Đây là bộ đề và đáp án thi chọn học sinh giỏi môn SInh học lớp 8 cấp huyện từ năm học 20142015 đến năm học 20182019. Bộ đề có sự phân hóa học sinh theo từng mức độ, có dạng câu hỏi nhận biết, thông hiểu và vận dụng cao. Đề có rất nhiều câu hỏi hay và có sự phân hóa cao để lựa chọn được học sinh có năng khiếu thực sự.
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
MÔN THI: SINH HỌC
Thời gian: 150 phút (Không kể thời gian phát đề)
(Đề này có 06 trang)
ĐIỂM KẾT LUẬN CỦA BÀI
Chữ ký xác nhận của giám khảo
Giám khảo số 1
Giám khảo số 2
Học sinh làm bài trực tiếp trên bản đề thi này .
Câu 1: (2 điểm) Vì sao hô hấp và quang hợp là 2 quá trình trái ngược nhau nhưng
lại có quan hệ chặt chẽ với nhau?
Câu 2: (1,75 điểm)
a)Cá voi có quan hệ họ hàng gần với hươu sao hơn hay với cá chép hơn? Vì sao?b) Vì sao số lượng trứng trong mỗi lứa đẻ của cá chép lên đến hàng vạn? Ý nghĩa?
Câu 3: (4 điểm)
a) Phân tích những đăc điểm tiến hoá của hệ cơ người (so với động vật) thể hiện
sự thích nghi với tư thế đứng thẳng và lao động?
b) Một người kéo một vật nặng 10 kg từ nơi thấp lên độ cao 8m Vậy công của cơsinh ra là bao nhiêu?
c) Em thường có thói quen thuận bên phải nên khi vác, xách vật nặng em cũngthường dùng vai phải, tay phải nhiều hơn Điều này có nên không? Tại sao?
Câu 5: (2,5 điểm) Có 4 người An, Bình, Cường và Dũng nhóm máu khác nhau.
Lấy máu của An hoặc Cường truyền cho Bình thì không xảy ra tai biến Lấy máu củaCường truyền cho An hoặc lấy máu của Dũng truyền cho Cường thì xảy ra tai biến Tìmnhóm máu của mỗi người?
Câu 6: (2,25 điểm)
a) Bản chất của sự hô hấp ngoài và hô hấp trong là gì?
b) Giải thích cơ sở sinh lý của tiếng khóc chào đời?
Câu 7: (3,75 điểm)
Trang 2a) Cho các sơ đồ chuyển hóa sau.
1- Tinh bột Mantôzơ 2- Mantôzơ Đường đơn
3- Prôtêin chuỗi dài Prôtêin chuỗi ngắn 4- Lipit Glyxêrin và axit béo.Hãy cho biết các sơ đồ chuyển hóa trên xẩy ra ở những bộ phận nào trong ống tiêu hóa?b) Trình bày cấu tạo của ruột non phù hợp với chức năng mà nó đảm nhận?
c) Chất dinh dưỡng được vận chuyển từ ruột về tim bằng những con đường nào?Vai trò của gan trong sự vận chuyển các chất về tim
d) Vì sao khi mắc các bệnh về gan thì làm giảm khả năng tiêu hóa?
Cán bộ coi thi không được giải thích gì thêm.
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
CHIÊM HOÁ ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI THCS HƯỚNG DẪN CHẤM
Trang 3* Hô hấp và quang hợp là hai quá trình trái ngược nhau vì:
- Quang hợp là quá trình tổng hợp chất hữu cơ, tích luỹ năng lượng từ
CO2 và nước nhờ có diệp lục và sử dụng ánh sáng,
- Còn hô hấp là quá trình sử dụng O2 phân giải chất hữu cơ giải phóng
năng lượng cung cấp cho các hoạt động sống của cơ thể, đồng thời thải
ra khí CO2 và nước
* Hai quá trình này liên quan chặt chẽ với nhau:
- Hô hấp sẽ không thực hiện được nếu không có chất hữu cơ do quang
hợp tạo ra
- Ngược lại, quang hợp cũng không thể thực hiện được nếu không có
năng lượng do qua trình hô hấp giải phóng ra
0,50,5
0,50,5
2
(1,75 đ)
a) Cá voi có quan hệ gần với hươu sao hơn Vì:
- Cá voi thuộc lớp Thú bắt nguồn từ nhánh có gốc cùng với hươu sao,
khác hẳn so với cá chép thuộc lớp cá xương
- Cá voi đẻ con và nuôi con bằng sữa mẹ
b) Số lượng trứng trong mỗi lứa đẻ của cá chép lên đến hàng vạn vì:
- Cá chép thụ tinh ngoài
- Tỉ lệ tinh trùng gặp được trứng ít
- Trứng có thể bị kẻ thù ăn, điều kiện môi trường có thể không phù hợp
* Ý nghĩa: Giúp duy trì và bảo vệ nòi giống
0,250,250,25
0,250,250,250,25
3
(4 đ)
a) Những đặc điểm tiến hoá của hệ cơ người thích nghi với tư thế đứng
thẳng và lao động:
- Thể hiện qua sự phân hoá ở cơ chi trên và tập trung ở cơ chi dưới:
+ Cơ chi trên phân hoá thành các nhóm cơ phụ trách những cử động linh
hoạt của bàn tay, ngón tay đặc biệt là cơ ngón cái rất phát triển
+ Cơ chi dưới có xu hướng tập trung thành nhóm cơ lớn, khoẻ (như cơ
mông, cơ đùi, cơ bắp)
=> Giúp cho sự vận động di chuyển (chạy, nhảy ) thoải mái và giữ cho
cơ thể có tư thế thăng bằng trong dáng đứng thẳng
- Ngoài ra, ở người còn có cơ vận động lưỡi phát triển giúp cho vận động
ngôn ngữ nói
- Cơ nét mặt mặt phân hoá giúp biểu hiện tình cảm qua nét mặt
b) Gọi công sinh ra của cơ để kéo vật là A
Ta có: A = F.s
- Theo bài ra ta có: 10 kg thì trọng lượng F = 100N
- Thay vào ta có: A = 100.8 = 800 (J)
c) Điều này không nên.Vì các em ở lứa tuổi học sinh, bộ xương đang
phát triển, khi vác xách vật nặng, em phải phân phối đều cho hai bên để
bộ xương phát triển cân đối, tránh bị lệch xương, ảnh hưởng xấu đến sức
khoẻ
0,50,50,50,5
0,50,250,250,250,250,5
Trang 4(3,75 đ)
a) Khái niệm: Miễn dịch nhân tạo là con người có thể gây cho cơ thể có
khả năng miễn dịch (không bị mắc một bệnh nào đó) bằng cách tiêm
chủng phòng bệnh
* Có hai loại miễn dịch nhân tạo:
- Miễn dịch chủ động: Tiêm vào cơ thể những vi khuẩn gây bệnh đã
được làm yếu đi hoặc một số chất độc của vi khuẩn đó tiết ra Cơ thể
con người khi được tiêm vào sẽ tạo ra một kháng thể có khả năng kháng
độc dự trữ, khi có loại vi khuẩn đó xâm nhập vào cơ thể thì chúng sẽ bị
tiêu diệt
- Miễn dịch thụ động: Là con người tạo ra những chất kháng thể các loại
bệnh để tiêm vào cơ thể người Chất kháng thể này được lấy từ huyết
thanh của những con vật (ngựa, thỏ, chuột,…) được gây bệnh bằng cách
tiêm vi khuẩn gây bệnh đã được làm yếu vào các con vật để tạo ra chất
kháng lại bệnh này
* Virut HIV là nguyên nhân gây ra bệnh AIDS
- Đến nay vi rút HIV chưa có loại thuốc đặc trị vì vậy cơ thể không tạo
ra chất đề kháng để tiêu diệt loại vi rút này
- HIV tấn công ngay vào bạch cầu Limpo T gây rối loạn chức năng
miễn dịch của bạch cầu này dẫn tới hội chứng suy giảm miễn dịch (cơ
thể mất khả năng chống lại các vi khuẩn, virut và thường chết bởi các
bệnh cơ hội do các vi khuẩn, virut khác gây ra như bệnh lao, bệnh
sởi )
- Cách phòng chống HIV:
+ Không tiêm trích bừa bãi và dùng chung bơm kim tiêm, truyền máu
+ Không quan hệ tình dục bừa bãi, quan hệ một vợ một chồng, dùng bao
cao su khi quan hệ tình dục
+ Khi mẹ bị nhiễm HIV không nên sinh con vì mẹ sẽ truyền sang con
b) Tiêm thuốc ngừa lao là tiêm vi trùng lao đã bị làm yếu đi, không đủ
khả năng gây bệnh Vì:
Khi thuốc ngừa lao vào cơ thể làm cho cơ thể tạo kháng thể trong máu
Khi vi trùng lao từ môi trường xâm nhập vào cơ thể, cơ thể đã có sẵn
kháng thể chống lao, diệt vi trùng lao nên ta không bị bệnh lao
0,50,5
0,5
0,250,5
0,250,25
0,250,250,5
5
(2,5 đ)
Nhóm máu của mỗi người như sau:
- Vì mỗi người có nhóm máu khác nhau mà Bình nhận được máu của
An và Cường không xảy ra tai biến Vậy máu của Bình là AB
- Máu của Cường chuyền cho An xảy ra tai biến chứng tỏ Cường không
phải nhóm máu O
- Lấy máu của Dũng truyền cho Cường củng xảy ra tai biến chứng tỏ
Dũng không phải nhóm máu O
- Vậy An phải mang nhóm máu O
- Nhóm máu của Cường và Dũng xảy ra một trong 2 khả năng sau:
+ Hoặc Cường nhóm máu B, còn Dũng nhóm máu A
+ Hoặc Dũng nhóm máu B, còn Cường nhóm máu A
0,50,50,50,5
0,250,25
6
(2,25 đ)
a) Hô hấp ngoài và hô hấp trong
- Hô hấp ngoài:
Trang 5+ Sự thở ra và hít vào (thông khí ở phổi)
+ Trao đổi khí ở phổi: O2 khuếch tán từ phế nang vào máu
CO2 khuếch tán từ máu vào phế nang
- Hô hấp trong
+ Trao đổi khí ở tế bào: CO2 khuếch tán từ tế bào vào máu
O2 khuếch tán từ máu vào tế bào
b) Cơ sở sinh lí của tiếng khóc chào đời
- Đứa trẻ khi chào đời bị cắt bỏ dây rốn lượng CO2 thừa ngày càng
nhiều trong máu sẽ kết hợp với nước tạo thành H2CO3=>ion H+ tăng =>
Kích thích trung khu hô hấp hoạt động, tạo ra động tác hít vào, thở ra
Không khí đi ra tràn qua thanh quản tạo nên tiếng khóc chào đời
0,250,250,25
0,250,250,50,5
7
(3,75 đ)
a) Sơ đồ chuyển hoá:
1- Xẩy ra ở miệng, dạ dày thời gian đầu và ruột non
2- Xẩy ra ở ruột non
3- Xẩy ra ở dạ dày
4- Xẩy ra ở ruột non
b) Cấu tạo của ruột non:
- Hình ống, dài 2,8 - 3m là điều kiện để thức ăn ở lại lâu giúp quá trình
tiêu hoá và hấp thụ triệt để
- Thành gồm 4 lớp , lớp niêm mạc có các nếp gấp với các lông ruột và
các lông cực nhỏ tổng bề mặt bên trong tăng lên 400–500m2
- Là nơi hộ tụ của nhiều tuyến tiêu hoá tiêu hoá triệt để thức ăn
- Có mạng mao mạch máu và mao mạch bạch huyết dày đặc phân bố tới
từng lông ruột
c) Chất dinh dưỡng về tim bằng hai con đường:
- Qua đường bạch huyết gồm các vitamin tan trong dầu và 70% lipit
về tĩnh mạch chủ trên Tim
- Qua đường máu gồm toàn bộ các chất khác và 30% lipit gan tim
- Vai trò của gan trong sự vận chuyển các chất về tim:
+ Điều hoà nồng độ các chất dinh dưỡng (glucô, a.amin ) trong máu ở
mức ổn định, phần dư sẽ chuyển thành dạng dự trữ hoặc thải bỏ
+ Khử độc
d) Khi mắc các bệnh về gan thì làm giảm khả năng tiêu hóa Vì:
- Dịch mật do gan tiết ra tạo môi trường kiềm giúp đóng mở cơ vòng
môn vị điều khiển thức ăn từ dạ dày xuống ruột và tạo môi trường kiềm
cho enzim tiêu hoá hoạt động Góp phần tiêu hoá và hấp thụ mỡ
- Khi bị bệnh về gan làm giảm khả năng tiết mật, dẫn đến giảm khả
năng tiêu hoá
0,250,250,250,250,250,25
0,250,25
0,250,250,250,250,50,25
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
CHIÊM HÓA ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN LỚP 8 THCS - NĂM HỌC 2015-2016
Trang 6Số phách (do Trưởng BGK chấm thi ghi) :
MÔN THI: SINH HỌC
Thời gian: 120 phút (Không kể thời gian phát đề)
(Đề này có 08 trang)
ĐIỂM KẾT LUẬN CỦA BÀI
Chữ ký xác nhận của giám khảo
Giám khảo số 1
Giám khảo số 2
Học sinh làm bài trực tiếp trên bản đề thi này .
Câu 1: (2 điểm) Nhận xét sự tiến hóa của cơ quan sinh sản của các nhóm thực vật
từ Rêu, Quyết, Hạt trần đến Hạt kín?
Câu 2: (2 điểm)
a) Vì sao trâu, bò nước ta mắc bệnh sán lá gan nhiều?
b) Dơi có những đặc điểm cấu tạo thích nghi với đời sống bay như thế nào?
-(Dấu: (+) là phản ứng dương tính, hồng cầu bị ngưng kết; Dấu: (-) là phản ứng âm
tính, hồng cầu không bị ngưng kết).
Hãy xác định nhóm máu của 4 người trên?
Trang 7Câu 6: (3,25 điểm)
Một học sinh THCS 14 tuổi có nhu cầu tiêu dùng năng lượng mỗi ngày là2200kcalo, trong số năng lượng đó prôtêin chiếm 19%, lipit chiếm 13% còn lại làgluxit Tính tổng số gam prôtêin, lipit, gluxit cung cấp cho cơ thể trong một ngày?
Biết rằng: 1gam prôtêin ôxi hóa hoàn toàn, giải phóng 4,1kcal, 1gam lipit 9,3kcal,1gam gluxit 4,3kcal
Câu 7: (3 điểm)
a) Vì sao gọi là điểm vàng, điểm mù? Tại sao có một số người không nhìn rõ lúchoàng hôn?
b) Tại sao khi ánh sáng yếu mắt ta không phân biệt được màu sắc của vật?
Cán bộ coi thi không được giải thích gì thêm.
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
Trang 8(Hướng dẫn chấm có 03 trang)
1
(2 đ)
* Các nhóm thực vật từ Rêu, Quyết, Hạt trần đến Hạt kín đều gồm
những thực vật sống chủ yếu ở trên cạn Sinh sản bằng bào tử hoặc
bằng hạt
* Tuy nhiên, ở từng nhóm thực vật có mức độ phân hóa và phức tạp
khác nhau:
- Rêu, Quyết là những thực vật chưa có hoa, chúng sinh sản bằng bào
tử Đối với Rêu thì bào tử hình thành sau thụ tinh còn Quyết bào tử
hình thành trước thụ tinh
- Hạt trần và Hạt kín là những thực vật đã có hạt, phôi nằm trong hạt lấy
chất dinh dưỡng từ hạt để phát triển thành cây con
Đối với Hạt trần thì hạt phát triển từ noãn nằm trên lá noãn hở còn Hạt
kín thì noãn nằm trong lá noãn khép kín (bầu nhụy) nên được bảo vệ tốt
hơn
* Các nhóm thực vật từ Rêu, Quyết, Hạt trần đến Hạt kín đã tiến hóa từ
đơn giản đến phức tạp, ngày càng thích nghi cao độ với môi trường
sống Hạt kín là nhóm thực vật tiến hóa nhất nên có cấu tạo đa dạng
nhất, thích nghi nhất với môi trường sống nên phân bố rộng rãi trên trái
đất
0,5
0,5
0,250,250,5
2
(2 đ)
a) Trâu, bò nước ta mắc bệnh sán lá gan với tỷ lệ rất cao, vì chúng
làm việc trong môi trường đất ngập nước Trong môi trường đó có rất
nhiều ốc nhỏ là vật chủ trung gian thích hợp với ấu trùng sán lá gan
Thêm nữa, trâu bò ở nước ta thường uống nước và ăn các cây cỏ từ
thiên nhiên, có các kén sán bám ở đó rất nhiều Chính vì vậy, trâu bò
nước ta thường mắc bệnh sán lá gan rất nhiều
b) Đặc điểm cấu tạo của Dơi thích nghi với đời sống bay: Chúng có
màng cánh rộng có tác dụng đẩy không khí, thân ngắn và hẹp nên có
cách bay thoăn thoắt, thay hướng đổi chiều linh hoạt
Chi sau do yếu nên có tư thế bám vào cành cây treo ngược cơ thể
Khi bắt đầu bay, chân rời vật bám và tự buông mình từ cao Bộ
xương nhẹ, xương mỏ ác có mấu lưỡi hái dùng làm chỗ bám cho cơ
vận động cánh
0,50,50,50,5
3
(3,75 đ)
- Trao đổi chất ở cấp độ cơ thể: Là sự trao đổi chất giữa môi trường
ngoài với môi trường trong cơ thể thông qua các hệ tiêu hóa, hô hấp,
bài tiết,
Cơ thể lấy thức ăn, nước, muối khoáng, ôxi từ môi trường ngoài và
thải ra môi trường khí CO2 và chất thải
- Trao đổi chất ở cấp độ tế bào: Là sự trao đổi chất giữa tế bào và môi
trường trong cơ thể Môi trường trong (máu, nước mô, bạch huyết)
cung cấp cho tế bào các chất dinh dưỡng và O2, đồng thời nhận khí
CO2 và sản phẩm phân hủy, đưa tới cơ quan bài tiết (thân, phổi,
da, ) để thải ra ngoài
- Mối quan hệ:
+ Trao đổi chất ở cấp độ cơ thể cung cấp chất dinh dưỡng và O2 cho
tế bào hoạt động, đồng thời nhận từ tế bào các sản phẩm bài tiết, khí
CO2 để thải ra môi trường ngoài
0,5
0,51
0,5
Trang 9+ Trao đổi chất ở cấp độ tế bào: Giải phóng năng lượng cung cấp cho
các cơ quan trong cơ thể thực hiện các hoạt động trao đổi chất Như
vậy, hoạt động trao đổi chất ở 2 cấp độ gắn bó mật thiết với nhau
không thể tách rời
+ Sản phẩm các hoạt động này là nguyên liệu của hoạt động kia
+ Nếu một trong hai cấp độ bị ngừng lại thì cơ thể sẽ không tồn tại
0,75
0,250,25
4
(4 đ)
a) - Ngáp: Là động tác hít vào sâu và thở ra từ từ, xảy ra khi cơ thể
mệt mỏi sau thời gian làm việc miệt mài nhưng vẫn giữ nhịp hô hấp
bình thường, khiến không thải kịp CO2;
CO2 bị tích lũy nhiều trong thời gian làm việc, vượt quá mức bình
thường đã kích thích trung khu hô hấp, gây ra hiện tượng ngáp để lấy
được nhiều O2 và thải bớt CO2 bị tích lũy
- Tiếng khóc chào đời: Sau khi trẻ “lọt lòng”, cắt đứt mối liên hệ với
mẹ qua nhau thai (vì đã cắt rốn), lượng CO2 sản sinh ra do các hoạt
động của cơ quan bên trong cơ thể đứa trẻ tích lũy ngày một nhiều sẽ
kích thích trung khu hô hấp (nằm ở hành tủy) phát động hoạt động
của các cơ thở (bằng phản xạ) gây nên cử động hô hấp đầu tiên ở đứa
trẻ qua tiếng khóc chào đời (động tác hít vào và thở ra đầu tiên) để
thải CO2 và lấy O2
b) Chỉ số nhịp tim/phút của các vận động viên thể thao luyện tập lâu
năm:
- Trạng thái nhịp tim lúc nghỉ ngơi 40 -> 60/phút, giúp tim được nghỉ
ngơi nhiều hơn
- Trạng thái nhịp tim lúc hoạt động gắng sức 180 -> 240/phút, giúp
khả năng hoạt động của cơ thể tăng lên
* Giải thích:
Ở các vận động viên luyện tập lâu năm thường có chỉ số nhịp
tim/phút nhỏ hơn người bình thường Tim của họ đập chậm hơn, ít
hơn mà vẫn cung cấp đủ nhu cầu ôxi cho cơ thể là vì mỗi lần đập tim
bơm đi được nhiều máu hơn, hay nói cách khác là hiệu suất làm việc
của tim cao hơn
0,50,51
0,50,51
5
(2 đ)
Nhóm máu của 4 người như sau:
- Nhóm máu của Quân: Hồng cầu không bị kết dính với huyết tương
của 3 nhóm máu nào cả, có nghĩa nhóm máu của Quân có thể truyền
cho tất cả các nhóm máu Điều đó chứng tỏ Quân có nhóm máu O
- Nhóm máu của Hạnh: Hồng cầu bị kết dính với huyết tương của 3
nhóm máu còn lại, có nghĩa nhóm máu của Hạnh không thể truyền
cho các nhóm máu khác Điều đó chứng tỏ Hạnh có nhóm máu AB
- Nhóm máu của Hiếu: Hồng cầu không bị kết dính với huyết tương
của nhóm máu AB và huyết tương của chính nó, có nghĩa nhóm máu
của Hiếu chỉ có thể truyền cho nhóm máu AB và chính nó Điều đó
chứng tỏ Hiếu có nhóm máu A hoặc nhóm máu B
- Nhóm máu của Thùy: Hồng cầu không bị kết dính với huyết tương
của nhóm máu AB và huyết tương của chính nó, có nghĩa nhóm máu
của Thùy chỉ có thể truyền cho nhóm máu AB và chính nó Điều đó
chứng tỏ Thùy có nhóm máu B hoặc nhóm máu A
0,50,50,5
0,5
6 1 Tính được số năng lượng của mỗi chất:
Trang 102 Tính được số gam prôtêin, lipit, gluxit:
- Lượng prôtêin là: 102
1 , 4
418
(gam)
- Lượng lipit là: 30 , 8
3 , 9
286
- Lượng gluxit là: 347 , 9
3 , 4
0,50,50,50,25
7
(3 đ)
a) Gọi là điểm mù, điểm vàng vì:
- Điểm vàng là nơi tập trung nhiều tế bào hình nón, mỗi tế bào hình
nón liên hệ với một tế bào thần kinh thị giác Nên khi ảnh của vật rơi
vào điểm vàng thì mắt nhìn thấy rõ nhất
- Điểm mù là nơi đi ra của dây thần kinh thị giác, không có tế bào thị
giác Nên khi ảnh của vật rơi vào điểm mù thì mắt không nhìn thấy
- Có một số người không nhìn rõ lúc hoàng hôn là vì do không cung
cấp đủ vitamin A nên tế bào hình que không hoạt động, tế bào hình
nón chỉ hoạt động khi ánh sáng mạnh, mà lúc hoàng hôn thì ánh sáng
yếu
Vì vậy những người thiếu vitamin A, tế bào hình que không hoạt
động sẽ không nhìn thấy lúc hoàng hôn (gọi là chứng quáng gà)
b) Khi ánh sáng yếu mắt ta không phân biệt được màu sắc của vật là
vì:
Lúc hoàng hôn có ánh sáng yếu nên tế bào hình nón không hoạt
động, chỉ có tế bào hình que hoạt động mà tế bào hình que không có
khả năng phân biệt màu sắc Nên mắt ta không phân biệt được màu
sắc của vật khi ánh sáng yếu
0,5
0,50,5
MÔN THI: SINH HỌC
Thời gian: 120 phút (Không kể thời gian phát đề)
(Đề này có 08 trang)
Trang 11ĐIỂM KẾT LUẬN CỦA BÀI
Chữ ký xác nhận của giám khảo
Câu 2: (4 điểm) Trong giờ sinh học An nói với cô giáo rằng: Muỗi đốt người là
cả muỗi đực và muỗi cái, tất cả các loài muỗi khi đốt người đều truyền bệnh sốt rét.Bằng kiến thức đã học em hãy cho cả lớp An biết:
a) Muỗi đốt người là muỗi đực và muỗi cái đúng hay sai? Muỗi đốt người truyềnbệnh sốt rét là muỗi nào?
b) Trùng sốt rét có những đặc điểm như thế nào? Trùng sốt rét gây bệnh như thếnào? Nêu các biện pháp cụ thể phòng chống bệnh sốt rét
Câu 3: (3 điểm)
a) Vì sao gọi là cơ vân, cơ trơn, cơ tim?
b) Có những người bơi rất giỏi nhưng vẫn bị chết đuối, dân gian cho rằng họ bị
ma da rút (chuột rút) Điều này có đúng không? Giải thích?
c) Ta có thể chủ động làm cho bắp cơ ở cánh tay ta rút ngắn, phình to hoặc duỗi
ra Nhưng tại sao khi cơ ở ruột co thắt nhiều gây đau bụng ta không thể tự điều khiểncho cơ này giảm co thắt để khỏi đau bụng?
Câu 5: (3,5 điểm) Cho biết thể tích khí chứa trong phổi sau khi hít vào bình
thường nhiều gấp 7 lần thể tích khí lưu thông: Thể tích khí chứa trong phổi sau khi hítvào tận lực là 5200ml Dung tích sống là 3800ml Thể tích khí dự trữ là 1600ml Hỏi:
a) Thể tích khí trong phổi sau khi thở ra gắng sức?
b) Thể tích khí trong phổi sau khi hít vào bình thường?
Trang 12c) Phân biệt hô hấp thường và hô hấp sâu.
Câu 6: (3,5 điểm)
a) Trong phạm vi kiến thức đã học, hãy chứng minh rằng tế bào là đơn vị cấu trúc
và chức năng của sự sống
b) Năng lượng được giải phóng ở tế bào được sử dụng vào những hoạt động nào?
Cơ thể ở trạng thái “nghỉ ngơi” có tiêu dùng năng lượng không? Vì sao?
Cán bộ coi thi không được giải thích gì thêm.
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
(Hướng dẫn chấm có 03 trang)
1 a) Giải thích là:
Trang 13(3 đ)
- Khi được phơi nỏ, nước trong đất bốc hơi hết nhường chỗ cho
không khí, tạo điều kiện cho rễ hô hấp tốt, hút được nhiều muối
khoáng
- Mặt khác, khi đất được phơi nỏ nhiều chứng sâu bệnh, mầm cỏ dại
cũng bị diệt tạo điều kiện cho cây phát triển tốt
b) Giải thích:
- Quang hợp là quá trình tổng hợp chất hữu cơ, tích lũy năng lượng từ
CO2 và nước nhờ có diệp lục và sử dụng ánh sáng
- Hô hấp là quá trình sử dụng O2 phân giải chất hữu cơ giải phóng
năng lượng cung cấp cho các hoạt động sống của cơ thể, đồng thời
thải ra khí CO2 và nước
- Hai quá trình này liên quan chặt chẽ với nhau: Hô hấp sẽ không
thực hiện được, nếu không có chất hưu cơ do quang hợp tạo ra
- Ngược lại, quang hợp cũng không thể thực hiện được, nếu không có
năng lượng do quá trình hô hấp giải phóng ra
0,50,5
0,50,5
0,50,5
2
(4 đ)
a) Muỗi đốt người là muỗi đực và muỗi cái là sai, muỗi đốt người chỉ
có muỗi cái, còn muỗi đực hút nhựa cây để sinh sống
Muỗi đốt người truyền bệnh sốt rét là muỗi Anôphen
b) * Trùng sốt rét có những đặc điểm:
- Có kích thước nhỏ, không có bộ phận di chuyển và các không bào,
hoạt động dinh dưỡng đều thực hiện qua màng tế bào
- Thích nghi với lối sống kí sinh trong máu người, trong thành ruột và
tuyến nước bọt của muỗi Anôphen
* Trùng sốt rét gây bệnh:
- Muỗi Anôphen mang trùng sốt rét khi đốt người sẽ truyền trùng sốt
rét vào máu người Khi vào máu người, chúng chui vào hồng cầu để
kí sinh
- Vì chu trình sinh sản của các cá thể đồng loạt như nhau cho nhiều
trùng sốt rét, nên sau khi sinh sản, chúng cùng lúc phá vỡ hàng tỉ
hồng cầu gây bệnh nhân hội chứng “lên cơn sốt rét”
- Trùng sốt rét cách nhật có chu kỳ sinh sản là 48 giờ, trùng sốt rét
nhiệt đới hay sốt rét ác tính có chu kì sinh sản là 24 giờ
* Các biện pháp cụ thể phòng chống bệnh sốt rét:
- Vệ sinh môi trường sống sạch sẽ
- Không tạo môi trường thuận lợi cho bọ gậy sinh sống: phát quang
bụi rậm, không để ao tù, nước đọng và các vật dụng có nước lắng
đọng, thả cá diệt bọ gậy
- Tổ chức diệt muỗi Anôphen bằng cách phun thuốc muỗi, đốt hương
muỗi
- Khi đi ngủ phải nằm màn
- Khi mắc bệnh dùng thuốc chữa bệnh phải theo đơn và hướng dẫn
của bác sĩ
0,250,250,250,250,50,50,5
0,250,5
0,25
0,250,25
3
(3 đ)
a) – Cơ vân: Là loại cơ được cấu tạo từ các tế bào mà trong tế bào
chất có nhiều tơ cơ dày và mảnh xếp xen kẽ nhau tạo thành những
vân ngang
- Cơ trơn: Là loại cơ được cấu tạo từ các tế bào mà trong tế bào chất
không có vân ngang
0,50,5