Toán, Vật lý, Hoá học, Sinh học, Ngữ Văn, Ngoại ngữ, Lịch sử, Địa lý,Tin học. Với những môn học như: Toán học, Vật lý, Hoá học, Ngữ Văn hay Ngoại ngữ thì từ trước tới nay trên thị trường sách đã có rất nhiều đầu sách dạng “tuyển tập hay tuyển chọn” các đề thi học sinh giỏi các cấp, nhưng với bộ môn Lịch sử thì đầu sách dạng này lại rất hiếm. Do vậy cuốn sách “Giới thiệu các đề thi chọn học sinh giỏi của các trường THPT chuyên vùng Duyên hải Đồng bằng Bắc bộ môn Lịch sử 11” được tuyển chọn, biên soạn và xuất bản nhằm mục đích:Giúp cho học sinh và giáo viên giảng dạy bộ môn Lịch sử cấp THPT có được cách nhìn chính xác và toàn diện về xu hướng ra đề thi môn Lịch sử trong kỳ thi chọn học sinh giỏi khối lớp 11 trường THPT chuyên của các tỉnh thành phố và trực thuộc các trường đại học vùng Duyên hải Đồng bằng Bắc bộ.Giúp cho học sinh và giáo viên giảng dạy bộ môn Lịch sử cấp THPT có thêm được nguồn tư liệu tham khảo hữu ích trong quá trình học tập và giảng dạy. Qua đó góp phần vào việc nâng cao chất lượng dạy và học bộ môn, đạt kết quả cao trong các kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh, cấp khu vực và cấp Quốc gia.
Trang 1Giới thiệu đề thi chọn HSG các tr•ờng THPT chuyên khu vực Duyên hải & Đồng bằng Bắc bộ – Môn Lịch sử 11
Công ty tnhh cung ứng học liệu
Và dịch vụ giáo dục bảo long
Điện thoại liên hệ: 01243771012
MớI GiớI THIệU các đề thi
chọn học sinh giỏi của các tr•ờng thpt chuyên vùng duyên hảI & đồng bằng bắc bộ
môn
LịCH Sử 11
Thành công là một hành trình chứ không phải là điểm đến!
Trên con đ•ờng thành công không có dấu chân của ng•ời l•ời
biếng!
Trang 2C«ng ty TNHH cung øng häc liÖu vµ dÞch vô Gi¸o dôc B¶o Long – G§: NguyÔn V¨n C«ng - §T: 01243771012 1
Trang 3Giới thiệu đề thi chọn HSG các tr•ờng THPT chuyên khu vực Duyên hải & Đồng bằng Bắc bộ – Môn Lịch sử 11
2 Công ty TNHH cung ứng học liệu và dịch vụ Giáo dục Bảo Long – GĐ: Nguyễn Văn Công - ĐT:
01243771012
lời nói đầu
hiều năm trở lại đõy, hội cỏc trường THPT chuyờn trực thuộc cỏc Sở Giỏo dục và Đào tạo của cỏc tỉnh - thành phố và trực thuộc cỏc trường Đại học vựng Duyờn hải & Đồng bằng Bắc bộ tổ chức kỳ thi chọn học sinh giỏi cho học sinh cỏc khối chuyờn lớp 10 và lớp 11 ở cỏc mụn học như: Toỏn, Vật lý, Hoỏ học, Sinh học, Ngữ Văn, Ngoại ngữ, Lịch sử, Địa lý, Tin học Với những mụn học như: Toỏn học, Vật lý, Hoỏ học, Ngữ Văn hay Ngoại ngữ thỡ từ trước tới nay trờn thị trường sỏch đó cú rất nhiều đầu sỏch dạng “tuyển tập hay tuyển chọn” cỏc đề thi học sinh giỏi cỏc cấp, nhưng với bộ mụn Lịch sử thỡ đầu sỏch dạng này lại rất hiếm Do vậy cuốn sỏch “Giới thiệu cỏc đề thi
chọn học sinh giỏi của cỏc trường THPT chuyờn vựng Duyờn hải & Đồng bằng Bắc bộ - mụn Lịch sử 11” được tuyển chọn, biờn soạn và xuất bản nhằm mục đớch:
- Giỳp cho học sinh và giỏo viờn giảng dạy bộ mụn Lịch sử cấp THPT cú được cỏch nhỡn chớnh xỏc
và toàn diện về xu hướng ra đề thi mụn Lịch sử trong kỳ thi chọn học sinh giỏi khối lớp 11 trường THPT chuyờn của cỏc tỉnh - thành phố và trực thuộc cỏc trường đại học vựng Duyờn hải & Đồng bằng Bắc bộ
- Giỳp cho học sinh và giỏo viờn giảng dạy bộ mụn Lịch sử cấp THPT cú thờm được nguồn tư liệu tham khảo hữu ớch trong quỏ trỡnh học tập và giảng dạy Qua đú gúp phần vào việc nõng cao chất lượng dạy và học bộ mụn, đạt kết quả cao trong cỏc kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh, cấp khu vực và cấp Quốc gia
Cuốn sỏch này cú 91 đề thi, gồm đề thi chớnh thức và đề thi đề xuất cho kỡ thi chọn học sinh giỏi
cỏc trường THPT chuyờn vựng Duyờn hải & Đồng bằng Bắc bộ - mụn Lịch sử 11, cỏc đề thi được chọn
lọc và sắp xếp theo từng năm học, từ năm học 2011 - 2012 đến năm học 2017 - 2018 Cỏc đề thi trong
cuốn sỏch này được cỏc tỏc giả sưu tầm, chọn lọc từ nhiều kờnh khỏc nhau như từ bạn bố, đồng nghiệp, từ Website của cỏc Sở giỏo dục - đào tạo, từ trang http:// www dethi.violet.vn và nhiều Website cú uy tớn khỏc Trong cuốn sỏch này, hầu hết cỏc đề thi cú đỏp ỏn và hướng dẫn chấm chi tiết, nhưng cũng cú một vài
đề thi khụng đỏp ỏn và hướng dẫn chấm Với những đề thi cú đỏp ỏn và hướng dẫn chấm, cỏc tỏc giả giữ nguyờn văn đỏp ỏn và thang điểm để cỏc em học sinh và quý thầy cụ cú thể thấy và vận dụng được cỏch trả lời và cho điểm đối với mỗi đơn vị kiến thức trong đề thi Với những đề thi khụng cú đỏp ỏn thỡ cỏc em học sinh và quý thầy cụ cú thể tự giải để củng cố kiến thức, rốn luyện kĩ năng và phương phỏp giải
Với vai trũ là những giỏo viờn tõm huyết với nghề, giàu kinh nghiệm trong cụng tỏc giảng dạy, bồi dưỡng học sinh giỏi dự thi cấp tỉnh, cấp khu vực và cấp Quốc gia mụn Lịch sử cấp THPT, cỏc tỏc giả thấy cuốn sỏch sẽ là nguồn học liệu tham khảo hữu ớch cho cỏc em học sinh yờu thớch mụn Lịch sử và giỏo viờn dạy mụn Lịch sử ở cỏc trường THPT, đặc biệt sẽ rất hữu ớch với những em học sinh và quý thầy cụ tham gia bồi dưỡng, luyện thi học sinh giỏi cấp tỉnh, cấp khu vực và cấp Quốc gia Ngoài ra cuốn sỏch cũng là nguồn học liệu tham khảo rất tốt cho sinh viờn - giỏo sinh chuyờn nghành sư phạm Lịch sử ở cỏc trường Cao đẳng và Đại học
Mặc dự đó cố gắng sưu tầm, chọn lọc, biờn soạn nhưng cuốn sỏch sẽ khú trỏnh khỏi những thiếu sút, cỏc tỏc giả rất mong nhận được sự đúng gúp ý kiến của quý đồng nghiệp và cỏc em học sinh để lần xuất bản sau được hoàn chỉnh hơn Nhõn đõy, cỏc tỏc giả cũng bày tỏ lũng cảm ơn chõn thành tới quý đồng nghiệp đang cụng tỏc tại cỏc trường THPT chuyờn đó cung cấp tư liệu quý bỏu để chỳng tụi xõy dựng và hoàn thành cuốn sỏch này
Chỳc cỏc em học sinh và quý thầy cụ đạt được nhiều thành tớch cao trong quỏ trỡnh học tập và giảng dạy khi khai thỏc, sử dụng cuốn sỏch này Mọi ý kiến đúng gúp của quý thầy cụ và cỏc em xin vui lũng liờn
hệ với cỏc tỏc giả theo địa chỉ email: hoclieubaolong@gmail.com Cỏc tỏc giả trõn trọng cảm ơn!
Chịu trỏch nhiệm nội dung: Nhúm giỏo viờn chuyờn giảng dạy mụn Lịch sử THPT tỉnh Nam Định
Chịu trỏch nhiệm in ấn và phỏt hành: Cụng ty TNHH cung ứng học liệu và dịch vụ Giỏo dục Bảo Long
Người đại diện cho cụng ty, ụng: Nguyễn Văn Cụng – Điện thoại liờn hệ: 01243771012
NAM ĐỊNH
Ngày 8 thỏng 6 năm 2018
N
Trang 4ĐỀ SỐ 1
Kì thi chọn HSG các trường THPT chuyên vùng Duyên hải & Đồng bằng Bắc Bộ,
ĐỀ THI CHÍNH THỨC, môn LỊCH SỬ LỚP 11, năm học 2011 - 2012
Thời gian làm bài 180 phút, không kể thời gian giao đề
Câu 1 (3,0 điểm)
Phân tích nguyên nhân chung và ý nghĩa, tác động của các cuộc cách mạng tư sản (thế kỉ XVII-
XVIII)
Câu 2 (3,0 điểm)
Tại sao năm 1868, Thiên hoàng Minh Trị thực hiện cuộc Duy tân đất nước (Nhật Bản) Nêu và nhận xét
về những chính sách cải cách Minh Trị
Câu 3 (3,0 điểm)
Nêu ý nghĩa của Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười Nga (1917) Phân tích ảnh hưởng của Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười Nga đối với phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới
Câu 4 (3,0 điểm)
Thông qua cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1858-1884), hãy so sánh thái độ của nhân dân và của triều đình Huế trong cuộc đấu tranh chống Pháp xâm lược
Câu 5 (2,5 điểm)
Nêu hoàn cảnh bùng nổ và đặc điểm của phong trào Cần vương chống Pháp (cuối thế kỉ XIX)
Câu 6 (2,5 điểm)
Các sĩ phu yêu nước (cuối thế kỉ XIX), đưa ra các đề nghị cải cách duy tân trong bối cảnh lịch sử nước ta như thế nào? Nêu một số đề nghị cải cách tiêu biểu Vì sao những cải cách đó không thực hiện được
Câu 7 (3,0 điểm)
Trình bày những hoạt động cứu nước của Phan Bội Châu (từ đầu thế kỉ XX đến trước chiến tranh thế giới thứ nhất) Đánh giá mặt tích cực và hạn chế trong chủ trương cứu nước của Phan Bội Châu
-HẾT -Giám thị 1: - Họ tên thí sinh:
-Giám thị 2: - Số báo danh :
Trang 5ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 1
A Nguyên tắc chung
1 Khi chấm thi, cán bộ chấm thi đúng như Đáp án – Thang điểm của Ban Đề thi
2 Cán bộ chấm thi không quy tròn điểm của bài thi
3 Đáp án được xây dựng trên cơ sở SGK Lịch sử Trung học phổ thông (lớp 11)
4 Những bài viết nào có tham khảo tài liệu, đưa ra những kiến thức lịch sử đúng, phù hợp, làm cho bài viết phong phú hơn, sâu sắc hơn, thì cán bộ chấm thi có thể vận dụng cho điểm khuyến khích nhưng vẫn trong mức điểm tối đa đã quy định cho từng câu
5 Nếu thí sinh có cách làm riêng và đúng vẫn chấm theo thang điểm quy định
6 Bài làm của thí sinh được điẻm tối đa phải bảo đảm được những yêu cầu : Nội dung đúng như đáp án, chữ viết rõ ràng, văn phong trong sáng, câu chữ đúng và lập luận chặt chẽ
B Đáp án, thang điểm
1 Phân tích nguyên nhân chung và ý nghĩa, tác động của các cuộc cách mạng tư
sản (thế kỉ XVII-XVIII).
3,0đ
- Nguyên nhân chung
+ Phương thức sản xuất TBCN ra đời trong lòng xã hội phong kiến, bị quan hệ sản
xuất phong kiến kìm hãm (mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất TBCN với quan hệ sản
xuất phong kiến)
+ Giai cấp tư sản và vô sản – là các giai cấp đại diện cho phương thức sản xuất
TBCN xuất hiện Những giai cấp này mâu thuẫn với giai cấp phong kiến, muốn lật đổ
chế độ chuyên chế để nắm lấy chính quyền
+ Sự xuất hiện hệ tư tưởng dân chủ tư sản đả kích vào hệ tư tưởng phong kiến chuẩn
bị cho cuộc cách mạng (phong trào Văn hóa Phục hưng, phong trào cải cách tôn
giáo )
- Ý nghĩa, tác động
+ CMTS đã xác lập quan hệ sản xuất TBCN thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển
tạo ra số lượng đồ sộ về vật chất, khẳng định ưu thế hơn hẳn của phương thức sản xuất
mới
+ CNTB ra đời tạo ra nền dân chủ và các thể chế dân chủ (trong khuuôn khổ
của CNTB)
+ Chuyển từ nền văn minh nông nghiệp sang nền văn minh công nghiệp
+ Xã hội hình thành 2 giai cấp cơ bản là giai cấp tư sản và giai cấp vô sản
0,5đ 0,5đ
0,5đ 0,25đ
0,5đ
0,5đ 0,25đ
2 Tại sao năm 1868, Thiên hoàng Minh Trị thực hiện cuộc Duy tân đất nước (Nhật
Bản) Nêu và nhận xét về những chính sách cải cách Minh Trị.
3,0đ
- Tại sao năm 1868, Thiên hoàng Minh Trị thực hiện cuộc Duy tân đất nước.
0,5đ
+ Đến giữa thế kỉ XIX, chế độ phong kiến Nhật Bản dưới sự thống trị của
Trang 6Tụ-ku-ga-Giới thiệu đề thi chọn HSG các tr•ờng THPT chuyên khu vực Duyên hải & Đồng bằng Bắc bộ – Môn Lịch sử 11
5
Công ty TNHH cung ứng học liệu và dịch vụ Giáo dục Bảo Long – GĐ: Nguyễn Văn Công - ĐT:
01243771012
+ Một xu hướng mới đó xuất hiện trong phong trào giải phúng dõn tộc ở nhiều nước.Đú
là xu hướng vụ sản hay xu hướng đi theo ngọn cờ tư tưởng của chủ nghĩa
Mỏc- Lờnin
0,5đ
+ Cỏch mạng thỏng Mười đó tạo những điều kiện khỏch quan cho phong trào giải
phúng dõn tộc trờn thế giới: làm cho kẻ thự của phong trào giải phúng dõn tộc suy yếu,
cũn nước Nga Xụ Viết trở thành người bạn đồng minh, tin cậy, là chỗ dựa vững chắc
của nhõn dõn cỏc dõn tộc bị ỏp bức trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực
dõn
0,5đ
4 Thụng qua cuộc khỏng chiến chống thực dõn Phỏp xõm lược (1858-1884), hóy so
sỏnh thỏi độ của nhõn dõn và của triều đỡnh Huế trong cuộc đấu tranh chống
Phỏp xõm lược.
3,0đ
- Thực dõn Phỏp từng bước xõm lược Việt Nam thụng qua cỏc hiệp ước bất bỡnh đẳng kớ
với triều Nguyễn vào cỏc năm 1862, 1874, 1883 và 1884
0,5đ
- Vua quan triều đỡnh Huế thiếu ý chớ quyết tõm, lại khụng cú đường lối chỉ đạo đỳng đắn,
kịp thời, lực lượng lại chờnh lệch cú lợi cho kẻ thự , nờn cỏc vựng lónh thổ Việt Nam lần
lượt rơi vào tay Phỏp (cú đẫn chứng minh hoạ)
1,25đ
- Trỏi ngược với thỏi độ yếu đuối của triều đỡnh Huế, ngay từ đầu nhõn dõn Việt Nam đó
đứng dậy, họ chiến đấu ngoan cường vỡ nền độc lập tự do của Tổ quốc, vỡ cuộc sống
bỡnh yờn của quờ hương (cú đẫn chứng minh hoạ)
1,25đ
5 Nờu hoàn cảnh bựng nổ và đặc điểm của phong trào Cần vương chống Phỏp
(cuối thế kỉ XIX).
2,5đ
- Hoàn cảnh bựng nổ
+ Năm 1884, triều đỡnh Huế kớ với Phỏp Hiệp ước Patơnốt, chớnh thức cụng nhận quyền
thống trị của Phỏp ở Việt Nam Mõu thuẫn giữa nhõn dõn ta với đế quốc Phỏp và tay
sai trở nờn sõu sắc
0,5đ
+ Xó hội Việt nam lỳc đú cú hai giai cấp cơ bản: giai cấp địa chủ phong kiến và nụng
dõn Bộ phận văn thõn và sĩ phu yờu nước đó đứng ra nhận trỏch nhiệm trước sự
nghiệp giải phúng đất nước
0,25đ
+ Phe chủ chiến trong triều đỡnh Huế tớch cực chuẩn bị lực lượng chống Phỏp Tụn Thất
thuyết tổ chức cuộc phản cụng ở kinh thành Huế, thay mặt vua Hàm Nghi ra Chiếu
Cần vương
0,5đ
- Đặc điểm chung
+ Lónh đạo: chủ yểu là cỏc sĩ phu, văn thõn, chịu ảnh hưởng của tư tưởng trung quõn
ỏi quốc
0,25đ
+ Về mục tiờu: chống Phỏp, giành độc lập, khụi phục lại trật tự phong kiến cũ 0,25đ
+ Lực lượng tham gia: chủ yếu là văn thõn, sĩ phu và nụng dõn 0,25đ
+ Qui mụ: phạm vi Bắc và Trung Kỡ 0,25đ
oa đó lõm vào cuộc khủng hoảng toàn diện, sõu sắc, khụng đỏp ứng được những yờu
cầu phỏt triển xó hội, khụng đủ sức chống lại sự xõm nhập của cỏc nước đế quốc
Âu - Mĩ
+ Về kinh tế: nụng nghiệp lạc hậu, mầm mống kinh tế TBCN đó hỡnh thành và
phỏt triển nhanh chúng
0,25đ
+ Về xó hội: giai cấp tư sản ngày càng trưởng thành, cú thế lực về kinh tế, trở thành
chỗ dựa cho Thiờn hoàng Minh Trị để tiến hành cải cỏch
0,25đ
+ Cỏc nước đế quốc, trước tiờn là Mĩ đe dọa xõm lược Nhật Bản Nhật Bản đứng
trước sự lựa chọn hoặc tiếp tục duy trỡ chế độ phong kiến hoặc cải cỏch, duy tõn
đưa đất nước phỏt triển theo con đường TBCN
0,25đ
- Nờu và nhận xột về những chớnh sỏch cải cỏch của Minh Trị
+ Đầu năm 1868, Thiờn hoàng Minh Trị lờn ngụi và tiến hành nhiều cải cỏch 0,25đ
+ Về chớnh trị: xỏc lập quyền thống trị của quớ tộc tư sản, ban hành Hiến phỏp
năm 1889, thiết lập chế độ quõn chủ lập hiến
0,25đ
+ Về kinh tế: thống nhất thị trường, tiền tệ, phỏt triển kinh tế TBCN ở nụng thụn,
xõy dựng hạ tầng, đường xỏ
0,25đ
+ Về giỏo dục: thi hành chế độ giỏo dục bắt buộc, chỳ trọng nội dung khoa học-kĩ
thuật, cử học sinh ưu tỳ du học ở phương Tõy
0,25đ
+ Về quõn sự: quõn đội được tổ chức, huấn luyện theo kiểu phương Tõy 0,25đ
+ Nhận xột: Cải cỏch Minh Trị mang tớnh chất của một cuộc cỏch mạng tư sản,
mở đường cho CNTB phỏt triển ở Nhật, đưa Nhật Bản trở thành nước tư bản hựng
mạnh ở chõu Á
0,5đ
3 Nờu ý nghĩa của Cỏch mạng xó hội chủ nghĩa thỏng Mười Nga (1917) Phõn tớch
ảnh hưởng của Cỏch mạng xó hội chủ nghĩa thỏng Mười Nga đối với phong trào
giải phúng dõn tộc trờn thế giới.
3,0đ
- í nghĩa
+ Đối với nước Nga : Cỏch mạng thỏng Mười đó mở ra một kỉ nguyờn mới làm thay đổi
đất nước: xoỏ bỏ ỏch thống trị của phong kiến và tư sản Nga, thành lập chớnh quyền
Xụ viết đưa nhõn dõn lao động lờn làm chủ đất nước
0,75đ
+ Đối với thế giới : Sự xuất hiện của nhà nước chuyờn chớnh vụ sản đầu tiờn trờn thế
giới đó tạo ra một chế độ xó hội đối lập với CNTB Cỏch mạng thỏng Mười làm thay đổi
cục diện thế giới với sự ra đời của chế độ XHCN ở nước Nga, thỳc đấy, cổ vũ
mạnh mẽ phong trào cỏch mạng thế giới
0,75đ
- Cuộc cỏch mạng đú cú ảnh hưởng như thế nào đối với phong trào giải phúng dõn tộc
trờn thế giới?
+ Thức tỉnh và cổ vũ mạnh mẽ ý chớ đấu tranh, chỉ ra con đường đỳng đắn đi tới thắng
lợi cuối cựng của sự nghiệp đấu tranh giải phúng dõn tộc
0,5đ
Trang 7+ Tuy diễn ra dưới khẩu hiệu “Cần vương”, nhưng thực chất là phong trào chống Pháp
với mục tiêu giành độc lập, đưa dân tộc thoát khỏi ách ngoại xâm Yếu tố yêu nước là
chính, Cần vương là phụ
0,25đ
6 Các sĩ phu yêu nước (cuối thế kỉ XIX), đưa ra các đề nghị cải cách duy tân trong
bối cảnh lịch sử nước ta như thế nào? Nêu một số đề nghị cải cách tiêu biểu Vì
sao những cải cách đó không thực hiện được.
2,5đ
- Bối cảnh lịch sử
+ Nửa sau thế kỉ XIX, kinh tế Việt Nam rơi vào tình trạng suy thoái trầm trọng 0,25đ
Bộ máy chính quyền từ Trung ương đến địa phương ngày càng sâu mọt Triều chính
rối ren
0,25đ
+ Mâu thuẫn xã hội sâu sắc, nhiều cuộc khởi nghĩa chống triều đình nổ ra 0,25đ
Thực dân Pháp đang ráo riết mở rộng xâm lược nước ta 0,25đ
+ Trên thế giới, các nước phương Tây đã chuyển sang nền văn minh tư bản, Nhật Bản
và Xiêm đã cải cách đất nước Hoàn cảnh đó đã tác động đến bộ phận trí thức phong
kiến tiến bộ
0,25đ
- Một số đề nghị cải cách tiêu biểu.
+ Trước khi Pháp đánh Hà Nội lần thứ nhất (1873), nước ta rộ lên phong trào đề nghị
cải cách duy tân, với các bản điều trần của Đinh Văn Điền, Ngyuễn Lộ Trạch,
Nguyễn Trường Tộ
0,5đ
+ Các đề nghị cải cách đều nhằm mục đích đưa đất nước thoát khỏi lạc hậu bằng việc
hướng theo con đường duy tân của Nhật Bản 0,25đ
- Vì sao những cải cách không thực hiện được.
+ Vua quan triều Nguyễn bảo thủ không chịu thay đổi 0,25đ
+ Một số đề nghị cải cách không xuất phát từ tình hình thực tế của đất nước, nặng về
học tập mô hình do quan sát được từ nước ngoài 0,25đ
7 Trình bày những hoạt động cứu nước của Phan Bội Châu (từ đầu thế kỉ XX đến
trước chiến tranh thế giới thứ nhất) Đánh giá mặt tích cực và hạn chế trong chủ
trương cứu nước của Phan Bội Châu.
3,0đ
- Hoạt động cứu nước của Phan Bội Châu.
+Phan Bội Châu có tư tưởng duy tân, muốn học tập mô hình Nhật Bản Nhưng trước
hết theo ông cần phải có độc lập Độc lập làm cơ sở cho dân chủ, dân quyền 0,5đ + Phan Bội Châu chủ trương dùng bạo động vũ trang đánh đuổi Pháp giành độc lập
Ông tích cực tổ chức lực lượng ở trong nước và tranh thủ sự viện trợ của bên ngoài 0,5đ + Tháng 5/1904, thành lập Hội Duy tân 0,5đ
+ Từ năm 1905 đến năm 1908, tổ chức phong trào Đông du, đưa thanh niên Việt Nam
sang Nhật học tập
+ Ảnh hưởng của cách mạng Tân Hợi, tháng 6/1912 thành lập VNQP Hội nhằm đánh
đuổi thực dân Pháp, khôi phục nước Việt Nam, thành lập Công hoà Dân quốc Việt
Nam
0,5đ
- Đánh giá
+ Tích cực: xác định kẻ thù chính là thực dân Pháp, đề ra con đường cách mạng mới và
sử dụng đấu tranh vũ trang để giành độc lập 0,5đ + Hạn chế: Chưa hiểu rõ bản chất của đế quốc Nhật Bản, dựa vào Nhật đánh Pháp
Chưa thấy rõ vai trò của quần chúng nhân dân lao động trong đấu tranh cách mạng 0,5đ
Trang 8ĐỀ SỐ 2
Kì thi chọn HSG các trường THPT chuyên vùng Duyên hải & Đồng bằng Bắc Bộ,
Đề thi đề xuất của trường THPT chuyên LƯƠNG VĂN TỤY - NINH BÌNH,
môn LỊCH SỬ LỚP 10, năm học 2012 – 2013
Thời gian làm bài 180 phút, không kể thời gian giao đề
Câu 1 (3,0 điểm)
Nêu những nét chính về cuộc Cải cách Minh Trị ở Nhật Bản vào cuối thế kỷ XIX Vì sao cuộc cải cách của Minh Trị thành công trong khi cải cách Mậu Tuất ở Trung Quốc và những cải cách ở Việt Nam thời nhà Nguyễn lại thất bại ?
C©u 2 (3,0 ®iÓm)
B»ng thực tế lịch sử nước Nga năm 1917 em hãy giải thích vì sao sau cách mạng dân chủ tư sản tháng Hai, nước Nga lại có thêm cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười ?
Câu 3 (2,5 điểm )
Qua cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929- 1933 em hãy:
a) Lập bảng hệ thống kiến thức với nội dung sau:
Anh- Pháp- Mỹ Đức- Italia- Nhật
b) Tại sao nói: Sau khủng hoảng kinh tế, nguy cơ của một cuộc chiến tranh thế giới mới xuất hiện ?
Câu 4(2,5 điểm)
Bằng kiến thức đã học về cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai (1939- 1945):
a) Hãy rút ra những nhân tố góp phần đánh bại Chủ nghĩa quân phiệt Nhật ?
b) Đánh giá vai trò của Liên Xô, Mỹ, Anh trong Chiến tranh thế giới thứ hai ?
Câu 5 (3,0 điểm )
Hoàn cảnh lịch sử và đặc điểm cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của nhân dân Việt Nam từ 1858-1884?
Câu 6 (3,0 điểm).
Qua phân tích thái độ của văn thân, sĩ phu và quần chúng nhân dân đối với chiếu Cần Vương, hãy rút ra nhận xét về tác động của chiếu Cần Vương đối với phong trào yêu nước Việt Nam cuối thế kỉ XIX?
Câu 7 (3,0 điểm)
Hãy nêu chủ trương cứu nước của Phan Châu Trinh và làm rõ vai trò của ông đối với phong trào yêu nước cách mạng Việt Nam đầu thế kỷ XX?
Hết
Giám thị 1:
Giám thị 2:
Họ tên thí sinh:
Số báo danh :
Trang 9Giới thiệu đề thi chọn HSG các tr•ờng THPT chuyên khu vực Duyên hải & Đồng bằng Bắc bộ – Môn Lịch sử 11
9
Công ty TNHH cung ứng học liệu và dịch vụ Giáo dục Bảo Long – GĐ: Nguyễn Văn Công - ĐT:
01243771012
ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 2
1 Nờu những nột chớnh về cuộc Cải cỏch Minh Trị ở Nhật Bản vào cuối thế kỷ XIX.
Vỡ sao cuộc cải cỏch của Minh Trị thành cụng trong khi cải cỏch Mậu Tuất ở Trung
Quốc và những cải cỏch ở Việt Nam thời nhà Nguyễn lại thất bại ?
3,0
1 Cuục cỏch Minh Trị ở Nhật Bản vào cuối thế kỷ XIX 0,25
* Hoàn cảnh
- Ngày 3-1-1868, Thiờn hoàng Minh Trị thành lập chớnh phủ mới Ngay sau khi nắm lại
quyền lực, Thiờn Hoàng đó Minh Trị đó tiến hành cải cỏch trờn tất cả cỏc lĩnh vực
chớnh trị, kinh tế, quõn sự, văn húa giỏo dục…
- Về chớnh trị: Nhật hoàng tuyờn bố chấm dứt chế độ Mạc Phủ, thành lập chớnh phủ 0,5 mới, xúa bỏ tỡnh trạng cỏt cứ, đưa Nhật Bản thành một quốc gia thống nhất thuộc
quyền chỉ đạo của chớnh phủ trung ương…tổ chức Chớnh phủ gồm 12 bộ như kiểu chõu
Âu…Năm 1889 hiến phỏp mới được ban hành, chế độ quõn chủ lập hiến được thiết lập
- Về kinh tế: Chớnh phủ đó thi hành cỏc chớnh sỏch thống nhất tiền tệ, thống nhất thị
trường, xúa bỏ độc quyền ruộng đất của giai cấp phong kiến, cho phộp mua bỏn ruộng
đất, tăng cường phỏt triển kinh tế tư bản chủ nghĩa ở nụng thụn, xõy dựng cơ sở hạ tầng
đường xỏ cầu cống…
0,5
- Về văn húa- giỏo dục: Thực hiện chế độ giỏo dục bắt buộc, đưa nội dung khoa học – 0,25
kỹ thuật vào chương trỡnh giảng dạy, cho thanh niờn ưu tỳ ra nước ngoài học Coi giỏo
dục là nhõn tố chỡa khúa của sự phỏt triển
- Về quõn sự Hiện đại húa quõn đội theo kiểu phương Tõy, thực hiện chế độ nghĩa vụ 0,25 quõn sự Cụng nghiệp đúng tàu được chỳ trọng phỏt triển, mời chuyờn gia quõn sự
nước ngoài…
* Kết quả, ý nghĩa 0,25
- Sau hơn 20 năm Minh Trị duy tõn (1868-1895), Nhật Bản đó cú bước phỏt triển vượt
bậc Minh Trị duy tõn đó mở đường cho việc biến Nhật Bản phong kiến thành một
nước tư bản chủ nghĩa Vỡ lý do đú, lịch sử Nhật Bản gọi thời kỳ này là “cuộc cỏch
mạng cụng nghiệp lần thứ nhất” ở Nhật Bản
- Giỳp Nhật Bản thoỏt khỏi số phận một nước thuộc địa, hay nửa thuộc địa
2 Nguyờn nhõn thành cụng của cải cỏch Minh Trị… 0,5
- Dưới thời Mạc phủ, nhõn dõn Nhật Bản sống lầm than khổ cực, họ muốn thay đổi
- Minh Trị Thiờn Hoàng cú đầu úc duy tõn nắm nhiều quyền hạn
- Chớnh sỏch cải cỏch phự hợp với yờu cầu phỏt triển xó hội, nguyện vọng của nhõn
dõn Đặc biệt là sự ủng hộ của tầng lớp Đai mi ụ và Samurai…
* Ở Trung Quốc: thất bại vỡ lực lượng phong kiến bảo thủ (phe của Thỏi hậu Từ Hy) 0,5 cũn mạnh, phỏ hoại cuộc cải cỏch
* Ở Việt Nam: Lực lượng bảo thủ của quan lại triều Nguyễn ngăn cản vua Tự Đức thực
hiện những đề nghị cải cỏch của nhúm Duy Tõn, đứng đầu là Nguyền Trường Tộ
2 Bằng thực tế lịch sử nước Nga năm 1917 em hóy giải thớch vỡ sao sau cỏch mạng
dõn chủ tư sản thỏng Hai, nước Nga lại cú thờm cuộc cỏch mạng xó hội chủ nghĩa
thỏng Mười ?
3,0
* Thực tế nước Nga năm 1917.
- Kinh tế: Nụng nghiệp lạc hậu; CN kinh tế TBCN phỏt triển -> mõu thuẫn khụng 0,25 thể dung hũa giữa sức sản xuất và quan hệ sản xuất
- Chớnh trị: Đầu thế kỉ XX nớc Nga vẫn là một nớc quân chủ chuyên chế, đứng đầu
Nga hoàng Nicôlai II Chế độ quân chủ chuyờn chế Nga hoàng cùng những tàn tích
phong kiến đã kìm hãm sự phát triển của CNTB ở Nga
- Xó hội: Nga là nơi tập trung cao độ cỏc mõu thuẫn của CNĐQ: Mõu thuẫn giữa TS
với VS; nụng dõn với CĐPK; ĐQ Nga với ĐQ phương Tõy; cỏc dõn tộc trong đế quốc 0,25 Nga với đế quốc Nga
- GCCN Nga đó trưởng thành, cú đầy đủ khả năng, sức mạnh để lónh đạo cỏch mạng 0,25
- Việc Nga hoàng tham gia chiến tranh TG thứ nhất (1914-1918) đã gây nên những
hậu
quả nghiêm trọng cho đất nớc, phơi bày sự lạc hậu về kinh tế, chính trị… -> nước
Nga trở thành khõu yếu nhất trong sợi dõy chuyền của CNĐQ 0,25
Trang 10- Cuối 1916, đầu 1917 nước Nga lâm vào cuộc khủng hoảng toàn diện -> Tình thế
cách mạng xuất hiện
0,25
* Giải thích:
- Trước CM tháng 2 ở nước Nga chế độ chính trị là phong kiến lạc hậu (QCCC); kinh
tế lại phát triển theo hướng TBCN Đây là 2 chế độ bóc lột do vậy muốn giải phóng nhân dân lao động, tạo điều kiện cho kinh tế phát triển thì phải thực hiện 2 cuộc cách mạng: CM dân chủ tư sản để lật đổ chế độ phong kiến và CM xã hội chủ nghĩa để lật
đổ thế lực của GCTS, thiết lập nền chuyên chính vô sản
- Thực tiễn nước Nga sau CM dân chủ tư sản tháng 2 là một cục diện chính trị độc đáo chưa từng có trong lịch sử: Cục diện 2 chính quyền song song tồn tại (mà thực chất chính quyền còn nằm trong tay giai cấp tư sản) Vì thế, phải đấu tranh giành chính quyền về tay các Xô viết; sau 8 tháng đấu tranh bằng phương pháp hòa bình, nước Nga
đã tiếp tục tiến hành thành công cuộc cách mạng XHCN tháng Mười => Cách mạng phát triển không ngừng từ CM DCTS lên CM XHCN
0,75
0,75
3 Qua cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929- 1933 em hãy:
a) Lập bảng hệ thống kiến thức với nội dung sau:
b) Tại sao nói: Sau khủng hoảng kinh tế, nguy cơ của một cuộc chiến tranh thế
giới mới xuất hiện ?
2,5
a) Nguyên nhân:
- Trong những năm 1924 – 1929, các nước tư bản bước vào thời kì ổn định về chính trị
và đạt mức tăng trưởng cao về kinh tế Tuy nhiên, sự phát triển kinh tế diễn ra không đồng đều giữa các nước tư bản Hơn nữa sự phát triển kinh tế mạnh mẽ nhưng thiếu kế hoạch, không tương xứng với sự cải thiện đời sống của đa số nhân dân đã dẫn tới khủng hoảng kinh tế
- Tháng 10/1929: khủng hoảng kinh tế bùng nổ ở Mĩ, sau đó lan ra toàn bộ thế giới tư bản, chấm dứt thời kì ổn định và tăng trưởng của chủ nghĩa tư bản Cuộc khủng hoảng kéo dài gần 4 năm trầm trọng nhất là năm 1932
0,5
b) Hậu quả:
- Tàn phá nền kinh tế thế giới: sản xuất công, nông nghiệp, thương mại giả sút…
- Đồng thời gây ra hậu quả nặng nề về chính trị, xã hội
+ Hàng chục triệu công nhân thất nghiệp, nông dân mất ruộng đất, sống trong cảnh
nghèo đói túng quẫn
+ Các cuộc đấu tranh biểu tình của nhân dân diễn ra khắp mọi nơi
+ Đe dọa nghiêm trọng đến sự tồn tại của chủ nghĩa tư bản
0,5
c) Hướng giải quyết
* Anh- Pháp- Mỹ:
- Chủ trương dùng sức mạnh hợp nhất của nhà nước tư sản với sức mạnh của tư bản
độc quyền, thực hiện một số cải cách kinh tế, xã hội để giải quyết khủng hoảng
- Đổi mới quá trình quản lý, tổ chức lại sản xuất, áp dụng thành tựu KHKT nhằm củng
cố sự tồn tại của CNTB và giữ nguyên trật tự thế giới
0,5
* Đức- Ý- Nhật
- Tìm lối thoát bằng những hình thức thống trị mới
- Thiết lập chế độ độc tài phát xít, quân sự hóa nền kinh tế, chuẩn bị lực lượng phát
động chiến tranh chia lại thế giới…
0,25
d) Tại sao:
- Sau khủng hoảng kinh tế 1929- 1933, Đức- Ý- Nhật đã đi theo con đường phát xít hóa chế độ chính trị, chủ trương tiến hành chiến tranh để phân chia lại thị trường thế giới
- Quan hệ giữa các cường quốc tư bản chuyển biến ngày càng phức tạp
- Sự hình thành hai khối đế quốc đối lập: Anh- Pháp- Mĩ với Đức- Ý- Nhật => chạy
đua vũ trang giữa hai khối đã báo hiệu nguy cơ một cuộc chiến tranh thế giới mới
0,75
4 Bằng kiến thức đã học về cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai (1939- 1945):
a) Hãy rút ra những nhân tố góp phần đánh bại Chủ nghĩa quân phiệt Nhật ?
b) Đánh giá vai trò của Liên Xô, Mỹ, Anh trong Chiến tranh thế giới thứ hai ?
2,5 Nguyên nhân Hậu quả Hướng giải quyết
Anh- Pháp- Mỹ Đức- Italia- Nhật