Bài giảng Hóa sinh gan

Bài giảng nhằm cung cấp các kiến thức sơ lược về giải phẫu và sinh lý chức năng gan. Chức năng hóa sinh của gan; một số xét nghiệm chức năng gan. Để nắm chắc các nội dung của bài học mời các bạn cùng tham khảo bài giảng.

HÓA SINH GAN

      N I DUNG Ộ

• S  l c v  gi i ph u và sinh lý ch c năng gan. Gan ơ ượ ề ả ẫ ứ

là c  quan n i t ng l n nh t, n ng kho ng 1,2 ­ 1,5 ơ ộ ạ ớ ấ ặ ả

kg   (2% thân tr ng).ọ

    1. S  L Ơ ƯỢ C V  H  GAN  Ề Ệ

• Hình thái gi i ph uả ẩ

• G m 4 thùy (Lobe): Thùy trái, thùy ph i, thùy vuông ồ ả(quadrate) và thùy đuôi (caudate)

• Thành ph n hóa h c: Protide, Lipid, Enzym, Vitaminầ ọ

• Gan  là  trung tâm 

đi u  hòa  đề ường  huy t ế :  tân  t o  – ạ phân ly glycogen

• Ứ ng  d ng  :  ụ NP  Galactose  ni u  –  ệ

NP  tăng  đ ườ ng  huy t ế

NP Galactose ni u ệ

• Ý nghĩa : đánh giá kh  năng t ng h p glucid c a gan ả ổ ợ ủ

• Cách th c hi n : ự ệ cho  BN  u ng  40g  galactose    ĐL  ố → galactose/n ướ c ti u sau 2g, 4g, 10g và 24g ể

• Đánh giá KQ :

• Gan bình th ườ ng  : gan h p thu galactose l i   ấ ạ →

lượng th i ra nả ước ti u th p. Sau 4g, galactose ể ấ

ni u ≤ 3 – 4gệ

• Gan  suy  :  lượng  galactose  ni u  th i  ra  nhi u ệ ả ề

h n và kéo dàiơ

NP gây tăng đ ườ ng huy t ế

• Ý nghĩa : đánh giá kh  năng d  tr  glucid c a gan ả ự ữ ủ

• Cách th c hi n : ự ệ BN nh n đói, l y máu đo ĐH lúc đói.  ị ấ Cho u ng 75g Glucose   2g sau l y máu đo ĐH ố → ấ

• Đánh giá KQ :

 CN gan còn t t  ố : ĐH sau 2g tăng cao và gi m t  ả ừtừ

 Gan    CN  d   tr   glucid↓ ự ữ  :  ĐH  sau  2g  tăng  cao 

nh ng gi m r t nhanhư ả ấ

2.4. CN T O VÀ BÀI TI T M T  Ạ Ế Ậ

 S n xu t m t :ả ấ ậ

1 T ng h p acid m t t  cholesterol ổ ợ ậ ừ

2 T ng h p mu i m t t  acid m t ổ ợ ố ậ ừ ậ

3 T o s c t  m t (BilTT) t  BilGT ạ ắ ố ậ ừ

4 Tái t o BilTT t  urobilinogen ạ ừ

 Tác d ng c a m t : ụ ủ ậ nhũ t ươ ng hóa ch t béo th c ăn ấ ứ

 Bài ti t m t : ế ậ liên t c t  tb gan, gián đo n trong các b a ăn ụ ừ ạ ữ

đ ườ ng ti u  ể

Quick test

 M c đích : ụ thăm dò c  ch  c  đ nh th i tr  c a gan ơ ế ố ị ả ừ ủ

 Ti n hành : ế dd BSP 5% IV ch m (5mg/kg)   l y máu sau t ng kho ng  ậ → ấ ừ ả

NP Quick (NP gây acid hippuric ni u ) ệ

• M c đích : ụ thăm dò c  ch  kh  đ c hóa h c c a gan ơ ế ử ộ ọ ủ

• Ti n hành : ế cho u ng 6g Na benzoat, sau 4g l y n ố ấ ướ c ti u   ể

đ nh l ị ượ ng acid hippuric

• Đánh giá KQ :

 CN gan bình th ườ  : acid hippuric bài ti t > 3g ng ế

 Gan suy : lượ ng acid hippuric gi m đi nhi u ả ề

2.7. CN  V N CHUY N N Ậ Ể ƯỚ C

• H ng ngày gan ti p nh n m t l ng máu l n, do ằ ế ậ ộ ượ ớ

đó có vai trò trong v n chuy n nậ ể ước

•  Các b nh v  gan có r i lo n v  v n chuy n n c. ệ ề ố ạ ề ậ ể ướ

Có nghi m pháp thăm dò ch c năng v n chuy n ệ ứ ậ ể

nướ ủc c a gan nh ng th c t  ít dùng.ư ự ế

• H  Enzym c a gan r t phong phú do gan tham gia nhi u ệ ủ ấ ềquá trình chuy n hóa. Đ  đánh giá tr ng thái gan m t, ể ể ạ ậchúng ta có th  xét nghi m nhi u enzym:ể ệ ề

• GGT (Gamma glutamyl transferrase /

• LDH (lactat dehydrogenaz, aldolaz, arginaz, guanaz)  

• Trong đó Transaminaz (GOT, GPT) có giá tr  nh t.ị ấ

Câu h i th o lu n ỏ ả ậ

• M t b nh nhân x  gan thì n ng đ  NH ộ ệ ơ ồ ộ 3 

và Ure trong máu nh  th  nào ? T i sao? ư ế ạ

CÂU H I L Ỏ ƯỢ NG GIÁ

1  Trình bày đ ượ ơ ể ọ c c  th  h c, thành ph n hóa  ầ

h c c a gan  ọ ủ

2. Trình bày đ ượ c ch c năng hóa sinh gan ứ

3. Trình bày m t s  xét nghi m c  b n đánh  ộ ố ệ ơ ả giá ch c năng gan ứ

TÀI LI U THAM KH O Ệ Ả

• GS. Đ  Đình H  ­ Hóa Sinh Lâm Sàng.  ỗ ồ ĐHYD Tp.HCM 2008.

• GS. Đ  Đình H  ­ Hóa Sinh Y h c.  ỗ ồ ọ

ĐHYD Tp.HCM 2008.

• Giáo Trình Hóa Sinh –Tr ng Trung  ườ

H c K  Thu t Y T  2­ B  Y T ­ Nhà  ọ ỹ ậ ế ộ ế

xu t b n Y h c  Hà N i 2004 ấ ả ọ ộ