-Giúp học sinh biết được đơn vị đo thông tin, các dạng thông tin, cách biểu diễn thông tin trong máy tính.. Khi ta đưa thông tin đó vào máy tính thì ta sẽ dùng khái niệm mới để gọi thông
Trang 1BÀI 2 : THÔNG TIN VÀ DỮ LIỆU
I.MỤC ĐÍCH YÊU CẦU
-Học sinh nắm được khái niệm: thông tin, dữ liệu
-Giúp học sinh biết được đơn vị đo thông tin, các dạng thông tin, cách biểu diễn thông tin trong máy tính
II.PHƯƠNG PHÁP – PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
-Vấn đáp kết hợp diễn giảng
-Sách giáo khoa, phấn, thước
III.NỘI DUNG - TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
Hoạt động của trò Hoạt động của thầy Nội dung
Máy quạt thì có
màu xanh và có 3
số dể bật 1 , 2, 3
Chiếc xe có
màu xanh và sản
xuất tại Nhật
Trong cuộc sống, thông tin về một thực thể nào đó càng nhiều thì những suy đoán về thực thể đó càng chính xác Ví dụ: những đám mây đen hay những con chuồn chuồn bay thấp báo hiệu một cơn mưa sắp đến
Đó là thông tin
Cho thêm một số ví dụ khác
Những thông tin đó con người có được là nhờ vào quan sát Khi ta đưa thông tin đó vào máy tính thì ta
sẽ dùng khái niệm mới để gọi thông tin trong máy
- Ta không chỉ dừng lại quan niệm định tính về thông tin mà còn quan tâm
I.Khái niệm thông tin và dữ liệu:
a.Thông tin: là sự phản ánh các hiện tượng sự vật của thế giới khách quan và các hoạt động của con người trong đời sống xã hội
Ví dụ: Bạn Hồng 18 tuổi, là học sinh lớp 12 của trường THPT Bình Minh B
Đó là thông tin về bạn Hồng
b.Dữ liệu: là thông tin được đưa vào máy
Tuần 01-02
Tiết 02-03
Trang 2đến vấn đề định lượng của thông tin Xuất phát từ những thông tin chỉ có hai trạng thái: hoặc đúng hoặc sai, người ta ra một đơn vị
để đo lường thông tin Đó là:- Bit
10101100
- Người ta thường dùng hai con số: 0 và 1 trong hệ nhị phân để quy ước cho hai trạng thái của sự vật
Nếu trạng thái của dãy bóng là: sáng, tối, sáng, tối, sáng, sáng, tối, tối thì ta biểu diễn bằng dãy nhị phân như thế nào?
Ngoài đơn vị bit, ta còn dùng các đơn vị khác như:
Cho biết 1MB = ? bit ?
II Đơn vị đo thông tin:
- Bit:
+ Là lượng thông tin vừa
đủ để xác định chắc chắn một trạng thái của một sự kiện có hai trạng thái với khả năng xảy ra như nhau
+Là đơn vị nhỏ nhất để
đo lượng thông tin
VD: Ta quy ước hai trạng thái của bóng đèn như sau: sáng là 1, tối là 0 Nếu ta
có dãy nhị phân sau:
10111000 thì ta biết được trạng thái của dãy bóng đèn là: sáng, tối, sáng, sáng, sáng, tối, tối, tối
-Ngoài ra, ta còn dùng các đơn vị cơ bản khác để đo thông tin:
1Byte(bai) = 8 bit 1KB(ki-lô-bai) = 1024 Byte (210)
1MB(Mê-ga-bai) = 1024KB 1GB(Gi-ga-bai) = 1024 MB 1TB(Tê-ra-bai) = 1024 GB 1PB(Pê-ta-bai) = 1024TB
1MB = 213 bit
Thông tin cũng được chia thành nhiều loại như sau:
III Các dạng thông tin:
Chia làm hai loại: số và phi số
-Số: số nguyên, số thực -Phi số: gồm các loại
+Dạng văn bản: tờ báo,
cuốn sách, tấm bia
+Dạng hình ảnh: bức tranh
vẽ, bản đồ
?
?
Trang 3+Dạng âm thanh: tiếng
sóng, tiếng đàn, tiếng nói con người
Thông tin là một khái niệm trù tượng mà máy tính không thể xử lí trực tiếp, nó phải chuyển đổi thành các kí hiệu mà máy tính có thể hiểu và xử lí được và việc chuyển đổi này được gọi là mã hoá thông tin
Mỗi văn bản bao gồm các kí tự thường và hoa a,b
…,A ,B ; các chữ số 0, 1,2 và các dấu phép toán, các dấu đặt biệt… Để mã hoá thông tin dạng văn bản như trên ta dùng mã ASCII gồm 256 kí tự được đánh
từ 0 – 255
IV Mã hoá thông tin trong máy tính:
Là biểu diễn thông tin thành dãy bit
+ Dùng mã ASCII gồm 256 kí
tự gọi là mã ASCII thập phân của kí tự Thí dụ: kí tự A là 65
+ Dùng 8 bit để biểu diễn gọi
là mã ASCII nhị phân của kí
tự Thí dụ: kí tự A là 01000001
Như ta biết Biểu diễn thông tin trong máy tính được qui về 2 loại chính là
Số và Phi số
Hệ đếm không phụ thuộc vào vị trí có nghĩa là
nó nằm ở vị trí nào đi chăn nữa đều mang cùng một giá trị
Có nhiều hệ đếm khác nhau nên muốn phân biệt
số được biểu diễn ở hệ đếm nào người ta viết cơ
số làm chỉ số dưới của cơ
5 Biểu diễn thông tin trong máy tính.
a.Thông tin loại số.
* Hệ đếm: Là tập hợp các
kí hiệu và qui tắc sử dụng tập
kí hiệu đó để biểu diễn và xác định giá trị của các số
* Có hệ đếm không phụ thuộc vào vị trí và hệ đếm g phụ thuộc vào vị trí
Hệ đếm không phụ thuộc vào vị trí Hệ chữ cái la mã Thí dụ: X ở IX(9) hay XI(11) đều có nghĩa là 10
Hệ đếm phụ thuộc vào vị trí như hệ đếm cơ số thập phân, nhị phân, hexa Thí dụ:
số 1 trong 10 khác với 1 trong 01
* Nếu một số N trong hệ
số đếm cơ bản b có thể biểu diễn là
Trang 4số đó.
Ví dụ: biểu diễn số 7 Ta viết 1112 (hệ 2), 710(hệ số 10), 716(hệ 16)
N = dndn-1…d1d0,d-1d-2….d-m
Thì giá trị của nó là:
N = dnbn +dn-1bn-1+…+d0b0 + d
-1b-1 + d-2b-2+ ….+d-mb-m
Thí dụ: 43,3 = 4.101+ 3.100+3.10-1
* Các hệ đếm trong Tin học
- Hệ nhị phân: là hệ đếm chỉ dùng 2 số 0 và 1 Ví dụ: SGK
- Hệ thập phân: dùng các chữ
số 0,1,2…9.Ví dụ: SGK
Hệ hexa: dùng các chữ số 0,1,2…9,A,B…F.Ví dụ: SGK
Tuỳ thuộc vào độ lớn của
số nguyên mà người ta có thể lấy 1 byte, 2byte để biểu diễn Trong phạm vi bài này ta chỉ xét số nguyên với 1 byte,
+ Bi u di n s nguyên:ểu diễn số nguyên: ễn số nguyên: ố nguyên:
Bit 7 dùng để xác định số nguyên âm hay dương
+ Biểu diễm số thực
- (Hs lên bảng):
Ví dụ : Số
13456,25 được
biểu diễn dạng :
0.13456x105
0,04 = 0.4.10-1
198 = 0.198.103
- Gọi Hs lên bảng biểu diễn 2 số 0,04 và 198 về dạng dấu phẩy động
Ví dụ : Số 13456,25 được biểu diễn dạng : 0.13456x105
0,04 = 0.4.10-1
198 = 0.198.103
b Thông tin loại phi số.
Gồm:
- Văn bản
- Các loại khác (âm thanh, hình ảnh…)
V Củng cố và dặn dò:
+ Thông tin và đơn vị thông tin
+ Cách biểu diễn thông tin
+ Phân loại thông tin
Trắc nghiệm:
Câu 1: Thông tin là
a hình ảnh và âm thanh
b văn bản và số liệu;
c hiểu biết về một thực thể.*
hãy chọn phương án ghép đúng
Câu 2: Trong Tin học, dữ liệu là
a dãy bit biểu diễn thông tin trong máy.*
b biểu diễn thông tin dạng văn bản
c các số liệu
Trang 5hãy chọn phương án ghép tốt nhất.
Câu 3: Mã nhị phân của thông tin là
a số trong hệ nhị phân
b dãy bit biểu diễn thông tin đó trong máy tính.*
c số trong hệ hexa
Hãy chọn phương án tốt nhất
Câu 4: Mùi vị là thông tin
a dạng số
b dạng phi số
c chưa có khả năng thu nhập, lưu trữ và xử lí được.*
hãy chọn phương án ghép đúng
Duyệt của Tổ trưởng Vĩnh Thuận, ngày 08 tháng 8 năm 2009
Lâm Phước Lành Ngô Hồng Sa
