Bài giảng An toàn trong sử dụng thuốc

Bài giảng An toàn trong sử dụng thuốc giúp các bạn sinh viên ngành điều dưỡng nắm được khái niệm tương kỵ thuốc tiêm và các tương kỵ nguy hiểm của các thuốc tiêm thường dùng trong tai mũi họng. Cung cấp những kiến thức cơ bản về thuốc và cách sử dụng thuốc thường dùng trong bệnh lý tai mũi họng. giới thiệu nguyên tắc và biện pháp phòng ngừa sai sót trong sử dụng thuốc. Áp dụng thực tế thông qua lượng giá.

Trang 1

AN TOÀN TRONG S D NG THU C Ử Ụ Ố

L p đào t o liên t c cho đi u d ớ ạ ụ ề ưỡ ng lâm sàng BV TMHTW

Khoa D ượ c – BV Tai Mũi H ng TW ọ

Trang 2

M C ĐÍCH Ụ

§ Cung c p m t s ki n th c c b n v an toàn ấ ộ ố ế ứ ơ ả ề

trong s d ng thu c ử ụ ố

§ N m đ ắ ượ c khái ni m t ệ ươ ng k thu c tiêm và các ỵ ố

t ươ ng k nguy hi m c a các thu c tiêm th ỵ ể ủ ố ườ ng

dùng trong tai mũi h ng ọ

§ N m đ ắ ượ c nh ng ki n th c c b n v thu c và ữ ế ứ ơ ả ề ố

cách s d ng thu c th ử ụ ố ườ ng dùng trong b nh lý tai ệ

mũi h ng ọ

§ Hi u đ ể ượ c nguyên t c và bi n pháp phòng ng a ắ ệ ừ

sai sót trong s d ng thu c ử ụ ố

§ Áp d ng th c t thông qua l ụ ự ế ượ ng giá.

Trang 3

N I DUNG Ộ

Trang 4

T ƯƠ NG K THU C TIÊM Ỵ Ố

v Nhi u thu c tiêm có th đ ề ố ể ượ c kê đ ng ồ

th i cho m t b nh nhân. ờ ộ ệ

v Có kho ng 30% các thu c ph bi n là ả ố ổ ế

t ươ ng k ho c không n đ nh khi ph i ỵ ặ ổ ị ố

b o dùng thu c an toànhi u qu ả ố ệ ả

Trang 5

Ø TKT là m t ph n ng gi a các thu c sau ộ ả ứ ữ ố

khi tr n v i nhau đã không còn an toàn và hi u ộ ớ ệ

qu cho BN ả

Ø Đ n đ nh ộ ổ ị : là kho ng th i gian b o qu n ả ờ ả ả

dung d ch thu c v n đ m b o an toàn và hi u ị ố ẫ ả ả ệ

quả

Trang 6

v i dung môi, khí CO2 đ ớ ượ c gi i phóng, có th ả ể

gây đ c, c n đ i 12 phút đ CO2 bay h t, dung ụ ầ ợ ể ế

d ch s trong tr l i ị ẽ ở ạ

ü K t t a/k t tinh: Ciprofloxacin k t t a khi dung ế ủ ế ế ủ

d ch đ ị ượ c làm l nh không b o qu n t l nh ạ ả ả ở ủ ạ

Đ c đi m tktt ặ ể

Trang 7

1 T ươ ng k v t lý ỵ ậ

2 T ươ ng k hóa h c ỵ ọ

3 T ươ ng k đi u tr (t ỵ ề ị ươ ng tác thu c) ố

T ươ ng k đi u tr T ỵ ề ị ươ ng tác thu c ố

üT ươ ng tác hai thu c x y ra trong c th b nh ố ả ơ ể ệ

nhân sau khi dùng thu c, làm gi m an toàn và ố ả

hi u qu đi u tr ệ ả ề ị

üC ch : D ơ ế ượ c đ ng h c (HT,PB.CH, Th i ộ ọ ả

tr ); D ừ ượ ự c l c h c: đ i kháng/hi p đ ng t i ọ ố ệ ồ ạ

đích tác d ng ụ

Phân lo i t ạ ươ ng k ỵ

Trang 8

Ø Thu c và v t li u c a bình ch a ố ậ ệ ủ ứ

Ø Đi u ki n b o qu n ề ệ ả ả

t ươ ng k x y ra khi nào? ỵ ả

Trang 9

vCác câu h i th ỏ ườ ng g p: (1) pha thu c trong dung môi ặ ố

nào?, (2)Tr n l n 2 dd thu c này v i nhau có đ ộ ẫ ố ớ ượ c

không?, (3)truy n đ ng th i 2 dd này chung đ ề ồ ờ ườ ng

truy n có đ ề ượ c không?, (4)DD sau khi pha xong b o ả

qu n nhi t đ bao nhiêu? Đ đ ả ở ệ ộ ể ượ c bao lâu?

H u qu & phòng tránh ậ ả

Trang 10

Ki n th c c b n v thu c và ế ứ ơ ả ề ố

Trang 12

DÙNG THU CỐ TRONG KHI CHO

NB DÙNG THU CỐ SAU KHI NB

DÙNG THU CỐ

Trang 13

Ki n th c c b n c n n m đ ế ứ ơ ả ầ ắ ượ c

Trang 15

Hình: Sai sót liên quan đ n thu c: Ghi nh n t t c s d li u báo cáo ADR ế ố ậ ừ ừ ơ ở ữ ệ

c a Vi t Nam 2 tháng đ u năm 2014 ủ ệ ầ

Trang 16

Ø Đau t i ch khi ạ ỗ

Trang 18

Đ n đ nh ộ ổ ị

và b o qu n ả ả

Trang 21

T NG QUAN Ổ

Nghiên c u t i M : ứ ạ ỹ

ü 210.000 ng ườ ử i t vong / 1 năm

Kho ng 70% các sai sót đ u đ ả ề ượ c xem là có th d phòng đ ể ự ượ c.

Ph n còn l i đ ầ ạ ượ c cho là nh ng sai sót không th d phòng đ ữ ể ự ượ c,

ví d nh tr ụ ư ườ ng h p b nh nhân ph n ng quá m n v i m t lo i ợ ệ ả ứ ẫ ớ ộ ạ thu c nào đó mà ch a có ti n s d ng đ ố ư ề ử ị ứ ượ c ghi nh n ậ

Trang 23

T NG QUAN Ổ

T ch c An toàn Ngổ ứ ườ ệi b nh M ỹ (National Patient Safety Foundation

= NPSF): nghiên c u thăm dò qua đi n tho i. K t qu :ứ ệ ạ ế ả

ü 42% b nh nhân tin r ng h /ngệ ằ ọ ười thân đã t ng ch u h u qu c a sai ừ ị ậ ả ủsót y khoa (33% b n thân b nh nhân, 48% ngả ệ ười thân, ho c v i b n bè ặ ớ ạ19%).

ü Nh ng sai sót mà h t ng g p đữ ọ ừ ặ ược phân lo i nh sau:ạ ư

v Sai v k t qu xét nghi m (2%),ề ế ả ệ

v Trang thi t b ho t đ ng không t t (1%)ế ị ạ ộ ố

v Các sai sót khác (7%)

Trang 24

SAI TRONG SỬ DỤNG THUỐC

ü Th ườ ng g p ặ

ü N i x y ra ơ ả

Bệnh viện Nhà thuốc

Nhà bệnh nhân

Trang 25

v Dùng thuốc không phù hợp: dùng sai thuốc cho một bệnh lý nào đó, (lựa chọn thuốc, liều, hàm lượng, nồng độ, đường dùng, tần suất sử dụng, HDSD)

v Nhầm tên thuốc: nhiều thuốc

có tên gọi nghe giống nhau

v Kết hợp thuốc sai

Bác sĩ

Yếu tố nguy cơ:

Ø Thiếu thông tin về bệnh nhân

Ø Thiếu thông tin về thuốc

Ø Thất bại trong giao tiếp và làm việc nhóm giữa các nhân viên y tế

Ø Tên thuốc giống nhau gây nhầm lẫn

Trang 26

v Sai sót trong phân ph i thu c ố ố theo toa bác sĩ.

v Cung c p sai lo i thu c ấ ạ ố

v Cung c p thu c sai li u dùng ấ ố ề

v Nh m l n tên thu c: nhi u ầ ẫ ố ề

lo i thu c khác nhau có trùng ạ ố tên g i ọ

Trang 27

Ø Thông tin nh n đậ ược qua y l nh mi ngệ ệ

Ø Nhãn thu c, bao bì, tên thu c d gây nh m l nố ố ễ ầ ẫ

Ø D ng c , phụ ụ ương ti n chia thu c còn thi u, ch a đúng tiêu chu n.ệ ố ế ư ẩ

Ø Thi u qui trình chu n, và giám sát th c hi n qui trìnhế ẩ ự ệ

Ø Kinh nghi m c a nhân vên y t , kh i lệ ủ ế ố ương công vi c,môi trệ ường làm vi c.ệ

Điều dưỡng

Trang 28

ü Không tuân th đi u trủ ề ị

v T ch i đi u tr ừ ố ề ị

v Không tuân th li u ủ ệ trình đi u tr ề ị

Do b nh nhân ệ

Trang 29

Đơn thuốc

ü Ch vi t tay c a các bác sĩ ữ ế ủ khó đ c là m t đi u ki n ọ ộ ề ệ thu n ti n đ t o ra các sai ậ ệ ể ạ sót trong s d ng thu c ử ụ ố

Trang 30

Augmentin 1g và Augmentin 625mg

Nhìn g ng nhau, đ c gi ng nhau ố ọ ố

Trang 32

CÁC GI I PHÁP Ả

TRÁNH SAI SÓT TRONG S D NG THU C Ử Ụ Ố

Trang 33

PHÁT HI N T NG H P THÔNG TIN LIÊN QUAN Đ N SAI SÓTỆ Ổ Ợ Ế

§ T báo cáo, gi u tên ự ấ : Ng ườ i ph m ph i ho c ch ng ạ ả ặ ứ

ki n sai sót báo cáo ME nh ng gi u tên ế ư ấ

§ Quan sát tr c ti p: Ng ự ế ườ i quan sát đ ượ c đào t o đi theo ạ

đi u d ề ưỡ ng ch ng ki n quá trình ch n b và dùng thu c, ứ ế ẩ ị ố sau đó ghi chép l i và đ i chi u y l nh ạ ố ế ệ

§ T các báo cáo, ví d ừ ụ báo cáo v ADR ề mang tính pháp lý

đ ượ c vi t b i m t nhân viên y t c a b nh vi n, giúp phát ế ở ộ ế ủ ệ ệ

hi n nh ng sai sót đã th c s gây h i trên b nh nhân ệ ữ ự ự ạ ệ

§ Phân tích các k t qu , t n th ế ả ổ ươ ng x y ra trên b nh nhân ả ệ

§ T ng h p h s b nh án ổ ợ ồ ơ ệ

Trang 34

CAN THIỆP BẰNG CÔNG NGHỆ

1. S d ng h th ng ra y l nh trên máy tính ử ụ ệ ố ệ

v. H th ng thông tin lâm sàng có th tr giúp vi c chăm sóc b nh ệ ố ể ợ ệ ệ nhân thông qua vi c ra y l nh tr c ti p vào máy vi tính ệ ệ ư ế

v. Đi u thu n l i nh t c a h th ng y l nh: ề ậ ợ ấ ủ ệ ố ệ

Ø. Y l nh đ ệ ượ c truy n ngay đi khi y l nh đ ề ệ ượ c ra

Ø. Có h th ng máy tính t đ ng tr giúp v li u l ệ ố ự ộ ợ ề ề ượ ng ho c báo ặ

đ ng n u y l nh th c hi n hai l n, ho c giúp th y thu c ki m ộ ế ệ ự ệ ầ ặ ầ ố ể tra t ươ ng tác thu c khi ra y l nh ố ệ

2. S d ng mã v ch ử ụ ạ

3. Ph n m m qu n lý D ầ ề ả ượ c

4. Thi t b phân ph i thu c t đ ng ế ị ố ố ự ộ

Trang 35

1. Có d c lâm sàng t i khoa lâm sàng ượ ở ạ

2. Có D ượ c sĩ t v n s d ng thu c cho b nh nhân ư ấ ử ụ ố ệ

3. Có D ượ c sĩ lâm sàng trong gi tr c ờ ự

4. Có D ượ c sĩ xem xét t t c các y l nh cho li u đ u ấ ả ệ ề ầ

tiên

CAN THIỆP SỬ DỤNG DƯỢC LÂM SÀNG

Trang 36

CÁC CAN THIỆP LIÊN QUAN ĐẾN QUI TRÌNH SỬ

DỤNG THUỐC

1. Thi t l p qui trình ki m soát s d ng thu c chú tr ng an toàn h n giá ế ậ ể ử ụ ố ọ ơthành đi u trề ị

2. Tiêu chu n hóa cách ghi toa và nguyên t c ghi toa, lo i b các ch vi t ẩ ắ ạ ỏ ữ ế

t t không phù h p và li u thu c, n ng đ thu cắ ợ ề ố ồ ộ ố

3. H n ch và thi t l p qui t c cho y l nh mi ng : có th ch p nh n trong ạ ế ế ậ ắ ệ ệ ể ấ ậcác trường h p:ợ

Ø Trong tình hu ng c p c uố ấ ứ

Ø Trong trường h p bác sĩ đang làm vi c trong đi u ki n vô khu n không ợ ệ ề ệ ẩ

th vi t để ế ược

Không đượ ử ục s d ng y l nh mi ng trong các trệ ệ ường h p:ơ

S d ng thu c tiêu s i huy t, Các s n ph m Heparin, Gây tê ngoài màng ử ụ ố ợ ế ả ẩ

c ng, ứ truy n máu và các s n ph m c a máu tr trề ả ẩ ủ ừ ường h p kh n ợ ẩ

c p, b nh nhân suy th n n ngấ ệ ậ ặ , thu c gây s y thai, ố ả thu c nh hố ả ưởng

đ n s c lao đ ngế ứ ộ

Trang 37

3. H n ch và thi t l p qui t t cho y l nh mi ng (tt) ạ ế ế ậ ắ ệ ệ

H n ch sai sót do y l nh mi ng ạ ế ệ ệ

Bác sĩ ra y l nh: ệ

- Phát âm tên thu c rõ ràng, n u có v n đ v phát âm, nên ố ế ấ ề ề đánh v n tên thu c ầ ố

- S d ng c tên th ử ụ ả ươ ng m i và d ạ ượ c ch t, nh t là trong đ i ấ ấ ố

v i các thu c đ c gi ng nhau (soundalike). Vd: Vincristin vs ớ ố ọ ố Vincystin).

- Tránh dùng th tích đ cho y l nh. Vd: 1 mg vs 1 ng ể ể ệ ố

- Xác nh n l i y l nh qua ph n nh c l i y l nh c a ĐD ậ ạ ệ ầ ắ ạ ệ ủ

- Vi t l i y l nh và ký tên càng s m càng t t ế ạ ệ ớ ố

Trang 38

3. H n ch và thi t l p qui t t cho y l nh mi ng (tt)ạ ế ế ậ ắ ệ ệ

H n ch sai sót do y l nh mi ng ạ ế ệ ệ

Ng ườ ế i ti p nh n y l nh ậ ệ :

- Xác nh n l i tên b nh nhân, ti n s d ng thu c, ch n đoán và các thông tin ậ ạ ệ ề ử ị ứ ố ẩ

khác.

- Đ c l i y l nh 1 cách rõ ràng ọ ạ ệ

- Chăc r ng y l nh phù h p v i b nh c nh c a bn ằ ệ ợ ớ ệ ả ủ

- Có ng ườ i th hai xác nh n nghe cùng n i dung y l nh ứ ậ ộ ệ

- N u y l nh qua đi n tho i: ghi l i s đi n tho i đ trao đ i khi c n thi t ế ệ ệ ạ ạ ố ệ ạ ể ổ ầ ế

- Không dùng y l nh mi ng th ệ ệ ườ ng qui (khi có m t bác sĩ, khi không ph i ặ ả

tr ườ ng h p kh n c p ho c tình hu ng vô khu n) ợ ẩ ấ ặ ố ẩ

- Có qui đ nh th i gian cho bác sĩ ghi l i các y l nh mi ng. ị ờ ạ ệ ệ

- Có qui đ nh ki m tra kép đ i v i các thu c c nh báo cao nh thu c c ch ị ể ố ớ ố ả ư ố ứ ế

th n kinh c , thu c gây nghi n ầ ơ ố ệ

Trang 39

4 S d ng h th ng phân ph i li u thu c* ử ụ ệ ố ố ề ố

5. S d ng các qui trình chu n cho chu n b thu c ử ụ ẩ ẩ ị ố (k thu t, ỹ ậ thao tác), li u thu c, th i gian s d ng, s l n s d ng các ề ố ờ ử ụ ố ầ ử ụ ở

khoa lâm sàng

6. Theo dõi các thu c đ c gi ng nhau – nhìn gi ng nhau ố ọ ố ố

(LASA)

7. H n ch các ch ng lo i thi t b th ạ ế ủ ạ ế ị ườ ng dùng khác nhau.

8. Không l u tr các thu c nguy hi m v i n ng đ cao, h n ch ư ữ ố ể ớ ồ ộ ạ ế thu c có nhi u hàm l ố ề ượ ng khác nhau đ c bi t là thu c có hàm ặ ệ ố

Trang 40

CÁC CAN THIỆP KHÔNG DÙNG CÔNG NGHỆ KHÁC

1. Làm quen cách ti p c n hế ậ ướng đ n h th ng đ gi m sai sót trong SD ế ệ ố ể ả

thu cố

2. Tăng cường th c hành giao ti p nh luôn gi i quy t các b t đ ng ự ế ư ả ế ấ ồ

trước khi cho b nh nhân s d ng thu c:ệ ử ụ ố

Gi a nhân viên y t ữ ế

Gi a nhân viên y t và b nh nhân. ữ ế ệ

Trang 41

3. T o văn hóa an toànạ

Ø B o đ m môi tr ng làm vi c an toàn cho ng i b nh, ả ả ườ ệ ườ ệ

khách thăm và nhân viên y t ; tránh tai n n, r i ro, ph i ế ạ ủ ơ nhi m ngh nghi p ễ ề ệ

Ø Xây d ng quy trình đánh giá sai sót chuyên môn, s c y ự ự ố

khoa đ xác đ nh nguyên nhân g c, nguyên nhân có tính h ể ị ố ệ

th ng và nguyên nhân ch quan c a nhân viên y t ; đánh giá ố ủ ủ ế

các r i ro ti m n có th x y ra. X lý, gi m thi u sai sót và ủ ề ẩ ể ả ử ả ể

phòng ng a r i ro ừ ủ

4 Ghi nh n ti n căn s d ng thu c, th o lu n danh m c thu c đậ ề ử ụ ố ả ậ ụ ố ượ ửc s

d ng v i b nh nhân và khi chuy n giao cho nhân viên y t khác.ụ ớ ệ ể ế

5. C i thi n môi trả ệ ường làm vi c cho vi c chu n b , phân ph i và s ệ ệ ẩ ị ố ử

8. C i thi n hi u bi t c a b nh nhân v quá trình đi u trả ệ ể ế ủ ệ ề ề ị

Trang 42

Không đ i l i ho c làm nghiêm tr ng v n đ ổ ỗ ặ ọ ấ ề

Trang 43

Câu h i l ỏ ượ ng giá?

nhóm nào?

Định dạng
Số trang	44
Dung lượng	3,43 MB