Luận án tiến sĩ Y học: Đánh giá hiệu quả sử dụng thuốc nhỏ mắt atropin 0,01% đối với sự tiến triển cận thị của học sinh tiểu học và trung học cơ sở tại thành phố Cần Thơ

Mục đích nghiên cứu của luận án nhằm mô tả đặc điểm tật cận thị của học sinh 1 số trường tiểu học và trung học cơ sở TP. Cần Thơ trong năm học 2013 -2014. Đánh giá hiệu quả can thiệp của thuốc nhỏ mắt atropin 0,01% đối với sự tiến triển cận thị.

ĐÁNH GIÁ HI U QU  S  D NG Ệ Ả Ử Ụ THU C NH  M T Ố Ỏ Ắ ATROPIN 0,01% 

Đ I V I S  TI N TRI N C N TH  C A Ố Ớ Ự Ế Ể Ậ Ị Ủ H C SINHỌ  TI U H C VÀỂ Ọ  

TRUNG H C C  S  T I THÀNH PH  C N THỌ Ơ Ở Ạ Ố Ầ Ơ

LU N ÁN TI N SĨ Y H C Ậ Ế Ọ

HÀ N I – 2018 Ộ

HOÀNG QUANG BÌNH

ĐÁNH GIÁ HI U QU  S  D NG Ệ Ả Ử Ụ THU C NH  M T Ố Ỏ Ắ ATROPIN 0,01% 

Đ I V I S  TI N TRI N C N TH  C A Ố Ớ Ự Ế Ể Ậ Ị Ủ H C SINHỌ  TI U H C VÀỂ Ọ  

Trong quá trình h c t p và nghiên c u đ  hoàn thành lu n án này, tôi ọ ậ ứ ể ậ  

đã nh n đ ậ ượ ấ c r t nhi u s  giúp đ  t n tình, s  đóng góp quý báu, s  đ ng ề ự ỡ ậ ự ự ộ   viên khích l  t  các th y cô giáo, b n bè, đ ng nghi p và gia đình ệ ừ ầ ạ ồ ệ

Tôi xin bày t  lòng bi t  n vô cùng sâu s c đ i v i PGS.TS Nguy n Chí ỏ ế ơ ắ ố ớ ễ   Dũng và PGS.TS Hoàng Th  Phúc, nh ng ng ị ữ ườ i Th y đã tr c ti p h ầ ự ế ướ   ng

d n, t n tâm ch  b o và đ nh h ẫ ậ ỉ ả ị ướ ng, giúp đ  tôi trong quá trình nghiên c u ỡ ứ   khoa h c và hoàn thành lu n án.   ọ ậ

Tôi xin bày t  lòng bi t  n sâu s c và l i c m  n chân thành t i B  môn ỏ ế ơ ắ ờ ả ơ ớ ộ  

M t Tr ắ ườ ng Đ i h c Y Hà N i, B nh vi n M t­Răng Hàm M t C n Th  … ạ ọ ộ ệ ệ ắ ặ ầ ơ  

đã t o m i đi u ki n thu n l i cho tôi h c t p, nghiên c u và hoàn thành ạ ọ ề ệ ậ ợ ọ ậ ứ  

nh ng ý ki n quý báu cho tôi trong quá trình hoàn thành lu n văn này ữ ế ậ

 Tôi xin c m  n s  giúp đ  quí báu c a Ban giám hi u, các th y cô ả ơ ự ỡ ủ ệ ầ   giáo và các em h c sinh t i các Tr ọ ạ ườ ng Ti u h c Tr n H ng Đ o, Tr ể ọ ầ ư ạ ườ   ng

Ti u h c An Th i 2, Tr ể ọ ớ ườ ng THCS Châu Văn Liêm, tr ườ ng THCS An Th i ớ  

đã h p tác, giúp đ  tôi trong th i gian nghiên c u t i tr ợ ỡ ờ ứ ạ ườ ng.

 Cu i cùng, tôi xin chia s  thành qu  đ t đ ố ẻ ả ạ ượ c ngày hôm nay v i v ớ ợ  con tôi và nh ng ng ữ ườ i thân trong gia đình đã có nh ng đóng góp, hy sinh ữ   cho s  thành công c a lu n án này ự ủ ậ

   Xin trân tr ng c m  n ! ọ ả ơ

      Hoàng Quang Bình

Tôi là Hoàng Quang Bình, nghiên c u sinh khóa 32  Trứ ường Đ i h c Y Hàạ ọ  

N i, chuyên ngành Nhãn khoa, xin cam đoan:ộ

1 Đây là công trình nghiên c u do b n thân tôi tr c ti p th c hi n dứ ả ự ế ự ệ ướ ự i s

hướng d n c a PGS.TS Nguy n Chí Dũng và PGS.TS Hoàng Th  Phúc.ẫ ủ ễ ị

2 Công trình này không trùng l p v i b t k  nghiên c u nào khác đã đặ ớ ấ ỳ ứ ượ  ccông b  t i Vi t Nam. ố ạ ệ

3 Các s  li u và thông tin trong nghiên c u là hoàn toàn chính xác, trung th cố ệ ứ ự  

và khách quan, đã được xác nh n và ch p thu n c a c  s  n i nghiên c uậ ấ ậ ủ ơ ở ơ ứTôi xin hoàn toàn ch u trách nhi m tr c pháp lu t v  nh ng cam k t này.ị ệ ướ ậ ề ữ ế

Hà N i, ngày 24 tháng 5 năm 2018 ộ

Hoàng Quang Bình

C n thậ ịDiop 

Đ m ngón tayế

H c sinhọLô­ga­rít c a góc phân ly t i thi uủ ố ể(Logarithm of  Minimum Angle of  Resolution )

Lo n thạ ị

T  xu t chênh (Odds  Ratio)ỷ ấNghiên c u ứ c t d c v  c n thắ ọ ề ậ ị (the Orinda Longitudinal Study of Myopia)Kính công su t tăng d n (Progressive Aditional Lens)ấ ầ

Th  nghi m đ i ch ng ng u nhiên (Randomized controlled trials)ử ệ ố ứ ẫ

Đ  l ch chu n  (Standard Deviation)ộ ệ ẩ

Đ  c u tộ ầ ương đương  (Spherical Equivalent) 

S  lố ượng

Ti u h c ể ọTrung h c c  s  ọ ơ ở

Th  l cị ựTrung bình

Th  l c không  kính  (Under Corrected Visual Acuity)ị ự

Vi n thễ ị

M C L C Ụ Ụ

  DANH  M C B NG Ụ Ả

Đ T V N Đ Ặ Ấ Ề

Trong nh ng năm g n đây, cùng v i s  phát tri n kinh t  xã h i, quá trìnhữ ầ ớ ự ể ế ộ  

đô th  hóa và s  thay đ i l i s ng trong xã h i hi n đ i, tình hình t t khúc xị ự ổ ố ố ộ ệ ạ ậ ạ đang có xu hướng ngày càng gia tăng,  nh hả ưởng kho ng 2,3 t  ngả ỷ ười trên thế 

gi i, trong đó có kho ng 153 tri u ngớ ả ệ ười mù lòa, ch  y u s ng   các nủ ế ố ở ước đang phát tri n (1/3   châu Phi). T t khúc x  ch a để ở ậ ạ ư ược ch nh kính hi n là nguyênỉ ệ  nhân hàng đ u gây gi m th  l c, đ ng th i là nguyên nhân gây mù quan tr ng x pầ ả ị ự ồ ờ ọ ế  

th  hai sau b nh đ c th  th y tinh, đã đứ ệ ụ ể ủ ược T  ch c Y t  th  gi i khuy n cáoổ ứ ế ế ớ ế  toàn c u, c n đ c bi t quan tâm nh m đ t đầ ầ ặ ệ ằ ạ ược m c tiêu “Th  giác 2020 ”ụ ị  T  lỷ ệ 

t t khúc x  r t khác nhau   các nậ ạ ấ ở ước, Châu Á là n i có t  l  t t khúc x  caoơ ỷ ệ ậ ạ  

nh t th  gi i và có xu hấ ế ớ ướng gia tăng m nh trong nh ng năm g n đây, lên t iạ ữ ầ ớ  80% nh    Trung Qu c, Đài Loan, H ng Kông và Singapore, trong khi t i M  ư ở ố ồ ạ ỹtỷ 

l  c n th  là 41,6% trong giai đo n 1999­2004ệ ậ ị ạ  [1], [2]. Ước tính riêng châu Á đã 

có t i 300 tri u ngớ ệ ườ ậi t t khúc x ạ

Không ch  tăng nhanh v  t  l , t t khúc x    tr  em còn thay đ i theo l aỉ ề ỷ ệ ậ ạ ở ẻ ổ ứ  

tu i, đ c bi t c n th  còn ti n tri n ngày càng n ng h n,  nh hổ ặ ệ ậ ị ế ể ặ ơ ả ưởng x u t i thấ ớ ị 

l c, gây bi n ch ng d n t i mù lòa, tăng các chi phí cho gia đình, xã h i và h nự ế ứ ẫ ớ ộ ạ  

ch  trong l a ch n ngh  nghi p sau này.ế ự ọ ề ệ

 Vi t Nam, t t khúc x  đang là m t v n đ  s c kh e th i s  đ c xã h i

đ c bi t quan tâm. Đã có nhi u đi u tra, nghiên c u v  t  l  t t khúc x    cácặ ệ ề ề ứ ề ỷ ệ ậ ạ ở  

l a tu i và m t s  nghiên c u v  s  thay đ i khúc x    h c sinh. ứ ổ ộ ố ứ ề ự ổ ạ ở ọ Nguy n ễ Thị 

H ng H nh (2009) nghiên c u s  ti n tri n c a c n th  ồ ạ ứ ự ế ể ủ ậ ị trên tr  em ẻ đ n khámế  

b nh ệ t i ạ b nh vi n ệ ệ M t Trung ắ ương cho th y s  ti n tri n c a c n th  là 0,69ấ ự ế ể ủ ậ ị  Diop (D)/năm [3]. Đ ng Anh Ng c ặ ọ (2010) th y t  l  m c m i   vùng n i thànhấ ỷ ệ ắ ớ ở ộ  

H i Phòng ả là 6,46% cao h n vùng ngo i thành ơ ạ (1,27 D) [4]. Nguy n Chí Dũng,ễ  Nguy n Th  H nh (2011) nghiên c u s  thay đ i khúc x  c a h c sinh l p 6ễ ị ạ ứ ự ổ ạ ủ ọ ớ  trong m t năm th y t  l  m c m i c n th  là 2,0%/ năm v i m c đ  ti n tri nộ ấ ỷ ệ ắ ớ ậ ị ớ ứ ộ ế ể  

trung bình là 0,4 D/ năm [5]. Các nghiên c u trên ứ còn gi i h n trong ph m viớ ạ ạ  như 

ch  ỉ nghiên c u ứ trên nh ng tr  đ n b nh vi n khám ho c ch  theo dõi ữ ẻ ế ệ ệ ặ ỉ được ở   1

l a tu i trong th i gian ng nứ ổ ờ ắ  M t s  ộ ố tác gi  khác nh  ả ư Hoàng Văn Ti n (2006)ế , 

Đ ng Anh Ng c (2010) ặ ọ [4] [6] đã nghiên c uứ  các gi i pháp can thi p đ i v i c nả ệ ố ớ ậ  

th  ịnh  ư truy n thông ph  bi n ki n th c nâng cao th c hành v  sinh h c đề ổ ế ế ứ ự ệ ọ ườ ngTrên th  gi i đã có nh ng nghiên c u can thi p làm ch m ti n tri n c n thế ớ ữ ứ ệ ậ ế ể ậ ị 

nh  ư ch nh kính th p h n đ  c n th , đeo ỉ ấ ơ ộ ậ ị kính ti p xúc c ng, kế ứ ính 2 tiêu c , đaự  tiêu c , ự s  d ng pirenzepine … nh ng h u h t các phử ụ ư ầ ế ương pháp là không hi uệ  

qu  Cho t i nay, s  d ng atropin nh  m t là m t trong 3 phả ớ ử ụ ỏ ắ ộ ương pháp làm ch mậ  

ti n tri n c n th  có hi u qu , ngoài vi c mang kính Ortho­K và kính ti p xúcế ể ậ ị ệ ả ệ ế  

m m đa tiêu c  ề ự Các tác gi  Bedrossian, Gostin (1964), Gimbel, Kelly, Dyer,ả  Sampson, Gruber, Brodstein, Brenner và Yen t  1973 t i 1989ừ ớ  đã nghiên c u th yứ ấ  

s  d ng atropin 1% nh  m t có tác d ng t t làm ngăn c n s  ti n tri n c a m tử ụ ỏ ắ ụ ố ả ự ế ể ủ ắ  

c n th  so v i các m t đ i ch ng. Trong th p niên qua, Shih (1999), Shia (2001),ậ ị ớ ắ ố ứ ậ  Chua(2006), Lee (2006), Lu (2010) đã kh ng đ nh tác d ng làm ch m ti n tri nẳ ị ụ ậ ế ể  

c a c n th  b ng thu c nh  m t atropin v i n ng đ  th p h n nh  0,5%, 0,25%,ủ ậ ị ằ ố ỏ ắ ớ ồ ộ ấ ơ ư  0,1%, 0,05% [1]. M i đây, năm 2011 A. Chia t i Singapore đã thông báo thu c nhớ ạ ố ỏ 

m t atropin 0,01% cũng có tác d ng rõ r t làm ch m ti n tri n c n th  mà khôngắ ụ ệ ậ ế ể ậ ị  

có các tác d ng ph  nh  lóa m t, viêm k t m c d   ng, viêm da mi [7].ụ ụ ư ắ ế ạ ị ứ

Tuy nhiên đ n nay, ế t i thành ph  C n Th  ch a có các nghiên c u sâu vàạ ố ầ ơ ư ứ  toàn di n v  v n đ  nàyệ ề ấ ề  và   nở ước ta v n ch a cóẫ ư  các nghiên c uứ  đánh giá hi uệ  

qu  bi n pháp can thi p ả ệ ệ dùng thu c nh  m t d  s  d ng ố ỏ ắ ễ ử ụ nh  atropin n ng đư ồ ộ 

th p 0,01% ấ đ  ể h n ch  s  ti n tri n c n th    ạ ế ự ế ể ậ ị ở h c sinh. ọ Do v y, chúng tôi ti nậ ế  hành đ  tài ề “Đánh giá hi u qu  s  d ng ệ ả ử ụ thu c nh  m t ố ỏ ắ atropin 0,01% đ iố  

v i s  ti n tri n c n th  c a ớ ự ế ể ậ ị ủ h c sinhọ  ti u h c và trung h c c  s  t i thànhể ọ ọ ơ ở ạ  

ph  C n Th ”ố ầ ơ  v i các m c tiêu sau:ớ ụ

1 Mô t  ả đ c đi mặ ể   t t c n thậ ậ ị  c a  ủ h c sinhọ   1 s  trố ường ti u h c vàể ọ  trung h c c  s  TP. ọ ơ ở C n Th  trong năm h c 2013 ­2014.ầ ơ ọ

2 Đánh giá hi u qu  ệ ảcan thi p c a thu c nh  m t ệ ủ ố ỏ ắ atropin 0,01% đ i v iố ớ 

Trong su t quá trình phát tri n bình thố ể ường c a m t, tr c nhãn c u ph i phùủ ắ ụ ầ ả  

h p v i công su t khúc x  đ  đ m b o hình  nh võng m c đợ ớ ấ ạ ể ả ả ả ạ ược h i t  chínhộ ụ  xác. N u m t phát tri n quá nhanh, hình  nh n m phía trế ắ ể ả ằ ước võng m c, h u quạ ậ ả 

là s  phát tri n c a m t có khuynh hự ể ủ ắ ướng ch m l i. N u m t phát tri n quáậ ạ ế ắ ể  

ch m, hình  nh n m v  phía sau và m t s  có khuynh hậ ả ằ ề ắ ẽ ướng phát tri n nhanhể  

h n. Quá trình sinh h c liên t c này nh m đ m b o cân b ng công su t khúc xơ ọ ụ ằ ả ả ằ ấ ạ 

và   phát   tri n   chi u   dài   tr c   nhãn   c u   g i   là  ể ề ụ ầ ọ quá   trình   chính   th   hóaị  (Emmetropization) (Yackle và Fitzgerald (1999)

Quá trình chính th  hóa x y ra vào 18 tháng đ u tiên (82% tr  vào lúc 12ị ả ầ ẻ  tháng tu i), chính th  đ t đổ ị ạ ược vào đ  tu i 9 ­ 14 và không có s  thay đ i khúc xộ ổ ự ổ ạ trên m t bình thắ ường sau 16 tu i.ổ

Hai thuy t đ i ngh ch nhau là c  ch  ch  đ ng (feedback th  giác) và thế ố ị ơ ế ủ ộ ị ụ 

đ ng (s  phát tri n độ ự ể ược xác đ nh trị ước). Theo Saunders (1994) thì chính th  ph iị ố  

h p c  quá trình th  đ ng và ch  đ ng.ợ ả ụ ộ ủ ộ

­ Quá trình th  đ ng: quy t đ nh b i gen và y u t  th  ch t. Công su t khúcụ ộ ế ị ở ế ố ể ấ ấ  

x  (dioptric) gi m, t  l  v i s  gia tăng c a kích th c tr c. Khi s  thay đ i nàyạ ả ỷ ệ ớ ự ủ ướ ụ ự ổ  không t  l  v i nhau, b t chính th  phát tri n. Tr  c n th  có th  th y tinh m ng h nỷ ệ ớ ấ ị ể ẻ ậ ị ể ủ ỏ ơ  bình th ng, đi u này cho th y quan h  c  h c gi a s  phát tri n c a m t và s  bùườ ề ấ ệ ơ ọ ữ ự ể ủ ắ ự  

tr  c a th  th y tinh. Đi u này cho th y đây là quá trình feedback không ph i do thừ ủ ể ủ ề ấ ả ị giác.

­ Quá trình ch  đ ng: quy t đ nh b i hình  nh võng m c. M t phân tích sủ ộ ế ị ở ả ạ ắ ố 

lượng hình  nh m  trên võng m c và kéo dài tr c nhãn c u cho đ n khi hình  nhả ờ ạ ụ ầ ế ả  trên võng m c rõ nét. Đây là c  ch  feedback th  giác t  hình  nh võng m c. Cóạ ơ ế ị ừ ả ạ  nhi u b ng ch ng  ng h  cho gi  thuy t này nh  hi n tề ằ ứ ủ ộ ả ế ư ệ ượng các b nh lý đ cệ ụ  giác m c, đ c th  th y tinh, h p khe mi, xu t huy t d ch kính và b nh lý võngạ ụ ể ủ ẹ ấ ế ị ệ  

m c tr  sinh non (Retinopathy of Prematurity (ROP) làm cho m t kéo dài ra. M tạ ẻ ắ ộ  nghiên c u trên tr  sinh đôi cho th y m t b  đ c môi trứ ẻ ấ ắ ị ụ ường quang h c m t bênọ ộ  

s  có tr c nhãn c u dài h n m t lành 2 mm, tẽ ụ ầ ơ ắ ương đương 6 D

K t qu  th c nghi m đã ch  ra r ng quá trình ki m soát chính th  hóa nàyế ả ự ệ ỉ ằ ể ị  

n m   vùng ngo i biên c a m t (Wildsoet (1988), Wallman (1997), Smith (2009)ằ ở ạ ủ ắ

…) cho th y ngay c  khi c t th n kinh th , s  phát tri n c a m t v n ti p t c t iấ ả ắ ầ ị ự ể ủ ắ ẫ ế ụ ạ  vùng kích thích trên võng m c. Các nghiên c u th c nghi m cho th y s  thay đ iạ ứ ự ệ ấ ự ổ  

tương ph n hình  nh võng m c, ví d  nh  che, ho c dùng th u kính làm l chả ả ạ ụ ư ặ ấ ệ  tiêu t i 1 vùng võng m c khu trú, tác đ ng lên s  phát tri n nhãn c u ch  duy nh tạ ạ ộ ự ể ầ ỉ ấ  

quang h c và sinh h c c a c n th  ọ ọ ủ ậ ị Gi a th p niên 1970, nhi u mô hình đ ng v tữ ậ ề ộ ậ  

đã được phát tri n ể (Sherman (1977), Wallman (1978)…) v i vi c tìm ra ớ ệ có 3 loài đóng vai trò quan tr ngọ  [9]

1.1.2.1 Đ i t ố ượ ng th c nghi m  ự ệ

Young (1961) nh n th yậ ấ  c n th    kh  gia tăng trong môi trậ ị ở ỉ ường không gian 

b  gi i h n. Lo i g m nh mị ớ ạ ạ ặ ấ  nh  chu t ư ộ ít bi n d  và có đ  khúc x  l nế ị ộ ạ ớ , phát tri nể  

c n th  nhanhậ ị , chỉ 12 ­ 14 ngày. C u trúc c ng m c và các nguyên bào s i có t tấ ủ ạ ợ ấ  

c  năm lo i th  th  muscarinic nh  ngả ạ ụ ể ư ườ  Gà nuôi là mô hình thông d ng nh t,i ụ ấ  giá rẻ và s n cóẵ  [10]. Có th  gây đ  khúc x  ­5ể ộ ạ  D t i ­10ớ  D trong 5 ­ 7 ngày, trong 

x      ­10 D khi b  kính ra.ạ ỏ

1.1.3. C  ch  b nh sinh ơ ế ệ

    2 c  ch  phát sinh c n thơ ế ậ ị:

      * Thuy t đi u ti t ế ề ế non độ (Accommodative lag theory): thuy t này d a trênế ự  

gi  thi t là  nh võng m c m    m t vi n th  do đi u ti t non đ  trong các ho tả ế ả ạ ờ ở ắ ễ ị ề ế ộ ạ  

đ ng nhìn g n là nguyên nhân gây ra s  phát tri n b t thộ ầ ự ể ấ ường c a tr c nhãn c u.ủ ụ ầ  

C  s  c a thuy t này là các m t c n th  có đáp  ng đi u ti t y u h n so v i m tơ ở ủ ế ắ ậ ị ứ ề ế ế ơ ớ ắ  chính th , Do đó khi  nh võng m c m  thì đáp  ng đi u ti t c a m t không đ  đị ả ạ ờ ứ ề ế ủ ắ ủ ể 

cho nhìn rõ. Vai trò c a l ch tiêu vi n th  đủ ệ ễ ị ược xác nh n b i quan sát r ng nh ngậ ở ằ ữ  

m t c a đ ng v t còn nh  khi cho đeo kính tr  thì m t đáp  ng b ng s  dài raắ ủ ộ ậ ỏ ừ ắ ứ ằ ự  nhanh h n c a tr c nhãn c u. Tuy nhiên, các giai đo n ng n m t nhìn rõ (khiơ ủ ụ ầ ạ ắ ắ  nhìn v t   xa) s  kh  hoàn toàn tín hi u “tăng chi u dài tr c nhãn c u” (“growậ ở ẽ ử ệ ề ụ ầ  signal”) gây ra b i  nh võng m c m    m t vi n th  khi nhìn g n. Nh ng k tở ả ạ ờ ở ắ ễ ị ầ ữ ế  

qu  nghiên c u   đ ng v t đã cho th y là l ch tiêu vi n th  do đi u ti t non đả ứ ở ộ ậ ấ ệ ễ ị ề ế ộ trong khi làm vi c nhìn g n ch a ch c đã ph i là y u t  làm tăng tr c nhãn c u.ệ ầ ư ắ ả ế ố ụ ầ  Ngoài ra các ý ki n còn ch a th ng nh t là l ch tiêu vi n th  có x y ra trế ư ố ấ ệ ễ ị ả ước khi 

xu t hi n c n th  không và đi u ti t non đ  có liên quan đ n s  ti n tri n c n thấ ệ ậ ị ề ế ộ ế ự ế ể ậ ị hay không

Hình 1.2. L ch tiêu vi n th ệ ễ ị

* Thuy t ế s c ứ căng c  h c (ơ ọ mechanical tension theory): 

Thuy t này đế ược đ a ra d a vào d  li u v  s  phát tri n c a nhãn c u ư ự ữ ệ ề ự ể ủ ầ ở 

tr  chính th  và vi n th  Thuy t này kh ng đ nh r ng s c căng c  h c t o ra b iẻ ị ễ ị ế ẳ ị ằ ứ ơ ọ ạ ở  

th  th y tinh ho c th  mi làm h n ch  s  giãn ra c a nhãn c u   vùng xích đ o,ể ủ ặ ể ạ ế ự ủ ầ ở ạ  làm cho tr c nhãn c u dài ra nhi u h n. Thuy t này cho r ng có nhi u y u tụ ầ ề ơ ế ằ ề ế ố làm cho kích thước nhãn c u l n h n bình thầ ớ ơ ường   nh ng tr  có nguy c  c nở ữ ẻ ơ ậ  

th  S c căng th  mi­h c m c   ph n trị ứ ể ắ ạ ở ầ ước nhãn c u đ t đ n đi m t i h n màầ ạ ế ể ớ ạ  nhãn c u không th  giãn ra tầ ể ương  ng trong quá trình phát tri n c a m t. C n thứ ể ủ ắ ậ ị 

x y ra do s  dài ra quá m c không th  bù tr  đả ự ứ ể ừ ược, vì th  th y tinh không thể ủ ể 

gi m công su t h n n a b ng cách d t h n và căng ra h n. M t h u qu  khácả ấ ơ ữ ằ ẹ ơ ơ ộ ậ ả  

c a s  đ t đi m t i h n là s c căng d n đ n tăng l c đi u ti t c n thi t, do đóủ ự ạ ể ớ ạ ứ ẫ ế ự ề ế ầ ế  làm cho đi u ti t non đ  và t  s  AC/A càng tăng thêm. Theo thuy t này thì đi uề ế ộ ỉ ố ế ề  

ti t non đ  ch  là m t s n ph m ph  c a c n th  và nó liên quan v i ti n tri nế ộ ỉ ộ ả ẩ ụ ủ ậ ị ớ ế ể  

c n th  nh ng không ph i là nguyên nhân c a ti n tri n c n thậ ị ư ả ủ ế ể ậ ị [11]. Thuy t nàyế  cũng phù h p v i s  bi n d ng nhãn c u x y ra   m t c n th ợ ớ ự ế ạ ầ ả ở ắ ậ ị

S  đ  1.1. Thuy t s c căng c  h c và đi u ti t non đ  (Berntsen, 2010 [11]) ơ ồ ế ứ ơ ọ ề ế ộ

Nh  v y, hi n nay có 2 thuy t v  c  ch  phát sinh c n th , đ a đ n vi cư ậ ệ ế ề ơ ế ậ ị ư ế ệ  

gi i thích và hả ướng đi u tr  c n th  cũng khác nhauề ị ậ ị

1.1.4. Các y u t  nguy c  m c t t khúc xế ố ơ ắ ậ ạ

Nguyên nhân phát sinh c n th  là s  k t h p nhi u y u t  nguy c , trong đóậ ị ự ế ợ ề ế ố ơ  quan tr ng nh t là y u t  gen và y u t  môi trọ ấ ế ố ế ố ường. Nói m t cách khácộ , hi n t iệ ạ  

có 2 thuy t:ế  thuy t ế s  d ng và ử ụ l m d ngạ ụ  ­ s  căng th ng đi u ti tự ẳ ề ế  (The use and 

abuse theory ­ accomadative stress) và thuy t sinh h c v  c n th  (The biologicalế ọ ề ậ ị  theory of myopia).

1.1.4.1 Y u t  di truy n ế ố ề

Đ  dài tr c nhãn c u góp ph n l n nh t quy t đ nh t t khúc x  Tính diộ ụ ầ ầ ớ ấ ế ị ậ ạ  truy n đ i v i đ  dài tr c kho ng t  40% t i 94%, đ  sâu ti n phòng t  70% ­ề ố ớ ộ ụ ả ừ ớ ộ ề ừ  94%, đ  dày c a th  th y tinh t  90,3% t i 93% (Lyhne, 2001). Cá nhân có genộ ủ ể ủ ừ ớ  

có khuynh hướng phát sinh c n th  khi ti p xúc y u t  môi trậ ị ế ế ố ường nào đó. 

Đ  (68,7%) và g c Mã Lai (65,0%). Ch ng t c th  hi n v  c u trúc gen và thộ ố ủ ộ ể ệ ề ấ ể 

hi n tính nh y c m m nh đ i v i b nh nào đó (Mann, 1966). Wedner (2002)ệ ạ ả ạ ố ớ ệ  

nh n th y h c sinh g c Phi có t  l  th p h n (4,7%) so v i tr  không ph i g cậ ấ ọ ố ỷ ệ ấ ơ ớ ẻ ả ố  Phi (13,4%) và ngườ ối g c Nam Á (17,0%), v i p < 0,001.ớ

(2006), Khader (2006) [14]…cũng cho k t qu  t ng t  S  khác nhau v  t  lế ả ươ ự ự ề ỷ ệ 

c n th  liên quan đ n c n th  cha m  có th  bi u hi n ngay trong nh ng năm đ uậ ị ế ậ ị ẹ ể ể ệ ữ ầ  

đi h c [13]ọ  [15]. Vai trò c a di truy n đ c th a nh n   c n th  n ng. Ashtonủ ề ượ ừ ậ ở ậ ị ặ  (1985) nh n th y tr  c n th  dậ ấ ẻ ậ ị ưới 1 D có 15% cha m  b  c n th , tr  c n th  n ngẹ ị ậ ị ẻ ậ ị ặ  

h n 7 D có 55% cha, m  b  c n th  Ashton (1985) nghiên c u ti n hành   Hawaiơ ẹ ị ậ ị ứ ế ở  trên 185 gia đình có cha m  t  tiên là ngẹ ổ ười Nh t và trên 192 gia đình có cha mậ ẹ 

t  tiên là ngổ ười châu Âu cho th y có b ng ch ng v  mô hình di truy n gen theoấ ằ ứ ề ề  thuy t c a Mendelế ủ  [13]

Nghiên c u tr  sinh đôi không xác đ nh đứ ẻ ị ược mô hình di truy n nh ng cungề ư  

c p b ng ch ng c n th  có th  di truy n. Trong m t nghiên c u các c p sinh đôiấ ằ ứ ậ ị ể ề ộ ứ ặ  cùng tr ng có thói quen nhìn g n g n gi ng nhau (khác nhau ít h n 1 gi / ngày vứ ầ ầ ố ơ ờ ề 

h c t p và đ c) so v i các c p sinh đôi cùng tr ng (79,3%) có thói quen khôngọ ậ ọ ớ ặ ứ  

gi ng nhau, các tác gi  cho th y s  k t h p tăng thêm có ý nghĩa gi a sinh đôiố ả ấ ự ế ợ ữ  cùng tr ng v i công vi c nhìn g n [16].ứ ớ ệ ầ

1.1.4.2.Y u t  môi tr ế ố ườ ng

T  l  c n th  khác nhau gi a các vùng, các qu c gia và gi a các th  h  Tỷ ệ ậ ị ữ ố ữ ế ệ ỷ 

l  c n th  phát sinh   th  h  sau là manh m i quan tr ng cho nguyên nhân gâyệ ậ ị ở ế ệ ố ọ  

c n th    c ng đ ng ngậ ị ở ộ ồ ười tr  tu i. Di truy n và môi trẻ ổ ề ường cùng đóng vai trò trong s  phát sinh c n th  Tuy nhiên, khi s  thay đ i x y ra trong m t giai đo nự ậ ị ự ổ ả ộ ạ  

ng n, nguyên nhân thắ ường là do  nh hả ưởng c a môi trủ ường. Thay đ i l n trongổ ớ  

l i s ng c a ngố ố ủ ười Trung Qu c trong ba ho c b n th  k  qua cho th y các y uố ặ ố ế ỷ ấ ế  

t  v  cách s ng có th   nh hố ề ố ể ả ưởng t i c n th  [17]. ớ ậ ị

­ Giáo d c và s  hi u bi t ụ ự ể ế

Nghiên c u   Đan M ch, Israel, M , Ph n Lan, Singapore cho th y t  lứ ở ạ ỹ ầ ấ ỷ ệ 

c n th  cao h n trong cá nhân v i trình đ  h c v n cao. Sato (1993) th y t  lậ ị ơ ớ ộ ọ ấ ấ ỷ ệ 

c n th  m c m i cao h n trong s  ngậ ị ắ ớ ơ ố ườ ối t t nghi p đ i h c   M  Tay (1992)ệ ạ ọ ở ỹ  

th y t  l  c n th  gia tăng cùng v i s  h c t p. Dayan (2005)ấ ỷ ệ ậ ị ớ ự ọ ậ  nh n th y t  lậ ấ ỷ ệ 

c n th  t  l  thu n v i trình đ  h c v n, th  hi n qua s  năm h c t p t i trậ ị ỷ ệ ậ ớ ộ ọ ấ ể ệ ố ọ ậ ạ ường: nhóm h c v n t  l p 8 tr  xu ng có 4,7% c n th  nh , 1,7% c n trung bình vàọ ấ ừ ớ ở ố ậ ị ẹ ậ  0,7% c n n ng; nhóm h c v n t  l p 12 tr  lên có 16,0% c n th  nh , 7,7% c nậ ặ ọ ấ ừ ớ ở ậ ị ẹ ậ  trung bình và 2,2% c n n ng. Ashton (1985) nh n th y không có liên quan gi aậ ặ ậ ấ ữ  

c n th  và công vi c nhìn g n, nh ng m i liên quan thành tích t i trậ ị ệ ầ ư ố ạ ường và c nậ  

th  đã đị ược ghi nh n. Hirsch (1959) l u ý r ng tr  thông minh thậ ư ằ ẻ ường đ c sáchọ  

và b  c n th  nhi u h n. M c đ  giáo d c và thông minh quan h  m nh v i côngị ậ ị ề ơ ứ ộ ụ ệ ạ ớ  

vi c nhìn g nệ ầ

­ Công vi c nhìn g n ệ ầ

+ Các nghiên c u cho r ng công vi c nhìn g n  nh h ứ ằ ệ ầ ả ưở ng t i c n th   ớ ậ ị

Nghiên c u SMS  ứ (The Sydney Myopia Study:  nghiên c u c n th  Sydneyứ ậ ị ) 

[18] cho th y tấ r  em đ c liên t c h n 30 phútẻ ọ ụ ơ  có nhi u kh  năng phát tri n c nề ả ể ậ  

th  so v i ị ớ trẻ đ c liên t c ọ ụ dướ 30 phút, nhìn g n di  ầ ưới 30 cm có kh  năng c n thả ậ ị 

g p 2,5 l n so v i kho ng cách xa h n.ấ ầ ớ ả ơ  Nghiên c u SCORM t i Singapore (Theứ ạ  Singapore Cohort Study of the Risk Factors for Myopia) cho th y tr  đ c nhi uấ ẻ ọ ề  

h n 2 cu n sách m t tu n ơ ố ộ ầ có nguy c  cao h n g p 3,05 l n đ i v iơ ơ ấ ầ ố ớ  c n th  ậ ị cao 

độ (ít nh t ấ trên ­3 D) so v i tr  đ c dớ ẻ ọ ưới 2 cu n m t tu n. ố ộ ầ Đ c h n 2 gi / ngàyọ ơ ờ  

có kh  năng b  c n th  cao h n 1,5 l n so v i nh ng ngả ị ậ ị ơ ầ ớ ữ ười đ c  ọ ít h nơ   2 gi ,ờ  

nh ng đi u này không có ý nghĩa. ư ề M i tu n ỗ ầ đ c nhi u h n 1 cu n sách ọ ề ơ ố kèm theo 

v i s  kéo dài tr c nhãn c u ớ ự ụ ầ thêm 0,04 mm, đ c nhi u h n 2 cu n sách m i tu nọ ề ơ ố ỗ ầ  

có chi u dài tr c nhãn c u h n 0,17 mm  ề ụ ầ ơ [19]  Nghiên c u OLSM (the Orindaứ  Longitudinal Study of Myopia: nghiên c u ứ c t d c v  c n th ) ắ ọ ề ậ ị [20] đã phát hi n raệ  

r ng OR ằ = 1,02 cho m i gi  làm vi c nhìn g n m t tu nỗ ờ ệ ầ ộ ầ  Nghiên c u c t d cứ ắ ọ  

c a You (2016) t i Thủ ạ ượng H i cho th y đ c, vi t, xem tivi, ánh sáng không đả ấ ọ ế ủ 

và làm vi c liên t c h n 30 ­ 40 phút s  làm thay đ i thông s  khúc x  và chi uệ ụ ơ ẽ ổ ố ạ ề  dài sinh h c nhãn c u. Li (2015) cũng k t lu n công vi c nhìn g n liên quan t iọ ầ ế ậ ệ ầ ớ  

y u t  đ c liên t c, kho ng cách đ c g n, xem tivi g n, nghiêng đ u khi vi t,ế ố ọ ụ ả ọ ầ ầ ầ ế  

dùng đèn hu nh quang. Các nghiên c u c a Hsu (2016) cũng cho k t qu  tỳ ứ ủ ế ả ươ  ng

t ự

   + Thuy t sinh h c đ i v i công vi c nhìn g n  ế ọ ố ớ ệ ầ

Gia tăng áp l c   ph n phía trự ở ầ ước do đi u ti t gây quá s c ch u đ ng choề ế ứ ị ự  

c ng m c, d n đ n sủ ạ ẫ ế ự gia tăng tr c th  giác. Tuy nhiên s  gia tăng áp l c ch aụ ị ự ự ư  

đ c ghi nh n. D u sao, s  đi u ti t khi m khuy t làm hình  nh không h i t  trênượ ậ ẫ ự ề ế ế ế ả ộ ụ  võng m c đang ngày càng đ c xem là y u t  chìa khóa trong phát sinh c n thạ ượ ế ố ậ ị. Young (1961) th c nghi m trên kh , th  giác b  gi i h n trong 18 inch (46cm) b i mànự ệ ỉ ị ị ớ ạ ở  che thì m t đóắ  s  tr  nên c n thẽ ở ậ ị đã cho th yấ  m i liên quan công vi c nhìn g n v iố ệ ầ ớ  

s  gia tăng đi u ti t và c n th  Raviola (1978) cho th y kh  b  ph u thu t làm h pự ề ế ậ ị ấ ỉ ị ẫ ậ ẹ  

mi m t m t bênắ ộ  trong môi trường được chi u sáng đã phát sinh c n th  tr c   m tế ậ ị ụ ở ắ  

b  làm h p khe mi. ị ẹ

    + Các nghiên c u cho r ng nhìn g n không có m i quan h  v i c n th ứ ằ ầ ố ệ ớ ậ ị

M t s  tác gi  khác nhộ ố ả ư Saw (2002) [21], Lu (2009), Low (2010) [22], Jones­Jordan (2012) [23] cho r nằ g nhìn g n không có m i quan h  v i c n thầ ố ệ ớ ậ ị [24]

    + H n ch  c a các nghiên c u công vi c nhìn g n: ạ ế ủ ứ ệ ầ

H u h t các nghiên c u là ầ ế ứ mô t  ả c t ngang,ắ  ho t đ ng nhìn g n và c n th ạ ộ ầ ậ ị  

đ ượ c xác đ nh trong cùng m t th i đi m ị ộ ờ ể  nên không th  ki m ể ể tra quan h  ệ nguyên nhân ­ k t quế ả [25] [16]. Ngoài ra, thông tin do cha m  báo cáoẹ  nên sai l ch có thệ ể 

x y ra.ả  C n ầ phương pháp ch t ch  h n đ  đ nh lặ ẽ ơ ể ị ượng công vi c nhìn g nệ ầ  M tộ  

s  bi n th  c a công vi c nhìn g n nh  t  th  đ c, gi i lao, ánh sáng c n đố ế ể ủ ệ ầ ư ư ế ọ ả ầ ượ  cnghiên c u đ  thay đ i thái đ  hành vi ứ ể ổ ộ [26]. 

­ Công vi c ho t đ ng ngoài tr i ệ ạ ộ ờ

    + Các nghiên c u cho th y tác d ng b o v  c a ho t đ ng ngoài tr i v i c n ứ ấ ụ ả ệ ủ ạ ộ ờ ớ ậ  

th :  ị

Mutti (2007) đ u tiên báo cáo ho t đ ng ngoài tr i và kh  năng làm gi mầ ạ ộ ờ ả ả  

kh  năng c n th  [12]ả ậ ị , tác đ ng đó đ c báo cáo trong các nghiên c u c a Roseộ ượ ứ ủ  (2008) [27], Jones­Jordan (2010) [23], Guggenheim (2012)… Nghiên c u SMSứ  

(The Sydney Myopia Study: nghiên c u ứ c n th  ậ ị Sydney) tìm th y ấ h c sinhọ  có m cứ  nhìn g n cao, mà ho t đ ng ngoài tr i th p có m c khúc x  trung bình vi n thầ ạ ộ ờ ấ ứ ạ ễ ị 

th p. ấ Th i gian ngoài tr i ờ ờ ít và nhìn g n ầ nhi uề  có kh  năng ả làm tăng t  l  c n thỷ ệ ậ ị 

t i ớ 2 ­3 l nầ  Dirani (2009) [28] cho th yấ  m i gi  gia tăng ho t đ ng ngoài tr i, ỗ ờ ạ ộ ờ độ 

c u tầ ương đươ  tăng  + 0,17 D và đ  dài tr c nhãn c u gi m 0,06 mmng ộ ụ ầ ả  Jones (2007) [12] trên d  li u OLSM th y tr  em tr  thành c n th  khi dành ít th i gianữ ệ ấ ẻ ở ậ ị ờ  

th  thao và ho t đ ng ngoài tr i so v i nh ng ngể ạ ộ ờ ớ ữ ười không b  c n th  (7,98 ± 6,54ị ậ ị  

gi  so v i 11,65 ± 6,97 gi ). Nghiên c u c n thờ ớ ờ ứ ậ ị t i ạ Sydney [27] cho th y ấ ho tạ  

đ ng ngoài tr i ộ ờ có tác đ ng lên khúc xộ ạ c a m t và ủ ắ là y u t  b o v  ch ng c nế ố ả ệ ố ậ  

th ị

Có l  ngẽ ưỡng 10 ­ 14 gi  ho t đ ng ngoài tr i/ tu n giúp ngăn c n th  [29]ờ ạ ộ ờ ầ ậ ị  Verkicharla (2016) cho r ng ho t đ ng ngoài tr i kho ng 3 gi / ngày có tác d ngằ ạ ộ ờ ả ờ ụ  

b o v  ch ng l i c n thả ệ ố ạ ậ ị. Th  nghi m trên tr  Trung Qu c th y ho t đ ng ngoàiử ệ ẻ ố ấ ạ ộ  

tr i 40 phút/ ngày gi m kh i phát c n th  9% sau 3 năm. T i Đài Loan, ho t đ ngờ ả ở ậ ị ạ ạ ộ  ngoài tr i 80 phút/ ngày gi m kh i phát c n th  9% sau 1 năm. Tác gi  Shahờ ả ở ậ ị ả  (2017) k t lu n r ng b  xung ho t đ ng ngoài tr i có tác đ ng l n trên kh i phátế ậ ằ ổ ạ ộ ờ ộ ớ ở  

và phát tri n c n th    l a tu i 5 ­ 8. He (2015) cho r ng 45 phút ho t đ ng ngoàiể ậ ị ở ứ ổ ằ ạ ộ  

tr i có th  ngăn ng a c n th ờ ể ừ ậ ị

Xiong (2017) [30] phân tích meta­analysis trên 25 nghiên c u, k t lu n ho tứ ế ậ ạ  

đ ng ngoài tr i ngăn c n phát tri n c n th , nh ng không làm ch m ti n tri nộ ờ ả ể ậ ị ư ậ ế ể  

c n th  trong các đ i tậ ị ố ượng đã b  c n th  ị ậ ị Cohen (2011) nghiên c u trên gà con choứ  

th y cấ ường đ  ánhộ  sáng đi u ch nh các quá trình chính th  hóa và cề ỉ ị ường đ  th pộ ấ  

c a ánh sáng vào ban đêm là m t y u t  nguy c  cho phát tri n c n thủ ộ ế ố ơ ể ậ ị

    + C  ch  sinh h c ơ ế ọ

Theo Morgan, 3 thuy t đế ược đ a ra đ  gi i thích giá tr  c a ho t đ ng ngoàiư ể ả ị ủ ạ ộ  

tr iờ: 1/ánh sáng v  phía cu i d i tia c c tím làm ch m phát tri n c a m t và c nề ố ả ự ậ ể ủ ắ ậ  

th   2/   thuy t   không   gian   dioptric   (Flitcroft)   3/   thuy t   “ánh   sáng­dopamine”ị ế ế  

(Morgan): ánh sáng ngoài tr i làm ờ co đ ng t , làm tăng ồ ử đ  sâu ộ th  ịtrườ  và gi mng ả  

đ  m  c a  nh  ộ ờ ủ ả Dopamine phóng thích t  võng m c khi  ừ ạ b  ị kích thích b i ánhở  sáng, s   c ch  các ch t d n truy n th n kinh làm  c ch  s  phát tri n t i m tẽ ứ ế ấ ẫ ề ầ ứ ế ự ể ạ ắ  Ashby (2010) cho gà con ti p xúc v i cế ớ ường đ  chi u sáng cao (15 000 lux) trongộ ế  

5 gi  m i ngày s  bù tr  có ý nghĩa cho vi c đ ng th i mang kính phân kờ ỗ ẽ ừ ệ ồ ờ ỳ khi so sánh v i nh ng cá th  chi u sáng dớ ữ ể ế ưới 500 lux. Charman (2011) gi  thuy t m iả ế ố  quan h  gi a hình  nh không đ u trên võng m c là đi u ki n thu n l i đ  phátệ ữ ả ề ạ ề ệ ậ ợ ể  tri n quá trình chính th  hóa d a trên võng m c ngo i vi. Tình tr ng này để ị ự ạ ạ ạ ượ  c

th a mãn b i ho t đ ng ngoài tr i, vì kích thích quang h c không thay đ i nhi uỏ ở ạ ộ ờ ọ ổ ề  

t i m i vùng trên th  trạ ỗ ị ường. 

    + B ng ch ng không có m i quan h : ằ ứ ố ệ

M t s  tác gi  khác nh  ộ ố ả ư Lu (2009), Low (2010) [22] không th y m i quanấ ố  

h  ho t đ ng ngoài tr i và c n th  Tuy nhiên, cũng có th  do th i gian ho t đ ngệ ạ ộ ờ ậ ị ể ờ ạ ộ  ngoài   tr i   còn   ít,   còn   dờ ưới   ngưỡng   b o   v   Hai   nghiên   c u   đ u   tiên   c aả ệ ứ ầ ủ  Singapore (Saw 2001, 2006) báo cáo không có m i liên quan, tuy nhiên nh ngố ữ  nghiên c u g n đây h n nh  c a Dirani (2009)ứ ầ ơ ư ủ  [28] l iạ  th y m i quan h  có ýấ ố ệ  nghĩa

1.1.4.3 Các y u t  khác ế ố

Có các b ng ch ng rõ ràng cho m i liên k t gi a tr  đ  non, cân n ng khiằ ứ ố ế ữ ẻ ẻ ặ  sinh th p và c n th , nh ng ch a có b ng ch ng thuy t ph c đ i v i m i liên hấ ậ ị ư ư ằ ứ ế ụ ố ớ ố ệ 

gi a c n th  và chi u cao, cá tính, ho c suy dinh dữ ậ ị ề ặ ưỡng. Không có b ng ch ngằ ứ  

r ng các thi u h t vitamin đ c bi t có liên k t v i c n th  B ng ch ng v  dinhằ ế ụ ặ ệ ế ớ ậ ị ằ ứ ề  

dưỡng gây ra s  phát sinh c n th  không có tính thuy t ph c.ự ậ ị ế ụ

1.1 TÌNH HÌNH C N TH  VÀ S  TI N TRI N C A C N THẬ Ị Ự Ế Ể Ủ Ậ Ị

1.1.1.Tình hình c n th  trên th  gi i và t i Vi t Namậ ị ế ớ ạ ệ

T  l  c n th  r t khác nhau   các n c trên th  gi i, nh t là t  l  TKX khôngỷ ệ ậ ị ấ ở ướ ế ớ ấ ỷ ệ  

đ c ch nh kính thích h p d n đ n tăng t  l  mù loà. Đây là m t v n đ  mà t  ch cượ ỉ ợ ẫ ế ỷ ệ ộ ấ ề ổ ứ  

Y t  th  gi i đã khuy n cáo c n ph i đ c bi t quan tâm đ n TKX nh  là m t lo iế ế ớ ế ầ ả ặ ệ ế ư ộ ạ  

mù loà có th  d  dàng phòng tránh đ c v i các bi n pháp đ n gi n nh t và r  ti nể ễ ượ ớ ệ ơ ả ấ ẻ ề  

nh t.ấ

Trên Th  gi i, c n th  h c đế ớ ậ ị ọ ường chi m t  l  cao   các qu c gia, nh t là ế ỷ ệ ở ố ấ ở Châu Á. T  l  c n th    m t s  nỷ ệ ậ ị ở ộ ố ước nh  Singapore, H ng Kông, Đài Loan, t  lư ồ ỷ ệ lên t i 80 ­ 90%   tu i 17 ­18 [13].ớ ở ổ

T i Vi t Nam, Năm 1999, B  Y t  công b  chính th c t  l  c n th    c pạ ệ ộ ế ố ứ ỷ ệ ậ ị ở ấ  

ti u h c là 0,65%, THCS 1,6%, THPT lên t i 8,12% [31], theo đi u tra c a cácể ọ ớ ề ủ  nhà nghiên c u t i nhi u t nh, thành ph  thì trong nh ng năm g n đây t  l  c nứ ạ ề ỉ ố ữ ầ ỷ ệ ậ  

th  gia tăng r t nhanh. T i Hà N i, năm 2000, theo đi u tra c a Hà Huy Ti n, tị ấ ạ ộ ề ủ ế ỷ 

l  c n th  c a h c sinh n i thành Hà N i là 31,95%, ngo i thành là 11,75%. Nămệ ậ ị ủ ọ ộ ộ ạ  

2009, Tr nh Th  Bích Ng c cho th y t  l  c n th    h c sinh ti u h c là 18%;ị ị ọ ấ ỷ ệ ậ ị ở ọ ể ọ  trung h c c  s  là 25,5% và trung h c ph  thông là 49,7% [32]. T i thành ph  Họ ơ ở ọ ổ ạ ố ồ Chí Minh, Lê Th  Thanh Xuyên cho th y t  l  c n th  đang có xu hị ấ ỷ ệ ậ ị ướng gia tăng 

m t cách báo đ ng. Năm 1994, t  l  c n th  là 8,65%, năm 2002 tăng lên 17,2% vàộ ộ ỷ ệ ậ ị  

đ n năm 2006 là 38,88% [33].ế

1.1.2.Tình hình c n th  t i các t nh Đ ng b ng sông C u Longậ ị ạ ỉ ồ ằ ử

Đ ng b ng sông C u Long bao g m 1 thành ph  tr c thu c Trung ồ ằ ử ồ ố ự ộ ương là thành ph  C n Th  và 12 t nh. ố ầ ơ ỉ Thành ph  C n Th  có t ng di n tích t  nhiên làố ầ ơ ổ ệ ự  1.409,0 km², chi m 3,49% di n tích toàn vùng và dân s  vào kho ng 1.400.200ế ệ ố ả  

ng i.ườ  

Kh o sát t t khúc x  h c sinh đ u c p và cu i c p ti u h c t i thành phả ậ ạ ọ ầ ấ ố ấ ể ọ ạ ố Long Xuyên An Giang (2013), cho th y t  l  t t khúc x  tr  em 6 tu i và 10 tu iấ ỷ ệ ậ ạ ẻ ổ ổ  

là 13,1% và 19,8%. C n th  12,7% và 19,6%. T i C n Th , qua kh o sát ậ ị ạ ầ ơ ả trên chín 

l p v i 419 h c sinh kh i l p 6 c a m t trớ ớ ọ ố ớ ủ ộ ường THCS n i thành trên đ a bàn TPộ ị  

C n Th , trong đó ch n ng u nhiên và khám m t th c t  cho 172 em, t  l  h cầ ơ ọ ẫ ắ ự ế ỉ ệ ọ  

sinh m c t t c n th  chi m t i 45,34%.ắ ậ ậ ị ế ớ  Theo k t qu  nghiên c u c a Tr n Thanhế ả ứ ủ ầ  Quang t i qu n Ô Môn, m t qu n ngo i thành TP. C n Th  (2011) thì t  l  c nạ ậ ộ ậ ạ ầ ơ ỷ ệ ậ  

th  là 9,2%. ị

Các bi n pháp đi u tr  ch  y u là tuyên truy n và s  d ng kính đúng đ  Nămệ ề ị ủ ế ề ủ ụ ộ  

2016, nh  s  ph i h p v i t  ch c HKI, S  Giáo d c và Đào t o thành ph  C nờ ự ố ợ ớ ổ ứ ở ụ ạ ố ầ  

Th , ch ng trình khám sàng l c th  l c cho 13.918 h c sinh t i các tr ng THCSơ ươ ọ ị ự ọ ạ ườ  

t i qu n Ninh Ki u (qu n trung tâm) đã đ c ti n hành, qua kh o sát thì t  l  c nạ ậ ề ậ ượ ế ả ỷ ệ ậ  

th  là 20%.ị

1.1.5. Các nghiên c u v  t  l  m c m i t  nhiên và s  ti n tri n c n th  ứ ề ỷ ệ ắ ớ ự ự ế ể ậ ị

trên th  gi i ế ớ

1.1.5.1 Các nghiên c u so sánh ứ

Lin (2004) [34] đánh giá 5 cu c kh o sátộ ả  t i Đài Loan ạ (1983 ­ 2000), t  lỷ ệ 

c n th  ậ ị tăng t  14% đ i v i tr  t  16 đ n 18 tu i và 26ừ ố ớ ẻ ừ ế ổ ,2% v i tr  7 tu iớ ẻ ổ  Vitale (2009) [2] đánh giá t  l  c n th  t i Hoa K    ỷ ệ ậ ị ạ ỳ ở h c sinhọ  tu i t  12­17ổ ừ  th y ấ tăng từ 12,0% (gi a năm 1971 ữ ­ 1972 ) t i 31,2% (t  năm 1999 đ n 2004). Pan (2012) ớ ừ ế [35] 

th y t  l  c n th  trong ngấ ỷ ệ ậ ị ười nh p c  th  h  đ u tiên th p h n so v i ngậ ư ế ệ ầ ấ ơ ớ ườ  i

nh p c  th  h  th  hai (c n th : 23,4% so v i 30,2%, c n th  ậ ư ế ệ ứ ậ ị ớ ậ ị cao 2,5% so v iớ  4,8%). 

Tuy nhiên, t  l  c n th  không th yỷ ệ ậ ị ấ  tăng trong m t ộ s  nghiên c uố ứ    Ph nỞ ầ  Lan, t  l  c n thỷ ệ ậ ị tr  em tu i t  7ẻ ổ ừ  ­ 8 trong h n 20 năm g n đây là không đ i,ơ ầ ổ  trong khi đó t  l  c n tăng g n g p đôi   tr  em 14ỷ ệ ậ ầ ấ ở ẻ   ­  15 tu i. Ngổ ượ ạc l i, m tộ  nghiên c u so sánh các t  l  c n th  c a lính nghĩa v    Đan M ch trong nh ngứ ỷ ệ ậ ị ủ ụ ở ạ ữ  năm 1882, 1964 và 2004 cho th y t  l  c n th  gi m đáng k  theo th i gian, m cấ ỷ ệ ậ ị ả ể ờ ặ  

dù s  so sánh có th  là kh p khi ng vì có s  khác bi t trong phự ể ậ ễ ự ệ ương pháp nghiên 

c u   nh ng năm khác nhauứ ở ữ  [24]

1.1.5.2 Các nghiên c u thu n t p ti n c u ứ ầ ậ ế ứ

Ch  có ít nghiên c u theo dõi nhi u năm trên cùng m t qu n th  đ i tỉ ứ ề ộ ầ ể ố ượng, 

nh m đánh giá t  l  m i m c b nh và ti n tri n c a c n th  Cho ằ ỷ ệ ớ ắ ệ ế ể ủ ậ ị đ n nay, dế ữ 

li uệ  liên quan t iớ  tỷ l  m c m iệ ắ ớ  t  các nghiên c u thu n t p ti n c u còn ít.ừ ứ ầ ậ ế ứ

Zhao J (1999) nghiên c u trên 5.884 tr  em   Shunyi Trung Qu c phát hi n tứ ẻ ở ố ệ ỷ 

l  m i m c c n, tính trong su t m t th i k  28,5 tháng là 14,1%, v i t c đ  ti n tri nệ ớ ắ ậ ố ộ ờ ỳ ớ ố ộ ế ể  

c n trung bình là ­0,42ậ  D. Saw (2005) [36] th y t  l  m c m i tích lũy (cumulativeấ ỷ ệ ắ ớ  incidence rates) trong năm là 47,7%, 38,4% và 32,4% tương  ng v i tr  7, 8 và 9ứ ớ ẻ  

tu iổ  Fan (2004) [37] th y tấ ỷ ệ ắ m i  l  m c  ớ c n th  hàng năm là 144,1 ậ ị  2,31 trên 1.000 h c sinhọ  ti u h c v i t  l  cao nh t   tr  11 tu i.ể ọ ớ ỷ ệ ấ ở ẻ ổ  French (2013) nghiên c uứ  trên trẻ Úc tu i t  12ổ ừ  ­ 17 cho bi t t  l  m c m i c n th  h ng năm là 2,2%   ng iế ỷ ệ ắ ớ ậ ị ằ ở ườ  

tr  và 4,1%   ng i l n tu i. T  l  m c m i h ng năm ẻ ở ườ ớ ổ ỷ ệ ắ ớ ằ ở ẻ tr  em Đông Á (6,9% ở 

tr  nh  tu i, 7,3%   tr  l n) cao h n nhi u so v i t  l  này   tr  em da tr ngẻ ỏ ổ ở ẻ ớ ơ ề ớ ỷ ệ ở ẻ ắ  châu Âu (1,3%   tr  nh  tu i và 2,9% tr  l n).ở ẻ ỏ ổ ẻ ớ   Donovan (2012  [38]  phân tích meta­analysis cho th y ti n tri n c n th  trung bình là ­0,55 D/ năm tr  châu Âuấ ế ể ậ ị ẻ  

và ­0,82 D tr  châu Á.ẻ

1.1.5.3 Các nghiên c u can thi p lâm sàng làm ch m ti n tri n c n th ứ ệ ậ ế ể ậ ị

Gwiazda (2003)  [39] trong th  nghi m COMET  ử ệ (U.S.­based Correction of Myopia Evaluation Trial: Th  nghi m đánh giá ch nh c n th    Hoa K )ử ệ ỉ ậ ị ở ỳ  th y m cấ ứ  

đ  ti n tri n c a c n th  tích lũy trong 3 năm là ­1ộ ế ể ủ ậ ị ,48 ± 0,06 D   nhóm mang kínhở  

g ng.ọ  M t th  nghi m lâm sàng khác   Singapore th y t c đ  ti n tri n c a c nộ ử ệ ở ấ ố ộ ế ể ủ ậ  

c a h c sinh ủ ọ n i thành H i Phòng c p ti u h c là 2,77% (pộ ả ấ ể ọ  = 0,015) và h c sinhọ  

trườ  THCS là 14,64% (p < 0,001) cao h n ngo i thànhng ơ ạ  Tuy nhiên, đo khúc xạ không làm li t đi u ti tệ ề ế  nên k t qu  ch a hoàn toàn chính xác. Nguy n Th  H nhế ả ư ễ ị ạ  

và Nguy n Chí Dũngễ  (2010) [5] cho th y ấ t  l  m c m i ỷ ệ ắ ớ t t khúc xậ ạ là 13,5%, 

ti n tri n trung bình là 0,4ế ể  ± 0,8 D/ năm.Tuy nhiên, th i gian nghiên c u còn ng nờ ứ ắ  (trong 1 năm), đ i tố ượng nghiên c u còn ít (ch  ứ ỉ h c sinhọ  l p 6)ớ

1.2 CÁC BI N PHÁP CAN THI P H N CH  S  TI N TRI N C N THỆ Ệ Ạ Ế Ự Ế Ể Ậ Ị

d ng kính MyoVision đụ ược thi t k  đ  đ o ngế ế ể ả ược vi n th  ngo i vi   tr  emễ ị ạ ở ẻ  

c n th  (lên đ n ­4ậ ị ế ,00 D) cho th y hi u qu , nh ng duy nh t trên tr  6ấ ệ ả ư ấ ẻ  ­ 12 tu iổ  

có cha m  c n th , ti n tri n c n th  gi m 0ẹ ậ ị ế ể ậ ị ả ,29 D (30%) trong m t nămộ

­ Kính g ng ch nh th p h n đ  c n th ọ ỉ ấ ơ ộ ậ ị

Chung (2002) [42], VasudevanB (2014) [43] cho th y ấ mang kính g ng ch nhọ ỉ  

th p h n đ  c n th  ấ ơ ộ ậ ị gây ti n tri n c n th  l n h n so v i mang kính đ  đ , phátế ể ậ ị ớ ơ ớ ủ ộ  

hi n này ệ tương tự v i g n nh  t t c  các nghiên c u trớ ầ ư ấ ả ứ ước đó   ngở ườ  Adler i.(2006), Li (2015) l i ạ cho th y không có s  khác bi t gi a 2 nhóm. Tuy nhiên phânấ ự ệ ữ  tích h i quy cho th y có s  gi m ti n tri n c n th  có ý nghĩa khi gi m s  Dồ ấ ự ả ế ể ậ ị ả ố iop nhi u h n. K t qu  này  ng h  cho mô hình feedback, cho r ng gi m đ  côngề ơ ế ả ủ ộ ằ ả ủ  

su t kính s  gi m đáng k  ti n tri n c n thấ ẽ ả ể ế ể ậ ị. Các nghiên c u hi n nay ch  ra r ngứ ệ ỉ ằ  đeo kính th p h n đ  c n th  ấ ơ ộ ậ ị có th  có l i ích h n chể ợ ạ ế

Ong (1999) [45] cho th y ki u ấ ể đeo kinh́  không  nh hả ưở  đêń tri n c n thng ể ậ ị 

gi aữ  4 nhóm: (1) đeo kinh́  toàn b  th i gian (2) ộ ờ đeo kinh́  nhìn xa sau đó chuy nể  

qua đeo kinh́  toàn b  th i gian (3)ộ ờ  chi đeo kinh̉ ́  khi nhìn xa, va ̀(4) không đeo kinh́  Tuy nhiên, c  m u c a nghiên c u trên còn quá nhỡ ẫ ủ ứ ỏ.

1.2.1.2 Kính g ng 2 tròng và đa tròng ọ

Kính hai tròng ho c kính ặ công su t tăng d nấ ầ  (Progressive additional lens: PALs) dùng đ  làm ch m s  ti n tri n c a c n th  b t đ u t  th p niên 1940, cóể ậ ự ế ể ủ ậ ị ắ ầ ừ ậ  tác d ng tụ ương đ i nh , kho ng 0,15ố ỏ ả   ­  0,50 D trong 1,5 đ n 3 nămế   [46]  Thử nghi m l n nh t làệ ớ ấ   COMET (The Correction of  Myopia  Evaluation Trial: Thử nghi m đánh giá đi u ch nh c n th )ệ ề ỉ ậ ị  [47] cho thâý c n th  tăng trong 3 năm b ngậ ị ằ  1,28 ± 0,06 D   nhóm PALs và 1,48 ± 0,06 D   nhóm đeo kính g ng. ở ở ọ Khác bi t cóệ  

ý nghĩa th ng kê nh ng không có ý nghĩa lâm sàng. ố ư Hasebe (2008) [48] cũng cho 

k t qu  tế ả ương t  Kự ính 2 tiêu c  và đa tiêu c  có hi u qu  ít h n so v i kính ti pự ự ệ ả ơ ớ ế  xúc đa tiêu c  ho c kính ch nh hình giác m cự ặ ỉ ạ  (Gwiazda 2003 [39], Walline 2013 [49], Cho 2012 [50]). Vì v y nên l a ch n kính này cho các b nh nhân không cóậ ự ọ ệ  

kh  năng ho c không mu n mang kính ti p xúc ả ặ ố ế [51]

1.2.2.2 Kính ti p xúc c ng PMMA (polymethylmethacrylate) ế ứ

PMMA là ch t d o đ u tiên đấ ẻ ầ ược dùng đ  s n xu t kính ti p xúcể ả ấ ế  Stone (1974) cho r ng PMMA làm ch m ti n tri n c n th  t  0,4ằ ậ ế ể ậ ị ừ   D  ­  0,03  D/ năm (92%). Tuy nhiên nghiên c u này không ph i ng u nhiên  ứ ả ẫ (RCT: Randomized 

Controlled Trial) và không đo chi u dài tr c nhãn c u. Buehren (2003) cho r ngề ụ ầ ằ  tác đ ng này k t qu  t  vi c h p thu các l c liên quan t i mi m tộ ế ả ừ ệ ấ ự ớ ắ

1.2.2.3 Kính ti p xúc c ng th m khí RGP ( ế ứ ấ Rigid Gas Permeable )

Katz (2003) cho th y ti n tri n c n th  là 0,65 D khi đeo kinh tiêp xuc c ngấ ế ể ậ ị ́ ́ ́ ư  ́

so v i 0,63ớ  D trong nhóm tr  đeo kính g ng. Walline (2001) [54] trongẻ ọ  nghiên c uứ  CLAMP (The Contact Lens and Myopia Progression Study), cho th yấ  nhoḿ  đeo kinh́  tiêp xuc c ng ti n tri n cân thi la ́ ́ ứ ế ể ̣ ̣ ̀­1,56 ± 0,95 D so v i ­2,19 ± 0,89 D ớ ở nhóm kính  

ti p xúcế  m mề , tr c nhãn c u không khác bi t đáng k  gi a các nhóm đi u trụ ầ ệ ể ữ ề ị, tác 

d ng ụ ch  y u là do giác m c ph ngủ ế ạ ẳ  Nh  v y,ư ậ  kính RGP không th t s  làm ch mậ ự ậ  

ti nế  tri nể  cân thi vạ̀ ̣  không nên ch n làm phọ ương pháp ch  y u ki m soát c n thủ ế ể ậ ị

Bi u đ  1.1. Các nghiên c u v  kính ti p xúc đôi v i s  ti n tri n c n th ể ồ ứ ề ế ́ ớ ự ế ể ậ ị

      (ngu n: Bickle, 2014  ồ [56]) 

1.2.2.5 Kính ti p xúc Ortho ­ K ế

Kinh nay ́ ̀ làm ph ng ẳ m nh ạ vùng trung tâm giác m cạ  và nh  ẹ h n ơ phía ngo iạ  vi.Vì v y ch nh đậ ỉ ược sai l ch võng m c ngo i vi.ệ ạ ạ  Reim (2003) [57] cho thây kinh́ ́  Ortho ­ K co ́kh  năng gi m 60% ti n tri n c n th  Walline (2004) ả ả ế ể ậ ị [58] nghiên 

c u COOKI (The children’s Overnight Orthokerathology Investigationứ : nghiên c uứ  thí đi m kh o sát kính OK   tr  em )ể ả ở ẻ  cho th yấ  kinh nay co ́ ̀ ́hi u qu  và không cóệ ả  tác d ng ph  nghiêm tr ng. Choụ ụ ọ  (2005) [59] nghiên c u LORIC (The longitudinalứ  orthokeratology research in children: nghiên c u ti n c u kính Orthokeratology ứ ế ứ ở 

tr  em)ẻ  t i H ng Kông cho th y ti n tri n c n th  ch m h n và chi u dài tr cạ ồ ấ ế ể ậ ị ậ ơ ề ụ  nhan   câu   ch m   h ñ ̀ ậ ơ   47%  so   v i   nhóm   ch ngớ ứ  Walline  (2007)  nghiên   c uứ  CRAYON (the Corneal Reshaping and Yearly Observation of Nearsightess: Nghiên 

c u đ nh hình giác m c và các quan sát h ng năm v  c n thứ ị ạ ằ ề ậ ị) thây  ́ ti n tri nế ể  chi u dàiề  truc nhan câu ch m h ṇ ̃ ̀ ậ ơ  0,16mm/ năm, đ  sâu bu ng d ch kínhộ ồ ị  ch mậ  

h nơ  0,10mm/năm, ti n tri n c n thế ể ậ ị ch m h nậ ơ  38% so v i nhóm ch ngớ ứ  C  haiả  nghiên c u LORICứ  và CRAYON đ u có quy mô nh ề ỏ  Eiden (2009) nghiên c uứ  SMART  [60],  [61]  (The   Stabilization   of   Myopia   by   Accelerated   Reshaping Technique: S   n đ nh ự ổ ị c n th  b ng K  thu t đ nh hình tăng cậ ị ằ ỹ ậ ị ườ ) trên qui mô ng

l n 300 em, trong 5 nămớ  đa tĩ ế ụp t c ch ng minh ứ tac dunǵ ̣  c a Ortho­K ủ trong viêc̣ 

ki m soát s  ti n tri n c n th    tr  em và thanh thi u niênể ự ế ể ậ ị ở ẻ ế  Các nghiên c u gâǹứ  đây cuả Walline (2009) [62] “Đ nh hình giác m c  c ch  s  ti n tri n c a c nị ạ ứ ế ự ế ể ủ ậ  thị”, cua ̉ Santodomingo (2009) [63] “Ki m soát c n th  ể ậ ị băng̀  kính Ortho­K t i Tâyạ  Ban Nha”, cua ̉ Kakita (2011) [64] va ̀Swarbrick (2011) [65] … đêu cho biêt Ò ́ rtho ­ 

K có kh  năng làmả  ch m ậ s  tiên triên cân thi 77ự ́ ̉ ̣ ̣ % so v i các đ i tớ ố ượng đeo kính 

g ng.ọ

Bi u đ  1.2. Các nghiên c u v  kính đ nh hình giác m c đôi v i ti n tri n ể ồ ứ ề ị ạ ́ ớ ế ể  

c n th ậ ị

 (ngu n: Bickle, 2014  ồ [56])

u 

Ư điêm cua kinh Ortho ­ K ̉ ̉ ́ là không phai đeỏ  kính ti p xúc su t ngày và làmế ố  

ch mậ  ti n tri n c n th  Đi m h n ch  là giá ế ể ậ ị ể ạ ế đăt́, nguy c  nhi m trùng, gây khóơ ễ  

ch u, b t ti n khi l yị ấ ệ ấ  ra va đeo vao ̀ ̀ khi so v i kính g ng và ớ ọ đeo kính ti p xúcế  thông 

th ngươ ̀

1.2.3. S  d ng thu c ử ụ ố  

         FDA (C c qu n lý th c ph m và dụ ả ự ẩ ược ph m Hoa K ) ch a ch p thu nẩ ỳ ư ấ ậ  

vi c đi u tr  c n th  băng thuôc, m c dù 3 lo i thu c ệ ề ị ậ ị ̀ ́ ặ ạ ố atropin, pirenzepin và 7 ­ methylxanthin (7 ­ MX) là m c tiêu các nghiên c u g n đây [66]ụ ứ ầ  Can thi p thu c,ệ ố  

đ c bi t là atropin nh  măt dặ ệ ỏ ́ ường nh  cho hi u qu  cao nh t [67],ư ệ ả ấ  [68], [69]. 

Ki m soát c n th  nên giám sát đ u đ n m i 6 tháng cho các bi n pháp quang h cể ậ ị ề ặ ỗ ệ ọ  

và kho ng 3 tháng cho đi u tr  b ng atropin. T ng quan d  li u năm 2011 [70],ả ề ị ằ ổ ữ ệ  [71] và phân tích meta năm 2016 c a 16 can thi p [72] cho th y s  d ng thu c làủ ệ ấ ử ụ ố  

phương pháp hi u qu  nh t, đ c bi t là atropinệ ả ấ ặ ệ , v i nh ng báo cáo th m chí làmớ ữ ậ  

ng ng s  ti n tri n c n th  [73]ừ ự ế ể ậ ị . Cho đ n nay, h u h t các nghiên c u s  dungế ầ ế ứ ử ̣  atropin đêu th c hi n trên tr  ng̀ ự ệ ẻ ười Trung qu c [74]ố  Li (2014) [75]  phân tích meta­analysis các nghiên c u ti n c u và các th  nghi m lâm sàng có đ i ch ngứ ế ứ ử ệ ố ứ  

cho th y atropin co hiêu qua tôt làm ch m ti n tri n cân thi trên tr  châu Á h n làấ ́ ̣ ̉ ́ ậ ế ể ̣ ̣ ẻ ơ  

tr  da tr ng.ẻ ắ

1.2.3.1 Đi u tr  b ng Atropin  ề ị ằ

­ L ch s ị ử

Mandragora (gi ng cây ố cà đ cộ  dượ ) đc ược mô t  b i Theophrastus trong thả ở ế 

k  th  t  trỷ ứ ư ước Công nguyên đ  đi u tr  v t thể ề ị ế ương, b nh gút, m t ng  ệ ấ ủ Đ uầ  

th  k  trế ỷ ước công nguyên, Dioscorides nh n th y rậ ấ ượu c a cây cà đ c dủ ộ ược như thu c gây mê trố ước khi ph u thu t. Atropin đẫ ậ ược Cleopatra s  d ng trong th  kử ụ ế ỷ 

trước công nguyên làm giãn đ ng t , đ  quy n rũ h n.ồ ử ể ế ơ  Atropin được chi t xu t ế ấ ở 

d ng tinh th  ạ ể năm 1831, t ng h p hóa h c vào năm 1901. ổ ợ ọ

Vào gi a th p niên 1800s, atropin đữ ậ ược dùng giãn đ ng t  đ  quan sát ph nồ ử ể ầ  sau nhan câu và đi u tr  t m th i c i thi n th  l c trong các tr̃ ̀ ề ị ạ ờ ả ệ ị ự ường h p đ c thợ ụ ể 

th y tinh. Atropin cũng đủ ược dùng giãn đ ng t  trong khi m  đ c th  th y tinhồ ử ổ ụ ể ủ  

và ngăn ho c phá dính sau trong viêm màng b  đào. Vào th i gian đó, atropinặ ồ ờ  không được dùng trong đi u tr  c n thề ị ậ ị [76]. Donder (1864) đ u tiên dùng atropinầ  

đê điêu tri co qu p đi u ti t. M t trăm năm sau, Pollock là ng̉ ̀ ̣ ắ ề ế ộ ười đ u tiên sầ ử 

d ng dài h n atropin (vài tháng t i 1 năm). Tuy nhiên, các th p niên ti p theo c aụ ạ ớ ậ ế ủ  

th  k  20, đi u tr  b ng thu c không đế ỷ ề ị ằ ố ược theo đu i. M t vài nghiên c u vềổ ộ ứ  atropin được th c hiên t  1930s t i 1990s nh  cua Bedrossian, Kelly, Young,ự ̣ ừ ớ ư ̉  Dyer, Brodstein, Kao, Kennedy, Yen….Các ch ng c  thuy t ph c g n đây đã n iứ ứ ế ụ ầ ổ  lên t  m t vài nghiên c u chu yêu   châu A vê tac dung cua atropin có thi t kừ ộ ứ ̉ ́ ở ́ ̀ ́ ̣ ̉ ế ế 

t t, v i nhóm l n. Đ c bi t là nghiên c u c a Shih báo cáo năm 2000 cho th yố ớ ớ ặ ệ ứ ủ ấ  atropin n ng đ  th p có hi u qu  [77]. Cho t i nay, atropin nh  măt v n là đi uồ ộ ấ ệ ả ớ ỏ ́ ẫ ề  

tr  thu c duy nh tị ố ấ  cho hi u qu  nh t quán trong vi c làm h n ch  ti n tri n c nệ ả ấ ệ ạ ế ế ể ậ  

th  [78].ị

Atropin it đ c s  d ng t i Ph ng tây. Ng c l i, t i Đông nam Á, t  l  c ń ượ ử ụ ạ ươ ượ ạ ạ ỷ ệ ậ  

th  ngày càng gia tăng nên atropin đ c s  d ng r ng rãi. T i Đài Loan, có t i 40% t iị ượ ử ụ ộ ạ ớ ớ  50% tr  đã đ c s  d ng atropin [79]. T i Singapore, k t qu  nghiên c u ATOM2ẻ ượ ử ụ ạ ế ả ứ  

cung c p b ng ch ng thuy t ph c v  hi u qu  ki m soát c n th  v i atropin nh  măt́ấ ằ ứ ế ụ ề ệ ả ể ậ ị ớ ỏ  

n ng đ  th p. ồ ộ ấ Tác d ng ph  và ph n  ng ngụ ụ ả ứ ược dường nh  đã đư ược gi i quy tả ế  

­ Các nghiên c u th c nghi m trên đ ng v t  ứ ự ệ ộ ậ

Nghiên c u đ u tiên thu c lo i này là vào năm 1991, liên quan t i vi c tiêmứ ầ ộ ạ ớ ệ  atropin dưới k t m c trên m t gà đế ạ ắ ược khâu 1 m t. Chi u dài tr c nhãn c uắ ề ụ ầ  

gi m đã đả ược quan sát th y trên m t đấ ắ ược đi u tr  b ng atropinề ị ằ  [66]

­ Các nghiên c u tr ứ ướ c đây v  atropin ề  n ng đ  cao 0,5 ­ 1% ồ ộ

Vào th p niên 1960, Bedrossianậ  (1964) đã s  d ng atropin đ  đi u tr  c n thử ụ ể ề ị ậ ị [81] và thông báo t i H i ngh  c n th  qu c t  l n th  nh t. Gimbel, Kell, Dyer,ạ ộ ị ậ ị ố ế ầ ứ ấ  Sampson, Bedrossian, Gruber, Brodstein, Brennar và Yen t  1973 t i 1989  đãừ ớ  thông báo các k t qu  nghiên c u trên nhóm s  d ng atropin có ti n tri n c n thế ả ứ ử ụ ế ể ậ ị tăng t  0,22ừ  D/ năm lên 0,58 D/ năm trong khi   nhóm đ i ch ng, c n th  gia tăngở ố ứ ậ ị  

t  0,28ừ  D t i 0,9ớ 1 D/ năm. H u h t ti n hành trên tr  em t  6 ­ầ ế ế ẻ ừ  13 tu i là đ  tu iổ ộ ổ  

mà c n th  có kh  năng ti n tri n nhanh nh t. Bedrossian (1971) nghiên c u trênậ ị ả ế ể ấ ứ  

75 b nh nhân, s  d ng atropin 1% ệ ử ụ nhỏ 1 l n h ng ngày 1 m t cho m i b nh nhânầ ằ ắ ỗ ệ  

và m t còn l i là m t đ i ch ng. Sau 1 năm l i thay đ i, ắ ạ ắ ố ứ ạ ổ nhỏ atropin cho m t cònắ  

l i. C  3 tháng 1 l n ti n hành đánh giá khúc x  có li t đi u ti t, khi đo thì ạ ứ ầ ế ạ ệ ề ế nhỏ tropicamide 1% cho m t kiaắ . K t qu  cho th y, trong năm đ u tiên, m c c n thế ả ấ ầ ứ ậ ị trung bình tăng 0,2 D   nh ng m t nh  atropin và tăng 0,85ở ữ ắ ỏ  D   nh ng m t đ iở ữ ắ ố  

ch ng (pứ  < 0,01). K t qu  tế ả ương t  trong năm th  2, m c c n th  trung bình ự ứ ứ ậ ị tăng 0,17  D   nh ng m t nh  atropin và tăng 1,05ở ữ ắ ỏ   D   nh ng m t đ i ch ng (p <ở ữ ắ ố ứ  0,01). Nh  v y, atropin có kh  năng làm ch m ho c ng ng ti n tri n c n th ư ậ ả ậ ặ ừ ế ể ậ ị  Bedrossian ti p t c theo dõi các đ i tế ụ ố ượng nghiên c u thêm 2 nămứ  và nhỏ atropin thay đ i h ng năm cho m i m t. S  khác bi t có ý nghĩa (p <ổ ằ ỗ ắ ự ệ  0,01) tương t  nhự ư 

2 năm đ u tiên v i 33 b nh nhân đầ ớ ệ ược khám l i sau 1­3 năm ng ng nh  atropinạ ừ ỏ  

có t c đ  ti n tri n c n th  trung bình là 0,06ố ộ ế ể ậ ị  D/ năm. Tác gi  k t lu n r ng trả ế ậ ằ ị 

li u b ng atropin 1% nh  m t có th  cho k t qu  lâu dài kìm hãm s  ti n tri nệ ằ ỏ ắ ể ế ả ự ế ể  

c a m t c n thủ ắ ậ ị.  

M t s  nghiên c u khác cũng cho k t qu  tộ ố ứ ế ả ương t  Năm 1973, Gimbel sự ử 

d ng atropin 1% nh  c  2 m t nh  cho 279 tr  và theo dõi đ i ch ng trên 572 trụ ỏ ả ắ ỏ ẻ ố ứ ẻ khác không s  d ng atropin. Nhóm nh  atropin c n th  ử ụ ỏ ậ ị tăng trung bình là 0,11 D trong năm th  1 và ti n tri n 0,35ứ ế ể  D và 0,17 D trong năm th  2 và năm th  3.ứ ứ  Nhóm đ i ch ng có t c đ  ti n tri n c n th  h ng năm trung bình là 0ố ứ ố ộ ế ể ậ ị ằ ,61 D, 0,37 

D và 0,24 D tương  ng trong năm th  1, th  2 và th  3. S  khác bi t có ý nghĩa (pứ ứ ứ ứ ự ệ  

< 0,05) sau năm th  1, nh ng không có khác bi t sau năm th  2ứ ư ệ ứ  và năm th  3.ứ  Gimbel k t lu n nh  atropin có tác d ng h n ch  ti n tri n c n th  trong nămế ậ ỏ ụ ạ ế ế ể ậ ị  

đ u tiên, nh ng c n thêm các nghiên c u đ  xác đ nh có l i ích lâu dài hay không.ầ ư ầ ứ ể ị ợNăm 1975, Kelly nghiên c u th y ti n tri n c n th  trong 1 năm là 0,49ứ ấ ế ể ậ ị  D ở 

tr  10 tu iẻ ổ  và 0,54 D tr  13 tu i sau khi nh  1 gi t atropin 1% cho c  2 m t, 1 l nẻ ổ ỏ ọ ả ắ ầ  

ho c 2 l n m i ngày. T  l  ti n tri n c n th  sau 1 năm   nhóm đ i ch ng làặ ầ ỗ ỷ ệ ế ể ậ ị ở ố ứ  85% so v i 29% c a nhóm nh  atropin ớ ủ ỏ (p < 0,01) và sau 2 năm là 95% so v i 43%ớ  (p < 0,01). 

Năm 1978, Dyer nghiên c u trên 86 trong s  265 b nh nhân (32%) đứ ố ệ ượ ử c s

d ng atropin 1%, nh  1 gi t cho c  2 m t vào ban đêm trụ ỏ ọ ả ắ ước khi đi ng  trong 2ủ  năm. Ti n tri n c n th    nhóm nh  atropin ít h n đáng k  so v i nhóm kínhế ể ậ ị ở ỏ ơ ể ớ  

g ng thông thọ ường. T  l  m t c n th  không ti n tri n là 47%   nhóm ỷ ệ ắ ậ ị ế ể ở can thi pệ  

và 2%   nhóm đ i ch ng (pở ố ứ  < 0,01). C n th  ti n tri n ≥ 1ậ ị ế ể  D   19% s  m t cóở ố ắ  

nh  atropin nh ng cao t i 84%   nhóm đ i ch ng (pỏ ư ớ ở ố ứ  < 0,01). 

Năm 1979, Gruber nghiên c u trên 100 tr  s  d ng atropin 1%, nh  1 gi tứ ẻ ử ụ ỏ ọ  cho c  2 m t vào ban đêm trả ắ ước khi đi ng  và 100 tr  làm đ i ch ng. Th i gianủ ẻ ố ứ ờ  

s  d ng atropin t  m t vài ngày cho đ n 7,5 năm (h u h t t  1 t i 7 năm). Nhómử ụ ừ ộ ế ầ ế ừ ớ  

đ i ch ng đố ứ ược theo dõi t  2 t i 21 năm (trung bình 9,7 năm). Tác gi  th y ti nừ ớ ả ấ ế  tri n c n th  h ng năm trong nhóm đ i ch ng là 0,28ể ậ ị ằ ố ứ  D/ năm trong khi   nhómở  

nh  atropin là 0,11ỏ  D/ năm trong th i gian s  d ngờ ử ụ  và 0,46 D/ năm khi ng ng sừ ử 

d ng. Gruber k t lu n r ng atropin 1% có hi u qu  làm ch m ti n tri n c n thụ ế ậ ằ ệ ả ậ ế ể ậ ị 

nh ng l i ti n tri n cao h n sau khi ng ng nh  atropin so v i nhóm đ i ch ng,ư ạ ế ể ơ ừ ỏ ớ ố ứ  tuy nhiên các phân tích đã không được đi u ch nh theo s  khác bi t v  nhóm tu iề ỉ ự ệ ề ổ  

và th i gian theo dõi.ờ

Năm 1984, Brodstein [82] nghiên c u 435 b nh nhân s  d ng atropin1% vàứ ệ ử ụ  

146 tr  đ i ch ng. 42% s  tr ng h p nghiên c u b  lo i tr  do không tuân th  ho cẻ ố ứ ố ườ ợ ứ ị ạ ừ ủ ặ  không thích h p đi u tr  và d   ng v i atropin. C n th    nhóm ợ ề ị ị ứ ớ ậ ị ở can thi pệ  ti n tri n ítế ể  

h n nhóm đ i ch ng (0,12 D so v i 0,34 D) và k t qu  v n nh  v y sau khi ng ngơ ố ứ ớ ế ả ẫ ư ậ ừ  thu c.ố

Năm 1989, Yen ti n hành th  nghi m lâm sàng ng u nhiên 1 năm t i Đàiế ử ệ ẫ ạ  Loan đ  so sánh đi u tr  b ng atropin 1% nh  cho c  2 m t vào ban đêm trể ề ị ằ ỏ ả ắ ướ  ckhi ng  và cho đeo kính 2 tiêu c , nhóm khác nh  cyclopentolate 1% và nhómủ ự ỏ  

ch ng nh  nứ ỏ ước mu i. T c đ  ti n tri n c n th  là 0,22ố ố ộ ế ể ậ ị   D/  năm   nhóm nhở ỏ atropin, 0,28 D/ năm   nhóm cyclopentolate và 0,91ở  D/ năm   nhóm nở ước mu iố  sinh lý v i s  khác bi t có ý nghĩa th ng kê (p <ớ ự ệ ố  0,01). Không có thông tin v  ti nề ế  tri n c n th  sau khi ng ng thu c.ể ậ ị ừ ố  Tuy nhiên, Yen cung cho răng atropin 1% không̃ ̀  nên s  d ng vi tác d ng ph  gây s  ánh sáng làm tr  ng ng các ho t đ ng thử ụ ̀ ụ ụ ợ ẻ ư ạ ộ ể thao và ngoài tr i.ờ

Trong các nghiên c u trên, có s  khác nhau đáng k  trong phứ ự ể ương pháp nghiên c u, th i gian và m c đ  hoàn thành vi c theo dõi, s  lứ ờ ứ ộ ệ ố ượng đ i tố ượ  ng

nghiên c u. Kh  năng có nh ng sai l ch t  nhi u ngu n khác nhau, nh  tínhứ ả ữ ệ ừ ề ồ ư  

ng u nhiên, tính mù đôi trong nghiên c u, tiêu chu n xác đ nh khúc x , cũng nhẫ ứ ẩ ị ạ ư 

vi c theo dõi. H u h t các nghiên c u đã lo i tr  các đ i tệ ầ ế ứ ạ ừ ố ượng ng ng s  d ngừ ử ụ  atropin s m, tuân th  kém, ho c không tr  l i thăm khám đ nh k  M t đi u quanớ ủ ặ ở ạ ị ỳ ộ ề  

tr ng là nhi u đ i tọ ề ố ượng đã ng ng s  d ng thu c do b t ti n nh  ừ ử ụ ố ấ ệ ư giãn đ ng tồ ử làm s  ánh sáng và m t đi u ti t.ợ ấ ề ế  

B ng 1 ả 1. K t qu  nghiên c u tác đ ng atropin nh  m t đ i v i s  ti n tri n ế ả ứ ộ ỏ ắ ố ớ ự ế ể  

c n th ậ ị

ố ẻ nghiên 

c u ứ

Phác đ  đi u tr ồ ề ị  atropin 1% nh  m t ỏ ắ Th i gian ờ  

nghiên c u ứ Nhóm đ i ch ng ố ứ

(ti n tri n trung bình) ế ể

Nhóm can thi p ệ (ti n tri n trung ế ể   bình)

Gimbel1973 594 1   gi t  1%  cho  c   2 ọ ả  

Kelly 1975 282 1 gi t 1% c  2 m t, ọ ả ắ  

1   l n/   2   l n   m i ầ ầ ỗ   ngày

Dyer 1979 168 1 gi t 1% c  2 m t ọ ả ắ  

t i tr ố ướ c khi ng ủ 2­8 năm 

(trung bình  4,2 năm)

1979 100 1 gi t 1% c  2 m t

t i  tr ố ướ c khi ng  + ủ   đeo   kính   2   tiêu   cự  2,25D

1 năm Không nhóm đ i  ố

ch ng ứ Thay đ i trong c n  ổ ậ

thị 0,25­0,5D: 79% 0,75­1 D: 15%

1­9 năm Trung bình 

≤ 0,5 D: 22% 0,511,0D: 19%

> 1,0 D: 3%

­ Các nghiên c u g n đây v  atropin n ng đ  cao 0,5 ­ 1,00% ứ ầ ề ồ ộ

Shih (1999) [84] đánh giá trên 200 tr  t  6 ­ 13 tu i, nh  atropin n ng đẻ ừ ổ ỏ ồ ộ 0,5%, 0,25%, ho c 0,1%, ho c tropicamide 0,5% c  2 m t vào ban đêmặ ặ ả ắ . V i 93%ớ  

s  tr  hoàn thành nghiên c u, k t qu  cho th y nhóm nh  atropin 0,5% c n thố ẻ ứ ế ả ấ ỏ ậ ị 

ti n tri n 0,04 ± 0,63D/ năm; nhóm nh  atropin 0,25% c n th  ti n tri n 0,45 ±ế ể ỏ ậ ị ế ể  0,55 D/ năm; nhóm nh  atropin 0,1% ti n tri n 0,47 ± 0,91 D/ năm, trong khi ỏ ế ể ở nhóm đ i ch ng c n th  ti n tri n t i 1,06 ± 0,61 D/ năm. Sau 2 năm, có 61% ố ứ ậ ị ế ể ớ ở nhóm nh  atropin 0,5%, 49% nhóm nh  atropin 0,25% và 42% nhóm nh  atropinỏ ỏ ỏ  0,1% c n th  không ti n tri n, trong khi ch  có 8% nhóm đ i ch ng c n th  khôngậ ị ế ể ỉ ố ứ ậ ị  

ti n tri n. Nh  v y nhóm nh  atropin 0,5% có tác d ng làm ch m s  ti n tri nế ể ư ậ ỏ ụ ậ ự ế ể  

c a c n th  nh t.ủ ậ ị ấ

Năm 2000, Kennedy nghiên c u trên 214 tr , tu i 6 ­ 15, s  d ng atropin 1%,ứ ẻ ổ ử ụ  

nh  2 m t ngày 1 gi t t  18 tu n ­11,5 năm (trung bình là 3,35 năm) th y c n thỏ ắ ọ ừ ầ ấ ậ ị 

ti n tri n trung bình 0,05 D/ năm, ít h n có ý nghĩa so v i nhóm ch ng là 0,36 D/ế ể ơ ớ ứ  năm. Năm 2001, Chiang nghiên c u nh  atropin 1%, nh  1 l n/ ngày c  2 m t tứ ỏ ỏ ầ ả ắ ừ 

1 tháng t i 10 năm (trung bình là 3,62 năm) k t h p đeo kính 2 tiêu c  trên 706 trớ ế ợ ự ẻ 

g c da tr ng t  6 ­ 16 tu i. Ti n tri n trung bình c n th    nhóm hoàn thành đi uố ắ ừ ổ ế ể ậ ị ở ề  

tr  (70%) là ­0,08D/ năm và nhóm hoàn thành m t ph n là ­0,23 D. Năm 2001, Shihị ộ ầ  [85] đánh giá hi u qu  c a atropin 0,5% trên 227 tr  t  6 ­ 13 tu i, chia làm 3ệ ả ủ ẻ ừ ổ  nhóm: nhóm nh  atropin k t h p đeo kính đa tiêu c , nhóm thu c placebo + đeoỏ ế ợ ự ố  kính đa tiêu c , nhóm thu c placebo + đeo kính g ng, có 188 tr  hoàn thànhự ố ọ ẻ  nghiên c u. Sau 18 tháng,   nhóm nh  atropin 0,5% + đeo kính đa tiêu c , c n thứ ở ỏ ự ậ ị 

ti n tri n trung bình là 0,42 ± 0,07 D th p h n   nhóm placebo + đeo kính đa tiêuế ể ấ ơ ở  

c  là 1,19 ± 0,07 D và nhóm đeo kính g ng là 1,40 ± 0,09 D. Có 50% s  tr  nhómự ọ ố ẻ  

nh  atropin + đeo kính đa tiêu c  co c n th  ti n tri n ít h n 0,25 D/ năm và chỏ ự ́ ậ ị ế ể ơ ỉ 10% s  tr  c n th  ti n tri n h n 0,75 D/ năm. ố ẻ ậ ị ế ể ơ Năm 2006, nghiên c u ATOM [86]ứ  (The Atropin for the Treatment of Childhood Myopia study) mù đôi, ng u nhiên,ẫ  

ti n c u trên 400 tr  châu Á t  6 ­ 13 tu i, m t m t nh  atropin 1%, m t còn l iề ứ ẻ ừ ổ ộ ắ ỏ ắ ạ  

nh  gi  dỏ ả ược, m t l n vào ban đêm trong 2 năm. T t c  tr  đ u độ ầ ấ ả ẻ ề ược đeo kính 

đ i màu ổ v iớ  346 tr  hoàn thành nghiên c u. Sau 2 năm, ti n tri n c n th  trungẻ ứ ế ể ậ ị  bình   nhóm đ i ch ng là 1,2 ± 0,69D, còn   nhóm atropin 1% ch  có 0,28 ± 0,92ở ố ứ ở ỉ  

D. Sau 2 năm, chi u dài tr c nhãn c u   nhóm ch ng tăng 0,38 ± 0,38 mm, cònề ụ ầ ở ứ  

nhóm nh  atropin không tăng, c n th  ti n tri n ít h n 0,5 D   nhóm nh  atropinỏ ậ ị ế ể ơ ở ỏ  

là 65,7%, ti n tri n nhi u h n 1,0 D là 13,9%; trong khi   nhóm đ i ch ng ch  cóế ể ề ơ ở ố ứ ỉ  16,1% s  tr  c n th  ti n tri n ít h n 0,5 D, trong khi có t i 63,9% ti n tri n h nố ẻ ậ ị ế ể ơ ớ ế ể ơ  1D

Năm 2007, Fan [87] ti n hành nghiên c u can thi p có đ i ch ngế ứ ệ ố ứ  Tr  emẻ  (t  5­10 tu i) v i c n th  ­3ừ ổ ớ ậ ị ,00 D ho c nhi uặ ề  h n, tra thu c m  atropin ơ ố ỡ 1% h ngằ  ngày trong 1 năm. 23 tr  (tu i 7,4 ± 1,6 năm) ẻ ổ c n th  trung bình và n ng co khucậ ị ặ ́ ́ 

xa ban đâu la ̣ ̀ ̀5,18 ± 2,05 D và 23 tr  em ẻ đôi ch ng co ḱ ứ ́ húc x  ban đ u ạ ầ là 5,12 ± 2,33 D (p = 0,934). K t quế ả cho thây ́ c n th  ti n tri nậ ị ế ể  ít h n m t cách có ý nghĩaơ ộ  (p = 0,005) trong nhóm can thi pệ  (0,06 ± 0,79 D) so v i ớ nhóm ch ng ứ (1,19 ± 2,48 D). Đông th i, tr c nhãn c u ̀ ờ ụ ầ ở nhóm can thi pệ  tiên triên ́ ̉ (0,09 ± 0,19 mm) ít h nơ  

so v i nhóm ch ng (0,70 ± 0,63 mm) (ớ ứ p = 0,004). Không có tác d ng ph  quanụ ụ  

tr ng liên quan đ n vi c đi u tr  đã đọ ế ệ ề ị ược ghi nh n.ậ

Polling (2016) [68], s  d ng atropin 0,5% t i các n c châu Âu quan sat thâyử ụ ạ ướ ́ ́ 

đa s  ố tr  (60/77, 78%)ẻ  tuân th  đi u tr  atropinủ ề ị  trong 12 tháng, 11 trong s  17 trố ẻ 

ng ̀ưng s  d ng trong vòng 1 thángử ụ  sau khi b t đ u đi u tr  Các ph n  ng phắ ầ ề ị ả ứ ụ 

được báo cáo là s  ánh sángợ  (72%), khó đ c (38%), nh c đ u (22%). T  l  ti nọ ứ ầ ỷ ệ ế  tri n ể cân thi ̣ ̣ trước khi đi u tr  là ề ị ­1,0 ± 0,7 D /năm, gi m đáng k  trong ả ể nhóm sử dung atropiṇ  (­0,1 ± 0,7 D/ năm) so v iớ  nh ng ngữ ườ ng ng đi u tr  (i  ừ ề ị ­0,5 ± 0,6 D/ năm, p = 0,03). Nh  v y, tuy co ́ư ậ tác d ng  ụ phu khạ́  cao, atropin  nh  măt vân coỏ ́ ̃ ́ 

hi u qu  đ i v i ệ ả ố ớ sự ti n tri n cân thi ế ể ̣ ̣  ngở ười châu Âu

Yen (1989) [88] ch n ng u nhiênọ ẫ :  nhóm 1 nh  atropin 1%  ỏ cách  m i đêmỗ , nhóm 2 nh  cyclopentolate 1%ỏ  và nhóm 3 nh  ỏ nước mu i. ố B nh nhân đệ ược ki mể  tra ba tháng m t l n.ộ ầ  K t qu  đế ả ược đánh giá sau 1 năm: cân thi ṭ ̣ i n tri n trungế ể  bình là 0,219 D   ở nhóm can thi pệ , 0,578 D ở nhóm cyclopentolate và 0,914 D ở nhóm mu i. ố Nh  vây, ư ̣ atropin co hiêu qua tôt h n ́ ̣ ̉ ́ ơ cyclopentolate trong vi c làmệ  

ch m s  ti n tri n c a c n thậ ự ế ể ủ ậ ị

Li (2014)  [75]  phân tích meta­analysis 4 nghiên c u RCT và 7 nghiên c uứ ứ  

ti n c u, th y atropin có th  làm ch m ti n tri n c n th  là 0,54 D ­ 0,55 D ế ứ ấ ể ậ ế ể ậ ị ở 

người châu Á, trong khi người châu Âu là it h n (0,35 D)́ ơ  [75]

Saw (2002)  [77]  th y kính 2 tiêu c , thu c h  nhãn áp hay kính ti p xúcấ ự ố ạ ế  

m m không có tác d ng làm ch m ti n tri n c n th  Ch  duy nh t thu c nhề ụ ậ ế ể ậ ị ỉ ấ ố ỏ atropin đ t m c B,I (B = đ  xu t m c quan tr ng trung bình, I = có các b ngạ ứ ề ấ ứ ọ ằ  

ch ng  ng h  m nh) và là r t hi u qu  M c dù đi u tr  atropin 0,5% là hi uứ ủ ộ ạ ấ ệ ả ặ ề ị ệ  

qu  nh t ả ấ [89] nh ngư  tr  và ẻ cha m  thẹ ường t  b  do tác d ng ph  ừ ỏ ụ ụ Các nghiên 

c u v i atropin có n ng đ  khác nhau g n đây đã cho th y atropin n ng đ  trungứ ớ ồ ộ ầ ấ ồ ộ  bình và th p có tác d ng làm ch m ti n tri n c n th  có ý nghĩa v  m t th ng kêấ ụ ậ ế ể ậ ị ề ặ ố  cũng nh  trên lâm sàng.ư

­ Các nghiên c u v  atropin n ng đ  trung bình 0,1%  ứ ề ồ ộ

Hu (1998) [90] trong nghiên c u ATOM2ứ  [7] [91], ATOM3 [92] đa so sánh̃  tac dung cua atropin n ng đ  cao và th p. Lee (2016) ́ ̣ ̉ ồ ộ ấ [93] nghiên c u 56 tr , đứ ẻ ộ 

tu i 6 ­ 12, đổ ược chia làm 3 nhóm, 32 tr  v i atropin 0,125%, 12 tr  v i atropinẻ ớ ẻ ớ  0,2% và 12 là nhóm ch ng. Sau 1 năm, ti n tri n c n th  là ­0,05 D, 0 D, ­1,05 Dứ ế ể ậ ị  

tương  ng v i nhóm atropin 0,12%, atropin 0,25% và nhóm ch ng. Lu (2010) ứ ớ ứ [94] 

s  dung atropin v i n ng đ  khác nhau tùy theo mùa: 0,1% cho mùa hè, 0,25% choử ̣ ớ ồ ộ  mùa xuân và mùa thu, 0,5% cho mùa đông. Sau m t năm, ti n tri n c n th  là 0,28ộ ế ể ậ ị  

± 0,75 D nhóm can thi pệ  và 1,23 ± 0,44 D nhóm ch ng. Ti n tri n c n th  quanứ ế ể ậ ị  

h  có ý nghĩa v i chi u dài tr c nhãn c u trong c  ệ ớ ề ụ ầ ả nhóm can thi pệ  (r = 0,297, p = 

chi u dài tr c nhãn c uề ụ ầ  [95] [96]. Trier (2008) [97] s  d ng đ ng u ng 400mg 7ử ụ ườ ố  

­ Methylxanthin / ngày so v i nhóm gi  dớ ả ược cho th y chi u dài tr c nhãn c uấ ề ụ ầ  

gi m liên t c, nh ng khi ng ng, hi u qu  bi n m t. Đi u tr  an toàn, không tácả ụ ư ừ ệ ả ế ấ ề ị  

ph n và các ầ rôi loań ̣  đường tiêu hóa

Đ  để ư c xem là có ý nghĩa v  m t lâm sàng, bi n pháp ki m soát c n th  ph iợ ề ặ ệ ể ậ ị ả  làm ch m 50% sô tr ng h p ti n tri n c n nh m tránh các bi n ch ng do c nậ ́ ườ ợ ế ể ậ ằ ế ứ ậ  

n ng. Ch  duy nh t hi n t i có 3 bi n pháp đ c xem là g n t i m c ki m soát c nặ ỉ ấ ệ ạ ệ ượ ầ ớ ứ ể ậ  

th : kính Ortho ­ K (77%), kính ti p xúc m m đa tiêu c  (48%) và các thu c nh  t iị ế ề ự ố ỏ ạ  

ch  (77%)ỗ  [1]

1.2.4. Các phương pháp đi u tr  trong tề ị ương lai

Theo Can GD (2016) [69], t  bào g c nhu mô (Mesenchymal stem cells)ế ố đã 

đượ ử ục s  d ng r ng rãi trong mộ ộ ốt s  lĩnh v c lâm sàng đ  ph c h i ho c tái t oự ể ụ ồ ặ ạ  

l iạ  mô liên k t. ế Vi c tiêm ệ các t  bào g c nh  MSC ế ố ư vao d̀ ướ ủi c ng m c đạ ược tiêń hanh băng kim nhò ̀ ̉ v iớ  k  thu t an toàn, xâm l n t i thi uỹ ậ ấ ố ể  Ngoài ra, nghiên c uứ  trên đ ng v t đã xác nh n tác đ ng tích c c c a ộ ậ ậ ộ ự ủ k t n i chéo collagen c ng m cế ố ủ ạ  trong vi c ngăn kéo dài tr c trên mô hình c a th  ệ ụ ủ ỏ

1.3 S  D NG THU C NH  M T ATROPIN 0,01% Ử Ụ Ố Ỏ Ắ

1.3.1.C  ch  tác d ng c a atropinơ ế ụ ủ

Atropin là m t ch t đ ng v n (antagonist) th  th  muscarinic không đ cộ ấ ồ ậ ụ ể ặ  

hi u. Cho t i nay, ngệ ớ ươi ta vân ch a biêt ch c atropin ho t đ ng nh  th  nào đ̀ ̃ ư ́ ắ ạ ộ ư ế ể làm ch m ti n tri n c n th  và chi u dài tr c nhãn c u [78], [98]. Ki m soát ti nậ ế ể ậ ị ề ụ ầ ể ế  tri n c n th  b ng atropin có th  b ng 2 c  ch  riêng bi t [85], c  ch  đi u ti tể ậ ị ằ ể ằ ơ ế ệ ơ ế ề ế  

và c  ch  không đi u ti t [99].ơ ế ề ế

1.3.1.1 C  ch  đi u ti t  ơ ế ề ế

Các nghiên c u trứ ước đây s  d ng các thu c li t th  mi m nh nh  atropinử ụ ố ệ ể ạ ư  1%, nh  h ng ngày đã t  ra có hi u qu  trong vi c làm ch m ti n tri n c n th ỏ ằ ỏ ệ ả ệ ậ ế ể ậ ị  

Vi c s  d ng atropin d a trên gi  thuy t r t thông d ng v  vai trò đi u ti t,ệ ử ụ ự ả ế ấ ụ ề ề ế  

đi u ti t quá m c là nguyên nhân g c c a c n th  Có l  đi u ti t t o m t l cề ế ứ ố ủ ậ ị ẽ ề ế ạ ộ ự  trên nhãn c u, d n t i vi c kéo dài tr c [85]. ầ ẫ ớ ệ ụ

1.3.1.2 C  ch  không đi u ti t  ơ ế ề ế

Nh ng nghiên c u sau nay cho th y atropin cũng  c ch  c n th  trên đ ngữ ứ ̀ ấ ứ ế ậ ị ộ  

v t (gà). C  th  mi cua măt các loai đông vât này ch  có th  th  nicotinic, màậ ơ ể ̉ ́ ̀ ̣ ̣ ỉ ụ ể  không có các th  th  muscarinic và do đó không có s  tham gia c a đi u ti t [78].ụ ể ự ủ ề ế  Các nghiên c u hứ ướng v  tác đ ng c a atropin trên bán ph n sau nhan câu, đ cề ộ ủ ầ ̃ ̀ ặ  

bi t là võng m c (các th  th  M1 và M4) đệ ạ ụ ể ược trinh bay d̀ ̀ ươi đây:́