Bến Quê thi giáo viên giỏi Hà Nội

Nhĩ - nhân vật chính của truyện – cả cuộc đời đã từng đi khắp thế gian nhưng cuối đời lại bị cột chặt vào giường bệnh bởi một căn bệnh hiểm nghèo, mọi sinh hoạt đều phải nhờ vào vợ con..

GD & ĐT HuyÖn Ba V×

I Kiểm tra bài cũ.

Tóm tắt truyện ngắn “ Bến quê” của nhà văn

Nguyễn Minh Châu.

Nhĩ - nhân vật chính của truyện – cả cuộc đời đã từng đi khắp thế gian nhưng cuối đời lại bị cột chặt vào giường bệnh bởi một căn bệnh hiểm nghèo, mọi sinh hoạt đều phải nhờ vào

vợ con Cũng chính trong hoàn cảnh này, anh đã phát hiện ra

vẻ đẹp bình dị mà hết sức quyến rũ của cái bãi bồi bên kia

dòng sông ngay sát cửa sổ nhà mình và thấu hiểu đức hi sinh của vợ Anh khao khát được đặt chân lên bãi bồi đó và nhờ

Tiết 137

Nguyễn Minh Châu

< Tiếp theo >

I.Đọc, tìm hiểu chung.

II Đọc, hiểu văn bản.

1 Cảm nhận của Nhĩ về vẻ đẹp của thiên nhiên.

………



2 Những cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật Nhĩ

a Những suy nghẫm của Nhĩ

từ hoàn cảnh của mình mà phát hiện ra một quy luật của

đời người

Những câu hỏi của Nhĩ :

- Đêm qua lúc gần sáng em

có nghe thấy tiếng gì không?

- Hôm nay ngày mấy rồi em

nhỉ?

 Cùng với thái độ lảng

tránh của Liên , ta thấy:

? Hình như Nhĩ đã nhận

ra điều gì ở bản thân?

 Hoàn cảnh

 Nhĩ sắp từ giã cõi đời

Quan sát : “Anh không

dám…gian nhà này” <101>

 Cảm nhận của Nhĩ về Liên ã vợ anh.

Quan sát : “Anh không

dám…gian nhà này” <101>

Lần đầu tiên Nhĩ nhận thấy

những gì ở Liên?

- Lần đầu tiên Nhĩ để ý thấy Liên đang mặc tấm áo vá

- Những ngón tay gầy guộc âu yếm vuốt ve bên vai anh

Câu nói Suốt đời anh chỉ “

làm em khổ tâm mà em vẫn …

nín thinh ”

 Cho ta thấy được điều gì

trong cảm nhận của Nhĩ về vợ

mình?

 Nhận ra tất cả tình yêu

thương, sự tần tảo và đức hi sinh của người vợ

Đọc đoạn: “Nhĩ chợt

nhớ… những ngày này”

(105 ã 106)

Em hiểu những suy tư ấy

như thế nào?

 Chính những ngày cuối đời, Nhĩ mới thực sự thấu hiểu và biết

ơn vợ sâu sắc

 Tìm thấy nơi nương tựa vững chắc nhất của đời mình là gia

đình

Ngoài gia đình, luôn ở

bên và sẵn sàng giúp đỡ

anh còn có những ai?

- Ngoài gia đình ,luôn ở bên và

sẵn sàng giúp đỡ anh là những

đứa trẻ bên hàng xóm

 Niềm khao khát mãnh liệt của Nhĩ.

Buổi sáng hôm ấy , Nhĩ

đã bừng dậy niềm khao khát

điều gì?  Được đặt chân lên cái bãi bồi

bên kia dòng sông

Vì sao Nhĩ lại có niềm

đích thực của cuộc sống: Cái đẹp chẳng phải tìm kiếm ở đâu xa, nó tồn tại ngay ở bến quê của mình,

là cái đẹp giản di, gần gũi của gia

đình, quê hương

Niềm khao khát ấy có

ý nghĩa gì?

Đọc câu văn Họa chăng “ …

giải thích hết (SGK-105)”

Nhĩ thức tỉnh trong một tâm

trạng như thế nào?

 Là sự thức tỉnh về những giá trị bình thường, gần gũi mà bền vững, sâu xa của cuộc sống

Những giá trị thường bị bỏ qua, lãng quên, nhất là lúc còn trẻ, khi những ham muốn xa vời lôi kéo ngư

ời ta tìm đến Sự thức nhận này chỉ

đến đựơc khi con người đã ở độ từng trải, thậm chí cuối đời

 Một quy luật nữa về đời người

  Đó là sự thức tỉnh xen lẫn với niêm xót xa, ân hận

b Câu chuyện với cậu con trai

và sự chiêm nghiệm của anh về một quy luật của đời người.

- Nhĩ đã nhờ con đi sang bên kia

bờ bãi thay mình

-Đứa con không hiểu được ước muốn của cha, nó làm một cách miễn cưỡng rồi lại bị cuốn hút vào trò chơi phá cờ thế trên đường

phố

 Quy luật: Cuộc đời con ngư

Nhĩ đã làm gì để thực hiện

nguyện ước của mình?

Đọc: “Ngay lúc ấy…giải

thích hết” (104 ã 105)

Ước vọng của anh có

thành không? Vì sao?

Từ đấy anh đã rút ra được

quy luật nào nữa về cuộc đời

mỗi con người?

Câu văn nào thể hiện suy

C Hình ảnh Nhĩ ở cuối đoạn truyện.

Mặt mũi đỏ rựng một cách khác thường, hai mắt long

lanh chứa một nỗi mê say đầy đau khổ, hai tay vừa bấu

chặt vừa run lẩy bẩy…

-Hđ: Giơ một cánh tay gầy guộc ra phía ngoài cửa sổ, khoát khoát y như đang khẩn thiết ra hiệu cho một người nào đó

Cuối đoạn truyện, chân dung của Nhĩ được miêu tả

có gì khác thường?Nhĩ có hành động kì

quặc gì?

Em hiểu chi tiết ấy như thế nào?

 Thúc giục cậu con trai hãy mau kẻo lỡ chuyến đò

duy nhất trong ngày

 Thức tỉnh người đọc: Hãy thoát ra khỏi cái vòng vèo,

chùng chình để hướng tới những giá trị đích thực của cuộc sống vốn rất gần gũi, giản dị mà b n v ng.ề ữ

Em đã nhận được lời khuyên

gì của nhà văn được gửi gắm qua hành động của Nhĩ?

Đừng lãng phí thời gian vào những cái

vòng vèo, chùng chình mà cần biết

CÂU HỎI THẢO LUẬN

d Những hình ảnh mang tính biểu tượng.

Tìm và phân tích ý nghĩa của

những hình ảnh mang tính biểu tượng trong truyện?

 Những bông hoa bằng lăng

cuối mùa, tiếng những tảng đất

lở, cơn lũ đầu nguồn đã dồn về,

đổ ụp vào trong giấc ngủ của

Nhĩ

 Hình ảnh bãi bồi bến sông và

toàn bộ khung cảnh thiên

nhiên…

Vẻ đẹp gần gũi bình dị của quê hương

Sự sống của nhĩ đã ở vào những ngày cuối cùng

 Con trai Nhĩ xa vào đám

chơi cờ trên lề đường

Cái điều vòng vèo, chùng chình

ý nghĩa Các hình ảnh biểu tượng

III Tổng kết.

1 Nội dung.

- Là những suy ngẫn trải nghiệm sâu sắc của nhà văn về con người và cuộc đời, thức tỉnh ở mọi người

sự chân trọng những vẻ đẹp và giá trị bình dị gần gũi của gia đình quê hương

 Bồi dường tình yêu gia đình quê hương

2 Nghệ thuật.

- Sử dụng nhiều hình ảnh mang tính biểu tượng

- Miêu tả tâm lý nhân vật tinh tế

Hướng dẫn học bài

1 Đọc lại văn bản, tóm tắt truyện,học thuộc các chi tiết

đặc sắc.

2 Học nội dung cần nhớ, làm bài tập 2( SGK)

3 Soạn : Nghị luận về một

đoạn thơ bài thơ.

Quê hương Đỗ Trung Quân

Quê hương là gì hở mẹ,

Mà cô giáo dạy hãy yêu

Quê hương là gì hở mẹ,

Ai đi xa cũng nhớ nhiều.

……….

Chúc các em không làm lỡ những chuyến đò quan trọng

IV Luyện tập.

Bài tập 1 Đọc đoạn đầu của truyện và nhận xét nghệ

thuật miêu tả thiên nhiên của tác giả trong đoạn văn ấy

- Cảnh vật được miêu tả theo tầm nhìn của Nhĩ từ gần đến xa, tạo thành một không gian có chiều sâu, rộng ( Bông hoa bằng lăng ngay sát cửa sổ  Con sông hồng  vòm trời  bãI

bồi )

- Cảnh hiện ra với vẻ đẹp riêng mà chỉ có thể cảm nhận được bằng những cảm súc tinh tế ( Chùm hoa bằng lăng cuối mùa thưa thứt nhưng lại đậm sắc hơn, vòm trời như cao hơn ) …