Bài giảng Siêu âm khớp vai: Giải phẫu và bệnh lý – TS. BS. Jung-Ah Choi

Bài giảng trình bày giải phẫu của siêu âm khớp vai, các bệnh lý, sai lầm thường gặp và khảo sát sau mổ khớp vai. Để nắm chi tiết nội dung nghiên cứu mời các bạn cùng tham khảo bài giảng.

Siêu âm khớp vai: Giải phẫu và bệnh lý

TS BS Jung-Ah Choi Khoa Chẩn đoán hình ảnh Đại học Hallym Dongtan Bệnh viện Sacred Heart

Seoul, Hàn Quốc

Giải phẫu

Giải phẫu

➢ Gân cơ trên gai

➢ Gân cơ dưới gai

➢ Gân cơ dưới vai

➢ Gân cơ tròn bé

Giải phẫu bình

thường Gân cơ nhị đầu

Giải phẫu bình thường

Gân cơ nhị đầu

Giải phẫu bình thường

Gân cơ trên gai

Giải phẫu bình thường

Gân cơ trên gai

Giải phẫu bình thường

Xương cánh

tay

Giải phẫu bình thường

Gân cơ dưới vai

Giải phẫu bình thường

Gân cơ dưới vai

Giải phẫu bình thường

Gân cơ dưới gai

Giải phẫu bình thường

Khớp cùng đòn

Giải phẫu bình thường

Khớp ổ chảo – cánh tay sau

Giải phẫu bình thường

Khớp ổ chảo – cánh tay sau

Gân cơ dưới

gai

Xương cánh tay

Ổ chảo

Sụn viền

Tràn dịch

Bệnh lý khớp vai

Bệnh lý xung đột các cấu

trúc vùng vai

• Chẩn đoán lâm sàng, phân định trên

hình ảnh thay đổi từ viêm gân đến

rách gân chóp xoay

• Xung đột nội tại: mất vững khớp vai

• Xung đột ngoại lai: bào mòn giữa chóp xoay với bề mặt dưới của mỏm cùng vai

Bệnh lý xung đột các cấu

trúc vùng vai

* Phân loại có chỉnh sửa

• Type 1: thoái hóa chóp xoay hoặc viêm gânthoái hóa không có tổn thương rách gân

thấy được

• Type 2: thoái hóa chóp xoay hoặc viêm gânthoái hóa có tổn thương rách gân bán phầntrong khớp hoặc bề mặt bao hoạt dịch

• Type 3: rách gân toàn phần với kích thước, mức độ phức tạp và chức năng khác nhau

Bệnh lý chóp xoay

* Viêm gân thoái hóa/Bệnh lý gân

- Thoái hóa toan nhầy trên vi thể

- Tăng độ dày gân (>8mm; 1.5-2.5 mm > lớn

hơn 1/3 bề dày bên đối diện)

- Giảm độ hồi âm

- Mất cấu trúc lớp

- Viêm bao hoạt dịch nhỏ dưới mỏm cùng vai –delta

Rách gân bán phần

• Rách ở mặt bao hoạt dịch, rách bên tronggân, rách mặt khớp

* Tiêu chuẩn chẩn đoán:

1 Hồi âm hỗn hợp ở vùng đau gân cơ trên gai

2 Tổn thương giảm âm lan đến mặt khớp hoặcmặt bao hoạt dịch

• kết hợp bất thường mô mềm, xương

Rách gân bán phần

• Tràn dịch bao gân cơ nhị đầu, tụ dịch nhỏ

dưới bao hoạt dịch

• Rách gân ở mặt khớp: dịch mỏng ở dưới bao gân cơ nhị đầu

• Lượng lớn: nghi ngờ rách toàn phần

• Rách gân ở mặt bao hoạt dịch: giảm âm,

khuyết lõm ở mặt bao hoạt dịch

• Rách trong gân: nhỏ, tròn hoặc bầu dục,

khuyết giảm âm và kéo dài gân ở đầu xa

Rách gân ở mặt khớp

Rách gân ở mặt khớp

Rách gân ở mặt bao

hoạt dịch

Rách gân ở mặt bao

hoạt dịch

Rách gân bánphần phân độ

cao

Rách gân mặt bao hoạt dịch

phân độ cao

Rách gân toàn phần

* Dấu hiệu chính

1 Không hiện diện cấu trúc gân cơ

2 Không hiện diện gân khu trú

3 khuyết giảm âm hoặc rỗng âm

4 Thông nối trực tiếp thông qua khoảng trốngvới bao hoạt dịch dưới mỏm cùng vai-delta giãn rộng

5 Củ lớn/củ bé trống

6 Chèn ép gân cơ

Rách gân toàn phần

* Dấu hiệu thứ phát

1 bề mặt vỏ xương không đều ở củ lớn

2 Viêm bao hoạt dịch dưới mỏm cùng vai-delta

3 Dấu hiệu sụn khớp

4 Tràn dịch bao gân cơ nhị đầu

5 Tràn dịch khớp cánh tay-ổ chảo

Rách rộng với gián đoạn gân

chóp xoay

Những sai lầm thường gặp

1 Liên quan đến kĩ thuật: sự bất đẳng hướng,

vị trí đầu dò, bóng lưng do vách cơ delta

2 Liên quan giải phẫu: khoảng trống chóp xoay, vùng chuyển tiếp ST-IT, chỗ chuyển tiếp

gân - cơ, chỗ bám sụn xơ

3 Liên quan bệnh lý: gân cơ không đồng nhất, bóng lưng do vôi hóa hoặc sẹo

4 Liên quan bệnh nhân: béo phì hoặc cơ bắp,

hạn chế vận động khớp vai

Những sai lầm thường gặp

-Tính bất đẳng hướng của gân cơ

Những sai lầm thường gặp

-Tính bất đẳng hướng của gân cơ

Những sai lầm thường gặp –

vị trí đầu dò

Những sai lầm thường gặp –

Khoảng trống chóp

xoay

Những sai lầm thường gặp – Vùng chuyển tiếp gân- cơ

Bóng lưng do sẹo hoặc vôi hóa

→ liên hệ với X quang

Những sai lầm thường gặp

Những sai lầm thường gặp

dịch trong bao hoạt dịch có thể giống với vết

rách gân ở mặt bao hoạt dịch

Những sai lầm thường gặp

Những biến đổi sau chấn thương của các mốc giải phẫu: vết gãy có thể thay đổi các mốc giải phẫu để định hướng

Những sai lầm thường gặp

Bệnh lý gân cơ

Vôi hóa

Những sai lầm thường gặp

Tăng sinh hoạt dịch, mô sẹo hoặc mô hạt: mô sẹo hoặc mô hạt và mô hoạt dịch trong bao khớp hoặc bao hoạt dịch có thể lấp vào vị trí rách gân chóp xoay

Rách rộng gân chóp xoay

Những sai lầm thường gặp

Đánh giá sau mổ

khớp, viêm gân, xung đột

nhỏ trước mổ khu trú ở gân cơ trên gai; lêntới 50% ở các vết rách trước mổ của trên 1 gân

tăng hồi âm bất thường, mỏm cùng vai tái

tạo, dụng cụ khâu phẫu thuật, các mảnh

xương gãy

Đinh phẫu thuật bị bong ra sau ngã

Siêu âm khớp vai

• Công cụ sàng lọc tốt

• Bệnh lý chóp xoay, dịch, bệnh lý xương hoặc mô mềm

• Khám động, không xâm nhập

• Có thể hướng dẫn can thiệp

• Rẻ hơn MRI, MRA

• Phụ thuộc người làm, dụng cụ