàn cảnh đất nước đang bị khủng hoảng, đang đứng trước nguy

cơ bị các nước đế quốc xâm lược

+ Mục đích: Tiến hành cải cách nhằm đưa đất nước vượt qua khủng hoảng và tránh

tình trạng rơi vào hoàn cảnh bị phụ thuộc hoặc trở thành thuộc địa của các nước

Phương Tây.

- Khác nhau:

+ Bối cảnh: Mỗi nước tiến hành trong bối cảnh khác nhau: VD Xiêm và Nhật Bản còn

tương đối độc lập, còn Trung Quốc thì đã trở thành thuộc địa

+ Người lãnh đạo: Ở Xiêm và Nhật Bản đều do những người đứng đầu nhà nước tiến

hành và kết quả là cuộc cải cách thắng lợi Tuy nhiên cuộc Duy Tân tại Trung Quốc do

sĩ phu tiến hành, dù nhận được sự ủng hộ của vua Quang Tự nhưng vua lại không nắm

thực quyền dẫn đến kết quả là bị thất bại.

+ Lực lượng tham gia: Ở Xiêm và Nhật Bản đều có sự hỗ trợ của các lực lượng quan

trọng, lớn mạnh trong xã hội (ở Nhật Bản là các Sô-gun), còn ở TQ thì lực lượng còn

chưa đủ mạnh để thực hiện

0,5 0,5 0,5

0,5 0,5 0,5

+ Kết quả: Ở Xiêm và Nhật Bản thì công cuộc cải cách thành công còn ở Trung Quốc

bị thất bại; Sau công cuộc cải cách, Nhật Bản đã trở thành một nước có nền kinh tế

phát triển, trở thành một nước đế quốc hùng mạnh, một nước độc lập duy nhất ở Châu

Á; Xiêm kinh tế phát triển và độc lập một cách tương đối

Bài học kinh nghiệm:

Để cuộc cải cách thành công thì nó phụ thuộc vào rất nhiều nhân tố: trong đó có nhân

tố thuộc về bối cảnh của đất nước còn độc lập và có chủ quyền.

- Phụ thuộc vào người tiến hành phải là người đứng đầu một nhà nước, nắm quyền

lãnh đạo tuyệt đối.

- Cơ sở để thực hiện: Phải có cơ sở về kinh tế và được các lực lượng khác ủng hộ…

0,25 0,5 0,25

Câu 2

Nêu và nhận xét về nội dung của cuộc Duy tân Minh Trị năm 1868 ở Nhật Bản 4,00

1 Nội dung cuộc Duy tân Minh Trị 1868: Trước nguy cơ bị xâm lược và cuộc khủng

hoảng ở trong nước, từ năm 1868 Thiên hoàng Minh Trị đã tiến hành một cuộc cải

cách trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, giáo dục và quân sự nhằm bảo vệ độc lập và

phát triển đất nước.

- Về chính trị: Tuyên bố thủ tiêu chế độ Mạc phủ, thành lập chính phủ mới, xóa bỏ tình

trạng cát cứ, đưa Nhật Bản thành một quốc gia thống nhất thuộc quyền chỉ đạo của

chính phủ trung ương…Năm 1889 Hiến pháp mới được ban hành, chế độ quân chủ lập

hiến được thiết lập

- Về kinh tế: Thực hiện thống nhất tiền tệ, thống nhất thị trường, cho phép mua bán

ruộng đất, phát triển kinh tế TBCN ở nông thôn

- Về quân sự: Quân đội được tổ chức và huấn luyện theo kiểu của phương Tây, chế độ

nghĩa vụ quân sự thay cho chế độ trưng binh Công nghiệp đóng tàu chiến được chú

trọng phát triển, mời chuyên gia nước ngoài

- Về giáo dục: Ban hành chính sách giáo dục bắt buộc, coi giáo dục là chìa khóa cho

sự phát triển, chú trọng nội dung khoa học-kĩ thuật trong chương trình giảng dạy, cử

học sinh giỏi đi du học ở phương Tây

2 Nhận xét: Cuộc Duy tân Minh Trị mang tính chất là một cuộc cách mạng tư sản và đã

mở đường cho việc biến Nhật Bản phong kiến thành một nước tư bản chủ nghĩa và

tiến dần lên đế quốc chủ nghĩa, từ đó giúp Nhật Bản thoát khỏi số phận một nước

thuộc địa

3 Gọi chủ nghĩa đế quốc Nhật là chủ nghĩa đế quốc phong kiến quân phiệt vì:

Tuy đã tiến lên giai đoạn đế quốc chủ nghĩa, song Nhật Bản vẫn còn duy trì quyền sở

hữu ruộng đất phong kiến Tầng lớp quí tộc, đặc biệt là giới võ sĩ Samurai, vẫn chiếm

ưu thế chính trị rất lớn Họ chủ trương xây dựng Nhật Bản bằng sức mạnh quân sự

0,5

0,5 0,5 0,5

1,0

1,0

Câu 3

Chính quyền của nước Đức và nước Mĩ đã tìm cách giải quyết hậu quả cuộc khủng

hoảng kinh tế thế giới 1929 -1933

4,00

1 Khái quát về nguyên nhân, hậu quả cuộc khủng hoảng kinh tế 1929-1933:

Trong những năm 1924 -1929, các nước tư bản bước vào thời kì ổn định về chính trị,

tăng trưởng nhanh về kinh tế Tuy nhiên, sự phát triển diễn ra không đều giữa các

nước tư bản Hơn nữa, sự phát triển ồ ạt, chạy theo lợi nhuận, thiếu kế hoạch, không

tương xứng với sự cải thiện đời sống nhân dân, “ cung” vượt quá xa “cầu”, đã dẫn tới

khủng hoảng kinh tế thế giới 1929-1933 Khủng hoảng kinh tế đã tàn phá nặng nề nền

kinh tế các nước tư bản, đẩy hàng trăm triệu người vào tình trạng mất việc, đói khổ, xã

hội mất ổn định, nhiều cuộc đấu tranh, biểu tình diễn ra liên tục, lôi kéo hàng triệu

người tham gia Sự tồn tại của CNTB bị đe dọa nghiêm trọng

2 Việc giải quyết hậu quả khủng hoảng ở các nước Đức, Mĩ

- Nước Đức: Phát xít hóa bộ máy chính quyền, chuần bị chiến tranh đòi chia lại thế

giới Thể hiện rõ thông qua chính sách của Chính phủ Hittle thự hiện từ năm

1933-1939:

0,5

1,0

+ Về chính trị: Thiết lập nền chuyên chính độc tài, công khai khủng bố các đảng phái

dân chủ tiến bộ

+ Về kinh tế: Chính quyền phát xít tiến hành tổ chức nền kinh tế theo hướng tập trung,

mệnh lệnh, phục vụ nhu cầu quân sự

+ Về đối ngoại: Tích cực chuẩn bị chiến tranh

- Nước Mĩ: Chính quyền của Tổng thống Rudơven đã thực hiện một hệ thống các

chính sách, biện pháp của Nhà nước trên tất cả các lĩnh vực kinh tế-tài chính, chính

trị-xã hội, được gọi chung là Chính sách mới

+ Về kinh tế: Thực hiện nhiều đạo luật để giải quyết nạn thất nghiệp, phục hồi sự phát

triển kinh tế

+ Về đối ngoại: Đề ra Chính sách láng giềng thân thiện nhằm cải thiện quan hệ với

các nước Mĩ La-tinh và thiết lập quan hệ ngoại giao với Liên Xô Quốc qội Mĩ đã

thông qua nhiều đạo luật để giữ vai trò trung lập trước các cuộc xung đột bên ngoài

nước Mĩ

3 Nhận xét:

- Đều chịu hậu quả nặng nề của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929-1933 do xuất

phát từ hoàn cảnh khác nhau nên nước Đức và Mĩ lựa chọn con đường thoát khỏi

khủng hoảng khác nhau Nước Đức do thiếu vốn, thiếu nguyên liệu và thị trường, chịu

những điều khoản nặng nề của Hòa ước Véc-xai nên phát xít hóa chế độ chính trị,

thiết lập chế độ độc tài phát xít trong khi nước Mĩ nhiều vốn, thị trường, thuộc địa

nên tiến hành cải cách kinh tế, xã hội duy trì chế độ đại nghị, giữ nguyên hệ thống Véc

xai - Oasinhtơn

- Chính sách của chính quyền các nước Đức, Mĩ hiếu chiến của Đức giai đoạn này là

nhân tố dẫn đến sự hình thành hai khối đế quốc đối lập dẫn đến sự bùng nổ Chiến

tranh thế giới thứ hai

- Với việc kí các Hiệp ước Hác-măng (1883), Pa-tơ-nốt Việt Nam đã trở thành thuộc

địa của Pháp Mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam với đế quốc và tay sai trở nên gay gắt.

Độc lập tự do là khát vọng của cả dân tộc, giải phóng dân tộc trở thành yêu cầu cấp

thiết của lịch sử

- Xã hội Việt Nam lúc đó có hai giai cấp cơ bản là giai cấp địa chủ phong kiến và nông

dân Thực dân Pháp sử dụng giai cấp địa chủ phong kiến trong bộ máy tay sai Giai

cấp địa chủ phong kiến đã mất hết vai trò lịch sử, không còn đại diện cho quyền lợi

dân tộc Nội bộ triều đình Huế chia thành hai phe chủ chiến và chủ hòa Bộ phận văn

thân, sĩ phu đứng ra đảm nhiệm sự nghiệp giải phóng dân tộc

- Hệ tư tưởng phong kiến vẫn tồn tại, chi phối phong trào cứu nước Bộ phận văn thân,

sĩ phu sử dụng hệ tư tưởng phong kiến làm vũ khí chống Pháp Tuy nhiên, những

người yêu nước trong giai cấp nông dân không chịu tác động của tư tưởng này.

2 Khái quát về phong trào yêu nước trong những năm cuối thế kỉ XIX

- Giai đoạn 1885-1896 đã diễn ra phong trào Cần vương Lãnh đạo tối cao là vua Hàm

Nghi và Tôn Thất Thuyết, cùng các văn thân, sĩ phu yêu nước như Phan Đình Phùng,

Nguyễn Thiện Thuật Thực chất đây là phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân

ta nhằm mục tiêu giải phóng dân tộc, khôi phục một nhà nước phong kiến độc lập,

chịu tác động của hệ tư tưởng phon kiến

- Bên cạnh phong trào Cần vương còn có phong trào đấu tranh tự vệ ở các địa phương

mà tiêu biểu nhất là cuộc khởi nghĩa Yên Thế (1884-1913)

3 Kết cục của phong trào: Các phong trào yêu nước của nhân dân ta cuối thế kỉ XIX

đều thất bại do các nguyên nhân khách quan và chủ quan, trong đó chủ yếu là thiếu một

lực lượng xã hội tiên tiến có đủ khả năng lãnh đạo và thiếu đường lối đấu tranh đung

4 Nhận xét

- Nhìn chung phong trào yêu nước chống Pháp cuối thế kỉ XIX là những phong trao

đấu tranh vũ trang, chịu sự chi phối của hệ tư tưởng phong kiến.

- Thất bại của phong trào khẳng định sự bất lực của hệ tư tưởng phong kiến trước

nhiệm vụ giải phóng dân tộc mà lịch sử đặt ra Thất bại đó cũng chứng tở độc lập dân

tộc không thể gắn liền với ngọn cờ phong kiến

- Mặc du thất bại song phong trào yêu nước chống Pháp những năm cuối thế kỉ XIX

đã biểu dương tinh thần yêu nước bất khuất của dân tộc ta, để lại nhiều bài học kinh

nghiệm quý báu và là cơ sở để nảy sinh phong trào yêu nước giai đoạn sau này

0,25 0,5 0,25

Câu 5

1 Chủ trương cứu nước của Phan Bội Châu: Phan Bội Châu chủ trương tổ chức lực

lượng ở trong nước, tranh thủ sự viện trợ từ bên ngoài, trước hết là Nhật Bản, tổ chức

bạo động vũ trang để đánh đuổi thực dân Pháp, giành độc lập dân tộc, xây dựng chế độ

chính trị dựa vào dân, thiết lập chính thể quân chủ lập hiến ở Việt Nam.

2 Đóng góp của Phan Bội Châu

- Khởi xướng và lãnh đạo phong trào yêu nước chống Pháp giải phóng dân tộc theo

khuynh hướng mới ở Việt Nam - khuynh hướng dân chủ tư sản…

- Tập hợp, lôi cuốn được đông đảo quần chúng nhân dân tham gia đấu tranh, thức tỉnh

dân tộc, dấy lên ý thức tự lực, tự cường …

- Phan Bội Châu đã góp phần chuyển phong trào yêu nước từ lập trường phong kiến sang

lập trường dân chủ tư sản, đưa phong trào đấu tranh của nhân dân ta vượt ra khỏi phạm vi

quốc gia, đặt cơ sở bước đầu cho việc tập hợp, đoàn kết các dân tộc có cùng cảnh ngộ đấu

tranh chống chủ nghĩa đế quốc Phan Bội Châu đã có những đóng góp lớn về văn hóa…

1,0

1,0 1,0 1,0

-Hết -ĐỀ THI -Hết -ĐỀ NGHỊ MÔN LỊCH SỬ - KHỐI 11 - (Thời gian làm bài: 150 phút)

A.LỊCH SỬ THẾ GIỚI:

Câu 1 (6,0 điểm)

Cục diện nước Nga sau cách mạng tháng Hai 1917? Tóm tắt diễn biến chính và ý nghĩalịch sử của Cách mạng tháng Mười 1917? Ảnh hưởng của Cách mạng này đối với Việt Namnhư thế nào ?

Câu 2(4,0 điểm).

Về cuộc chiến tranh thế giới thứ hai (1939 – 1945):

a, Sự kiện nào đánh dấu chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc?

b, Viết một bài luận ngắn( khoảng 200 từ) bày tỏ ý kiến của mình về chiến tranh và hòa bình

B.LỊCH SỬ VIỆT NAM:

Câu 3 (6,0 điểm).

Triều đình nhà Nguyễn ký Hiệp ước Nhâm Tuất (5/6/1862) với Pháp trong hoàn cảnh

nào? Trình bày nét chính cuộc khởi nghĩa tiêu biểu của nhân dân Nam Kì đánh dấu bước đầu

kết hợp giữa hai nhiệm vụ: chống thực dân xâm lược và chống phong kiến đầu hàng

HạnchếBạo động của Phan Bội

Châu

Cải cách của Phan Chu

Trinh

-Hết -ĐÁP ÁN ĐỀ THI OLYMPIC MÔN LỊCH SỬ - KHỐI 11 (Thời gian làm bài: 150 phút)

Câu 1 (6,0 điểm)

* Sau CM tháng Hai, cục diện 2 chính quyền song song tồn tại: Chính phủ tư sản lâm thời

và Xô viết đại biểu công nhân, nông dân và binh lính…

(0.5 điểm)

- Lê-nin thông qua Luận cương tháng Tư và Đảng Bôn sê vích đã chuẩn bị kế hoạch tiếp tục

chuyển từ CMDCTS sang CMXHCN (lật đổ chính phủ tư sản lâm thời) (0.5 điểm)

- 4 – 10/1917, chủ trương đấu tranh hoà bình để tập hợp lực lượng – quần chúng đã tin theo

Lê-nin và Đảng Bônsêvích Nga (0.5 điểm)

* Diễn biến:

- Đầu 10/1917, không khí cách mạng bao trùm cả nước (0.5 điểm)

- 7/10/1917, Lê-nin về nước trực tiếp chỉ đạo khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền (0.5 điểm)

- Đêm 24/10/1917 (6/11) bắt đầu khởi nghĩa, chiếm được những vị trí then chốt ở Thủ đô

(0.5 điểm)

- Đêm 25/10/1917 (7/11) tấn công vào Cung điện Mùa Đông, bắt toàn bộ chính phủ tư sản

lâm thời (trừ Kê-ren-xki) –> khởi nghĩa Pê-tơ-rô-grát thắng lợi (0.5 điểm)

– Đầu 1918 cách mạng giành thắng lợi toàn nước Nga (0.5 điểm)

* Ý nghĩa lich sử:

- Đối với nước Nga: Đập tan ách áp bức, bóc lột của phong kiến, tư sản, giải phóng côngnhân, NDLĐ, các dân tộc Nga Làm thay đổi vận mệnh đất nước đưa GCCN, NDLĐ lên nắm

chính quyền, thiết lập nhà nước XHCN đầu tiên trên thế giới (0.5 điểm)

- Đối với thế giới: Làm thay đổi cục diện chính trị thế giới Cổ vũ mạnh mẽ và để lại nhiều

bài học kinh nghiệm quý cho phong trào cách mạng thế giới Đi vào lịch sử nhân loại như

một sự kiện trọng đại, mở đầu thời kì mới – thời kì lịch sử thế giới hiện đại (0.5 điểm)

* Ảnh hưởng của CMXHCN tháng Mười Nga 1917 đến Việt Nam: HS viết theo hiểu biết củamình… nhưng phải đảm bảo các ý chính: tiếp thu ảnh hưởng … thúc đẩy cách mạng Việt Nam chuyển sang một thời kì mới… Nguyễn Ái Quốc và vấn đề thuộc địa … các tổ chức cách mạng, cộng sản xuất hiện… ĐCS Việt Nam ra đời lãnh đạo nhân dân đấu tranh giải

phóng dân tộc… (1.0 điểm)

2

Về cuộc chiến tranh thế giới thứ hai ( 1939 – 1945):

a, Sự kiện nào đánh dấu chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc?

b, Viết một bài luận ngắn( khoảng 200 từ) bày tỏ ý kiến của mình về chiến

tranh và hòa bình

4,0

a Sự kiện: Ngày 15/8/1945, Nhật Bản kí Hiệp ước đầu hàng đồng minh

không điều kiện…

1,0

Đây là câu hỏi mở , học sinh tự do bày tỏ được ý kiến của bản thân nhưng

bảo đảm được những vấn đề sau:

- Phân biệt được chiến tranh chính nghĩa, chiến tranh phi nghĩa…

- Thấy được chiến tranh để lại nhiều hậu quả đau thương cho nhân loại…

- Nhận thức được hòa bình là khát vọng của nhân loại tiến bộ…

1.01.0

Triều đình nhà Nguyễn ký Hiệp ước Nhâm Tuất (5/6/1862) với Pháp trong

hoàn cảnh nào? Trình bày nét chính cuộc khởi nghĩa tiêu biểu của nhân

dân Nam Kì đánh dấu bước đầu kết hợp giữa hai nhiệm vụ: chống thực

dân xâm lược và chống phong kiến đầu hàng

6,0

*.Hoàn cảnh…

- Pháp tập trung lực lượng về Gia Định, chiếm đại đồn Chí Hòa… 0,5

- Pháp chiếm 3 tỉnh miền Đông Nam Kì ( Gia Định, Định Tường, Biên

Hòa) và tỉnh Vĩnh Long ở miền Tây

0,5

- Phong trào kháng chiến của nhân dân phát triển mạnh mẽ… làm cho thực

dân Pháp vô cùng bối rối

0,5

* Trình bày nét chính…

- Ngay từ 1859, 1860, nghĩa quân đã sát cánh cùng quân triều đình ở mặt

trận Gia Định Đến 1861, sau khi đại đồn Chí Hòa thất thủ, ông đưa quân

về hoạt động ở Gò Công, quyết tâm chiến đấu lâu dài

0,75

- Sau Hiệp ước 1862, ông chống lệnh triều đình khi bắt ông bãi binh, quyết

tâm kháng chiến cùng nhân dân

0,75

- Trương Định nhận phong soái của nhân dân, ra sức xây dựng công sự,

rèn đúc vũ khí, liên kết lực lượng, đẩy mạnh đánh địch ở nhiều nơi

0,75

- Tháng 2-1863, nghĩa quân anh dũng chiến đấu suốt 3 ngày đêm ở căn cứ

trung tâm Tân Hòa trước cuộc tấn công quy mô của Pháp, sau đó rút lui về

xây dựng căn cứ mới ở Tân Phước

0,75

- Tháng 8- 1864, Pháp bất ngờ tấn công Tân Phước, nghĩa quân chống trả

quyết liệt Trương Định bị thương và tự sát Cuộc khởi nghĩa kết thúc, sau

đó, con ông là Trương Quyền đưa bộ phận nghĩa binh còn lại lên Tây Ninh

lập căn cứ mới, phối hợp với người Campuchia tiếp tục chống Pháp

0,75

- Đây là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu cho tinh thần quật khởi của nhân dân

Nam Kì, đồng thời là dấu mốc hình thành trận tuyến nhân dân kết hợp

giữa hai nhiệm vụ chống thực dân xâm lược và chống phong kiến đầu

hàng Cuộc khởi nghĩa là nguồn cổ vũ to lớn đối với những hành động yêu

nước, là sự cảnh tỉnh sâu sắc đối với thực dân cướp nước và phong kiến

đầu hàng

0,75

Câu 4 ( 4 điểm)

Yêu cầu thí sinh lập bảng so sánh và nêu được các ý sau:

thực hiện Bạo động

của Phan

Bội Châu

(2.0 điểm)

Đánh Pháp,giành độc lậpdân tộc, xâydựng xã hộitiến bộ về kinh

tế, chính trị, xãhội, văn hóa

Xây dựng lạilực lượng kếthợp với cầuviện Nhật Bản

Chủ trươngcần việnNhật Bản làkhó có khảnăng thựchiện được

Khuấy độnglòng yêunước, cố vũtinh thần dântộc

ý đồ cần việnNhật Bản làsai lầm, nguyhiểm

ngành côngthương nghiệptự cường

- Mở trườnghọc

- Đề nghị thựcdân Pháp chấnchỉnh lại chế

độ phong kiếngiúp Việt Namtiến bộ

Không thểthực hiệnđược vì tráivới đường

Pháp

- Cổ vũ tinhthần học tậptự cường

- Giáo dục tưtưởng chốngcác hủ tụcphong kiến

Biện pháp cảilương, xuhướng bắt tayvới Pháp

1(3.0)

-Tác động của Chiến tranh thế giới thứ hai đến quan hệ quốc tế -Bài học cho việc bảo vệ hòa bình thế giới hiện nay

Từ Chiến tranh thế giới thứ hai 2(3.0)

3(6.0) 2.Cách mạng

tháng Mười

Nga 1917

Ý nghĩa lịch sử của cách mạng tháng Mười Nga năm 1917

1(2.0)

Ảnh hưởng của cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 đối với cách mạng Việt Nam 1(2.0)

2(4.0) 3.Việt Nam từ

1858 đến cuối

thế kỉ XIX

các giai đoạn phát triển của phong trào Cần vương.

Giải thích khởi nghĩa Hương Khê là cuộc khởi nghĩa tiêu

biểu nhất trong phong trào Cần vương.

1(2.0)

2(5.0) 4.Phong trào

Sự chuyển biến

về tư tưởng của Phan Bội Châu trong quá trình hoạt động cách mạng

1(4.0)

Đánh giá mặt tích cực và hạn chế trong chủ trương cứu nước của Phan Bội Châu.

1(1.0)

2(5.0)

ĐỀ THI OLIMPIC Môn: LỊCH SỬ – Lớp 11

Thời gian: 180 phút(không kể thời gian giao đề)

Câu 1: (6.0 điểm)

Chiến tranh thế giới thứ hai (1939-1945) :

a Nguyên nhân dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ hai (1939-1945) là gì ?

b Chiến tranh thế giới thứ hai đã tác động đến quan hệ quốc tế như thế nào ?

c Từ cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai, em hãy rút ra bài học cho việc bảo vệ hòa bìnhthế giới hiện nay?

Câu 2: (4.0 điểm)

a Vì sao cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 được đánh giá là một sự kiện lịch sử

vĩ đại nhất đối với lịch sử nước Nga và lịch sử nhân loại ?

b Ảnh hưởng của cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 đối với cách mạng Việt Namnhư thế nào?

HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI:

A

1 a Nguyên nhân dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ hai (1939-1945)

là:

3.0

- Chiến tranh thế giới thứ hai (1939-1945) bùng nổ trước hết là

do những mâu thuẩn quyền lợi về lãnh thổ và thuộc địa hết sức gay

gắt giữa các nước đế quốc với nhau

- Sự phân chia thế giới theo hệ thống Vecxai- Oasinhtơn chứađựng những mâu thuẩn không thể dung hòa được giữa các nước đế

quốc

- Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929-1933 đã làm sâu sắcthêm mâu thuẩn giữa các nước đế quốc , dẫn đến việc lên cầm quyền

của các thế lực phát xít ở Đức, Italia, Nhật Bản Chủ nghĩa phát xít ở

3 nước này là thủ phạm gây ra chiến tranh thế giới thứ hai

- Trật tự thế giới được hình thành sau Chiến tranh thế giới thứnhất vốn chứa đựng nhiều mâu thuẩn và bất ổn Do mâu thuẩn về

quyền lợi giữa các nước đế quốc đã dần dần hình thành hai khối đế

quốc đối địch nhau: khối Đức – Italia – Nhật Bản và khối Anh – Pháp

– Mĩ Nhưng cả hai khối đế quốc đều coi Liên Xô là kẻ thù cần phải

b Chiến tranh thế giới thứ hai đã tác động đến quan hệ quốc tế: 2.0

- Làm thay đổi tương quan lực lượng giữa các nước TBCN Cácnước phát xít bị tiêu diệt, các nước Anh , Pháp là hai nước tư bản

đứng đầu trong trật tự Vecxai- Oasinhtơn bị suy yếu, Mĩ vươn lên cầm

đầu phe đế quốc

- Mĩ và Liên Xô đã trở thành hai cực trong trật tự thế giới Trật tự hai cực Ianta

mới Các nước XHCN ở Đông Âu và châu Á tạo thành hệ thốngXHCN trên phạm vi thế giới

- Liên Xô vươn lên thành cường quốc XHCN và trở thành đốitrọng của Mĩ trong trật tự thế giới hai cực Ianta

- Sự chuyển hóa mâu thuẩn giữa Liên Xô và Mĩ, từ chỗ là đồngminh trong chiến tranh chống phát xít chuyển sang mâu thuẩn đối đầu

và hai nước đi đến tình trạng chiến tranh lạnh

- Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, làm cho các nước đế quốc(thắng trận và bại trận) bị suy yếu, tạo điều kiện khách quan thuận lợi

cho phong trào giải phóng dân tộc bùng nổ và thắng lợi, làm sụp đổ

hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân, đưa hàng trăm nước thuộc

địa và phụ thuộc từng bước trở thành các quốc gia độc lập trẻ tuổi

0.250.250.250.250.5

0.5

c Từ cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai , rút ra bài học cho việc

bảo vệ hòa bình thế giới hiện nay :

1.0

- Chiến tranh thế giới thứ hai đã gây bao đau thương mất mát

cho nhân loại vì vậy bài học rút ra từ cuộc chiến tranh này là phải bảo

vệ hòa bình , an ninh cho nhân loại

- Cuộc đấu tranh bảo vệ hòa bình, chống nguy cơ chiến tranh, các

âm mưu gây chiến, xung đột, khủng bố… là trách nhiệm chung của

toàn nhân loại

- Ngày nay các dân tộc trên thế giới cần phải đoàn kết ra sức giảiquyết các cuộc xung đột, tranh chấp bằng biện pháp hòa bình

0.5

0.25

0.25

2 a Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 được đánh giá là một

sự kiện lịch sử vĩ đại nhất đối với lịch sử nước Nga và lịch sử nhân loại vì :

2.0

Cách mạng tháng Mười Nga thành công dẫn đến thành lập nhànước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới có ý nghĩa lịch sử trọng

đại đối với nước Nga và toàn thế giới

- Đối với nước Nga:

+ Mở ra một kỉ nguyên mới làm thay đổi hoàn toàn tình hình đấtnước và số phận hàng triệu người ở Nga

+ Lần đầu tiên trong lịch sử Nga, giai cấp công nhân, nhân dân laođộng và các dân tộc được giải phóng khỏi mọi gông xiềng nô lệ, đứng

lên làm chủ đất nước và vận mệnh của mình

+ Xây dựng một xã hội mới ở Nga, xã hội tự do, hạnh phúc vàcông bằng do nhân dân nắm chính quyền

- Đối với thế giới:

+ Làm thay đổi cục diện chính trị thế giới Phá vỡ trận tuyến củaCNTB, nó không còn là một hệ thống duy nhất trên thế giới

+ Có ảnh hưởng mạnh mẽ đến phong trào cách mạng thế giới, đặcbiệt là phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở các nước tuộc địa và

0.250.25 0.5

0.25

đúng đắn cho dân tộc VN và khẳng định “cách mạng Việt Nam không

có con đường nào khác ngoài con đường cách mạng vô sản”

- Học tập Lênin, Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Việt Nam Cáchmạng Thanh niên là tổ chức tiền thân của Đảng cộng sản Các thanh

niên yêu nước được huấn luyện giảng dạy trực tiếp của Nguyễn Ái

Quốc đã nâng cao hiểu biết về con đường cách mạng vô sản

- Cách mạng tháng Mười Nga ảnh hưởng đến cách mạng VNthông qua con đường sách báo bí mật, qua các tác phẩm( Đường kach

mệnh, bản án chế độ thực dân Pháp )mở lớp đào tạo cán bộ cách

0.5

0.5

0.5

mạng nhằm gây dựng cơ sở cách mạng trong nước.

- Từ kinh nghiệm thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga dướisự lãnh đạo của Đảng vô sản do Leenin đứng đầu Đảng Cộng sản VN

ra đời (3-2-1930) đã lãnh đạo Cách mạng VN đi từ thắng lợi này đến

Ngày 13.7.1885 tại Tân sở, Tôn Thất Thuyết lấy danh nghĩa vuaHàm Nghi xuống chiếu Cần vương kêu gọi nhân dân , sĩ phu văn thân

đứng lên chống Pháp Hưởng ứng chiếu Cần vương, một phong trào

vũ trang chống Pháp bùng nổ kéo dài 10 năm (1885- 1896) chia làm 2

giai đoạn:

*Giai đoạn 1: (1885-1888):

- Phong trào diễn ra rầm rộ, sôi nổi, có sự chỉ huy tương đối thốngnhất của Hàm Nghi, Tôn Thất Thuyết và nhiều văn thân sĩ phu , tướng

lĩnh có chung nỗi đau mất nước với nhân dân: Trần Xuân Soạn , Tôn

Thất Đàm, Tôn Thất Thiệp… Có một số lãnh đạo xuất thân từ nông

dân như Cao Thắng, Cao Điền…

- Quy mô: Phong trào nổ ra suốt từ Trung kì đến Bắc kì, Các thũlĩnh tiêu biểu: Đinh Công Tráng, Phan Đình Phùng…

- Lực lượng tham gia: chủ yếu là nông dân, có cả đồng bào dântộc thiểu số Tiêu biểu là các cuộc khởi nghĩa: Mai Xuân Thưởng,

Nguyễn Duy Hiệu…

- Bộ chỉ huy phong trào đóng tại vùng rừng núi phía Tây 2 tỉnhQuảng Bình và Hà Tĩnh Cuối năm 1888, do có sự chỉ điểm nên vua

Hàm Nghi rơi vào tay giặc Pháp Nhà vua đã cự tuyệt mọi sự dụ dỗ

của Pháp và bị lưu đày sang An giê ri

- Kết quả: Phong trào gây cho địch nhiều thiệt hại nhưng sau đó

thực dân Pháp và tay sai đàn áp, các cuộc khởi nghĩa thất bại, các lãnh

tụ bị bắt hoặc hi sinh, một số sang Trung Quốc cầu viện

* Giai đoạn 2:(1888- 1896)Tháng 11.1888: Hàm Nghi rơi vào tay giặc Pháp, nhưng phongtrào tiếp tục được duy trì

- Lãnh đạo: không có sự lãnh đạo của triều đình, lực lượng thamgia không như giai đoạn 1

- Địa bàn bị thu hẹp: Do Pháp càn quét dữ dội, phong trào chuyểndần từ đồng bằng lên vùng trung du, miền núi, lợi dụng địa hình, địa

vật để tiếp tục hoạt động Tiêu biểu: Khởi nghĩa Bãi sậy, Ba Đình,

Hùng Lĩnh, Hương Khê

- Tính chất : ở giai đoạn này , phong trào diễn ra lẻ tẻ, thiếu sự

liên kết, thiếu sự chỉ đạo thống nhất khiến các cuộc khởi nghĩa lần

0.25

0.25 0.25

0.25 0.25

thế kỉ XX.

- Phan Bội Châu là một sĩ phu văn thân yêu nước, chủ trương đấutranh của ông là giành độc lập cho dân tộc, xây dựng một nước Việt

Nam giàu mạnh theo khuynh hướng dân chủ tư sản

- Phan bội Châu là một nhà cách mạng không bảo thủ mà luôn có

sự thay đổi tư tưởng trong cuộc đời hoạt động của mình

- Sự chuyển biến tư tưởng của ông được thể hiện rõ nhất qua sự

kiện ông giải tán Hội Duy tân, thành lập Việt Nam Quang phục hội:

+ Năm 1904, Phan Bội Châu cùng một số nhà yêu nước thành lậpHội Duy tân, chủ trương của hội là đánh Pháp, giành độc lập, thành

lập một chính thể quân chủ lập hiến ở Việt Nam

+ Sau khi phong trào Đông du tan rã(1908) vào năm 1911, cuộccách mạng Tân hợi thắng lợi ở Trung quốc, ông đã quyết định giải tán

Hội duy tân, thành lập Việt nam Quang phục hội với chủ trương: đánh

đuổi giặc Pháp , khôi phục nước Việt Nam , thành lập nước Cộng hào

dân quốc Việt Nam

Như vậy từ chủ trương thành lập chế độ quân chủ lập hiến sangthành lập chế độ cộng hòa ở Việt Nam là một sự thay đổi lớn, là một

sự trưởng thành vượt bậc trong chủ trương cứu nước của Phan Bội

Châu

0.5

0.50.5

0.5 1.0

0.5

*Đánh giá mặt tích cực và hạn chế trong chủ trương cứu nước

- Tích cực: xác định kẻ thù chính là thực dân Pháp, sử dụng đấutranh vã trang để giành độc lập gắn với việc cải biến xã hội theo

hướng tư bản chủ nghĩa

- Hạn chế: Chưa hiểu rõ bản chất của đế quốc Nhật bản, dựa vàoNhật đánh Pháp; chưa thấy rõ vai trò của quần chúng nhân dân lao

động trong đấu tranh cách mạng…

0.5

0.5

5 Cuộc khởi nghĩa Hương Khê là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất

trong phong trào Cần vương :

2.0

- Thời gian kéo dài nhất(1885-1896)

- Lãnh đạo: Phan Đình Phùng, Cao Thắng là những người uy tín,đức độ, tài năng

- Địa bàn rộng khắp 4 tỉnh: Thanh hóa nghệ An, Hà Tĩnh, QuảngBình, xây dựng nhiều căn cứ, trung tâm căn cứ là Vụ Quang (Hương

Khê- Hà Tĩnh) tạo điều kiện thuận lợi cho nghĩa quân hoạt động

- Tổ chức chặt chẽ hơn các cuộc khởi nghĩa khác: Nghĩa quânđược chia thành 15 thứ quân, một quân thứ đóng tại đại bản doanh, do

Phan Đình Phùng trực tiếp chỉ huy, giữa đại bản doanh và các quân

thứ thường xuyên giữ liên lạc đảm bảo sự chỉ huy đồng nhất

- Ngoài vũ khí tự trang bị, nghĩa quân đã chế tạo được súngtrường theo kiểu súng sản xuất năm 1874 của Pháp

- Cuộc khởi nghĩa đã huy động được tiềm năng to lớn của nhândân ở mức độ cao nhất

Như vậy, khởi nghĩa Hương Khê là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhấttrong phong trào Cần Vương cuối thế kỉ XIX, có quy mô rộng lớn, tổ

chức tương đối chặt chẽ, lập được nhiều chiến công, gây cho địch

0.250.250.25

0.25

0.25

0.25 0.5

Câu 1: (4,0 điểm)

a.Lập bảng so sánh cuộc Cách mạng Tân Hợi ở Trung Quốc (1911) với Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng

Mười Nga (1917) theo các nội dung: nhiệm vụ, lãnh đạo, chính quyền nhà nước, lực lượng, tính chất, hướng tiến lên.

b.Ảnh hưởng của Cách mạng tháng Mười đối với cách mạng Việt Nam?

Câu 2: (4,0 điểm)

Có đúng hay không khi cho rằng kẻ tội phạm châm ngòi cho Chiến tranh thế giới thứ hai là chủ nghĩa phát xít Đức, Ý, Nhật nhưng các nước Anh, Pháp, Mĩ cũng phải chịu trách nhiệm về sự bùng nổ của Cuộc chiến tranh thế giới thứ hai?

Câu 3: (4,0 điểm)

Vì sao lại có sự nảy sinh khuynh hướng cứu nước mới trong phong trào vận động giải phóng dân tộc đầu thế

kỉ XX? Nêu sự giống nhau và khác nhau giữa hai khuynh hướng bạo động và cải cách đầu thế kỉ XX?

Câu 4: (5,0 điểm)

Bằng những kiến thức đã học về quá trình đấu tranh chống thực dân Pháp xâm lược của nhân dân VN từ

1858 – 1885, em hãy phân tích và nêu trách nhiệm của nhà Nguyễn trong việc để nước ta rơi vào tay Pháp.

Câu 5: (3,0 điểm)

Nhân vật lịch sử nào của Quảng Nam được Bác Hồ nhận xét: “là người giàu sang không làm xiêu lòng, nghèo khó không làm nản chí, oai vũ không làm sờn gan Cả đời cụ không cần danh vị, không cần lợi lộc, không thèm làm giàu”? Em hãy trình bày sơ lược tiểu sử của nhân vật lịch sử đó

Nhiệm vụ Lật đổ chế độ phong kiến

chuyên chế Mãn Thanh, thực hiện dân chủ,…

Lật đổ chính phủ tư sản; thực hiện chế độ dân chủ;…

Lãnh đạo Giai cấp tư sản Giai cấp vô sản.

Chính quyền

nhà nước Chuyên chính tư sản Chuyên chính vô sản

Lực lượng Tư sản, tiểu tư sản, nông dân, Công nhân, nông dân, binh

0,5 0,5 0,5

lên Chủ nghĩa tư bản Chủ nghĩa xã hội

b.Ảnh hưởng của Cách mạng tháng Mười Nga đối với Cách mạng Việt Nam:

- Năm 1920, Nguyễn Ái Quốc đọc bản “Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương

về vấn đề dân tộc và thuộc địa” của Lê nin và Người đã tìm ra con đường cứu

nước đúng đắn cho dân tộc Việt Nam Đó là sự kết hợp trong phong trào giải phóng dân tộc và giải phóng giai cấp, kết hợp với phong trào công nhân, phong trào yêu nước với tinh thần quốc tế vô sản.

- Học tập Lê nin, Nguyễn Ái Quốc đã thành lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niên, là tiền thân của Đảng và được sự huấn luyện, giảng dạy trực tiếp của Nguyễn Ái Quốc

- Cuộc Cách mạng tháng Mười ở Nga đã ảnh hưởng trực tiếp đến cách mạng Việt

Nam thông qua con đường sách báo bí mật như tác phẩm Bản án chế độ thực dân

Pháp, Đường Kách mệnh,…

- Từ kinh nghiệm thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga, Đảng cộng sản Việt Nam ra đời vào tháng 2/1930 lãnh đạo cách mạng Việt Nam đi đến thắng cuối cùng.

0,5 0,5 0,5

0,25

0,25 0,25 0,25

2

*Nguyên nhân:

-Nguyên nhân sâu xa: Do sự phát triển không đồng đều về kinh tế, chính trị giữa

các nước tư bản.

-Nguyên nhân trực tiếp: Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929-1933 dẫn đến

việc lên cầm quyền của chủ nghĩa phát xít Đức, Ý, Nhật.

*Nói kẻ tội phạm châm ngòi cho Chiến tranh thế giới thứ hai là chủ nghĩa

phát xít Đức, Ý, Nhật nhưng các nước Anh, Pháp, Mĩ cũng phải chịu trách

nhiệm một phần về sự bùng nổ của Cuộc chiến tranh thế giới thứ hai là

không sai.

Vì:

-Từ cuộc khủng hoảng kinh tế 1929-1933, Đức, Ý, Nhật đã phát xít hóa bộ máy

thống trị, đi theo đường lối gây chiến tranh chia lại thị trường thế giới.

-Năm 1937, ba nước Đức, Ý, Nhật hình thành khối phát xít được mệnh danh là trục “Béc li-Rô ma-Tô ky ô” Khối này vừa chống quốc tế cộng sản, vừa gây

chiến tranh để chia lại thế giới.

-Sau khi chiếm Đông Bắc Trung Quốc (1931), từ năm 1937, Nhật mở rộng chiến tranh xâm lược trên toàn lãnh thổ Trung Quốc Phát xít Italia tiến hành chiến tranh xâm lược Ê ti ô pia (1935), cùng với nước Đức tham chiến ở Tây Ban Nha (1936-1939).

-Sau khi xé bỏ Hòa ước Véc xai, nước Đức phát xít hướng đến mục tiêu thành lập một nước Đại Đức gồm tất cả các lãnh thổ có cư dân Đức sinh sống ở châu Âu

-Trước các cuộc xâm lược của liên quân phát xít, Liên Xô xem phát xít là kẻ thù nguy hiểm nhất, nên chủ trương liên kết với các nước tư bản Anh, Pháp, Mĩ để

chống phát xít và nguy cơ chiến tranh

-Chính phủ các nước Anh, Pháp, Mĩ đều có chung mục đích là giữ nguyên trật tự

thế giới có lợi cho mình Họ lo sợ sự bành trướng của chủ nghĩa phát xít, nhưng

vẫn ghét cộng sản Vì thế giới cầm quyền các nước Anh, Pháp thực hiện chính sách nhượng bộ phát xít hòng đẩy chiến tranh về phía Liên Xô Với “đạo luật

trung lập”, giới cầm quyền Mĩ thực hiện chính sách không can thiệp vào các sự

kiện diễn ra bên ngoài châu Mĩ.

-Để thành lập nhà nước Đại Đức, lợi dụng sự dung túng của Anh, Pháp, Mĩ, Hít le

đã sáp nhập Áo vào Đức, yêu cầu chính phủ tìm cách chuyển vùng Xuy đét của

Tiệp Khắc cho Đức…

-Ngày 29/9/1938, Hội nghị Muynich được triệu tập với sự tham dự của chính phủ các nước Anh, Pháp, Italia Một hiệp định được kí kết theo đó Anh, Pháp trao

0,25 0,25 0,25

0,25 0,25 0,25

0,25 0,25

0,25

0,5 0,5

vùng Xuy đét của Tiệp Khắc cho Đức, để đổi lấy sự cam kết của Hit le về việc chấm dứt mọi cuộc thôn tính ở châu Âu Sau khi chiếm Xuy đét, Hít le thôn tính

toàn bộ Tiệp Khắc (3/1939) Không dừng lại ở đó, Hít le bắt đầu gây hấn và ráo

riết chuẩn bị tiến hành chiến tranh với Ba Lan.

-Sau khi kí xong hiệp ước “Không xâm phạm lẫn nhau Xô-Đức” (23/8/1939), rạng sáng ngày 1/9/1939, Đức tấn công Ba Lan Hai ngày sau Anh, Pháp tuyên chiến với Đức Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ.

Như vậy, rõ ràng chính sách nhượng bộ của Anh, Pháp và không can thiệp của

Mĩ đã không cứu vãn được hòa bình, mà lại khuyến khích bọn phát xít đẩy mạnh chiến tranh xâm lược Thủ phạm gây ra chiến tranh là phát xít Đức, Ý, Nhật, nhưng các cường quốc Anh, Pháp, Mĩ đã tạo điều kiện (dung túng và nhượng bộ),

họ họ cũng phải chịu một phần trách nhiệm về sự bùng nổ của chiến tranh thế giới thứ hai.

+Đặc biệt, Nhật Bản sau 30 năm tiến hành cuộc Duy Tân Minh Trị càng củng cố

them niềm tin của họ vào con đường cách mạng tư sản,…

Đây chính là điều kiện làm nảy sinh và thúc đẩy phong trào yêu nước theo khuynh hướng mới ở nước ta đầu thế kỉ XX Trong đó tiêu biểu nhất là Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh.

*Sự giống nhau giữa hai khuynh hướng bạo động và cải cách đầu thế kỉ XX:

-Giống nhau:

+Đều xuất phát từ lòng yêu nước thương dân, họ đều là các văn thân, sĩ phu yêu nước, mong muốn giành độc lập cho dân tộc.

+Đều chịu ảnh hưởng của tư tưởng mới từ bên ngoài

+Đều có khuynh hướng cứu nước theo hệ tư tưởng dân chủ tư sản

+Kết quả cuối cùng: cả hai khuynh hướng đều thất bại nhưng lại tạo điều kiện cho khuynh hướng cứu nước mới sau Chiến tranh thế giới thứ nhất

-Khác nhau:

+Khuynh hướng bạo động do Phan Bội Châu khởi xướng, chủ trương bạo động

vũ trang đánh đuổi thực dân Pháp.

+Phan Bội Châu chủ trương tổ chức lực lượng trong nước và tranh thủ sự viện trợ

từ bên ngoài, trước hết là Nhật Ông nhấn mạnh vấn đề giải phóng dân tộc, cho

đó là điều kiện để tiến hành cải cách dân chủ.

+Khuynh hướng cải cách do Phan Châu Trinh khởi xướng, Ông chủ trương giương cao ngọn cờ dân chủ cải cách, xã hội, chủ trương cứu nước bằng việc nâng cao dân trí, dân quyền.

+Yêu cầu Pháp phải sửa đổi chính sách cai trị Ông đề cao phương châm “tự lực

khai hóa”, tuyên truyền tư tưởng dân quyền…đánh đổ phong kiến, thiết lập cộng hòa Việt Nam.

0,25 0,25 0,25 0,25 0,5 0,5

0,25

0,25 0,25 0,25

0,25 0,25

0,25

4

Em hãy phân tích và nêu trách nhiệm của nhà Nguyễn trong việc để nước

ta rơi vào tay Pháp.

1 - Trước nguy cơ xâm lược, đáng lẽ nhà Nguyễn phải canh tân đất nước,

nhưng ngược lại nhà Nguyễn vẫn duy trì chính sách bảo thủ, phản động, tiến hành bế quan tỏa cảng, không thông thương với các nước phương Tây

- Triều đình thi hành chính sách thủ cựu, nên khi Pháp xâm lược, nước ta không có một tiềm lực kinh tế vững vàng, không có những điều kiện vật chất để có thể

đương đầu với Pháp.

2 trong quá trình kháng chiến, nhà Nguyễn không có nghệ thuật quân sự độc đáo, sáng tạo mà còn mắc phải một sai lầm không thể tha thứ là: đã từ bỏ con đường đấu tranh vũ trang truyền thống, đi theo con đường thương lượng, đầu hàng từng bước đến đầu hàng hoàn toàn

- Nhà Nguyễn không biết đoàn kết nhân dân mà ngược lại xa rời nhân dân,

chống lại nhân dân Sau khi Pháp chiếm Bắc kì lần thứ hai, nhà Nguyễn ra lệnh cấm nhân dân chiến đấu, gọi các tướng lĩnh về triều đình Những việc làm ấy càng đẩy triều Nguyễn đi xa nhân dân hơn

3 Trong quá trình kháng chiến, nhà Nguyễn không biết chớp cơ hội để phản

công.

- Ngay trong năm 1858, Pháp thất thủ ở Đà Nẵng, đã mở cơ hội lớn cho nhà

Nguyễn, nếu lúc ấy dốc toàn lực ra đánh Pháp có thể nhà Nguyễn đã đánh đuổi được quân Pháp ra khỏi bờ cõi

- Giữa lúc tiến thoái lưỡng nan thì đại quân Pháp ở VN bị điều sang TQ, chỉ để lại một lực lượng nhỏ (khoảng 1.000 quân) giữ các vị trí quanh thành Gia Định.

Tháng 3.1860, Nguyễn Tri Phương vào Gia Định (có 12.000 quân) nhưng chỉ

chú trọng xây dựng đại đồn Chí Hòa, không chủ động tấn công quân Pháp Cơ hội tiêu diệt quân Pháp qua đi nhanh chóng.

- Trận Cầu Giấy lần thứ nhất (1873) và trận Cầu Giấy lần thứ hai (1883) quân ta

đã chặn đánh và tiêu diệt toàn bộ quân Pháp, giết được hai tên chỉ huy của Pháp là: Giácniê và Rivie, thực dân Pháp hoang mang lo sợ và tìm cách thương lượng với triều đình Huế Quân và dân ta phấn khởi và quyết tâm giành thắng lợi Song,

vì triều đình Huế vừa sợ Pháp, vừa sợ nhân dân nên đã đánh mất cơ hội đánh thắng Pháp mà lần lượt kí với Pháp các hiệp ước đầu hàng

Như vậy, từ chỗ không tất yếu, nhà Nguyễn đã để việc mất nước trở thành tất yếu

4 Tuy nhiên, cũng cần nhận thấy trong quá trình chống Pháp xâm lược, có những vị quan của triều đình, thậm chí cả vua như Hàm Nghi, Nguyễn Tri

Phương, Hoàng Diệu đã nêu những tấm gương cao cả, quyết tâm bảo vệ độc

lập, chủ quyền của đất nước mà nhân dân ta đời đời kính trọng Do vậy, việc để

nước ta rơi vào tay thực dân Pháp hồi cuối thế kỉ XIX là trách nhiệm của một bộ phận vua quan nhà Nguyễn

0,5 0,5 0,5 0,5

0,5 0,5

0,5

0,5 1.0

5

* Nhân vật lịch sử được Bác Hồ nhận xét như trên là cụ Huỳnh Thúc Kháng

* Sơ lược tiểu sử cụ Huỳnh Thúc Kháng:

- Quê: xã Tiên Cảnh, huyện Tiên Phước, Quảng Nam

- Nổi tiếng thông minh, học giỏi Đến 1904 mới đỗ Tiến sĩ

- Năm 1904, cùng Phan Châu Trinh, Trần Qúy Cáp, Ngô Đức Kế phát động

phong trào Duy tân ở Trung kì Bị Pháp bắt đày ra Côn Đảo

- 1926, trúng cử vào viện Dân biểu Trung kì

- 1928, làm chủ nhiệm kiêm chủ bút tờ báo Tiếng dân

- 1946, tham gia Chính phủ liên hiệp kháng chiến, giữ chức Bộ trưởng Bộ Nội

vụ, được Hồ Chủ tịch giao làm quyền Chủ tịch nước

1.0 0.5 0.5

0.5

Câu 2: (4.0 điểm)

Trình bày phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc chống phong kiến, đế quốc trong

những thập niên cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX Những ảnh hưởng của các phong trào này đến Việt Nam ?

Chiến sự ở Gia Định và các

tỉnh miền Đông Nam Kì

Câu 5 (4.0 điểm)

a Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước trong hoàn cảnh nào ?

b Trình bày những hoạt động của Nguyễn Tất thành trong những năm 1911 – 1917.

c Những hoạt động đầu tiên của Người có ý nghĩa như thế nào đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc của nhân dân Việt Nam ?

-Hết -S

T ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN LỊCH SỬ LỚP 11 THI OLYMPIC

Câu 1

(4.0 điểm) Có đúng hay không khi cho rằng kẻ phạm tội châm ngòi cho Chiến tranh thế

giới thứ hai là chủ nghĩa phát xít Đức, Italia, Nhật Bản nhưng các nước Anh, Pháp, Mỹ cũng phải chịu trách nhiệm một phần về sự bùng nổ của cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai ?

* Nguyên nhân bùng nổ cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai: (0,5đ)

- Nguyên nhân sâu xa: Do sự phát triển không đồng đều về kinh tế, chính trị giữa các nước tư bản.

- Nguyên nhân trực tiếp: Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929 –

1933 dẫn đến việc lên cầm quyền của chủ nghĩa phát xít của Đức, Ý,

Nhật.

* Nói kẻ tội phạm châm ngòi Chiến tranh thế giới thứ hai là phát xít Đức, Italia, Nhật Bản nhưng các nước Anh, Pháp, Mỹ cũng phải

chịu trách nhiệm một phần về sự bùng nổ của cuộc Chiến tranh thế

giới thứ hai là không sai Vì: (3,25đ)

- Từ cuộc khủng hoảng kinh tế 1929-1933, Đức, Ý, Nhật đã phát xít hóa bộ máy thống trị, đi theo đường lối gây chiến tranh chia lại thị

tiến hành chiến tranh xâm lược Êtiôpia (1935), cùng với Đức tham

chiến ở Tây Ban Nha (1936-1939).

- Sau khi xóa bỏ hòa ước Vécxai, nước Đức phát xít hướng tới mục tiêu thành lập một nước “Đại Đức” gồm tất cả các lãnh thổ có dân Đức

sinh sống ở châu Âu.

- Trước các cuộc xâm lược của Liên minh phát xít, Liên Xô xem phát xít là kẻ thù nguy hiểm nhất, nên chủ trương liên kết với các nước

tư bản Anh, Pháp, Mỹ để chống phát xít và nguy cơ chiến tranh.

- Chính phủ các nước Anh, Pháp, Mỹ đều có chung mục đích là giữ nguyên trạng trật tự thế giới có lợi cho mình Họ lo sợ sự bành trướng

của chủ nghĩa phát xít, nhưng vẫn ghét cộng sản Vì thế giới cầm quyền

các nước Anh, Pháp thực hiện chính sách nhượng bộ phát xít hòng đẩy

chiến tranh về phía Liên xô Với “”Đạo luật trung lập”, giới cầm quyền

Mỹ thực hiện chính sách không can thiệp vào các sự kiện xảy ra bên

ngoài châu Mỹ.

- Để thành lập nhà nứơc “Đại Đức”, lợi dụng sự dung túng của Anh, Pháp, Mỹ, Hítle đã sáp nhập Áo (một nước cùng dân tộc với Đức) vào

Đức, yêu cầu chính phủ tìm cách chuyển vùng đất Xuydét cho Đức.

- Ngày 29/9/1938, Hội nghị Muyních được khai mạc với sự tham dự

của Chính phủ các nước Anh, Pháp, Đức, Ý Một hiệp định được kí kết,

theo đó, Anh, Pháp trao Xuydét của Tiệp Khắc cho Đức để đổi lấy sự

cam kết của Hítle về việc chấm dứt mọi thôn tính ở châu Âu Sau khi

chiếm Xuydét, Hít le thôn tính toàn bộ Tiệp Khắc (3/1939) Không dừng

lại ở đó, Hítle bắt đầu gây hấn và ráo riết chuẩn bị tiến hành chiến tranh

với Ba Lan.

- Sau khi kí xong Hiệp ước “không xâm phạm lẫn nhau Xô-Đức”

(28/8/1939), rạng sáng ngày 1/9/1939, Đức tấn công Ba Lan Hai ngày

sau, Anh, Pháp tuyên chiến với Đức Chiến tranh thế giới thứ hai bùng

nổ.

0,25 0,25

0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,5 0,25

0,5 0,5

0,25

Như vậy, rõ ràng chính sách nhượng bộ của Anh, Pháp, không can thiệp của Mỹ đã không cứu vãn được hòa bình mà lại khuyến khích bọn

phát xít đẩy mạnh chiến tranh xâm lược Thủ phạm gây chiến tranh là

các nước Đức, Ý, Nhật nhưng các nước Anh, Pháp, Mỹ dung túng và

nhượng bộ, họ cũng phải chịu một phần trách nhiệm về sự bủng nổ của

cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai.

Câu 2

(4.0 điểm) Trình bày phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc chống phong kiến,

đế quốc trong những thập niên cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX Những ảnh hưởng của các phong trào này đến Việt Nam ?

a Các phong trào đấu tranh: (3đ)

- Phong trào Duy tân Mậu Tuất (1898):

+ Lãnh đạo là Khang Hữu Vi và Lương Khải Siêu, được sự ủng hộ của vua Quang Tự và các quan lại, sĩ phu tiến bộ.

+ Nội dung là cải cách về mọi mặt: Kinh tế (phát triển công nghiệp, khuyến khích sự sáng tạo và phát minh khoa học); Văn hóa (học chương

trình mới, đưa khoa học kĩ thuật vào nhà trường); Quân sự (trang bị,

huấn luyện kiể Âu, Mĩ); Chính trị (dân được quyền kiến nghị với nhà

vua); …

+ Cuộc vận động thực hiện được 103 ngày thì chấm dứt vì thế lực thủ cựu đứng đầu là Từ Hy Thái Hậu, chống đối, đàn áp

- Phong trào Nghĩa Hòa Đoàn (1900):

+ Đầu thế kỉ XX, do ách thống trị của phong kiến trong nước và sự

xâm lược của đế quốc đã làm cho phong trào đấu tranhcủa nhân dân

Trung Quốc phát triển mạnh.

+ Các cuộc khởi nghĩa của nông dân nổ ra liên tiếp, lớn mạnh nhất là Nghĩa Hòa Đoàn ở Sơn Đông đã lan rộng khắp miền Bắc Trung Quốc.

Năm 1900, Nghĩa Hòa Đoàn đã tấn công vào các sứ quán nước ngoài ở

địa, nửa phong kiến.

- Cuộc Cách mạng Tân Hợi (1911):

+ Do Đồng Minh hội tổ chức dưới sự lãnh đạo của Tôn Trung Sơn lãnh tụ của phong trào cách mạng theo khuynh hướng dân chủ tư sản.

-+ Ngày 10/10/1911, khởi nghĩa Vũ Xương thắng lợi và nhanh chóng lan rộng Tháng 12/1911, Quốc dân đại hội Nam Kinh tuyên bố thành

lập Trung Hoa Dân quốc

+ Đầu năm 1913, vua Thanh thoái vị nhưng Viên Thế Khải (một quan đại thần của triều Thanh) lên làm Tổng thống Cách mạng chấm

dứt.

+ Đây là cuộc cách mạng tư sản đã lật đổ triều Mãn Thanh tồn tại lâu đời ở Trung Quốc, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển.

b Ảnh hưởng của các phong trào đối với Việt Nam: (1đ)

- Sự đầu hàng của nhà Nguyễn, thực dân Pháp đặt Việt Nam vào quĩ đạo của Pháp, Việt Nam chịu tác động dữ dội từ tình hình bên ngoài.

- Phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc chống phong kiến,

đế quốc, đặc biệt là phong trào Duy tân đã lan sang các nước vùng châu

Á như Việt nam, Ấn Độ, …

- Tại Việt Nam, một số sĩ phu yêu nước, qua các sách báo của Khang

0,25

0,50 0,25

0,25

0,25 0,25 0,25

0,25 0,25

0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25

Hữu Vi và Lương khải Siêu, dã tiếp thu tư tưởng cải cách, từ đó làm nảy

sinh một khuynh hướng chính trị mới.

- Trào lưu dân tộc chủ nghĩa với hai gương mặt tiêu biểu là Phan Bội Châu và Phan Chu Trinh.

Câu 3

(4.0 điểm) a Lập bảng so sánh thái độ chống Pháp của triều đình nhà Nguyễn và thái độ

của nhân dân Việt Nam (1858 - 1867) theo mẫu

b Sau Hiệp ước Nhâm Tuất (5/6/1862), phong trào kháng chiến của nhân dân Nam Kì có điểm gì mới ?

a Lập bảng so sánh… (chuyển về cuối đáp án)

b Điểm mới ở phong trào kháng chiến cuả nhân dân Nam Kì sau

Hiệp ước Nhâm Tuất (5/6/1862): (0,75đ)

- Kháng chiến độc lập với triều đình.

- Quy tụ thành những trung tâm kháng chiến lớn, tổ chức ngày càng chặt chẽ, điển hình là cuộc khởi nghĩa của Trương Định.

- Vừa kháng chiến chống Pháp vừa chống phong kiến đầu hàng.

0,25 0,25 0,25 Câu4

(4.0 điểm) Vì sao nảy sinh khuynh hướng cứu nước mới trong phong trào vận động giải

phóng dân tộc đầu thế kỉ XX ? Nêu sự giống và khác nhau giữa hai khuynh hướng bạo động và cải cách đầu thế kỉ XX.

* Có sự nảy sinh khuynh hướng mới trong phong trào vận động giải

phóng dân tộc đầu TK XX bởi vì: (2đ)

- Tình hình trong nước:

+ Sau khi dập tắt phong trào Cần vương, thực dân Pháp tiến hành công

cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất.

+ Cơ cấu kinh tế Việt Nam có nhiều thay đổi: quan hệ sản xuất tư bản chủ

nghĩa được du nhập.

+ Cơ cấu xã hội thay đổi: các giai cấp, tầng lớp mới ra đời(công nhân, tư

sản, trí thức, tiểu tư sản),…

+ Các sĩ phu Nho học có sự chuyển biến về tư tưởng chính trị cũng như

trong tư duy kinh tế, …

- Tình hình thế giới:

+ Phong trào cải cách chính trị - văn hóa ở Trung Quốc gắn liền với

những nhân vật như Lương Khải Siêu, Khang Hữu Vi; tư tưởng của Cách

mạng Pháp với những tác phẩm của Ruxô, Môngtexkiơ; Cách mạng Tân

0,25 0,25 0,25 0,25

Hợi của Trung Quốc, … đã ảnh hưởng đến tư tưởng của các sĩ phuViệt

Nam…

+ Đặc biệt, Nhật Bản sau 30 năm tiến hành cuộc Duy tân Minh trị càng

củng cố thêm niềm tin của họ vào con đường cách mạng tư sản, …

Đây chính là điều kiện làm nảy sinh và thúc đẩy phong trào yêu nước

theo khuynh hướng mới ở nước ta đầu thế kỉ XX Trong đó tiêu biêu nhất

là Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh.

* Sự giống và khác nhau giữa hai khuynh hướng bạo động và cải

cách dầu thế kỉ XX: (2đ)

- Giống nhau:

+ Đều xuất phát từ lòng yêu nước thương dân, họ đều là các văn thân, sĩ

phu yêu nước mong muốn giành độc lập cho dân tộc.

+ Đều chịu ảnh tư tưởng mới từ bên ngoài.

+Đều có khuynh hướng cứu nước theo hệ tư tưởng dân chủ tư sản.

+ Kết quả cuối cùng: cả hai khuynh hướng đều thất bại nhưng lại tạo điều

kiện cho khuynh hướng cứu nước mới sau Chiến tranh thế giới thứ nhất.

- Khác nhau:

+ Khuynh hướng bạo động do Phan Bội Châu khởi xướng, chủ trương

bạo động vũ trang đánh đuổi thực dân Pháp.

+ Phan Bội Châu chủ trương tổ chức lực lượng trong nước và tranh thủ sự

viện trợ từ bên ngoài, trước hét là Nhật Ông muốn nhấn mạnh vấn đề giải

phóng dân tộc, cho đó là điều kiện để tiến hành cải cách dân chủ.

+ Khuynh hướng cải cách do Phan Châu Trinh khởi xướng, ông chủ

trương dâng cao ngọn cờ dân chủ, cải cách xã hội, chủ trương cứu nước

bằng việc nâng cao dân trí, dân quyền.

+ Yêu cầu Pháp phải sửa đổi chính sách cai trị Ông đề cao phương châm

“tự lực khai hóa”, tuyên truyền tư tưởng dân quyền…đánh đổ phong kiến,

thiết lập cộng hòa ở Việt Nam.

0,5 0,25

0,25

0,25 0,25 0,25 0,25 0,25

0,25

0,25

0,25 Câu 5

(4.0điểm) a Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước trong hoàn cảnh nào ? b Trình bày những hoạt động của Nguyễn Tất thành trong những năm 1911 –

1917.

c Những hoạt động đầu tiên của Người có ý nghĩa như thế nào đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc của nhân dân Việt Nam ?

a Hoàn cảnh: (1,5đ)

- Cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XIX, cách mạng Việt Nam bị khủng hoảng

sâu sắc về đường lối và giai cấp lãnh đạo Các cuộc đấu tranh bị đàn áp

và nhanh chóng thất bại.

- Nguyễn Tất Thành sinh ra trong một gia đình trí thức yêu nước, lớn lên

ở một quê hương giàu truyền thống yêu nước và cách mạng Người sớm

có tinh thần yêu nước và cách mạng.

- Người rất khâm phục tinh thần yêu nước của Phan Đình Phùng, Phan

Bội Châu, Phan Chu Trinh cùng các nhà yêu nước khác ở đầu thế kỉ XX

nhưng không tán thành con đường cứu nước của họ nên quyết định tìm

con đường cứu nước mới cho dân tộc.

b Những hoạt động của Nguyễn Tất Thành trong những năm 1911 –

0,5

0,5

0,5

1917: (2đ)

- Ngày 5/6/1911, Nguyễn Tất Thành rời cảng Nhà Rồng ra đi tìm đường

cứu nước Người quyết định sang phương Tây để tìm hiểu, sau đó trở về

giúp đồng bào mình.

- Từ năm 1911 đến năm 1917: Người bôn ba qua nhiều nước ở châu Phi,

châu Mĩ, châu Âu Người dừng chân khảo sát khá lâu ở ba nước đế quốc

lớn nhất là Mĩ, Anh, Pháp Người rút ra kết luận: Ở đâu bọn đế quốc thực

dân cũng tàn bạo, độc ác; ở đâu người lao động cũng bị bóc lột, áp bức

nặng nề.

- Tháng 12/1917, Người trở lại Pháp, hăng hái hoạt động trong phong trào

yêu nước của Việt kiều và phong trào đấu tranh của công nhân Pháp.

- Người trở thành nhân vật lãnh đạo chủ chốt của tổ chức Hội những

người Việt Nam yêu nước ở Pari.

c Ý nghĩa những hoạt động của Người đối với sự nghiệp giải phóng

dân tộc của nhân dân Việt Nam: (0,5đ)

- Những nhận thức và hoạt động của Người trong thời gian này tuy mới

chỉ là bước đầu nhưng rất đúng hướng, là điều kiện cần thiết để sau Chiến

tranh thế giới thứ nhất Người đến với chủ nghĩa Mác Lênin, tìm ra con

đường cách mạng đúng đắn cho dân tộc Việt Nam.

0,5

0,5 0,5 0,5

0,5

Câu 3.a Lập bảng so sánh thái độ chống Pháp của triều đình nhà Nguyễn và thái độ của nhân

dân Việt Nam (1858 – 1867) theo mẫu: (3,25đ)

Sự kiện Thái độ của triều đình nhà Nguyễn Thái độ của nhân dân

Pháp nhiều khó khăn (0,25đ)

- Dấy lên làn sóng đấu tranh mạnh mẽ trong nhân dân.

(0,25đ)

Chiến sự ở Gia Định và các

tỉnh miền Đông Nam Kì

(1859 - 1862)

- Tháng 3/1860, Nguyễn Tri Phương xây dựng đại đồn Chí Hòa làm trung tâm kháng chiến, bỏ lỡ cơ hội

đánh Pháp (0,25đ)

- Năm 1861, Đại đồn Chí Hòa thất thủ, Pháp chiếm 3

tỉnh miền Đông (0,25đ)

- Năm 1862, triều đình Huế

kí với Pháp Hiệp ước Nhâm Tuất với những điều khoản

Trực,… (0,25đ)

Chiến sự ở ba tỉnh miền Tây

Nam Kì (1867)

- Triều đình tìm cách ngăn cản phong trào kháng chiến

của nhân dân (0,25đ)

- Triều đình bạc nhược để

- Nhân dân 3 tỉnh miền Tây vẫn anh dũng đứng lên chống giặc (thành lậpĐồng Châu xã

do Nguyễn Thông đứng đầu

(0,25đ) HẾT

KÌ THI OLYMPIC CẤP TRƯỜNG

1 Bài thi được chấm theo thang điểm 20

2 Thí sinh trả lời theo cách riêng nhưng đáp ứng được yêu cầu như trong hướng dẫn chấm thì vẫn cho đủ điểm như quy định.

II Đáp án và thang điểm

Lưu ý: Hướng dẫn chấm chỉ nêu những yêu cầu cơ bản về nội dung, thí sinh có thể trình bày theo cách khác

nhưng phải đảm bảo chính xác, lôgíc,… tùy mức độ để cho điểm phù hợp

ĐỀ CHÍNH THỨC

Câu Hướng dẫn chấm Biểu

điểm Câu 1

(4.0

điểm)

Trình bày nguyên nhân và diễn biến của cuộc Cách mạng Tân Hợi năm

1911 ở Trung Quốc Tại sao Cách mạng Tân Hợi là một cuộc cách mạng tư sản

không triệt để?

* Nguyên nhân

- Sâu xa: Nhân dân Trung Quốc mâu thuẫn với đế quốc và phong kiến… 0.25

- Trực tiếp: Ngày 9/5/1911, chính quyền Mãn Thanh trao quyền kinh doanh

đường sắt cho đế quốc, bán rẻ quyền lợi dân tộc, gây làn sóng căm phẫn trong

nhân dân và giai cấp tư sản=> làm bùng nổ phong trào 0.5

* Diễn biến

- Ngày 10/10/1911, Đồng minh hội phát động cuộc khởi nghĩa ở Vũ Xương,

khởi nghĩa thắng lợi và nhanh chóng lan ra miền Nam và miền Trung Trung

- Ngày 29/12/1911, Quốc dân đại hội họp ở Nam kinh tuyên bố thành lập Trung

Hoa dân quốc do Tôn Trung Sơn làm Đại tổng thống, đứng đầu chính phủ lâm

- Tại đại hội này, Hiến pháp lâm thời được thông qua, công nhận quyền bình

đẳng và quyền tự do dân chủ của mọi công dân nhưng không đề cập đến vấn đề

ruộng đất của dân cày như ghi trong cương lĩnh của Đồng minh hội 0.5

- Trước thắng lợi bước đầu của cách mạng, một số người lãnh đạo Đồng minh

hội thỏa hiệp với Viên Thế Khải – một đại thần của nhà Thanh Theo đó, sau khi

ép được vua Thanh thoái vị, Tôn Trung Sơn từ chức tổng thống, trao chức cho

Viên Thế Khải

0.5

=> Cách mạng chấm dứt, các thế lực quân phiệt phong kiến nắm chính quyền 0.25

* Cách mạng Tân Hợi là một cuộc cách mạng tư sản không triệt để vì

- Đây là cuộc cách mạng do giai cấp tư sản lãnh đạo, đã lật đổ được chế độ

phong kiến Mãn Thanh, thành lập Trung Hoa dân quốc, đưa Trung Quốc phát

triển theo con đường tư bản chủ nghĩa Tuy vậy vẫn chưa triệt để vì: 0.5

Câu 2

(4.0đ) Trình bày 3 chiến thắng tiêu biểu của Hồng quân Liên Xô trong chiến tranh thế giới thứ hai(1939 – 1945) Cho biết ý nghĩa của từng chiến thắng đó đối

với toàn cục cuộc chiến tranh.

 Chiến thắng bảo vệ Mátxcơva(6/1941 – 10/1941) 0,5

- Cuối năm 1941, quân Đức mở hai cuộc tấn công mãnh liệt vào Mátxcơva

hòng kết thúc chiến tranh, nhưng đã bị quân và dân Liên Xô bẻ gãy

0,25

- Trong mùa đông năm 1941, Hồng quân Liên Xô do tướng GiuCốp chỉ huy đã

phản công đẩy lùi quân địch cách xa thủ đô hàng trăm Km 0.25

- Ý nghĩa: Chiến thắng Mátxcơva đánh dấu sự thiệt hại nặng của đạo quân trung

tâm, làm thất bại hoàn toàn chiến lược “chiến tranh chớp nhoáng” của Đức 0,5

- Trong trận Xtalingrat, hồng quân Liên Xô đã tấn công, bao vây chia cắt để tiêu

diệt, bắt sống toàn bộ quân tinh nhuệ của Đức gồm 33 vạn người do thống chế

Pao lút chỉ huy

0,25

- Ý nghĩa: Tạo nên bước ngoặt xoay chuyển tình thế của chiến tranh thế giới thứ

hai: Liên Xô và phe đồng minh chuyển sang tấn công trên khắp các mặt trận 0,5

 Chiến thắng trận tấn công Béclin(4 – 5/1945) 0.5

- Trận chiến diễn ra vô cùng quyết liệt Ngày 30/4.1945, Hồng quân cắm cờ chiến

thắng trên nóc nhà quốc hội Đức, Hítle tự sát Ngày 9/5/1945, Đức đầu hàng

không điều kiện, chiến tranh kết thúc ở châu Âu

0,25

- Ý nghĩa: Chiến thắng Béclin là đòn quyết định cuối cùng tiêu diệt phát xít Đức,

buộc phát xít Đức phải kí hiệp định đầu hàng không điều kiện, chiến tranh kết

thúc ở châu Âu

- Đến giữa thế kỉ XIX, những mầm mống kinh tế TN phát triển nhanh, chế độ

Mạc phủ TôKugaoa khủng hoảng nghiêm trọng, mâu thuẫn xã hội gay gắt…. 0,25

- Tháng 1/1868, chế độ Mạc phủ bị lật đổ Đầu năm 1868, Thiên hoàng Minh Trị

thành lập chính phủ mới và tiến hành cải cách đất nước…

- Kinh tê, tài chính: Cho phép mua bán ruộng đất, thống nhất thị trường, tiền tệ 0,25

- Quân sự: Tổ chức và huấn luyện theo kiểu phương Tây 0,25

- Giáo dục: Thi hành chính sách giáo dục bắt buộc, chú trọng nội dung KHKT… 0,25

*Ý nghĩa :

- Mở đường cho nước Nhật trở thành nước Tư bản chủ nghĩa, bảo vệ được độc

lập, đưa đất nước thoát khỏi số phận một nước thuộc địa và trở thành nước đế

Câu 4.

(4,0

điểm)

Tóm lược các giai đoạn phát triển của phong trào nông dân Yên Thế từ 1884 –

1913 So sánh phong trào nông dân Yên Thế với phong trào Cần Vương theo

- Giai đoạn 1884 - 1892 tại vùng Yên Thế (Bắc Giang) có hàng trục toán quân

hoạt động riêng lẻ chống chính sách cướp bóc bình định của thực dân Pháp, thủ

lĩnh uy tín nhất là Đề Nắm, nghĩa quân đã xây dựng 7 hệ thống phòng thủ ở Bắc

Yên Thế Tháng 3/1892 Pháp tấn công, Đề Nắm bị sát hại

- Giai đoạn 1893 - 1897 do Đề Thám lãnh đạo, giảng hòa với Pháp 2 lần nhưng

bên trong vẫn ngấm ngầm chuẩn bị lực lượng làm chủ bốn tổng Bắc Giang

- Giai đoạn 1898 - 1908: trong 10 năm hòa hoãn, căn cứ Yên Thế trở thành nơi

hội tụ của những nghĩa sỹ yêu nước

- Giai đoạn 1809 – 1913: Sau vụ đầu độc lính Pháp ở Hà Nội năm 1908, Pháp

quyết định mở cuộc tấn công phong trào Năm 1913, Đề Thám bị sát hại, khởi

nghĩa chấm dứt

Nội dung Phong trào nông dân

Yên Thế(1884 – 1913)

Phong trào Cần Vương cuối thế kỉ XIX

Mục tiêu

(0,5 điểm) Bảo vệ quê hương, bảovệ quyền lợi của những

người nông dân

Giúp vua đánh đuổi Pháp, khôi phục chế độ phong kiến

Lãnh đạo(0,5 điểm) Nông dân Văn thân, sỹ phu yêu

nước Lực lượng tham gia

(0,5 điểm) Nông dân Văn thân, sỹ phu yêunước, nông dân Quy mô

(4.0đ) lược của quân dân ta từ 1858 đến năm 1884 thất bại? Bài học kinh nghiệm Những nguyên nhân nào khiến cho cuộc kháng chiến chống Pháp xâm

được rút ra từ việc Việt Nam bị rơi vào tay thực dân Pháp là gì?

* Nguyên nhân thất bại

- Triều Nguyễn ban đầu có nhiều cố gắng chống chọi với cuộc xâm lược của

Pháp Tuy nhiên, trước kẻ thù hơn hẳn về quân sự triều Nguyễn không tìm được

những chủ trương, biện pháp thích hợp để vượt qua thử thách quá khó khăn của

lịch sử

0,25

- Triều Nguyễn bảo thủ, cố chấp, khước từ mọi đề nghị cải cách Duy tân đất

nước có những nội dung tiến bộ nên cơ hội Duy tân đã bị bỏ qua(đặc biệt đề

- Thay vì tiếp tục dựa vào quần chúng nhân dân để đánh địch, nhà Nguyễn lại

chọn con đường cầu hòa với Pháp đối phó với cuộc đấu tranh của quần chúng,

tạo điều kiện cho Pháp từng bước thôn tính nước ta 0,25

- Một bộ phận quân triều đình kiên quyết đánh Pháp như Nguyễn Tri Phương,

Hoàng Diệu thì bị chi phối bởi tư tưởng chiến thuật quân sự kiểu phong

kiến(pòng ngự, dựa vào thành lũy cố thủ) nên cuối cùng thất bại.

0,25

- Phong trào kháng chiến của nhân dân diễn ra liên tục, rộng khắp gây cho địch

nhiều khó khăn, tổn thất nhưng lại thiếu tổ chức, thiếu sự lãnh đạo thống nhất

- Bộ phận lãnh đạo phong trào kháng chiến của nhân dân chủ yếu là văn thân sĩ

phu yêu nước do hạn chế về giai cấp, về lịch sử nên chưa có đường lối, sách lược

* Bài học kinh nghiệm

- Lực lượng nắm chính quyền phải đưa ra được chính sách về kinh tế – chính trị

- xã hội hợp lý, đúng đắn để chăm lo sức dân, tăng cường, củng cố quốc phòng,

phát triển kinh tế, mở rộng và củng cố khối đại đoàn kết dân tộc Nâng cao thế

và lực của đất nước

0,5

- Khi có nguy cơ xâm lược phải có đường lối kháng chiến đúng đắn, sáng tạo,

phù hợp với từng hoàn cảnh cụ thể, để đối phó với từng kẻ thù cụ thể

0,5

- Lực lượng nắm chính quyền phải luôn luôn có chính sách đúng đắn để xây

dựng, chăm lo lực lượng vũ trang , công cụ sức mạnh của một quốc gia để củng

cố quân sự, quốc phòng.

0.5

- Phải có đường lối đối ngoại mở, không tự cô lập mình, mềm dẻo với kẻ thù

nhưng cũng phải kiên quyết giữ độc lập, thân thiện với các nước láng giềng. 0,5 Câu 6.

(2.0

điểm)

Khuynh hướng mới trong phong trào giải phóng dân tộc đầu thế kỉ XX nảy sinh

trong bối cảnh nào? Phân tích sự giống nhauvà khác nhau giữa hai xu hướng bạo

động và cải cách đầu thế kỉ XX(về chủ trương và phương pháp).

* Bối cảnh lịch sử:

- Phong trào Cần Vương chấm dứt, phong trào theo hệ tư tưởng phong kiến thất

- Cuộc khai thác thuộc địa của Pháp làm cho cơ cấu kinh tế xã hội Việt Nam có

sự thay đổi: Quan hệ sản xuất TBCN xuất hiện, xuất hiện những lực lượng XH

- Một số sĩ phu yêu nước thức thời đã nhận thấy sự hạn chế của hệ tư tưởng 0,25

phong kiến, có điều kiện tiếp xúc với với những tư tưởng mới của thời đại

- Các tác động bên ngoài như: Duy tân Minh Trị ở Nhật Bản, vận đọng duy tân ở

* Sự giống nhau và khác nhau giữa hai xu hướng bạo động và cải cách đầu

thế kỉ XX(về chủ trương và phương pháp) (1 điểm)

- Giống nhau:

+ Nguồn gốc: Xuất phát từ lòng yêu nước, ý chí bất khuất của dân tộc

+ Lãnh đạo: Các sỹ phu yêu nước

+ Mục đích: Đấu tranh giành độc lập

+ Khuynh hướng cứu nước: Theo hệ tư tưởng dân chủ tư sản

……….HẾT………

KỲ THI OLIMPIC Môn: Lịch sử - lớp 11

Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)

A PHẦN LỊCH SỬ THẾ GIỚI

Câu 1( 4,0 điểm)

Nhận xét về chủ nghĩa tư bản giữa hai cuộc chiến tranh thế giới, SGK Lịch sử 11, NXB Giáo dục, trang 104 viết “ Chủ nghĩa tư bản không còn là hệ thống duy nhất trên thế giới và trải qua những bước thăng trầm đầy biến động”.

Em hãy làm sáng tỏ nhận định trên.

Câu 2 (4 điểm)

Bằng những kiến thức lịch sử đã học, hãy chứng minh: Liên Xô có vai trò to lớn và quyết

định trong việc tiêu diệt chủ nghĩa phát xít, kết thúc Chiến tranh thế giới thứ hai.

B PHẦN LỊCH SỬ VIỆT NAM

Câu 3 (4 điểm)

Bằng những kiến thức lịch sử đã học trong giai đoạn 1858 – 1884, e hãy làm rõ vai trò của quần chúng nhân dân trong cuộc chiến đấu làm chậm quá trình xâm lược của thực dân Pháp trên đất nước ta Hiện nay, vai trò của quần chúng nhân dân được phát huy như thế nào trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Câu 4: (4 điểm)

a So sánh những điểm giống và khác nhau trong chủ trương cứu nước của Nguyễn Ái Quốc

và bậc tiền bối theo những nội dung sau

Lãnh đạo

b Nét độc đáo, táo bạo trong con đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc so với những người

đi trước là gì?

Câu 5(4đ): a.Vì sao nói phong trào Cần Vương thực chất là một phong trào yêu nước của

nhân dân chống Pháp giành độc lập dân tộc cho đất nước?

b Phong trào Cần Vương cuối thế kỉ XIX ở Quảng Nam diễn ra như thế nào?

-HẾT -KỲ THI OLIMPIC Môn: Lịch sử - lớp 11 HƯỚNG DẪN CHẤM

Câu

Nội dung đáp án

Điểm

Câu 1 Nhận xét về chủ nghĩa tư bản giữa hai cuộc chiến tranh thế giới, SGK Lịch sử 11, NXB Giáo dục, trang 104 viết “ Chủ nghĩa tư bản không còn là hệ thống duy nhất trên thế giới và trải qua những bước thăng trầm đầy biến động”.

- Hệ thống TBCN chia rẽ trong cách thức giải quyết khủng hoảng: một số nước tiến hành cải cách kinh tế - xã hội…, một số nước tiến hành phát xít hóa bộ máy nhà nước, chuẩn bị chiến tranh.

Bằng những kiến thức lịch sử đã học, hãy chứng minh: Liên Xô có vai trò to lớn và quyết định

trong việc tiêu diệt chủ nghĩa phát xít, kết thúc Chiến tranh thế giới thứ hai.

Chiến thắng Mát-xcơ-va của Liên Xô:

+ Cuối 1941 Đức mở 2 cuộc tấn công mãnh liệt vào Mát-xcơ-va hòng kết thúc chiến tranh nhưng bị Hông quân Liên Xô bẻ gãy Ngày 6/12/1941, dưới sự chỉ huy của tướng Giu-côp, Hông quân Liên

Xô bắt đâu phản công quyết liệt, đây lùi quân địch ra khỏi cửa ngõ Thủ đô Mát-xcơ-va hàng trăm

Chiến thăng ở Xta-lin-grát

+ Sau thất bại ở Mát-xcơ-va, mùa hè 1942, Đức chuyển hướng tấn công xuống phía nam nhằm chiếm Xta-lin-grát (nay là Vôn-ga-grát) – “nút sống” của Liên Xô Nhưng sau hơn 2 tháng, Đức vẫn không chiếm được thành phố này.

Chiến thắng ở Vòng cung Cuốc –xcơ

+ Từ 5/7 —> 23/8/1943, Hồng quân Liên Xô phản công Đức tại vòng cung Cuốc-xcơ (Trận đấu xe tăng vĩ đại nhất) Đánh tan 30 sư đoàn (có 7 sư đoàn xe tăng), loại khỏi vòng chiến 50 vạn quân Đức, giải vây cho Xta-lin-grát (1/1944), đến 6/1944 giải phóng phần lớn lãnh thổ Liên Xô.

0,25

+ Đầu 1944, cuộc tông phản công của Hồng quân Liên Xô điển ra liên

tục trên toàn mặt trận, đánh tan đạo quân trung tâm mạnh nhất của Đức, tiêu diệt 17 sư đoàn địch, quét sạch quân xâm lược ra khỏi lãnh thỏ Liên Xô Tiếp đó, Liên Xô tiễn quân giải phóng các nước Đông Âu (Ba Lan Ru-ma-ni.

Bun-ga-ri, Nam Tư, Hung-ga-ri, ) —> Tiến sát biên giới nước Đức.

0,25

Trận tấn công vào Béc-lin của Hồng quân Liên Xô

+ 16/4 —> 2/5/1945, Hồng quân Liên Xô tân công vào Béc-lin, cuộc chiến diễn ra ác liệt Hồng quân Liên Xô đã đập tan sự kháng cự của hơn 1 triệu quân phát xít Đức.

sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

4

- Ơ Đà Nẵng và Gia Định: Nhân dân chủ động phối hợp với quan quân triềuu đình chồng Pháp làm

thất bạt kế hoạch đánh nhanh, thắng nhanh của

Pháp” Đốc học Phạm Văn Nghị đã đem 300 quân tình nguyện từ Bắc vào kinh đô Huế xin được lên đường giết giặc Tổng đốc Nguyễn Tri Phương -

làm Tổng chỉ huy mặt trận Quảng Nam khi Pháp đánh Đà Nẵng

0,75

- Nam Kì: Nhân dân chủ động thành lập các đơn vị vũ trang, hình thành các trung tâm kháng chiến

chống Pháp, liên tục tiến công tiêu diệt địch, các toán nghĩa quân của Trương Định Trần Thiện Chính Lẻ Huy chiên đấu rất anh dũng, lập nhiều chiến công Nguyễn Trung Trực đã chỉ huy nghĩa quản

"đánh chìm tàu Et-pê-răng (Hi vọng) Sử dụng nhiều biện pháp đầu tranh

hiệu quả như dùng văn thơ, phong trào tị địa

0,75

- Ở Bắc Kì: Nhân dân chiên đấu khi quần Pháp kéo đến các địa Phương

100 binh sĩ dưới sự chỉ huy của viên Chưởng cơ đã chiến đâu anh dũng hy sinh đến người cuối cùng Tổng đốc Nguyễn Tri Phương và con trai Nguyễn Lâm đã hy sinh khi bảo vệ thành Hà Nôi Khi Pháp đánh Bắc Kì lần thứ nhất Nhân dân Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Ki chiến đâu kiên cường làm nên hai lần chiến thăng Cầu Giây (21/12/1873 và l9 /5 /1883).

0,75

Nhận xét: Cuộc kháng chiến của nhân dân diễn ra kịp thời chủ động,

sáng tạo, quyết liệt góp phần làm chậm lại quá trình xảm lược của Pháp,

gây cho địch nhiều tổn thất nặng nề ngay cả khi triều đình Huế chủ trương

cầu hòa, hèn nhát, đầu hàng từng bước

0,75

Hiện nay, vai trò của quần chúng nhân dân được phát huy trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc:

- Quan điểm của Đảng về vai trò của quần chúng nhân dân

- Vai trò thực tế của nhân dân (trong sự nghiệp xây dựng bảo vẻ Tổ quốc hiện nay).

Khác nhau:

Nội dung Nguyễn Ái Quốc Các nhà cách mạng tiền bối

Hướng đi Sang phương Tây, trung tâm

của nền văn minh thế giới lúc bấy giờ và cũng là quê hương của các cuộc cách mạng nổi tiếng trong lịch sử, để tìm hiểu, khảo sát xem người ta làm như thế nào, sau đó sẽ về giúp đồng bào mình.

Sang phương Đông, chủ yếu là Nhật Bản –nước “đồng chủng, đồng văn”; tranh thủ sự giúp đỡ của thực dân Pháp.

Cách đi Thâm nhập vào các tầng lớp,

giai cấp thấp nhất trong xã hội Tìm cách gặp gỡ với các chính khách Mục đích Muốn giải phóng đất nước,

đưa đất nước đi lên chủ nghĩa

xã hội.

Muốn giúp vua khôi phục lại vương triều phong kiến có chủ quyền; Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh muốn giải phóng đất nước, đưa đất nước tiến lên chủ nghĩa tư bản.

Nhiệm vụ Chống đế quốc giành độc lập

dân tộc và chống phong kiến giành ruộng đất cho dân cày.

Đánh đổ thực dân Pháp; Phan Bội Châu đặt nhiệm vụ dân tộc lên hàng đầu( chống thực dân Pháp), trong khi đó Phan Châu Trinh lại đặt nặng vấn đề dân chủ(đánh đổ chế độ phong kiến, thực hiện cải cách xã hội).

Lực lượng Công, nông là lực lượng chủ Nông dân là chủ yếu; Phan Bội

yếu của cách mạng, ngoài ra còn phải tranh thủ các lực lượng khác như tư sản dân tộc, tiểu tư sản và trung, tiểu địa chủ.

Châu, Phan Châu Trinh xác định tất cả đồng bào nhưng không chỉ

rõ lực lượng nào là chủ yếu.

Lãnh đạo Đảng của giai cấp vô sản,

đảng theo chủ nghĩa Mác -Lê nin

Văn thân, sĩ phu yêu nước.

-Người không sang Nhật Bản hay Trung Quốc là những nước phương Đông “đồng chủng, đồng

văn” để tìm đường cứu nước mà đến phương Tây, nơi kẻ thù đang cai trị mình để tìm hiểu.

- Người không dựa vào những tổ chức đã thành lập trước ở nước ngoài làm cơ sở hoạt động Ở Người, lòng yêu nước, yêu đồng bào đã nâng lên thành sự đồng cảm với nhân dân lao động và các dân tộc bị áp bức trên thế giới.

- Phong trào không phải bắt đầu từ khi có chiếu Cần Vương (7/1885) mà đã được chuẩn bị ngay

khi triều đình kí Hiệp ước Quý Mùi (1883) Đáp lại việc kí hiệp ước đầu hàng, phong trào kháng chiến của nhân dân bùng nổ khắp nơi Sự phân hoá trong giới quan lại của triều đình đã dẫn tới cuộc tấn công của quân Pháp ở kinh thành Huế và ngay sau đó, khi có chiếu Cần Vương, phong trào hưởng ứng chủ trương Cần Vương cứu nước diễn ra sôi nổi từ 1885-1896.

0,75

- Mục đích của phong trào là đánh đuổi quân xâm lược Pháp để khôi phục nhà nước phong kiến đã

sụp đổ (trung quân – ái quốc), nhưng mục đích lớn nhất trước hết là đánh giặc cứu nước, đó là yêu cầu chung của cả dân tộc Chính mục đích này chi phối nên sau khi vua Hàm Nghi bị bắt, từ 1888-1896 không còn sự chỉ đạo của triều đình, phong trào vẫn tiếp tục phát triển quyết liệt, quy tụ tại một số trung tâm lớn như các cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy, Ba Đình và đặc biệt là cuộc khởi nghĩa Hương Khê.

0,75

- Lãnh đạo các cuộc khởi nghĩa không phải là các võ quan triều đình như trong thời kì đầu chống

Pháp mà chủ yếu các văn thân sĩ phu yêu nước có chung 1 nỗi đau mất nước với quần chúng lao động nên đã tự nguyện đứng về phía nhân dân chống Pháp xâm lược.

0,5

- Lực lượng tham gia kháng chiến chủ yếu là văn thân, sĩ phu, nông dân yêu nước.

0,5

b Phong trào Cần Vương cuối thế kỉ XIX ở Quảng Nam diễn ra như thế nào?

- 7/1885, tiếng súng chống Pháp do Tôn Thất Thuyết khởi xướng nổ ra tại kinh đô Huế và bị thực

dân Pháp phản công áp đảo Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi cùng đoàn tuỳ tùng chạy ra Tân Sở (Quảng Trị) Tại đây, Tôn Thất Thuyết thay vua ban chiếu Cần Vương.

0,25

- Ở Quảng Nam, 8/1885, Trần Văn Dư thay mặt Nghĩa hội Quảng Nam ra “bản cáo thị” kêu gọi

toàn dân trong tỉnh đứng lên đáp nghĩa Cần Vương chống Pháp.

0,25