Dị bội thể là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có một hoặc một số cặp NST bị thay đổi về số lượng.. Hiện tượng đa bội thể là trường hợp bộ NST trong tế bào sinh dưỡng tăng lên theo
Trang 3• Kiểm tra bài cũ :
Hiện tượng dị bội thể là gì ? Sự biến đổi số lượng NST ở
một cặp NST thường thấy những dạng nào ?
Dị bội thể là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có một
hoặc một số cặp NST bị thay đổi về số lượng Dị bội thể có các dạng :(2n ±1) hoặc :( 2n -2 )
Chúng ta đã nghiên cứu về hiện tượng dị bội thể Một
dạng đột biến về số lượng nữa là hiện tượng đa bội thể có đặc điểm gì và tính chất ra sao ? Ưùng dụng như thế nào ?
Trang 4Bài 24 ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG
NHIỄM SẮC THỂ
(tiếp theo)
Trang 5III Hiện tượng đa bội thể :
Chúng ta nghiên cứu thông tin (5phút )
Nhắc lại kiến thức đã học :
Thế nào là thể lưỡng bội ?
Thể lưỡng bội có bộ NST chứa các cặp NST tương đồng (2n)
trả lời câu hỏi (kiến thức bài học ) :
Các cơ thể có bộ NST : 3n ;4n ;5n…có chỉ số (n) khác thể lưỡng bội như thế nào ?
Các cơ thể đó có bộ NST là bội số của n
Thể đa bội là gì ?
Hiện tượng đa bội thể là trường hợp bộ NST trong tế bào sinh dưỡng tăng lên theo bội số của n (lớn hơn 2n ) nên hình thành các thể đa bội
Trang 6 Sự tăng số lượng NST ; ADN Ảnh hưởng tới cường độ đồng hóa và kích thước tế bào
Quan sát tranh sau dó tiến hành thảo luận
thống nhất câu trả lời theo từng nhóm :( 7 phút )
Trang 12Hoàn thành phiếu học tập:( Nhóm thảo luận 5 phút)
Đối tượng quan sát Đặc điểm
1 Tế bào cây rêu
2 Cây cà độc dược
3 ………
4 ………
Mức bội thể Kích thước cơ quan
Trang 13Đối tượng quan sát Đặc điểm
1 Tế bào cây rêu
2 Cây cà độc dược
3 ………
Mức bội thể Kích thước cơ quan
2n , 3n , 4n
3n =36; 6n =72 9n =108;
Trang 14 Thảo luận nhóm ( 7 phút )
Sự tương tác giữa mức độ bội thể (số n) và kích thước của cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản ở các cây nói trên như thế nào ?
Có thể nhận biết cây bằng mắt thường qua những dấu hiệu nào ?
Có thể khai thác những đặc điểm nào của cây đa bội trong chọn giống cây trồng ?
Trang 15Sự tương tác giữa mức độ bội thể (số n) và kích thước của cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản ở các cây nói trên như thế nào ?
Số lượng NST tăng làm tăng rõ rệt kích thước tế bào ,cơ quan
• Có thể nhận biết cây bằng mắt thường qua những dấu hiệu nào ?
Nhận biết qua dấu hiệu tăng kích thước các cơ
quan của cây như củ quả cây
• Có thể khai thác những đặc điểm nào của cây đa bội trong chọn giống cây trồng ?
Làm tăng kích thước cơ quan dinh dưỡng và cơ
quan sinh sản cho năng xuất cao ở cây trồng
Trang 16III Hiện tượng đa bội thể :
+ Hiện tượng đa bội thể là trường hợp bộ NST trong tế bào sinh dưỡng tăng lên theo bội số của (n) ( lớn hơn 2n ) hình thành nên thể đa bội.
+ những dấu hiệu nhận biết hiện tượng đa bội thể : tăng kích thước các cơ quan.
Trang 17IV.Sự hình thành thể đa bội :
Hãy nhắc lại kết quả của quá trình nguyên phân và giảm phân?
• kết quả nguyên phân : từ 1 tế bào mẹ ban đầu cho 2 ra tế bào con có bộ NST giống tế bào mẹ
• Kết quả của giảm phân từ 1 tế bào ban đầu cho
ra 4 tế bào con có bộ NST giảm một nửa so với tế bào mẹ ban đầu
Nghiên cứu thông tin (5 phút):
Nguyên nhân ban đầu nào hình thành thể đa bội ?
Do các tác nhân :vật lý , hoá học, hay dối loạn
môi trường trong hay ngoài cơ thể làm ảnh
hưởng đến quá trình nguyên phân hay giảm phân
Quan sát hình sau :
Trang 18Sự hình thành thể đa bội :
4n =12
12 12
12 12 4n =12 4n =12
Trang 19 Thảo luận nhóm : ( 7 phút )
Hãy so sánh hai sơ đồ trên và cho biết :
• Trong hai trường hợp (hình 24 a,b),trường hợp nào minh họa sự hình thành thể đa bội do nguyên phân hoặc giảm phân bị rối loạn ?
Hình a giảm phân bình thường ,hợp tử nguyên phân lần đầu bị rối loạn
Hình b giảm phân bị rối loạn nên thụ tinh tạo
hợp tử có bộ NST > 2n
Hình a do rối loạn nguyên phân , hình b do rối loạn giảm phân.
Trang 20Sự hình thành thể đa bội :
4n =12
12 12
12 12 4n =12 4n =12
Trang 21cơ chế hình thành thể đa bội : do dối
loạn nguyên phân hoặc giảm phân
không bình thường dẫn đến không phân
li tất cả các cặp NST tạo ra thể đa bội.
Trang 22Kết luận bài :
Thể đa bội là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có số NST là bội số của n ( nhiều hơn 2n )
Tế bào đa bội có số lượng NST tăng gấp bội , số lượng ADN cũng tăng tương ứng , vì thế quá
trình tổng hợp các chất hữu cơ diễn ra mạnh mẽ hơn,dẫn tới kích thước tế bào của thể đa bội
lớn , cơ quan sinh dưỡng to sinh trưởng phát
triển mạnh và chống chịu tốt
Hiện tượng đa bội thể khá phổ biến ở thực vật và đã được ứng dụng có hiệu quả trong chọn giống và cây trồng.
Trang 23Kiểm tra đánh giá
• Khoanh tròn vào ý câu trả lời đúng nhất :
Câu 1 - Thể đa bội trong tế bào sinh dưỡng có :
A- (2n) nhiễm sắc thể
B- (2n +1) nhiễm sắc thể
C- (2n -1) nhiễm sắc thể
D- Số NST là bội số của ( n)
Câu 2 -Trả lời câu hỏi
Sự hình thành thể đa bội do nguyên phân và giảm phân không bình thường diễn ra như thế nào ?
Trang 24Sự hình thành thể đa bội :
4n =12
12 12
12 12 4n =12 4n =12
Trang 25 Hình a giảm phân bình thường ,hợp tử
nguyên phân lần đầu bị rối loạn
Hình b giảm phân bị rối loạn nên thụ tinh tạo hợp tử có bộ NST > 2n
Hình a do rối loạn nguyên phân , hình b
do rối loạn giảm phân.
Trang 26Dặn dò :
• + Học bài : Làm bài tập ( trang 71 )
• -Sưu tầm hình ảnh các giống vật nuôi và cây trồng đa bội thể
• + Soạn bài Thường biến.
• - Sưu tầm cây dau mác, hình ảnh vật thật
thường biến chuẩn bị cho giờ sau.