Bai 15 Phan B MUOI PHOTPHAT

Xác định thành phần của sản phẩm thu được?. Axit orthophotphoric gọi tắt là axit photphoric... TÍNH CHẤT VẬT LÝ... TÍNH CHẤT HÓA HỌC2.. Phản ứng trao đổi - Tác dụng với dd muối khác -

(1) Dd H3PO4 làm cho qùi tím hóa đỏ

(2) 2H3PO4 + 6Na 2Na → 3PO 4+ 3H2↑

(3) 2H3PO4 + 3Na2O 2Na → 3PO4+ 3H2O

(4) H3PO4 + 3NaOH Na → 3PO4+ 3H2O

(5) 2H3PO4 + 3Na2CO3 2Na → 3PO4 +3CO2+ 3H2O

Câu1:

Hồn thành sơ đồ

H3PO4

(5)

(1) (2) (3) (4)

+ Qùi tím + H2O + NaOH

+ Oxít ? KL A

A

A + CO2 + H2O

A + H2

Cho 8,96 m3 khí NH3 (đkc) đi qua 49 kg axit orthophotphoric khan Xác định thành phần của sản phẩm thu được? Axit orthophotphoric gọi tắt là axit photphoric.

nNH3 = 8960/22,4 = 400 (mol)

nH3PO4 = 49000/98 = 500 (mol)

nNH3/ nH3PO4 = 400/500 = 0,8  sp gồm NH 4 (H 2 PO 4 ) và H 3 PO 4

dư.

NH 3 + H 3 PO 4 NH NH → → 4(H 2 PO 4 )

400 400 400 → →

400 400 400 → →

% mNH4(H2PO4) = (115.400.100)/(115.500+17.400) =82,44(%)

% mH3PO4 dư = 100 – 82,44 = 17,56 (%)

Câu 2:

Giải:

Muối photphat có 3 loại:

[Mở rộng: quặng Apatit: 3Ca3(PO4)2.CaF2]

I TÍNH CHẤT VẬT LÝ

I T ÍNH CHẤT VẬT LÝ

Đihiđrophotphat

[X(H2PO4)n] Tất cả

Photphat

[X3(PO4)n], và

Hiđrophotphat

[X2(HPO4)n]

K+, Na+, NH4+ Các cation còn

lại

1 Sự thủy phân

1 Sự thủy phân

PO 4 3- + H 2 O HPO 4 2- + OH - (1)

HPO 4 2- + H 2 O H 2 PO 4 - + OH - (2)

H 2 PO 4 - + H 2 O H 3 PO 4 + OH - (3)

hoặc: PO 4 3- + 3H 2 O H 3 PO 4 + 3OH

HPO 4 2- + 2H 2 O H 3 PO 4 + 2OH

Vậy:

muối sẽ có tính bazơ.

Đối với muối tạo thành từ ion kim loại yếu hoặc NH 4 + thì môi trường

Vd: Na 3 PO 4 + H 2 O

(NH 4 ) 3 PO 4 + 3H 2 O

(NH 4 ) 3 PO 4 → 3NH 4 + + PO 4

NH 4 + + H 2 O NH 4 OH + H +

PO 4 3- + 3H 2 O H 3 PO 4 + 3OH

H + + OH - H 2 O

II TÍNH CHẤT HÓA HỌC

2 Phản ứng trao đổi

- Tác dụng với dd muối khác

- Tác dụng với dd kiềm

- Tác dụng với axit

a)Tác dụng với dung dịch muối khác:

chất điện li yếu (kết tủa, khí,…)

Vậy đối với dạng axit của muối photphat, ta có dạng pứ:

A + B C + D + EA + B C + D + E→→ Trong đó:

muối hiđrophotphat của KL kiềm và amôni

amôni)

C,D: là hai sản phẩm muối trung hòa của phản ứng trao đổi

E: là axit được tạo thành từ ion (-) của muối B

II TÍNH CHẤT HÓA HỌC

tan của các loại muối photphat ở phần I).

→ → Muối axit (tan) + Bazơ (tan) muối trung hòa + H Muối axit (tan) + Bazơ (tan) muối trung hòa + H → → 2 O

khi:

Ca 3 (PO 4 ) 2 ↓ + 2Ba 3 (PO 4 ) 2 ↓ + 6H 2 O

II TÍNH CHẤT HÓA HỌC

Điều kiện: axit tham gia phản ứng là chất điện li mạnh

hơn H 3 PO 4 (hoặc là chính H 3 PO 4 ).

Chú ý: PO 4 3- + H + HPO 4

HPO 4 2- + H + H 2 PO 4

H 2 PO 4 - + H + H 3 PO 4

Vd: Ca 3 (PO 4 ) 2 + 3H 2 SO 4 2H 2H → → 3 PO 4 + 3CaSO 4 hoặc Ca 3 (PO 4 ) 2 + 2H 2 SO 4 Ca(H Ca(H → → 2 SO 4 ) 2 + 2CaSO 4

(có thể thay H 2 SO 4 bằng HCl)

Ca3(PO4)2 + 4H3PO4 3Ca(H 3Ca(H → → 2PO4)2

cao:

2P(hơi)

2000 o C

III NHẬN BIẾT ION PHOTPHAT

Ta nhận biết các muối photphat chủ yếu dựa vào tính tan và tính chất hóa học c ủa các muối photphat.

Đối với muối PO43- người ta thường dùng Ag+

(AgNO3,…) vì sản phẩm có Ag3PO4 là kết tủa vàng tan trong axit.

3Ag+ + PO4 3- → → Ag3PO4↓

Hoặc dùng Ba2+ vì tạo trắng: vì tạo trắng: ↓ ↓

Ba2+ + PO4 3- Ba Ba → → 3(PO4)2↓

Ngoài ra người ta cũng dựa vào tính chất hóa học: tác dụng với axit, tác dụng với bazơ của muối photphat

Bài tập áp dụng

Nhận biết các dung dịch sau:

NH4NO3, NH4Cl, (NH4)2CO3, (NH4)2PO4.

Câu 1:

( NH4)2CO3 + 2HCl 2NH + 2HCl 2NH → → 4Cl + H2O + CO2↑

NH4Cl + AgNO3 NH NH → → 4NO3 + AgCl↓

(NH4)3PO4 + 3AgNO3 NH NH → → 4NO3 + Ag3PO4↓

Giải:

IV ĐIỀU CHẾ

chế muối photphat (dựa vào tính tan của muối) từ bazơ, axit,… hay từ photpho như chuỗi phản ứng sau:

4P + 5O2 2P 2P → → 2O5

P2O5 + 3H2O 2H O 2H → → 3PO4

2H3PO4 + 3Ca(OH)2 Ca Ca → → 3(PO4)2 + 6H2O

t o

Từ quặng phophoric có thể điều chế axit photphoric theo sơ đồ sau:

Quặng phophoric P P→ →

Tính khối lượng bột quặng 73% Ca3(PO4)2 cần để sản xuất 1,96 tấn H3PO4 50% (hiệu suất 90%)

Giải:

Ca3(PO4)2 P P P P→→ →→ 2O5 H H→→ 3PO4

m(1 mol): 310(g) 98(g)m(1 mol): 310(g) 98(g)→→

Bài tập

t o , SiO2 t o

m(thực): 3,1(tấn) ← 0,98(tấn)

 mCa3(PO4)2 cần bđ = (3,1.100)/90 = 3,44 (tấn)

 mquặng photphoric cần = (3,44.100)/73 = 4,7 (tấn)