Mật thư là một văn bản chứa đựng một thông tin hay mệnh lệnh đã được mã hóa để giữ bí mật nội dung. Và chỉ giải mã được bằng những quy ước đã quy định trước bởi người gởi và người nhận.
Trang 1M T TH TOÀN T P Ậ Ư Ậ
A. KHÁI NI M: Ệ
* M t th là m t văn b n ch a đ ng m t thông tin hay m nh l nh đã đậ ư ộ ả ứ ự ộ ệ ệ ược mã hóa đ gi bí ể ữ
m t n i dung. Và ch gi i mã đậ ộ ỉ ả ược b ng nh ng quy ằ ữ ước đã quy đ nh trị ước b i ngở ườ ởi g i và
người nh n.ậ
* M t th thậ ư ường có 2 ph n:ầ
B n m t mã: ả ậ Là nh ng ký t ho c hình v , tho t đ u có v r t khó hi u. Sau khi nghiên c u ữ ự ặ ẽ ạ ầ ẽ ấ ể ứ
k chìa khóa, ta s tìm ra hỹ ẽ ướng gi i b ng cách đ i chi u nh ng d ki n mà chìa khoá đã g i ý.ả ằ ố ế ữ ữ ệ ợ
Chìa khóa: m t hình th c g i ý cho ngộ ứ ợ ườ ịi d ch tìm ra hướng gi i m t th Chìa khóa có th là ả ậ ư ể
m t câu th ho c m t ký hi u nào đó b ng hình v Ký hi u c a chìa khóa (key) là: OTTộ ơ ặ ộ ệ ằ ẽ ệ ủ
* Sau khi gi i mã xong, ta s đả ẽ ược m t b n văn hoàn ch nh, ta g i đó là: b ch văn.ộ ả ỉ ọ ạ
B ch văn: ạ Là m t văn b n hoàn ch nh, t c là sau khi d ch xong, ta vi t ra thành m t b c th ộ ả ỉ ứ ị ế ộ ứ ư bình thường mà ai cũng có th đ c để ọ ược
* Có th nói trong m t m t th thì h th ng mã hóa là cái khóa mà nhìn vào ta có th thây ể ộ ậ ư ệ ố ổ ể
được d dàng, còn khóa m i chính là cái chìa đ m , vi c hi u đễ ớ ể ở ệ ể ược khóa m i có th cho ta 1 ớ ể cái chìa v a v n đ m cái đó.ừ ặ ể ở ổ
* Trong các cu c thi trò ch i l n, mu n gi i m t m t th đ a ra ta c n xem xét b n văn đ tìm ộ ơ ớ ố ả ộ ậ ư ư ầ ả ể
hi u h th ng mã hóa mà m t th s d ng, và xem xét khóa đ gi i. ( m y pác ko xem khóa mà ể ệ ố ậ ư ử ụ ể ả ấ
gi i th ng t b n văn g i là " mò ")ả ẳ ừ ả ọ
CÁC CÁCH M T TH THÔNG D NG:Ậ Ư Ụ
I. Đ c ngọ ược:
Có 2 cách đ c:ọ
1. Đ c ngọ ượ ảc c văn b n:ả
Ví d v i câu: K năng sinh ho t.ụ ớ ỹ ạ
Có th vi t là: t oh hnis gnăn kể ế ạ ỹ
(jtaoh hnis gnwan xyk)
2. Đ c ngọ ượ ừc t ng t : k gnăn hnis t oh ừ ỹ ạ
(xyk gnwan hnis jtaoh)
II. Đ c láiọ
Trong lúc trò chuy n v i nhau, th nh tho ng chúng ta v n thệ ớ ỉ ả ẫ ường hay nói lái đ t o ra nh ng tìnhể ạ ữ
hu ng vui nh n. T đó, ta t o ra nh ng m t th b ng cách này.ố ộ ừ ạ ữ ậ ư ằ
Ví d ta nghe ngụ ười nào đó nói:”Ng u lôi tăng k m n cu i khíu ch ”. Tho t đ u, ta c tầ ể ẵ ố ọ ạ ầ ứ ưởng
Trang 2anh ta là người m i h c ti ng Hoa. Nh ng khi nghe gi i thích rõ m i hi u, thì ra anh ta mu n ớ ọ ế ư ả ớ ể ố nói: Ng i lâu tê c ng mu i c n khó ch u.ồ ẳ ỗ ắ ị
III. S thay ch :ố ữ
Đây là d ng m t th r t đ n gi n. Ta ch c n vi t ra 26 ch cái, r i sau đó, vi t ngay dạ ậ ư ấ ơ ả ỉ ầ ế ữ ồ ế ướ ịi v trí
A là s 1, B là s 2… và Z là s 26. Sau đó d ch bình thố ố ố ị ường b ng cách: C th y s nào thì đi n ằ ứ ấ ố ề
ch tữ ương ng vào bên dứ ưới
Nh v y, ngư ậ ườ ố ậi đ m t th có th thay đ i khóa. Thay vì A=1, thì ta có th cho A=2, 3… hay ư ể ổ ể
m t s b t k nào khác, ho c ta không dùng A mà có th dùng m t ch nào đó = m t s nào đó.ộ ố ấ ỳ ặ ể ộ ữ ộ ố
khóa:
Em lên năm > M=5
Bay h i ai là anh c > 7=Aỏ ả
Tình yêu không phai: 0=5 (five)
3.M t th to đ ậ ư ạ ộ
+M t Mã T a Ð Sậ ọ ộ ố
Nguyên T cắ
M t mã đậ ược vi t theo cách b n t a đ ế ả ọ ộ
Thay m u t b ng cách ch tung đ (hàng d c) và hoành đ (hàng ngang) c a nó.ẫ ự ằ ỉ ộ ọ ộ ủ
Th c Hànhự
Chìa Khóa: A = 11 O = 35 Y = 55 Z = +
B n Tin: 45 43 24 34 23 42 : 14 24 15 15 34 25 : 45 43 51 53 35 53 34 22 + : 44 35 53 34 : 35 23 ả
15 35 44 : 11 34 23 : 12 11 : 32 11 11 34 42 Gi i:Trình di n ả ệ
trưởng S n. Nhéo anh ba l n.ơ ầ
IV. nhìn vào khóa đ gi iể ả
Khóa: r n ăn đuôiắ
b n văn: ả AHAMPAMNN
Gi i: ta l y văn b n theo th t t 1 > h t : ả ấ ả ứ ự ừ ế AHAMPAMNN
1 3 5 7 9 8 6 4 2
ta được b ch văn : ANH NAM MAPạ
D ng m t th ch y l y các ch c n thi t: Là n i dung truy n đi đã đạ ậ ư ạ ấ ữ ầ ế ộ ề ược chèn vào m t n i dungộ ộ
vô đ nh nào khác.ị
OTT: Ta v ta t m ao ta, dù trong dù đ c ao nhà v n h nề ắ ụ ẫ ơ
Trang 3Cách gi i: Ta ch c n s d ng các ch cái Vi t Nam mà thôiả ỉ ầ ử ụ ữ ệ
“KY NANG”
V. Đ T ĐẶ ƯỜNG RAY
M T TH : TMN HZI ILO AJG IGA ZAFẬ Ư
KHÓA: ch t đôi thanh s t đ đ t đặ ắ ể ặ ường ray
Gi i :chia đôi m t th và x p thành hai hang ngang ( hai đả ậ ư ế ường ray )song song nh sau : ư
T M N H Z I I L O
A J G I G A Z A F
Và đ c các c t t trái sang ph i . T M NGH GI I LAOọ ộ ừ ả Ạ Ỉ Ả
M u t cu i là ký hi u tr ng vô nghĩa đẫ ự ố ệ ố ược thêm vào cho đ nhóm .ủ
CÁCH GI I MÃ M T THẢ Ậ Ư
1. Ph i h t s c bình tĩnhả ế ứ
2. T tin nh ng không đự ư ược ch quanủ
3. Nghiên c u khóa gi i th t kứ ả ậ ỹ
4. Đ t các gi thi t và l n lặ ả ế ầ ượt gi i quy tả ế
5. Đ i v i vi c gi i m t th trong trò ch i l n, ta nên sao y b n chính và chia thành nhi u nhóm ố ớ ệ ả ậ ư ơ ớ ả ề
nh đ d ch. Nh th , ta s t n d ng đỏ ể ị ư ế ẽ ậ ụ ược h t nh ng ch t xám trí tu trong đ i. Tránh tình ế ữ ấ ệ ở ộ
tr ng xúm l i, ch m đ u vào tranh dành xem m t t gi y đ r i k t qu không đi t i đâu, mà dạ ạ ụ ầ ộ ờ ấ ể ồ ế ả ớ ễ làm rách t gi y m t th c a chúng ta n a.ờ ấ ậ ư ủ ữ
6. Cu i cùng, n u d ch xong, ta vi t l i b n b ch văn cho th t rõ ràng, s ch s và đ y đ ý nghĩaố ế ị ế ạ ả ạ ậ ạ ẽ ầ ủ
B NG CH CÁI QU C T : Ả Ữ Ố Ế
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W Y Z
A N H N A M M A P
1 2 3 4 5 6 7 8 9
1 3 5 7 9 8 6 4 2