Tiết 37-38: Sóng

a/Hình tượng sóng xuyên suốt bài thơ; sóng – tình yêu, tình yêu-sóng… - Xưa và nay vẫn thế Tình yêu: - biểu tượng của cuộc đời, luôn có những cung bậc khác nhau - luôn tồn tại vĩnh hằng

(Xuân Quỳnh)

Sóng

Tiết: 37, 38

-Tên thật: Nguyễn Thị Xuân Quỳnh (1942 – 1988), quê ở Hà Tây Mồ cơi

mẹ từ nhỏ, khao khát tình yêu thương, mái ấm gia đình

-Thơ Xuân Quỳnh thể hiện một trái tim phụ nữ hồn hậu, chân thành, nhiều lo âu và luôn da diết trong khát vọng hạnh phúc đời thường

-Là một trong những nhà thơ nữ tiêu biểu nhất thời chống Mĩ

- T ác phẩm tiêu biểu: Tơ tằm-chồi biếc, Hoa dọc chiến hào, Tự hát, Hoa cỏ may…

I.TÌM HIỂU CHUNG:

1 Tác giả:

1 Tác giả:

Nêu những nét chính về cuộc đời, sự nhiệp văn chương và đặc điểm thơ Xuân Quỳnh?

→ Trở về → Tiếp tục

Bài thơ được sáng tác năm 1967 trong chuyến tác giả đi th c t t i vùng biển Diêm ực tế tại vùng biển Diêm ế tại vùng biển Diêm ại vùng biển Diêm

Điền, in trong tập thơ

“Hoa dọc chiến hào” (1968).

N êu xuất xứ, hồn cảnh sáng tác bài thơ và Chủ êu xuất xứ, hồn cảnh sáng tác bài thơ và Chủ đề tác phẩm Sĩng?

→ Tiếp tục

Đọc bài “ SÓNG ” ( Xuân Quỳnh ) → Tiếp tục

II/ĐỌC-HIỂU BÀI THƠ:

1/Sóng, nhịp điệu, âm điệu bài thơ:

Căn cứ vào bố cục, em hãy rút ra nhận xét về sóng, Sóng ẩn dụ cho những hình ảnh nào?

khổ 1-2: hình tượng sóng- tình yêu.

khổ 3-8: sóng- và sự huyền diệu của t/y; nỗi nhớ trong t/y; lòng chung thủy

còn lại: sóng - khát vọng t/y đến vô tận vô cùng.

a/Hình tượng sóng xuyên suốt bài thơ; sóng – tình yêu, tình yêu-sóng…

- Xưa và nay vẫn thế

Tình yêu: - biểu tượng của cuộc đời, luôn có những cung bậc khác nhau

- luôn tồn tại vĩnh hằng trong cuộc sống

- Xưa và nay vẫn thế

→ Trở về → Tiếp tục

T T T

B B B

beå theá tr ẻ beå

II/ĐỌC-HIỂU BÀI THƠ:

1/Sóng, nhịp điệu, âm điệu bài thơ:

Nhịp điệu, âm điệu của bài thơ giống nhịp điệu, âm điệu gì trong thiên nhiên? Âm điệu, nhịp điệu đó

được tạo nên bởi những yếu tố nào ?

b/ Nhịp điệu, âm điệu

- Nhịp thơ 2/3 đều đặn nhịp sóng biển nhịp điệu

của cảm xúc, tình cảm, nhịp đập của trái tim

“ Dữ dội // và dịu êm

Ồn ào // và lặng lẽ

→ Tiếp tục

Dữ dội và dịu êm

 Yếu tố tạo nên nhịp điệu bài thơ:

- Thể thơ năm chữ

- Phương thức tổ chức từ ngữ , hình ảnh đối

lậpDữ dội-Dịu êm.

- Sóng - em sóng biển = sóng lòng , lúc dịu

êm, nhẹ nhàng, khi dồn dập, dữ dội Những

trạng thái tâm hồn con người trong tình yêu

II/ĐỌC-HIỂU BÀI THƠ:

1/Sóng, nhịp điệu, âm điệu bài thơ:

→ Tiếp tục

Hình tượng bao trùm, xuyên suốt bài thơ là hình tượng sóng, phân tích nghĩa thực và nghĩa biểu tượng của hình tượng ấy ?

- Nghĩa thực :sóng biển, miêu tả cụ thể , sinh động,

với nhiều trạng thái, trái ngược nhau .lớp từ tương

phảndữ dội, dịu êm, ồn ào, lặng lẽ,…

-Nghĩa biểu tượng: ẩn dụ trạng thái tâm hồn của

người phụ nữ đang yêu

 dữ dội, ồn ào: tình yêu sôi nổi, nồng nàn, mãnh

2 Sóng – tình yêu và em :

-Giữa sóng và em có nét gì giống nhau ? Hãy chỉ

ra nét tương đồng đó ?

-Tâm trạng người con gái khi yêu  trạng thái của

sóng nhiều cung bậc, sắc thái phức tạp.

“Sông không hiểu nổi mình

Sóng tìm ra tận bể ”

Sông chật chội, nhỏ hẹp; bể rộng lớn, mênh mông  khát vọng , trái tim người con gái khi yêu không chấp nhận sự hẹp hòi, nông cạn, tầm thường,

vị kỉ luôn muốn vươn tới cái cao cả, trong sáng

→ Trở về → Tiếp tục

- Khát vọng tình yêu được cảm nhận từ cái quy luật

muôn thủa:

“Ôi con sóng ngày xưa

…Bồi hồi trong ngực

Khát vọng tình yêu đượccảm nhận như

thế nào?

→ Tiếp tục

Câu hỏi:

Qua đoạn thơ, tác giả muốn nói lên đặc điểm gì ở tình yêu đích thực, đẹp đẽ của tuổi trẻ:

1 Sôi nổi, mãnh liệt.

2 Say đắm, thiết tha.

3 Hồn nhiên, chân thành.

Trước muôn trùng sóng bể

Em nghĩ về anh, em

Em nghĩ về biển lớn Từ nơi nào sóng lên?

Từ nơi nào sóng lên?

Sóng bắt đầu từ gió Gió bắt đầu từ đâu?

Gió bắt đầu từ đâu?

Em cũng không biết nữa Khi nào ta yêu nhau

→ Tiép tục

Làm sao cắt nghĩa được tình yêu

Có nghĩa gì đâu một buổi chiều

Nó chiếm hồn ta bằng nắng nhạt

Bằng mây nhè nhẹ, gió hiu hiu.

(Xuân Diệu)

Tôi gửi lại đây cái buồn vô cớ

Và mang về cái nhớ bâng quơ

Xi n chớ hỏi làm sao như thế

Tôi vốn không rành mạch bao giờ

(Nguyễn Duy)

→ Tiép tục

Yêu em từ thuở trong nôi

Em nằm em khóc, anh ngồi anh ru

 “Sóng bắt đầu từ gió

Gío bắt đầu từ đâu ?”

Nhà thơ suy tư về tình yêu như thế

nào?

Sóng tự vấn về ngọn nguồn của mình Cũng như sóng, nhà thơ băn khoăn về khởi nguồn của tình yêu.

 “Em cũng không biết nữa

Khi nào ta yêu nhau”

Từ câu hỏi của sóng, nhà thơ đi tìm câu trả lời cho tình yêu bằng giọng thơ đầy nữ tính: nũng nịu, hồn nhiên, giản dị, tinh tế Một định nghĩa về tình yêu mang phong cách Xuân Quỳnh.

 Tình yêu là một thứ gia vị vừa cụ thể, vừa huyền bí trong trái tim mỗi người.

- Tâm trạng suy tư về cội nguồn tình yêu

→ Tiép tục

- Hình tượng sóng gợi nỗi nhớ trong tình yêu

“ Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm không ngủ được

Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức”

 Sóng nhớ bờ cả ngày đêm Sóng cũng như em, nhưng

em thì mang nỗi nhớ triền miên, khắc khoải, mãnh liệt, nồng nàn, không chỉ choán đầy không gian, thời gian mà cả trong

ý thức lẫn tiềm thức Bởi yêu là nhớ

Hình ảnh so sánh độc đáo: sóng nhớ bờ / em nhớ anh

→ diễn tả tình yêu sâu sắc.

Nét khác biệt nào trong nỗi nhớ của

em với sóng?

→ Tiép tục

Nhớ ai bổi hổi bồi hồi,

Như đứng đống lửa, như ngồi đống than.

Tình ta như hàng cây Đã qua mùa bão gió Tình ta như dòng sông Đã qua mùa thác đổ.

(Xuân Quỳnh)

→ Tiép tục

- Hình tượng sóng là niềm tin và thủy chung trong tình yêu

“Dẫu xuôi về phương Bắc

…ngược về phương Nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh - một phương

…Con nào chẳng tới bờ

Dù muôn vời cách trở”

 Hai chữ “ xuôi”, “ ngược” tương

phản, cách nói ngược → như thấp thỏm lo âu về một tình yêu mong manh, đổ vỡ.

 “ Phương anh” – một sự phát hiện mới lạ → khẳng định tình yêu duy nhất, thủy chung.

 Cuộc đời đâu chỉ có hoa thơm và trái ngọt, muốn tình yêu trọn vẹn con người phải vượt qua bao gian khổ, thử thách Có niềm tin, hạnh phúc nào

chẳng tới bờ

 Tình yêu sôi nổi, chân thành, trong sáng nhưng đòi hỏi

thuỷ chung, duy nhất, tuyệt đối.

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh - một phương

Nhà thơ thấp thỏm lo âu và khẳng định tình yêu như thế

nào?

→ Tiép tục

Khổ thơ cuối có nhiều cách hiểu:

1 Đây là sự hình tượng hóa khát vọng sống, khát vọng

yêu mãi mãi

3.Vĩnh cửu hóa tình yêu bằng cách hóa thân tình yêu của mình vào tình yêu nhân loại

2 Muốn vĩnh cửu hóa tình yêu bằng cách làm cho tình yêu của mình trở nên rộng lớn hơn; được sống hết mình trong tình yêu

- Em hiểu như thế nào về khổ thơ cuối?

3/ Khát vọng tình yêu đến vơ tận, vơ cùng

→ Tiép tục Trở về

- Khát vọng về tình yêu vĩnh hằng

“Cuộc đời tuy dài thế

Năm tháng vẫn trôi qua”

hạn nhưng cuộc đời là hữu hạn →tình yêu, hạnh phúc chỉ

Suy ngẫm về tình yêu và cuộc đời của

Xuân Quỳnh?

Khát vọng tình yêu vĩnh hằng được

biểu hiện như thế nào?

→ Tiép tục

GS TS Trần Đăng Suyền:

“Đó là cuộc hành trình khởi đầu là sự từ bỏ cái chật chội, nhỏ hẹp để tìm đến một tình yêu bao la rộng lớn, cuối cùng là khát vọng được sống hết mình trong tình yêu, muốn hóa thân vĩnh viễn thành tình yêu muôn thuở”

→ Tiép tục

Đã hôn rồi hôn lại

Cho đến mãi muôn đời

Đến tan cả đất trời

(Xuân Diệu)

Làm sao được tan raThành trăm con sóng nhỏGiữa biển lớn tình yêu

(Xuân Quỳnh)

Anh mới thôi dào dạt Để ngàn năm còn vỗ.

→ Tiép tục

-Người phụ nữ có khát vọng được sống hết mình trong tình yêu, muốn vĩnh cửu hóa tình yêu của mình.

-> Một tình yêu mãnh liệt nhưng cũng rất dịu dàng, nữ tính.

→ Tiép tục

4/ Những đặc sắc nghệ thuật:

Nhận xét những đặc sắc nghệ thuật

của bài thơ?

 Thể thơ năm chữ không ngừng ngắt, nhịp

nhàng.

 Giọng thơ tha thiết, chân thành, đằm thắm.

 Sóng là hình ảnh ẩn dụ về khát vọng tình yêu, nỗi nhớ nhung thao thức của con người, hướng tới hạnh phúc.

→ Tiép tục Trở về

biểu cho hồn thơ Xuân Quỳnh hồn nhiên, sôi nổi, chân thành, đằm thắm, khao khát tình yêu và hạnh phúc bền chặt, trọn vẹn.

Từ bài học, em hãy rút ra ý tổng kết

bài thơ?

→ Tiép tục

IV Củng cố, dặn dò:

 Củng cố :

- Nắm được phong cách thơ Xuân Quỳnh.

- Hiểu hình tượng sóng trong bài thơ: ẩn dụ các trạng thái tình yêu, biểu hiện các tâm trạng trữ tình, khát vọng tình yêu vĩnh hằng.

- Những đặc sắc nghệ thuật.

 Dặn dò:

- Học thuộc bài thơ, tìm hiểu nội dung chính các khổ thơ.

- Phân tích hình tượng sóng trong bài thơ.

- Soạn: Đàn ghi ta của Lor-ca ( Thanh Thảo ), các bài đọc thêm ( Bác ơi! của Tố Hữu,Tự do của P.Ê – Luy – A )

→ Tiép tục

TOÅ VAÊN TRƯỜNG THPT BC LÊ HỮU TRÁC

TT QUẢNG PHÚ, CƯM’GAR, DAKLAK

ĐT: (050) 834737