-Tư sản: ra đời sau CTTG1, vốn ít = 5% vốn TB nước ngoài đầu tư voà VN, bị phân hoá: +Tư sản mại bản, quyền lợi kinh tế gắn với đế quốc, cùng bóc lột nhân dân => phản cách mạng +Tư sản d
Trang 1Phần hai LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ NĂM 1919 ĐẾN NĂM 2000
Chương I VIỆT NAM TỪ NĂM 1919 ĐẾN NĂM 1930 (6 tiết, mỗi bài 2tiết)
Tuần 12 – tiết 23,24
Bài 13 Những chuyển biến mới về kinh tế và xã hội ở Việt Nam sau CTTG1
A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC
-Hiểu rõ; những thay đổi của tình hình thế giới sau CTTG1, chính sách khai thác thuộc địa của TD Pháp và sự chuyển biến
về KT,XH,VH,GD…Việt Nam
-Rèn luyện kĩ năng phân tích, đánh giá các sự kiện lịch sử
-Bồi dưỡng lòng yêu nước, ý thức phản kháng dân tộc trước sự xâm lược và thống trị của các nước đế quốc
B/ THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC
-Lược đồ về các khu công nghiệp, chân dung một số nhà cách mạng tiêu biểu
C/ TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC
1/ Kiểm tra bài cũ
2/ Tổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp
23 ? Tình hình thế giới sau CTTG1
-Trật tự V-O hình thành; Các nước TB châu Âu chịu hậu quả
nặng nhất là Pháp
-CM10/1917 thành công, Nước Nga Xô viết ra đời; QTCS thành
lập
=>Tác động đến mạnh Việt Nam
? Pháp thực hiện CT khai thác thuộc địa lần 2 ở Đông Dương
(Việt Nam) nhằm mục đích gì và tiến hành như thế nào.
*MĐ: Khắc phục những khó khăn về kinh tế
*Tiến hành:
-Thời gian: từ 1919 đến trước khủng hoảng 1929/33 do tên Toàn
quyền Anbe Xaro vạch ra
-Đầu tư với tốc độ nhanh, quy mô lớn : 6 năm (1924/29) vốn đầu
tư vào Đông Dương (VN) lên 4 tỷ Frang, tập trung vào NN&CN
+ Nông nghiệp : Vốn 1924 là 52 triệu Frang đến 1927 lên tới 400
triệu Fr; diện tích cao su từ 1500ha (1918) lên 78.620ha (1930),
nhiều công ti ra đời: Đất Đỏ, Misolanh…
+Công nghiệp : Mỏ_than; mở thêm: dệt, muối, xay xát…
+Thương nghiệp: độc chiếm thị trường Đông Dương, đẩy mạnh
giao lưu buôn bán nội địa
+GTVT phát triển, các đô thị được mở rộng
+Ngân hàng Đông Dương chỉ huy toàn bộ nền kinh tế Đ D
+Tăng cường bóc lột bằng thuế
I – Hoàn cảnh Quốc tế sau CTTG1
+ Trật tự V-O hình thành; Các nước TB châu Âu chịu hậu quả nặng nhất là Pháp
+ CM10/1917 thành công, Nước Nga Xô viết ra đời; Đảng cộng sản thành lập ở nhiều nơi như Đức(1919), Anh (1920),
Mĩ (1921), Trung Quốc (7/1921), QTCS thành lập (3/1919)
=> tác động của thế giới đến VN
II - Chính sách thống trị của TD Pháp ở Việt Nam 1- Cuộc khai thác thuộc địa lần 2
-Nguyên nhân:
-Thời gian: từ 1919 - 1929
- Chương trình khai thác: toàn diện, với qui mô, tốc độ lớn
- Kinh tế: tập trung chủ yếu vào nông nghiệp (cao su), công nghiệp (khai mỏ - than)…
+Thương nghiệp: độc chiếm thị trường Đông Dương, đẩy mạnh giao lưu buôn bán nội địa
+GTVT phát triển, các đô thị được mở rộng
+Ngân hàng Đông Dương chỉ huy toàn bộ nền kinh tế Đ D +Tăng cường bóc lột bằng thuế
24 -Gv: về bản chất chính sách CT, VH, GD không thay đổi
-Pháp tăng cường bộ máy cai trị:
+Bộ máy quân sự, cảnh sát, nhà tù,
+Lập Viện Dân Biểu ở Trung - Bắc kì
=>đối phó với những biến động mới
-VH GD có những thay đổi =>Các trào lưu tư tưởng, KHKT,
VH phương Tây có điều kiện tràn vào VN Các yếu tố Vh truyền
thống, Vh mới tiến bộ, Vh nô dịch tồn tại đan xen, đấu tranh với
nhau (tính 2 mặt của sự tác động)
2 - Chính sách chính trị, văn hoá, giáo dục của TD Pháp
- Chính trị: duy trì và tăng cường C sách cai trị; thực hiện 1
số cải cách hành chính
- VH-GD: hệ thống GD Pháp - Việt được mở rộng ở các cấp
=>Nhằm mỵ dân, phục vụ cho cuộc khai thác
? Hãy phân tích sự chuyển biến của các giai cấp trong Xh VN
sau chiến tranh
-hs dựa vào sgk trả lời
-Gv chốt lại : từ lợi ích kinh tế, chính trị và xuất phát từ mâu
thuẫn bản chất (dân tộc VN>< TD Pháp) =>Thái độ chính trị của
các giai cấp tầng lớp khác nhau
III - Những chuyển biến mới về kinh tế và giai cấp xã hội
ở Việt Nam 1-Chuyển biến về kinh tế
- Các ngành kinh tế có sự chuyển biến mới song rất hạn chế, kinh tế VN vẫn bị cột chặt vào kinh tế Pháp Đông Dương vẫn là thị trường độc chiếm của tư bản Pháp
Trang 2-Địa chủ bị phân hoá: đại địa chủ, trung và tiểu địa chủ 1 bộ phận
trung và tiểu địa chủ có ý thức dân tộc
-Nông dân: là lực lượng đông đảo nhất, họ bị thống trị, bị tước R
đất, bần cùng hoá => nông dân VN >< ĐQ, Tay sai gay gắt
-Tiểu tư sản : có ý thức DTDC, chống TD Pháp và tay sai đặc
biệt bộ phận trí thức, hs –sviên rất nhảy cảm với thời cuộc và thiết
tha canh tân đất nước
-Tư sản: ra đời sau CTTG1, vốn ít = 5% vốn TB nước ngoài đầu
tư voà VN, bị phân hoá:
+Tư sản mại bản, quyền lợi kinh tế gắn với đế quốc, cùng bóc lột
nhân dân => phản cách mạng
+Tư sản dân tộc, kinh doanh độc lập => có khuynh hướng DTDC
-Công nhân: tăng nhanh về số lượng; bị ĐQvà TS bóc lột; gắn bó
máu thịt với nông dân; kế thừa và phát huy truyền thống yêu
nước; sớm chịu ảnh hưởng trào lưu CMVS thế giới =>sớm trở
thành lực lượng chính trị độc lập…
2-Chuyển biến về giai cấp xã hội
+Địa chủ: Đại, Trung và tiểu địa chủ +Nông dân
+Tiểu tư sản +Tư sản : TSDT, TSMB +GCCN
=> Mâu thuẫn cơ bản: DTVN >< TD Pháp => cuộc đấu tranh của nhân dân ta chống đế quốc và tay sai diễn ra ngày càng gay gắt.
3/ Sơ kết
-Gv : khái quát những sự kiện trong tâm
4/ Bài tập, dặn dò
-Làm bài tập và trả lời các câu hỏi trong sgk của bài 13 tr111 xem trước bài 14 theo định hướng câu hỏi từng mục sgk
Phú Tân, Ngày … /11/2008
Tuần13 – tiết 25,26
A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC
-Hiểu rõ dưới tác động của tình hình thế giới và hậu quả của chính sách khai thác thuộc địa lần 2 của Pháp =>phong trào; nhận biết được các thành phần giai cấp xã hội mới, các nội dung và hình thức đấu tranh mới
-Rèn luyện kĩ năng đánh giá, phân tích về vai trò, tính chất, đặc điểm của phong trào dân tộc dân chủ 1919/25, đặc là sự lựa chọn con đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc
-Bồi dưỡng lòng yêu nước và tự hào dân tộc, ý thức cách mạng theo con đường NAQ đã lựa chọn
B/ THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC
-Tranh ảnh chân dung các nhân vật, những mẫu chuyện về NAQ
C/ TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC
1/ Kiểm tra bài cũ
? Hãy phân tích sự chuyển biến của các giai cấp xã hội Việt Nam…
2/ Tổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp
25 ? Em hãy tóm tắt mọt số hoạt động của PBC, PCT, …
- Phan Bội Châu được trả tự do (1917); dịch ra chữ Hán cuốn
Điều tra chân tướng Nga La Tư (1920), viết Truyện Phạm Hồng
Thái
- Phan Châu Trinh: Thất điều thư, tiếp tục tuyên truyền tư tưởng
dân quyền, đả phá chế độ quân chủ;
- Nhiều Việt kiều tại Pháp tham gia hoạt động yêu nước chuyển
tài liệu, báo chí về nước…
Gv: đưa ra bảng sau yêu cầu hs hoàn thành nội dung
I - Hoạt động của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh và một số người Việt Nam sống ở Pháp
-Phan Bội Châu.
-Phan Châu Trinh -Một số người Việt Nam sống ở Pháp
-Tư sản dân tộc:
+ Mục tiêu: đòi quyền tự do dân chủ, quyền lợi kinh tế
+Hoạt động: Chấn hưng nội hoá, chống độc quyền cảng Sài Gòn,
độc quyền xuất cảng gạo tại Nam kì của Pháp (1923)
II - Hoạt động của tư sản, tiểu tư sản và các cuộc đấu tranh của công nhân Việt Nam
1/ Hoạt đông của Tư sản, TTS
Trang 3+Tổ chức: Đảng Lập Hiến 1923 (Bùi Quang Chiêu, Nguyễn
Phan Long); Nhóm Nam Phong (Phạm Quỳnh),
-Tiểu tư sản:
+Mục tiêu: đòi quyền tự do dân chủ, truyền bá tư tưởng tiến bộ
và cách mạng
+Hoạt động: Báo chí: Chuông rè, An Nam Trẻ, Người Nhà quê,
Tiếng dân; lập các nhà xuất bản: Nam Đồng thư xã…; đấu tranh
đòi Pháp trả tự do cho Phan Bội Châu (1925), Truy điệu Phan
Châu Trinh (1926); Bãi khoá, mít tinh,
+Tổ chức: Việt Nam nghĩa đoàn, Hội Phục việt, Đảng thanh niên
-Công nhân Việt Nam:Tự phát: phát sinh tự nhiên, không có sự
lãnh đạo và chưa có ý thức giác ngộ
Mục tiêu Hoạt động
Tổ chức
2/ Các cuộc đấu tranh của Công nhân:
- Từ 1919 – 8/1925 - thời kì đấu tranh tự phát
+1920, công nhân Sài – Gòn chợ Lớn đã thành lập công hội
đỏ do Tôn Đức Thắng đứng đầu
+1922, công nhân và nhân viên ở các sở công thương Bắc kì đấu tranh đòi nghỉ ngày chủ nhật có lương
+8/1925, cuộc bãi công của thợ máy Ba Son đánh dấu bước
tiến mới của TPCN: đi vào khuôn khổ, có tổ chức lãnh đạo và mục tiêu chính trị rõ ràng.
=>Phong trào DTDC những năm 1919/25 đã có bước phát triển mới về mục tiêu, hình thức và lực lượng đấu tranh
26 -Gv yêu cầu hs hoàn thành nội dung bảng bên:
*Ở Pháp:
-1919, tham gia Đảng xã hội Pháp
-18/6/1919, gửi bản yêu sách 8 điểm đến HN Vecxai đòi CP
Pháp và các nước đồng minh thừa nhận các quyền tự do, dân
chủ, quyền bình đẳng và quyền tự quyết của dân tộc Việt Nam
-7/1920, NAQ đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương
về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của Lenin
-12/1920, Tham gia DH của Đảng XH Pháp, tán thành gia nhập
QTCS và thành lập Đảng cộng sản Pháp
-1921, cùng với một số người yêu nước châu Phi, lập Hội liên
hiệp thuộc địa; chủ tờ báo Người cùng khổ; viết bài cho các báo:
Nhân đạo, Đời sống công nhân; viết cuốn Bản án chế độ thực
dân Pháp(1925)
*Ở Liên Xô:
-6/1923, NAQ rời Pháp sang Liên Xô dự HN QTế nông
dân(10/1923), viết bài cho báo Sự thật, tạp chí Thư tín Quốc tế
Tại Đại hội V QTCS (1924)
*Ở Trung Quốc
-11/11/1924, Về Quảng Châu, trực tiếp đào tạo cán bộ, xây dựng
tổ chức cách mạng, truyền bá lí luận cách mạng giải phóng dân
tộc vào Việt Nam
III - Hoạt động của Nguyễn Ái Quốc Thời
gian
3/ Sơ kết
-Nhận xét về lực lượng tham gia, mục tiêu và hình thức đấu tranh của phong trào dân tộc dân chủ ở VN từ 1919/25
-Quá trình chuyển biến của NAQ từ một người yêu nước trở thành một người cộng sản đã diễn ra như thế nào
4/ Dặn dò: Làm bài tập cuối các mục của bài 14 xem trước bài 15
Phú Tân, Ngày … /11/2008
Trang 4Tuần 14 – tiết 27,28
Bài 15 Phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam từ 1925 đến 1930
A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC
-Nhận thức được sự phát triển phong trào DTDC ở Việt Nam dưới tác động của các tổ chức cách mạng có khuynh hướng dân chủ; Hiểu được sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam là kết quả của sự lựa chọn, sàng lọc lịch sử
-Rèn luyện kĩ năng phân tích, vai trò của các tổ chức, đảng phái chính trị, đặc biệt của Đảng cộng sản Việt Nam
-Bồi dưỡng tinh thần dân tộc theo tư tưởng vô sản cách mạng
B/ THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC
- Tài liệu có liên quan
C/ TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC
1/ Kiểm tra bài cũ
? Những hoạt động của NAQ từ 1919 – 1925
2/ Tổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp
? Hội VNCMTN được thành lập như thê nào.
-6/1925, NAQ thành lập Hội VNCMTN mà hạt nhân là Cộng sản
đoàn (2/1925)
-M đích: tổ chức và lãnh đạo quần chúng đoàn kết, đấu tranh để
đánh đổ đế quốc Pháp và tay sai để tự cứu mình
-Cơ quan cao nhất : Tổng bộ
- Báo Thanh Niên, ra số đầu tiên 21/6/1925
-Những bài giảng của NAQ => Đường Kách mệnh (1927)
-Xây dựng, phát triển tổ chức trong và ngoài, đến 1929 cả nước
đều có cơ sở của hội và khoảng 1700 hội viên
-Cuôí 1928, chủ trương vô sản hoá =>CNM_LN + PTCN +PTYN
=>Tác động: thúc đẩy sự phát triển của PTCN; thu hút các lực
lượng yêu nước theo hướng vô sản; là bước chuẩn bị quan trọng
về tổ chức cho sự thành lập chính đảng VS ở VN
-7/1925, cùng một số nhà yêu nước Triều tiên, in đô… lập ra Hội
liên hiệp các dân tộc bị áp bức Á Đông
? Tân Việt CMĐ : sự thành lập, tổ chức, chủ trương, ý nghĩa
-Sự thành lập: Hội phục Việt (7/1925) của một số tù chính trị và
một số sinh viên cao đẳng Hà Nội Sau nhiều lần đổi tên =>
14/7/1928 quyết định lấy tên Tân Việt Cách mạng đảng
-Tổ chức: TVCMĐ tập hợp những trí thức nhỏ và TN tiểu tư sản
yêu nước, hoạt động chủ yếu ở Trung kì
-Chủ trương: “đánh đổ đế quốc, thiết lập xã hội bình đẳng bác ái”
Tân Việt sớm chịu ảnh hưởng của HVNCMTN => một bộ phận
đảng viên tiên tiến đã chuyển sang hội VNCMTN
-Ý nghĩa: Góp phần thúc đẩy sự phát triển của phong trào công
nhân và các tầng lớp nhân dân Trung kì
? Việt Nam Quốc dân đảng: Sự thành lập, tổ chức, chủ trương, ý
nghĩa.
-Sự thành lập: 25/12/1927, trên cơ sở hạt nhân “Nam đồng thư
xã” (Nguyễn Thái Học, Phạm Tuấn Tài, Nguyễn Khắc Nhu)
-Tổ chức: Lỏng lẻo, cơ sở ít trong quần chúng, địa bàn hoạt động
hẹp (Bắc kì), sớm bị Pháp khủng bố
-Chủ trương: tôn chỉ của đảng không rõ rệt Đến 1929, đưa ra:
đánh đuổi TD Pháp, đánh đuổi ngôi vua, thiết lập dân quyền
-Khởi nghĩa Yên Bái:
+2/1929, ám sát trùm mộ phu Ba danh ở Hà Nội => Pháp đàn áp
+9/2/1930, K/n bùng nổ ở Yên Bái, Phú Thọ, Hải Dương, nhưng
thất bại
=>Cổ vũ lòng yêu nước, căm thù giặc của nhân dân; chấm dứt vai
trò lịch sử của GCTS và xu hướng CMTS ở Việt Nam
I - Sự ra đời và hoạt động của Ba tổ chức cách mạng.
1 - Hội Việt Nam cách mạng thanh niên -Sự ra đời: 6/1925, NAQ thành lập Hội VNCMTN mà hạt nhân là Cộng sản đoàn (2/1925)
-Mục đích: tổ chức và lãnh đạo quần chúng đoàn kết, đấu tranh để đánh đổ đế quốc Pháp và tay sai để tự cứu mình -Tổ chức và hoạt động: Cơ quan cao nhất : Tổng bộ
- Báo Thanh Niên; Những bài giảng của NAQ => Đường Kách mệnh
-Xây dựng, phát triển tổ chức trong và ngoài, đến 1929 cả nước đều có cơ sở của hội và khoảng 1700 hội viên
-Cuôí 1928, chủ trương vô sản hoá -Ý nghĩa: CNM_LN + PTCN +PTYN
2 - Tân Việt Cách mạng đảng -Sự ra đời: Hội phục Việt (7/1925) => 14/7/1928 quyết định lấy tên Tân Việt Cách mạng đảng
-Mục đích: “đánh đổ đế quốc, thiết lập xã hội bình đẳng bác ái”
-Tổ chức và hoạt động: sớm chịu ảnh hưởng của HVNCMTN, hoạt động chủ yếu ở Trung kì
-Ý nghĩa
3 - Việt Nam Quốc dân đảng và khởi nghĩa Yên Bái
-Sự ra đời: 25/12/1927, trên cơ sở hạt nhân “Nam đồng thư xã”
-Mục đích: tôn chỉ của đảng không rõ rệt Đến 1929, đưa ra: đánh đuổi TD Pháp, đánh đuổi ngôi vua, thiết lập dân quyền -Tổ chức và hoạt động: : Lỏng lẻo, cơ sở ít trong quần chúng, địa bàn hoạt động hẹp (Bắc kì), Khởi nghĩa Yên Bái -Ý nghĩa: Cổ vũ lòng yêu nước, căm thù giặc của nhân dân; chấm dứt vai trò lịch sử của GCTS và xu hướng CMTS ở Việt Nam
? Nêu những nét chính về PTCN trong những năm 1925/29 II - Phong trào công nhân và các tầng lớp nhân dân Việt
Trang 5-Trong hai năm 1926/27 đã nổ ra 27 cuộc đấu tranh của CN
-Cuối 1928, với chủ trương “vô sản hoá” => PTCN phát triển
mạnh, trở thành nòng cốt của phong trào dân tộc trong cả nước
trong hai năm 1928/29 có tới 40 cuộc đấu tranh, tiêu biểu các
cuộc bãi công của công nhân than Mạo Khê, nhà máy cưa Bến
Thuỷ, xi măng Hải Phòng, …
=>Các cuộc đấu tranh không giới hạn trong phạm vi một nhà
máy, một địa phương, một ngành mà đã bắt đầu có sự liên kết
thành phong trào chung
-Các cuộc đấu tranh của nông dân, tiểu thương, hs diễn ra ở một
số nơi Tiêu biểu là cuộc đấu tranh chống sưu cao, thuế nặng…
Nam
-Trong hai năm 1926/27 đã nổ ra 27 cuộc đấu tranh của CN -Cuối 1928, với chủ trương “vô sản hoá” => PTCN phát triển mạnh, trở thành nòng cốt của phong trào dân tộc trong
cả nước trong hai năm 1928/29 có tới 40 cuộc đấu tranh, tiêu biểu các cuộc bãi công của công nhân than Mạo Khê, nhà máy cưa Bến Thuỷ, xi măng Hải Phòng, …
=>Các cuộc đấu tranh không giới hạn trong phạm vi một nhà máy, một địa phương, một ngành mà đã bắt đầu có sự liên kết thành phong trào chung
? Bối cảnh dẫn đến sự xuất hiện các tổ chức cọng sản.
-Dưới tác động của HVNCMTN => phong trào đấu tranh của CN,
nông dân, TTS và các tầng lớp nhân dân yêu nước khác kết thành
làn sóng dân tộc dân chủ mạnh mẽ =>Yêu cầu có một chính đảng
vô sản lãnh đạo
? Sự thành lập của các tổ chức:
-Đông dương cộng sản đảng:
+3/1929, một số HV tiên tiến của HVNCMTN ở Bắc kì lập ra chi
bộ công sản đầu tiên
+5/1929, tại ĐH HVNCMTN, đại biểu Bắc kì đề nghị thành lập
ngay ĐCS nhưng không được chấp nhận
+17/6/1929, Đông Dương cộng sản đảng thành lập, thông qua
Tuyên ngôn, điều lệ, ra báo Búa Liềm
-8/1929, An Nam cộng sản đảng thành lập (nam kì), ra tờ báo Đỏ
-9/ 1929, Đông Dương cộng sản liên đoàn thành lập (trung kì)
=>Sự ra đời các tổ chức cộng sản là mọt xu thế khách quan
Những hoạt động riêng rẽ của các tổ chức => trở ngại cho CMVN
? Hoàn cảnh diễn ra HN thành lập Đảng
-phong trào đấu tranh…
-sự ra đời và hoạt đông của các tổ chức
=>yêu cầu có một đảng cộng sản thống nhất
-NAQ chủ trì HN diễn ra từ 6/1/1930, tại Hương Cảng, có mặt đại
biểu của Đông Dương cộng sản đảng và An Nam cộng sản
? Nội dung Hội nghị:
+Hợp nhất các tổ chức cộng sản thành một đảng duy nhất lấy tên
là Đảng cộng sản Việt Nam
+Thông qua chính cương vắn tắt, sách lược vắn tắt…của Đảng
+Bầu BCHTW lâm thời
? Nội dung chính cương vắn tắt, sách lược vắn tắt, NAQ khởi
thảo
+Tính chất: tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để
đi tới xã hội cộng sản”
+N Vụ: đánh đổ đế quốc Pháp, bọn P kiến và tư sản phản CM
+Mục tiêu: Làm cho nước Việt Nam độc lập tự do; lập chính phủ
công nông binh, tổ chức quân đội công nông; tịch thu hết sản
nghiệp lớn của đế quốc; tịch thu ruộng đất của đế quốc và bọn
phản cách mạng chia cho dân cày nghèo, tiến hành CM R đất,
+LLCM: công, nông, TTS, trí thức; còn đối với phú nông, trung,
tiểu địa chủ và tư sản thì lợi dụng hoặc trung lập, đồng thời phải
liên lạc với các dân tộc bị áp bức và vô sản thế giới
+Đảng cộng sản Việt nam lãnh đạo
=>Là cương lĩnh CMGPDT sáng tạo, kết hợp đúng đắn về vấn đề
dân tộc và vấn đề giai cấp Độc lập và tự do là tư tưởng cốt lõi
của cương lĩnh này.
-24/2/1930, Đông Dương cộng sản liên đoàn gia nhập Đảng cộng
sản Việt Nam
II - Đảng cộng sản Việt Nam ra đời.
1 - Sự xuất hiện các tổ chức cộng sản năm 1929 -Bối cảnh:
-Sự thành lập:
+Đông Dương cộng sản đảng (17/6/1929) +An Nam cộng sản đảng (8/1929) +Đông Dương cộng sản liên đoàn (9/1929)
=>Sự ra đời 3 tổ chức cộng sản là một xu thế khách quan Tuy nhiên sự hoạt động riêng rẽ =>Trở ngại cho CMVN
2 - Hội nghị thành lập Đảng cộng sản Việt Nam
- Hoàn cảnh:
+ phong trào đấu tranh…
+ sự ra đời và hoạt đông của các tổ chức
=>NAQ chủ trì HN diễn ra từ 6/1/1930, tại Hương Cảng
- Nội dung HN: + Đinh tên Đảng cộng sản Việt Nam + Thông qua chính cương vắn tắt, sách lược vắn tắt…của Đảng
+ Bầu BCHTW lâm thời
- Nội dung cương lĩnh: + Đường lối chiến lược
+ Nhiệm vụ cách mạng
+ Mục tiêu cách mạng
+ Lực lượng cách mạng
+ Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo
=>Là cương lĩnh CMGPDT sáng tạo, kết hợp đúng đắn về vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp Độc lập và tự do là tư tưởng cốt lõi của cương lĩnh này.
-Ý nghĩa:
-Đảng ra đời là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mac-lenin với PTCN và PTYN ở Việt Nam
-Đảng ra đời là bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử CMVN Từ đây CMVN thuộc quyền lãnh đạo tuyệt đối của Đảng cộng
Trang 6? Ý nghĩa của việc thành lập Đảng:
-Đảng ra đời là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa
Mac-lenin với PTCN và PTYN ở Việt Nam
-Đảng ra đời là bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử CMVN Từ đây
CMVN thuộc quyền lãnh đạo tuyệt đối của Đảng cộng sản VN
-Đảng ra đời là sự chuẩn bị tất yếu đầu tiên có tính quyết định cho
những bước phát triển nhảy vọt mới trong lịch sử phát triển của
dân tộc Việt Nam
sản VN
-Đảng ra đời là sự chuẩn bị tất yếu đầu tiên có tính quyết định cho những bước phát triển nhảy vọt mới trong lịch sử phát triển của dân tộc Việt Nam
3/ Sơ kết
-Lập bảng so sánh ba tổ chức cách mạng: HVNCMTN, TVCMD và Quốc dân đảng theo mẫu: thời gian thành lập, lãnh đạo, lực lượng, nhiệm vụ, xu hướng phát triển Nhận xét vai trò của HVNCMTN
-Tại sao có sự đấu tranh giữa 2 khuynh hướng khác nhau xung quanh vấn đề thành lập Đảng cộng sản Việt Nam
-Nắm chắc : hoàn cảnh, nội dung HN, nội dung chính cương…., và Ý nghĩa thành lập Đảng
4/ Bài tập, dặn dò
-Làm bài tập và trả lời các câu hỏi trong sgk của bài 15, xem trước bài 16
Trang 7Chương II VIỆT NAM TỪ NĂM 1930 ĐẾN NĂM 1945 (6 tiết)
Tuần 15 – tiết 29
Bài 16 Phong trào cách mạng 1930 - 1935
A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC
-Nắm được tình hình Việt Nam trong cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929/33; Thấy được phong trào 1930/35 dưới sự lãnh đạo của Đảng trình bày được sơ lược về phong trào và đỉnh cao là Nghệ - Tỉnh, chính quyền xô viết; ý nghĩa của phong trào
-Rèn luyện kĩ năng xác định kiến thức cơ bản cần nắm vững; biết so sánh, phân tích, đánh giá sự kiện
-Niềm tự hào về sự nghiệp đấu tranh dưới sự lãnh đạo của Đảng => niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng
B/ THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC
-Lược đồ phong trào xô viết Nghệ - Tỉnh và tranh ảnh liên quan
C/ TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC
1/ Kiểm tra bài cũ (không kiểm tra)
2/ Tổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp
? Em hãy cho biết vài nét về tình hình Việt Nam trong những
năm 1929/33.
-Kinh tế: khủng hoảng từ nông nghiệp, gạo sụt giá =>R.đất bỏ
hoang Công nghiệp trì trễ, xuất khẩu đình đốn => Khan hiếm
hàng, giá đắt
-XH: nạn đói, công nhân, công chức bị sa thải, thợ thủ công mất
việc, nông dân bị sưu cao thuế năng, nhà buôn đóng cửa, TSDT bị
chèn ép,
=> DTVN >< TD Pháp; nông dân >< địa chủ gay gắt
-K/n Yên Bái thất bại; Pháp khủng bố trắng
? Em hãy trình bày sơ lược về phong trào cách mạng 1930/31.
-Từ tháng 2 – 4/1930, nhiều cuộc đấu tranh của công nhân đòi
tăng lương giảm giờ làm, nông dân đòi giảm sưu thuế và xuất
hiện khẩu hiệu chính trị “Đả đảo chủ nghĩa đế quốc! Đả đảo
phong kiến”…
-Từ tháng 5, trên cả nước bùng nổ nhiều cuộc đấu tranh nhân
ngày 1/5 => đánh dấu bước ngoặt : Công – nông sát cánh bên
nhau, thể hiện tinh thần quốc tế
-Tháng 6,7,8 phong trào công nông và các tầng lớp khác nổ ra
kháp cả nước
-Tháng 9, phong trào lên cao nhất ở Nghệ - Tĩnh tiêu biểu là cuộc
biểu tình của nông dân Hưng Nguyên (12/9) kéo về Vinh đưa yêu
sách Cuộc biểu tình bị TD Pháp dìm trong biển máu: 217 người
chết, 125 người bị thương Quần chúng tiếp tục đấu tranh, hệ
thống chính quyền thực dân, phong kiến ở nhiều xã, thôn tê liệt,
tan rã Đảng uỷ các xã, thôn lập chính quyền của dân_Xô Viết
? Tại sao nói chính quyền Xô viết ở Nghệ - Tĩnh là chính quyền
của dân, do dân, vì dân (bối cảnh thành lập, các chính sách)
-Chính trị, quần chúng được tự do tham gia hoạt động trong các
đoàn thể cách mạng tự do hội họp Các đội tự vệ đỏ và TAND
được thành lập
-Kinh tế: chia R đất cho dân, bãi bỏ thuế thân, thuế chợ, ; xoá nợ
cho người nghèo; lập các tổ chức nông dân giúp đỡ nhau sản xuất
-Vh –Xh: mở lớp dạy chữ quốc ngữ, xoá bỏ các tệ nạn xã hội, bài
trừ mê tín dĩ đoan; trật tự an ninh được giữ vững,…
=>Tuy chỉ tồn tại trong thời gian 4-5 tháng, nhưng Xô Viết đã tỏ
rõ là chính quyền của dân, do dân, vì dân
? Nội dung cơ bản của Hội nghị lần 1 BCHTW lâm thời của
Đảng cộng sản Việt Nam (10/1930)
-Hs dựa vào sgk trả lời - tự ghi
I - Việt Nam trong những năm 1929 – 1933
-Kinh tế: bước vào khủng hoảng suy thoái -Xã hội: + Đời sống của hầu hết các tầng lớp cực khổ
=> DTVN >< TD Pháp; nông dân >< địa chủ gay gắt + K/n Yên bái thất bại, TD Pháp thực hiện khủng bố trắng + Đảng ra đời kịp thời lãnh đạo nhân dân đấu tranh
II - Phong trào cách mạng 1930 – 1931 với đỉnh cao Xô viết Nghệ - Tĩnh.
1 - Phong trào cách mạng 1930/31
- Từ 2 -4/1930, nhiều cuộc đấu tranh của CN, nông dân đòi quyền lợi kinh tế, xuất hiện khẩu hiệu chính trị
-1/5, công – nông sát cánh bên nhau đấu tranh => tinh thần đoàn kết quốc tế
-Tháng 6,7,8 phong trào công nông và các tầng lớp khác nổ
ra kháp cả nước
- Tháng 9, phong trào lên cao nhất ở Nghệ - Tĩnh tiêu biểu là cuộc biểu tình của nông dân Hưng Nguyên (12/9) kéo về Vinh đưa yêu sách
=> hệ thống chính quyền thực dân, phong kiến ở nhiều xã, thôn tê liệt, tan rã Đảng uỷ các xã, thôn lập chính quyền của dân_Xô Viết
2 - Xô viết Nghệ - Tĩnh
Chính trị Kinh tế Văn hoá – xã hội
=>Nhận xét: Xô Viết Nghệ - Tĩnh thực sự là chính quyền của dân, do dân, vì dân
3 - Hội nghị lần thứ nhất BCHTW lâm thời Đảng cộng sản Việt Nam (10 – 1930).
-Nội dung HN: +Đổi tên Đảng cộng sản Việt Nam thành Đảng cộng sản Đông Dương
Trang 8? Nội dung cơ bản của Luận cương chính trị
+Đường lối chiến lược: cách mạng tư sản dân quyền, tiến lên con
đường XHCN
+Nhiệm vụ: đánh đổ phong kiến và đánh đổ đế quốc
+Lực lượng : công - nông
+Lãnh đạo: Đảng cộng sản Đông Dương
+Nêu rõ hình thức và PP đấu tranh, mqh giữa cách mạng Đông
Dương và cách mạng thế giới
? Em có nhận xét gì về nội dung Luận cương chính trị do Trần
Phú soạn thảo và nội dung chính cương vắn tắt, sách lược vắn
tắt do NAQ khởi thảo
-Luận cương chưa nêu được mâu thuẫn chủ yếu của XH Đông
Dương, không đưa ngọn cờ dân tộc lên hàng đầu mà nặng về đấu
tranh giai cấp và cách mạng R đất; đánh giá không đúng khả
năng cách mạng của tầng lớp TTS, khả năng chống ĐQvà PK ở
mức độ nhất định của GCTSDT, khả năng lôi kéo một bộ phận
trung, tiểu địa chủ tham gia mặt trận thống nhất chống đế quốc và
tay sai
+Thông qua Luận cương của Đảng do Trần Phú khởi thảo +Bầu BCHTW chính thức – đ/c Trần Phú làm TBT
-Nội dung Luận cương chính trị: +Đường lối chiến lược: cách mạng tư sản dân quyền, tiến lên con đường XHCN
+Nhiệm vụ: đánh đổ phong kiến và đánh đổ đế quốc +Lực lượng : công - nông
+Lãnh đạo: Đảng cộng sản Đông Dương +Nêu rõ hình thức và PP đấu tranh, mqh giữa cách mạng Đông Dương và cách mạng thế giới
=>Hạn chế:
4 Ý nghĩa, bài học của phong trào cách mạng 1930/31 a)Ý nghĩa
-Khẳng định đường lối đúng đắn của Đảng, quyền lãnh đạo của Đảng
-Hình thành khối liên minh công nông
-Đảng trở thành phân bộ độc lập, trực thuộc QTCS
-Là cuộc tập dượt lần đầu tiên
b) Bài học:
-Về công tác tư tưởng, xây dựng khối liên minh công nông
và mặt trận thống nhất, về tổ chức, lãnh đạo quần chúng
? Tình hình cách mạng VN trong cuộc khủng bố trắng
-Cuộc khủng bố trắng => hầu hết cán bộ đảng viên bị bắt
? Thủ đoạn của Pháp: CT: tăng số đại diện người Việt vào cơ
quan lập pháp; KT: cho người bản xứ tham gia đấu thầu một số
công trình công cộng; VH – XH: tổ chức lại 1 số trường cao đẳng,
lợi dụng tôn giáo chia rẽ khối đoàn kết
-Năm 1932, Ban lãnh đạo TW ra chương trình hành động: đòi
quyền tự do dân chủ, đòi thả tù chính trị, bãi bỏ các thứ thuế bất
công, phát triển các đoàn thể (hội cấy, hiếu hỉ, đọc sách => đầu
1935, các tổ chức Đảng và phong trào quần chúng được phục hồi
? Đại hội lần 1 của Đảng có những nội dung gì, ý nghĩa
-Từ 27 =>31/3/1935, ĐH1 của Đảng họp tại Ma Cao
-Nội dung:
+Nhiệm vụ: củng cố, phát triển Đảng, tranh thủ quần chúng rộng
rãi, chống chiến tranh đế quốc
+Thông qua NQ, Điều lệ Đảng
+Bầu BCHTW, Lê Hồng Phong làm TBT
-Ý nghĩa: Đánh dấu Đảng dã khôi phục được hệ thống tổ chức từ
TƯ =>ĐP và các tổ chức quần chúng
III - Phong trào cách mạng trong những năm 1932/35
1 - Cuộc đấu tranh phục hồi phong trào cách mạng
-Cuộc khủng bố trắng => hầu hết cán bộ đảng viên bị bắt -Pháp sử dụng thủ đoạn mị dân, lừa bịp
-Năm 1932, Ban lãnh đạo TW ra chương trình hành động: đòi quyền tự do dân chủ, đòi thả tù chính trị, bãi bỏ các thứ thuế bất công, phát triển các đoàn thể (hội cấy, hiếu hỉ, đọc sách => đầu 1935, các tổ chức Đảng và phong trào quần chúng được phục hồi
2 - Đại hội đại biểu lần thứ nhất Đảng cộng sản Đông Dương (3 – 1935)
-Từ 27 =>31/3/1935, ĐH1 của Đảng họp tại Ma Cao -Nội dung:
+Nhiệm vụ: củng cố, phát triển Đảng, tranh thủ quần chúng rộng rãi, chống chiến tranh đế quốc
+Thông qua NQ, Điều lệ Đảng +Bầu BCHTW, Lê Hồng Phong làm TBT -Ý nghĩa: Đánh dấu Đảng dã khôi phục được hệ thống tổ chức từ TƯ =>ĐP và các tổ chức quần chúng
3/ Sơ kết
-Nắm được nguyên nhân bùng nổ, sơ lược diễn biến của phong trào 1930/31, các chính sách của Xô viết
-Nội dung cơ bản của Luận cương chính trị, so sánh với chính cương
-Nội dung, ý nghĩa Đại hội 1 của Đảng
4/ Bài tập, dặn dò
-Làm bài tập và trả lời các câu hỏi trong sgk của bài 16, xem trước bài 17
Hữu Văn Quyền
Trang 9Tuần 15 – tiết 30
A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC
-Nắm được những tác động => Phong trào bùng nổ; mục tiêu, khẩu hiệu, hình thức và PPĐT mới; kết quả, ý nghĩa
-Rèn luyện kĩ năng phân tích, đánh giá các sự kiện, hiện tượng lịch sử
-Bồi dưỡng niêm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, hăng hái tham gia phong trào cách mạng do Đảng lãnh đạo
B/ THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC
- Tài liệu tham khảo: Giáo trình lịch sử việt nam, các tác phẩm văn học liên quan có trong chương trình PTTH
C/ TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC
1/ Kiểm tra bài cũ
? Nội dung cơ bản của Luận cương chính trị Em có nhận xét gì về những nội dung đó
2/ Tổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp
? Hoàn cảnh diễn ra phong trào dân tộc dân chủ
-Thế giới:
+Chủ nghĩa phát xít Đức, Italia, Nhật ráo riết chạy đua VT, chuẩn
bị CTTG
+7/1935, ĐH7 QTCS xác định: kẻ thù CNPX, Nvụ: chống Pxít,
M.tiêu: Dân chủ, hoà bình, thành lập Mặt trận nhân dân rộng rãi
+6/1936, CP Mặt trận nhân dân lên cầm quyền ở Pháp, thi hành
một số chính sách tiến bộ ở thuộc địa
-Trong nước:
+Chính sách của Pháp có 1 số thay đổi: luật bầu cử, ân xá tù CT,
+Nhiều đảng phái chính trị hoạt động
+Kinh tế: tăng cường tước đoạt R.đất lập đồn điền cao su, lúa…;
đẩy mạnh khai thác mỏ, độc quyền bán thuốc phiện, rượu, muối,
+Đời sống các tầng lớp cực khổ, trừ đại địa chủ, TSMB
I - Tình hình thế giới và trong nước
- Tình hình thế giới.
Phát xít Đức, Italia, Nhật chuẩn bị CTTG; 7/35, ĐH7 QTCS
đề ra nhiệm vụ mới; 6/36 MTND Pháp lên nắm quyền
- Tình hình trong nước
+ Chính sách pháp có sửa đổi: luật bầu cử, ân xá tù chính trị + Kinh tế: tăng cường tước đoạt R đất, đẩy mạnh khai mỏ, tăng cường bóc lột bằng thuế
+ XH: Đời sông của đa số nhân dân khó khăn, cực khổ
=> DTVN >< TP Pháp, tay sai gay gắt
? Nội dung của HNBCHTW Đảng 7/36
-HN diễn ra tại Thượng Hải, Lê Hồng Phong chủ trì
-HN xác định:
+N.vụ trực tiếp, trước mắt: chống chế độ phản động thuộc địa,
chống PX, chống CT
+M.tiêu: Đòi tự do, dân chủ, dân sinh, cơm áo, hoà bình
+PPĐT: kết hợp: công khai, bí mật, hợp pháp, bất hợp pháp
+Mặt trận: MTTNNDPĐ ĐD , đến 3/38 đổi thành MTTNDCĐD
-Nội dung trên được bổ sung phát triển qua các HNTW các năm
1937, 1938
? Em có nhận xét gì về chủ trương của Đảng (đưa N.vụ Dân chủ
lên trên N.vụ dân tộc)
=>Như vậy: xuất phát từ tình hình thế giới, trong nước và nội
dung HNBCHTW 7/36 là nguyên nhân =>Phong trào bùng nổ.
? Chứng minh phong trào diễn ra dưới nhiều hình thức phong
phú
-Đấu tranh đòi quyền tự do, dân chủ, dân sinh:
+8/36, phong trào ‘Đông Dương đại hội” => buộc Pháp phải giải
quyết một phần yêu sách của nhân dân như: nới rộng quyền xuất
bản báo chí, tự do đi lại, thả một số tù chính trị,…
+Đầu 1937, Đảng tổ chức quần chúng “đón rước” phái viên và tên
toàn quyền mới xứ Đông Dương =>Nhằm biểu dương lực lượng,
đòi dân sinh dân chủ
+1/5/38, hơn 2,5 vạn người mít tinh tại khu Đấu xảo đòi thi hành
luật lao động, chống phát xít, chiến tranh, giảm thuế, chống nạn
sinh hoạt đắt đỏ,
-Đấu tranh nghị trường: Lợi dụng khả năng hợp để tham gia tranh
cử, đưa người của Mặt trận vào Viện Dân biểu, Hội đồng kinh tế
II - Phong trào dân chủ 1936 – 1939
1 - Hội nghị BCHTW Đảng cộng sản Đông Dương 7/1936
- Diễn ra tại Thượng Hải vào 7/36, do Lê Hồng Phong chủ trì, đã xác định: nhiệm vụ, mục tiêu, PPĐT và hình thức mặt trận cho thời kì đấu tranh mới
2 - Những phong trào đấu tranh tiêu biểu
- Đấu tranh đòi các quyền tự do, dân sinh, dân chủ +8/36, phong trào Đông Dương ĐH …
+Đầu 1937, “đón rước” phái viên và tên toàn quyền Đông Dương…
+1/5/38, mít tinh tại khu Đấu Xảo Hà nội…
- Đấu tranh nghị trường:
Lợi dụng khả năng hợp để tham gia tranh cử, đưa người của Mặt trận vào Viện Dân biểu, Hội đồng kinh tế lí tài Đông Dương và Hội đồng quản hạt
Trang 10lí tài Đông Dương và Hội đồng quản hạt Nhằm vạch trần chính
sách chính sách thuộc địa , bảo vệ quyền lợi cho nhân dân
-Đấu tranh trên lĩnh vực báo chí: báo công khai: Tiền phong, Dân
chúng, Lao động, Tin tức, …sách chính trị - lí luận, các tác phẩm
văn học hiện thực phê phán, thơ cách mạng đã được xuất bản =>
đông đảo tầng lớp nhân dân được giác ngộ về con đường cách
mạng của Đảng
- Đấu tranh trên lĩnh vực báo chí:
báo công khai: Tiền phong, Dân chúng, Lao động, Tin tức,
3 - Ý nghĩa và bài học
-Là phong trào quần chúng rộng lớn, có tổ chức, dưới sự lãnh đạo của Đảng
-Quần chúng nhân dân được giác ngộ về chính trị, tham gia vào Mặt trận thống nhất và trở thành lực lượng chính trị hùng hậu của cách mạng
-Đội ngũ cán bộ, đảng viên được rèn luyện và trưởng thành -Là cuộc tập dượt thứ 2
-Để lại nhiều bài học về: xây dựng mặt trận thống nhất, về đấu tranh công khai, hợp pháp
3/ Sơ kết
? Hội nghị BCHTW 7/1936 diễn ra trong bối cảnh lịch sử như thế nào, nội dung của Hội nghị.
? Tóm tắt diễn biến của phong trào cách mạng 1936/39.
? Ý nghĩa và bài học của phong trào trên.
4/ Bài tập, dặn dò
-Làm bài tập và trả lời các câu hỏi trong sgk của bài 16, xem các bài đã học LSVN tiết 31 làm bài tập và kiểm tra 15p
Hữu Văn Quyền
