Thực trạng thiết kế đô thị, kiến trúc cảnh quan tuyến đường tránh phía bắc thành phố Hạ Long.. 34 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC THIẾT KẾ ĐÔ THỊ DỌC TUYẾN ĐƯỜNG TRÁNH PHÍA BẮC THÀNH PHỐ HẠ LON
Trang 1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ
Hà Nội - 2016
Trang 2
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
-o0o -
VŨ MINH HẢI KHÓA: 2014-2016
GIẢI PHÁP THIẾT KẾ ĐÔ THỊ DỌC TUYẾN ĐƯỜNG
TRÁNH PHÍA BẮC THÀNH PHỐ HẠ LONG
ĐOẠN TỪ XÃ THỐNG NHẤT ĐẾN XÃ HÒA BÌNH HUYỆN HOÀNH BỒ TỈNH QUẢNG NINH
Chuyên ngành: Quy hoạch vùng và đô thị
Mã số: 60.58.01.05
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
GS.TS KTS NGUYỄN LÂN
Hà Nội - 2016
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên, tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn đến Ban Giám hiệu, Khoa Sau đại học – Trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội, các thầy cô, cán bộ giảng dạy
đã quan tâm giúp đỡ tôi trong thời gian học tập và hoàn thành luận văn
Tôi xin chân thành cảm ơn GS TS Nguyễn Lân, đã hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn này
Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy cô trong Hội đồng khoa học, những người đã góp ý về chuyên môn cũng như gợi mở cho tôi những ý tưởng trong quá trình hình thành luận văn này
Học viên
Vũ Minh Hải
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Ngoại trừ các số liệu, kết quả trích dẫn cụ thể, thì mọi nội dung cũng như kết quả nêu trong luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác
Học viên
Vũ Minh Hải
Trang 5MỤC LỤC Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục hình
Danh mục chữ viết tắt
Danh mục bảng, biểu
MỞ ĐẦU 1
Lý do chọn đề tài: 1
Mục đích nghiên cứu: 2
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: 2
Phương pháp nghiên cứu: 2
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài: 3
Các khái niệm (thuật ngữ): 4
Cấu trúc luận văn: 5
NỘI DUNG 6
CHƯƠNG 1: THỰC TRẠNG THIẾT KẾ ĐÔ THỊ DỌC TUYẾN ĐƯỜNG TRÁNH PHÍA BẮC THÀNH PHỐ HẠ LONG 6
1.1 Khái quát thiết kế đô thị tại Việt Nam 6
1.2 Giới thiệu tuyến đường tránh phía bắc thành phố Hạ Long 8
1.2.1 Giới thiệu chung 8
1.2.2 Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên 10
1.3 Thực trạng thiết kế đô thị, kiến trúc cảnh quan tuyến đường tránh phía bắc thành phố Hạ Long 12
1.3.1 Thực trạng tổ chức không gian, kiến trúc, cảnh quan 12
1.3.2 Thực trạng hệ thống hạ tầng kỹ thuật 27
1.3.3 Các dự án, chương trình đang triển khai thực hiện 30
Trang 61.4 Những nghiên cứu liên quan 33
1.5 Đánh giá chung hiện trạng và những vấn đề cần nghiên cứu 34
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC THIẾT KẾ ĐÔ THỊ DỌC TUYẾN ĐƯỜNG TRÁNH PHÍA BẮC THÀNH PHỐ HẠ LONG 37
2.1 Cơ sở lý luận 37
2.1.1 Lý thuyết về quy hoạch xây dựng đô thị và kiến trúc cảnh quan 37
2.1.2 Lý thuyết về thiết kế đô thị 38
2.1.3 Xu hướng thiết kế đô thị trên thế giới và trong nước 44
2.1.4 Tiêu trí đánh giá và các thành tố đảm bảo sự thành công của thiết kế đô thị 46
2.2 Cơ sở lý pháp lý 54
2.2.1 Các văn bản pháp lý liên quan 54
2.2.2 Các quy chuẩn, quy phạm 56
2.2.3 Các đồ án quy hoạch đã được phê duyệt liên quan 56
2.3 Các yếu tố tác động đến thiết kế đô thị tuyến đường tránh phía bắc thành phố Hạ Long 60
2.3.1 Yếu tố tự nhiên 60
2.3.2 Yếu tố xã hội 61
2.3.3 Yếu tố khoa học kỹ thuật 62
2.3.4 Vai trò của cộng đồng 62
2.4 Các bài học kinh nghiệm 63
2.4.1 Kinh nghiệm trên thế giới 63
2.4.2 Kinh nghiệm trong nước 64
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP THIẾT KẾ ĐÔ THỊ DỌC TUYẾN ĐƯỜNG TRÁNH PHÍA BẮC THÀNH PHỐ HẠ LONG 69
3.1 Quan điểm, mục tiêu và nguyên tắc thiết kế 69
3.1.1 Quan điểm 69
Trang 73.1.2 Mục tiêu 70
3.1.3 Nguyên tắc thiết kế 71
3.2 Đề xuất giải pháp thiết kế đô thị tuyến đường tránh phía bắc thành phố Hạ Long 71
3.2.1 Giải pháp bố cục khung thiết kế tổng thể 71
3.2.2 Giải pháp thiết kế đô thị các công trình kiến trúc 83
3.2.3 Giải pháp về hệ thống cây xanh và không gian mở 87
3.2.4 Giải pháp về hệ thống giao thông đô thị 96
3.2.5 Giải pháp về vật liệu, ánh sáng trang thiết bị tiện ích đô thị và hạ tầng kỹ thuật 99
3.2.6 Giải pháp huy động sức mạnh của cộng đồng 107
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 109
Kết luận 109
Kiến nghị 109 TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 9Hình 1.5 Các khu nhà ở dọc tuyến đường tránh phía Bắc thành phố Hình 1.6 Các công trình hạ tầng xã hội trong khu vực
Hình 1.10 Các khu vực đang san lấp trên tuyến đường
Hình 1.11 Cảnh quan sinh thái dọc tuyến đường tránh phía bắc thành phố Hình 1.12 Đường điện 500KV chạy cắt qua trục đường
Hình 1.13 Sơ đồ phân vùng địa hình khu vực nghiên cứu
Hình 1.14 Sơ đồ đánh giá các khu vực có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường Hình 1.15 Sơ đồ hiện trạng phân bố cây xanh mặt nước
Hình 1.16
Sơ đồ phân tích hệ thống giao thông và các mảng chức năng chính trên trục đường tránh phía bắc thành phố Hạ Long Hình 1.17 Sự xuống cấp của hệ thống đường giao thông
Hình 1.18 Các hoạt động giao thông trên sông Diễn Vọng
Hình 1.19 Hệ thống tiện ích đô thị nghèo nàn của tuyến đường
Hình 1,20 Các biển báo giao thông đã xuống cấp
Hình 1.21 Sơ đồ đánh giá hệ thống hạ tầng kỹ thuật
Hình 2.1 Sơ đồ phân bố các địa điểm công trình điển hình trên trục
Trang 10đường Hình 2.2 Sơ đồ phân tích mối liên hệ hành chính trên trục đường
Hình 2.3 Minh họa thiết kế tạo lập đặc trưng đô thị
Hình 2.4 Minh họa không gian công cộng dễ tiếp cận
Hình 2.5 Minh họa tính dễ nhận biết của công trình kiến trúc
Hình 2.9 Cải tạo tuyến phố ở Joojakarta - Indonexia[22]
Hình 2.10 Cải tạo tuyến phố ở Bogota - Clombia[10]
Hình 2.11 Vườn giữa các tòa nhà - ánh sáng khu Time City[10]
Hình 2.12 Cảnh quan tuyến phố khu đô thị Ciputra[10]
Trang 11Hình 3.7 Mặt đứng toàn trục sau khi thiết kế đô thị
Hình 3.8 Hình vẽ mô tả chỉ giới xây dựng và khoảng lùi công trình Hình 3.9 Hình thức nhà lô hài hòa với môi trường tự nhiên
Hình 3.13 Sơ đồ tổ chức hệ thống cây xanh và không gian mở
Hình 3.14 Một số loại cây trồng theo hàng áp dụng vào tuyến đường Hình 3.15 Không gian cây xanh kết hợp cổng, tường rào công trình Hình 3.16 Một số hình thức tổ chức cây xanh đường phố
Hình 3.17 Đề xuất hình thức bồn hoa trang trí vỉa hè
Hình 3.18 Hình thức tổ chức không gian mở sinh động
Hình 3.19 Hình thức quán nghỉ bố trí trên trục đường
Hình 3.20 Hình thức bồn hoa
Hình 3.21 Bồn cây trang trí vỉa hè
Hình 3.22 Sơ đồ minh họa sự kết hợp các chất liệu trên vỉa hè
Hình 3.23 Tham khảo mốt số hình thức bố trí vỉa hè cho người khiếm thị Hình 3.24 Sơ đồ hình thành các trục, nút giao thông chính
Hình 3.25
Sơ đồ hoàn thiện mạng lưới giao thông trục đường tránh phía bắc thành phố Hạ Long
Hình 3.26 Tham khảo hình thức tổ chức nút giao cắt khác mức
Hình 3.27 Tham khảo bãi đỗ xe tập trung
Hình 3.28 Tham khảo bãi đỗ xe bằng năng lượng mặt trời
Hình 3.29 Các hình thức chiếu sáng tầng thấp-chiếu sáng hắt
Hình 3.30 Giải pháp ánh sáng nhiều tầng cho tuyến
Trang 12Hình 3.31 Đề xuất bố trí đèn tạo ánh sáng cho tuyến theo nhiều lớp Hình 3.32 Đề xuất một số hình thức, kiểu dáng đèn tín hiệu giao thông Hình 3.33 Tham khảo một số hình thức, kiểu dáng biển báo tên phố
Trang 13DANH MỤC BẢNG, BIỂU
Số hiệu
Bảng 1 Kết quả quan trắc môi trường nước mặt sông Diễn Vọng[24]
Bảng 2 Bảng phân tích SWOT đánh giá chung hiện trạng tuyền
đường tránh phía bắc thành phố Hạ Long
Trang 14lẻ, các trạm dừng chân, rất manh mún và làm xấu hình ảnh đô thị Hầu hết các tuyến đường còn tồn tại công trình xây dựng thiếu thống nhất về chiều cao, lộn xộn về kiến trúc cảnh quan, màu sắc… cũng như khoảng lùi công trình Đó cũng là tình trạng chung của nhiều tuyến phố trên cả nước, trong
đó có tuyến đường tránh phía bắc thành phố Hạ Long
Để có được một đô thị đẹp, nhiều quốc gia trên thế giới đã phải tiến hành thiết kế đô thị và quyết liệt xử lý các vấn đề tồn tại như chúng ta đang đối mặt Thiết kế đô thị là cơ hội để làm đẹp bộ mặt đô thị nói chung và nâng cao đời sống của người dân đô thị nói riêng nên phải làm và triển khai quyết liệt
Tuyến đường tránh phía bắc thành phố Hạ Long được UBND Tỉnh Quảng Ninh phê duyệt mặt bằng hướng tuyến, đã làm cơ sở để quản lý, thu hút đầu tư xây dựng các dự án thành phần cần thiết, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội Tuy nhiên hiện nay trên tuyến đường đang tồn tại những bất cập ảnh hưởng xấu đến cảnh quan đô thị nên cần phải có đề xuất các giải pháp thiết kế đô thị cho tuyến đường, góp phần xây dựng bộ mặt đô thị hiện đại, đáp ứng những nhu cầu và xu hướng phát triển trong tương lai
Mặt khác, các lý thuyết đã được học trong quá trình đào tạo tại khoa sau đại học trường đại học kiến trúc cũng cần được kiểm chứng thực tế Chính vì các lý do trên tôi đã chọn đề tài Giải pháp thiết kế đô thị dọc tuyến đường tránh phía bắc thành phố Hạ Long để nghiên cứu
Trang 152
Mục đích nghiên cứu:
Tổng hợp các lý thuyết của Thiết kế đô thị nói chung và những bài học thực tế để áp dụng, đưa ra các giải pháp Thiết kế đô thị tuyến đường tránh phía bắc thành phố Hạ Long:
- Giải pháp xây dựng khung thiết kế tổng thể tuyến đường
- Giải pháp thiết kế đô thị các công trình kiến trúc
- Giải pháp về hệ thống giao thông đô thị
- Giải pháp về cảnh quan cây xanh và không gian mở
- Giải pháp huy động sức mạnh của cộng đồng
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu giải pháp thiết kế đô thị tuyến đường
- Phạm vi nghiên cứu: tuyến đường tránh phía Bắc thành phố Hạ Long đoạn từ xã Thống Nhất đến xã Hòa Bình huyện Hoành Bồ - tỉnh Quảng Ninh
Phương pháp nghiên cứu:
Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp tiếp cận hệ thống:
Trang 163
- Phương pháp điều tra, khảo sát thực địa, phỏng vấn, hội nghị, hội thảo
- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia, cộng đồng
- Phương pháp thực nghiệm, kiểm chứng
- Phương pháp tổng hợp, so sánh, đối chiếu, đề xuất
- Phương pháp dự báo
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài:
Ý nghĩa thực tiễn:
- Đề xuất giải pháp thiết kế đô thị, tổ chức chức không gian đô thị trên
cơ sở khoa học mang tính khả thi có thể áp dụng cho toàn tuyến
- Làm cơ sở tham khảo để triển khai các dự án đầu tư, quản lý xây dựng không gian kiến trúc cảnh quan tuyến đường tránh phía Bắc thành phố Hạ Long trước tình hình mới
- Góp phần bổ xung lý luận quy hoạch, giải pháp thiết kế đô thị, tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan tuyến đường và làm cơ sở khoa học cho công việc chuyên môn
Trang 174
Các khái niệm (thuật ngữ):
Không gian (theo Luật Quy hoạch đô thị số 30/2009/QH12): là không
gian bao gồm các vật thể kiến trúc đô thị, cây xanh, mặt nước trong đô thị có ảnh hưởng trực tiếp đến cảnh quan đô thị
Cảnh quan đô thị (theo Luật Quy hoạch đô thị số 30/2009/QH12): là
không gian cụ thể có nhiều hướng quan sát ở trong đô thị như không gian trước tổ hợp kiến trúc, quảng trường, đường phố, hè, đường đi bộ, công viên, thảm thực vật, vườn cây, đồi núi, gò đất, dải đất ven bờ biển, mặt hồ, mặt sông, kênh, rạch trong đô thị và không gian sử dụng chung thuộc đô thị
Kiến trúc cảnh quan (theo PGS,TS.KTS Hàn Tất Ngạn): là một bộ
môn khoa học tổng hợp, liên quan đến nhiều lĩnh vực chuyên ngành khác nhau như Quy hoạch không gian, quy hoạch hạ tầng kỹ thuật, kiến trúc, công trình, điêu khắc, hội họa,… nhằm giải quyết những vấn đề về
tổ chức môi trường nghỉ ngơi, giải trí, thiết lập và cải thiện môi sinh, bảo vệ môi trường
Thiết kế đô thị (theo TS Nguyễn Trúc Anh - Bộ Xây Dựng): là nghệ
thuật thiết kế theo không gian 3 chiều ở trên một diện rộng, thiết kế đô thị liên kết quy hoạch, kiến trúc và kiến trúc phong cảnh với nhau để lấp
đi những lỗ hổng tồn tại giữa chúng Thiết kế đô thị chủ yếu liên quan đến chất lượng của không gian công cộng cả về mặt xã hội cũng như không gian kiến trúc và tạo ra những không gian đô thị mà con người có thể hưởng thụ và chiêm ngưỡng
Trang 185
Cấu trúc luận văn:
Mục đích nghiên cứu
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Các khái niệm (thuật ngữ)
đường tránh phía bắc thành phố Hạ Long Chương 2 Cơ sở khoa học thiết kế đô thị dọc tuyến đường tránh phía bắc thành phố Hạ Long
Chương 3 Đề xuất giải pháp thiết kế đô thị dọc tuyến đường tránh phía bắc thành phố Hạ Long
Kiến nghị
Trang 19THÔNG BÁO
Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui
lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện
– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội
Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội
TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN
Trang 20Tuyến đường này cũng giúp giảm thiểu các tác động tiêu cực đến môi trường thành phố Hạ Long do bụi và khí thải; tạo quỹ đất để mở rộng không gian đô thị, đồng thời là tuyến đường giúp thúc đẩy phát triển công nghiệp cho huyện Hoành Bồ và các khu vực phía bắc vịnh Cửa Lục
Với chức năng quan trọng của tuyến đường tránh phía bắc thành phố
Hạ Long, Luận văn đã đánh giá hiện trạng, nêu các vấn đề tồn tại cần giải quyết, nghiên cứu các cơ sở khoa học và đề xuất các giải pháp thiết kế đô thị Từ đó tạo dựng không gian đô thị hiện đại, các công trình kiến trúc, các không gian trống mang lại sự thông thoáng và phù hợp với đô thị miền núi Kết hợp với việc cải tạo, làm mới từ các công trình cũ, nhằm đạt tới hiệu quả cao nhất trong việc phát triển lâu dài và bền vững hình ảnh đô thị đặc trưng của trục đường
Kiến nghị
Tuyến đường tránh phía bắc thành phố Hạ Long là một tuyến đường có kiến trúc đô thị thể hiện sự phát triển mạnh mẽ của đô thị vùng Đông Bắc
Bộ Vì vậy, luận văn kiến nghị:
- Cần phải tiếp tục hoàn thiện thiết kế đô thị để phát huy giá trị đặc trưng của tuyến đường
Trang 21110
- Cần phải có một quy chế quản lý xây dựng, duy tu, bảo dưỡng đồng
bộ các yếu tố tạo nên các kiến trúc đô thị, bao gồm cả kiến trúc, cây xanh, các hạ tầng kỹ thuật khác như giao thông, điện, nước
- Cần phải xác định, nhận diện đầy đủ các kiến trúc có giá trị bao gồm các di tích lịch sử, văn hóa để có kế hoạch bảo tồn thích hợp
- Cần phải tổ chức mạng lưới giao thông hợp lý, khai thác triệt để giao thông công cộng để phục vụ việc đi lại thuận tiện, an toàn
- Tuyến đường là trục chính đô thị, thuộc địa giới huyện Hoành Bồ nên cần phải có một bộ phận chuyên trách về quản lý kiến trúc đô thị của khu vực nên cần quảng bá hình ảnh các công trình kiến trúc có giá trị, các tiện ích đô thị và cây xanh trên tuyến đường
Về chính sách:
- Cần có các chính sách, chủ trương cụ thể để xây dựng, quản lý tuyến đường bảo đảm giao thông góp phần tạo lập bộ mặt đô thị khang trang, hiện đại, phù hợp với xu hướng phát triển của đô thị như:
- Các chính sách quản lý phát triển tổng thể, chi tiết, khuyến khích, hỗ trợ đầu tư, phát triển kinh tế cho tuyến nghiên cứu và khu vực lân cận
- Các quy định cụ thể trong việc quản lý xây dựng, quy hoạch, kiến trúc, thiết kế đô thị trong khu vực, trên tuyến phố đảm bảo gìn giữ đặc trưng
và bản sắc của toàn tuyến, hài hòa với bản sắc chung trong cả khu vực
- Các chính sách thu hút sự tham gia và quyết định của cộng đồng trong toàn bộ quá trình thực hiện các công tác phát triển trục đường nhất là công tác cải tạo, chỉnh trang, thiết kế đô thị và quản lý trục đường cần được thực hiện với sự phối hợp của người dân
- Các chính sách thu hút đầu tư để sớm thực hiện được các dự án xây dựng trên tuyến đường