Bài giảng Hóa học Lipid

Bài giảng với mục tiêu trình bày được định nghĩa, tính chất chung và phân loại của Lipid; vai trò của Lipid đối với cơ thể; cấu tạo của Lipid đối với cơ thể. Cùng tham khảo bài giảng để nẵm chắc các nội dung của bài học.

 M C TIÊUỤ

1.Trình bày được đ nh nghĩa, tính ch t chung  và ị ấphân lo i c a Lipid.ạ ủ

2. Trình bày vai trò c a Lipid đ i c  th ủ ố ơ ể

3. Trình bày đượ ấ ạc c u t o c a Lipid đ i v i c  ủ ố ớ ơ

th ể

 N I DUNGỘ

I. Đ nh nghĩa, tính ch t chung và phân lo i Lipid.ị ấ ạ

1. Đ nh nghĩa: ị

Lipid là nh ng este c a alcol và acid béo, c u ữ ủ ấ

t o g m 3 nguyên t  chính C,H,O, ngoài ra còn ạ ồ ố

có  cáo  nguyên  t   khác  nh   N,  P,  S  (  hay  nói ố ưcách khác Lipid là d n xu t c a acid béo.ẫ ấ ủ

Lipid tan trong nướ ạc t o thành nh  tủ ương .

 là ch t d  tr  năng lấ ự ữ ượng cho c  th  s ng.ơ ể ố

 N I DUNGỘ

I. Đ nh nghĩa, tính ch t chung và phân lo i Lipid.ị ấ ạ

     3. Phân lo i:có nhi u cách phân lo i Theo thành ạ ề ạ

ph n và tính ch t thì Lipid đầ ấ ược chia thành 2 lo i:ạ3.1  Lipid  th y  phân  đủ ược  (Lipid  th t,  Lipid  xà ậphòng hóa được):

3.2 Lipid không th y phân đủ ược( Lpoid hay Lipid không xà phòng hóa)

l i có th  chia làm 2 nhóm chính nh  sau:ạ ể ư

 Lipid thu n . Lipid t p.ầ ạ

 II. Ngu n g c và vai tròồ ố

1. Ngu n g c: ồ ố

 T  th c ăn: m  đ ng v t, m  th c v t: d u l c, ừ ứ ỡ ộ ậ ỡ ự ậ ầ ạ

d u v ng.ầ ừ

 Phân ph i m  trong c  th :ố ỡ ơ ể

 Lipid d  tr  ch  y u Triglycerid, thay đ i theo ự ữ ủ ế ổ

ch  đ  ăn nhi u hay ít Lipid.ế ộ ề

 Lipid nguyên sinh ch t: g m m  ph c t p ,c  ấ ồ ỡ ứ ạ ố

đ nh.ị

 N I DUNGỘ

 III Hóa h c Lipidọ

1. Acid béo:

1.2 Danh pháp:

 Có th  g i theo tên thông thể ọ ường ho c theo tên h  ặ ệ

th ng( tên m ch carbon theo s  carbon c a chu i + ố ạ ố ủ ổ

“oic”.n u có n i đôi thì + “enoic”ế ố

Glycerid là este c a glycerol và acid béo.Tùy thu c vào ủ ộ

m t, hai, hay ba ch c rộ ứ ượu c a glycerol đủ ược este hóa 

b i nh ng acid béo ta có mono, di, triglycerid.ở ữ  ta có mono, di, triglycerid

CH2OH Monoglycerid

CH2-O-OCR1

CH2-O-OCR2

CH2OH Diglycerid

CH2-O-OCR1

CH2-O-OCR2

CH2-O-OCR3Triglycerid

 Lý tính: không tan trong nước tan, trong dung môi h u ữ

cơ đ  nóng ch y tăng theo s  lộ ả ố ượng và đ  dài c a ộ ủ

m ch acid béo no. nhi t đ  bình thạ ệ ộ ường Glycerid c a ủ

đ ng v t (m )    th  đ c, còn Glycerid th c v t    th  ộ ậ ỡ ở ể ặ ự ậ ở ể

l ng.ỏ

III Hóa h c Lipid ọ

2. Lipid thu n ầ

2.3Cerid

 C u t o hóa h c: là este c a acid béo có đ  dài t  14­ấ ạ ọ ủ ộ ừ

36C, v i alcol m ch dài (di ho c monoalcol) t  16­30Cớ ạ ặ ừ

 Ngu n g c: ồ ố

 Đ ng v t: sáp ong ộ ậ

 Th c v t: t o m t l p m ng bao ph  lá, thân, qu  b o v  qu ự ậ ạ ộ ớ ỏ ủ ả ả ệ ả

 V  vi khu n lao và m t s  vi khu n khác có ch a sáp nên  ỏ ẩ ộ ố ẩ ứ

không b  tác d ng b i acid và alcol ị ụ ở

   ng d ng: trong thiên nhiên là ch ng th m sinh  Ứ ụ ố ấ

h c r t ph  bi n , s  dung làm ph  gia trong d ọ ấ ổ ế ử ụ ượ c 

ph m, m  ph m ẩ ỹ ẩ

III Hóa h c Lipidọ

3. Lipid t pạ

3.3 Phân lo i:  đạ ược chia làm 2 lo i chínhạ

3.3.1 Phospholipid ( phosphatid): ch t quan tr ng trong ấ ọphosphatid là lecithin

 Lecithin b  th y phân b i acid, ki m cho acid béo, ị ủ ở ềcholin, acid glycerophosphoric

 Lecithin được chi t xu t t  lòng đ  tr ng.ế ấ ừ ỏ ứ

 Lecithin gi  vai trò quan tr ng trong quá trình thoái ữ ọhóa lipid   gan.ở