Bài 20: Máy Thu Hình

*Khối khuếch đại cao tần: khuếch đại tín hiệu cao tần vừa nhận được từ khối chọn sóng để tăng thêm độ nhạy cho máy thu *Khối dao động ngoại sai: Tạo ra sóng cao tần fd trong máy với quy

GV:Nguyễn Thị Thái THPT EaH’leo

Kiểm tra bài cũ

Cõu 1: Trỡnh bày cỏc khối cơ bản của mỏy thu thanh AM?

KĐ

trung tần

Tách sóng

KĐ

âm tần

Dao

độngngoại saiAnten

Câu 2: Nêu nhiệm vụ của các khối (Các nhóm trả lời trên bảng

phụ theo đúng yêu cầu được phân công)

Các nhóm tổ 2Các nhóm tổ 1 Các nhóm tổ 3 Các nhóm tổ 4

-Khối Tách sóng-Khối Khuếch đại âm tần

-Dao động Ngoại sai

-Nguồn nuôi

Đáp án :(Các nhóm so sánh với đáp án)- Tự đánh giá kết quả

đạt được

Đáp án

*Khối chọn sóng: Điều chỉnh cộng hưởng để lựa chọn lấy sóng cao tần cần thu trong vô vàn các sóng trong không gian

*Khối khuếch đại cao tần: khuếch đại tín hiệu cao tần vừa nhận

được từ khối chọn sóng để tăng thêm độ nhạy cho máy thu

*Khối dao động ngoại sai: Tạo ra sóng cao tần (fd) trong máy với quy luật là luôn cao hơn sóng định thu (ft) một trị số không đổi là 465kHz(hoặc 455kHz)

*Khối trộn sóng: Trộn sóng thu của đài phát thanh (ft) với sóng cao tần trong máy (fd) cho ra sóng có tần số fd-ft = 465 kHz, gọi là trung tần

*Khối khuếch đại trung tần: Khuếch đại tín hiệu trung tần 465 kHz

nhận được từ khối trộn sóng để đưa tới khối tách sóng.

*Khối tách sóng: Tách, lọc tín hiệu âm tần ra khỏi sóng mang trung

tần 465 kHz để đưa tới khối khuếch đại âm tần

* Khối khuếch đại âm tần: khuếch đại tín hiệu âm tần lấy từ đầu ra

của tầng tách sóng để phát ra loa

* Khối nguồn: Cung cấp điện cho máy thu.

Câu 3: Trình bày sơ đồ, các dạng sóng vào và sóng ra, nguyên lý

làm việc của khối tách sóng trong máy thu thanh ?(Các nhóm

vẽ sơ đồ và trả lời vào bảng phụ)

Các dạng sóng vào và sóng ra

Sãng tíi K§ ©m tÇnSãng sau ®ièt

Bài 20: MÁY THU HÌNH

Cấu tạo bên trong của máy thu hình

Máy thu hình

Một thiết bị rất quen thuộc trong mỗi gia đình

Cấu tạo của máy thu hình gồm những phần nào? Hoạt động ra sao?

Khái niệm về máy thu hình

Sơ đồ khối và nguyên lí làm việc của máy thu hình Nguyên lí làm việc của khối xử lí tín hiệu màu

Mời các em tìm hiểu

MÁY THU HÌNH

Em hãy cho biết máy thu hình là

gì?

I/KHÁI NIỆM VỀ MÁY THU HÌNH:

1.Khái niệm máy thu hình: Máy thu hình là thiết bị nhận và tái tạo lại tín hiệu âm thanh và hình ảnh của đài truyền hình

An ten

xử lí tín hiệu

Âm thanh

xử lí tín hiệuHình ảnhNhận và

gia côngTín hiệu

Đèn hình

Loa

MÁY THU HÌNH

I/KHÁI NIỆM VỀ MÁY THU HÌNH:

1.Khái niệm máy thu hình: Máy thu hình là thiết bị nhận và tái tạo lại tín hiệu âm thanh và hình ảnh của đài truyền hình

2.Phân loại:

Máy thu hình đen trắng

Máy thu hình màu

Về cơ bản 2 loại máy trên có nguyên lý gần giống nhau, do

đó ta chỉ xét một loại máy thu

hình màu

2 loại máy này giống

và khác nhau như thế

nào?

• Mời cỏc em tham khảo sơ đồ khối của một mỏy thu hỡnh

1

2 3

7 8 VHF

UHF

12

10 11R-Y B-Y

R-Y G-Y

-G

-R

Cuộn lái tia

21

22 26

21

+115V +15V -30V

Tia hồng

ngoại

Tới xoá tia quét ngược

A

Sơ đồ rút gọn

220V

G1 G2G3 A

Hình 20.2 Sơ đồ khối máy thu hình màu

II/SƠ ĐỒ KHỐI VÀ NGUYấN Lí LÀM VIỆC CỦA MÁY THU HèNH:

A/ Sơ đồ khối: 7 khối

6

7

220V

Tia hång ngo¹i

PhÝm lÖnh

4

3 2

G1 G2G3 A5

1.Khối cao tần, trung tần, tách sóng:

Có nhiệm vụ nhận tín hiệu cao tần từ an ten, khuếch đại, xử lí, tách

sóng hình, tự động điều chỉnh tần số ngoại sai và hệ số khuếch đại, sau đó đưa tới các khối 2,3,4

Nêu chức năng của khối

220V

Tia hồng ngoại

Phím lệnh

1

4

3 2

G1 G2G3 A5

Hình 20.2 Sơ đồ khối máy thu hình màu

2.Khối xử lý tớn hiệu õm thanh:

Cú nhiệm vụ nhận tớn hiệu súng mang õm thanh, khuếch đại sơ bộ, tỏch súng và khuếch đại cụng suất để phỏt ra loa

Khối 2 cú chức năng

gỡ?

6

7

7 220V

6

Tia hồng ngoại

Phím lệnh

1

3

G1 G2G3 A5

Hình 20.2 Sơ đồ khối máy thu hình màu

3.Khối xử lý tớn hiệu hỡnh:

Cú nhiệm vụ nhận tớn hiệu hỡnh, khuếch đại, giải mó màu, sau đú

khuếch đại ba tớn hiệu màu (Đỏ, lục, lam) đưa tới 3 catụt đốn hỡnh màu

Nờu chức năng khối 3

42

220V

G1 G2G3 A5

Hình 20.2 Sơ đồ khối máy thu hình màu

220V

Tia hồng ngoại

Phím lệnh

4

3

G1 G2G3 A5

Hình 20.2 Sơ đồ khối máy thu hình màu

4.Khối đồng bộ và tạo xung quột:

Cú nhiệm vụ tỏch xung đồng bộ dũng, xung đồng mành và tạo xung quột dũng, xung quột mành đưa tới cuộn lỏi tia của đốn hỡnh, Đồng thời, khối này cũn tạo cao ỏp đưa tới anụt đốn hỡnh

Cuộn lỏi tia

Nờu chức năng của khối

220V

Tia hồng ngoại

Phím lệnh

3

G1 G2G3 A

Hình 20.2 Sơ đồ khối máy thu hình màu

5.Khối phục hồi hỡnh ảnh (đốn hỡnh màu):

Cú nhiệm vụ nhận tớn hiệu hỡnh ảnh màu, tớn hiệu quột để phục hồi hỡnh ảnh hiện lờn màn hỡnh

Nờu chức năng của khối

220V

Tia hồng ngoại

Phím lệnh

1

3

G1 G2G3 A

Hình 20.2 Sơ đồ khối máy thu hình

6.Khối vi xử lớ và điều khiển:

Cú nhiệm vụ nhận lệnh điều khiển từ xa hay từ phớm bấm để điều khiển cỏc hoạt động của mỏy thu hỡnh

Nờu chức năng của khối

220V

6

Tia hång ngo¹i

PhÝm lÖnh

1

3 2

III/ NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA KHỐI XỬ LÍ

TÍN HIỆU MÀU:

Các khối trong máy thu hình hoạt động rất phức tạp.Ta chỉ xét một số khối nhỏ trong khối xử lí

tín hiệu màu

Sơ đồ khối xử lí tín hiệu màu trong máy thu hình màu

Em hãy vẽ và nêu tên các khối trong sơ

đồ của khối xử lí tín hiệu màu?

(Học sinh thảo luận nhóm

trong 3 phút

Xử dụng bảng phụ để trả lời câu hỏi)

Khối 4,5,6: Khuếch đại các tín hiệu cơ bản và đảo pha thành cực

tính âm sau đó đưa tới 3 catôt đèn hình màu

Khối 1: Khuếch đại và

1/Sơ đồ khối xử lí tín hiệu màu trong máy thu hình

*Khối 2: Giải mã màu để lấy ra 2 tín hiệu màu R-Y và B-Y

Đầu ra của các khối 1 và 2 đưa tới mạch ma trận 3 để khôi phục lại 3 tín hiệu màu cơ bản: Đỏ(R):Xanhlục(G);Xanh lam(B)

R

G B

Tín hiệu

từ mạch tách sóng hình

*Khối xử lí tín hiệu màu nhận tín hiệu từ mạch

tách sóng hình đưa sang

Khối 1 khuếch đại và xử lí tín hiệu chói Y

*Các tín hiệu màu cơ bản này lại được khuếch đại lần cuối qua các khối 4,5,6 để biên độ đủ lớn,

Và đảo pha thành cực tính âm

Sau đó đưa tới 3 catôt đèn hình màu

Điều khiển 3 tia điện tử bắn lên các điểm phát ra màu tương ứng

đỏ,lục lam trên màn hình Các màu cơ bản trên pha trộn với nhau thành ảnh màu

Y

R-Y B-Y

R

G

B

-B -G

-R

Tới ba Catôt Đèn Hình màu

Tín hiệu

từ mạch tách sóng hình

Chúng ta biết rằng sóng điện từ có vai trò quan trọng, quyết định hoạt động của máy thu

hình

Củng cố- Liên hệ bảo vệ môi trường

Trong thực tế nhu cầu giải trí của con người ngày càng cao, số lượng thiết bị càng nhiều thì chất lượng cuộc sống tăng lên rõ rệt, nhưng điều ta cũng cần quan tâm xem xét là:

1.Sóng điện từ có ảnh hưởng tới sức khoẻ

của con người không?

Có

A.Nên đặt máy thu hình trong phòng ngủ hay không nên?Vì sao?B.Khi tắt máy nên tắt bằng điều khiển hay tắt bằng nút tắt trên máy?

Vì sao?

Một số gợi ý(các em về nhà tìm hiểu và giải đáp):

2.Trong quá trình sử dụng máy thu hình cần chú ý những gì để giảm thiểu sự ảnh hưởng tới sức khoẻ?

3.Những màu nào được coi là màu cơ bản trong máy thu

4.Làm thế nào để có được màu tự

nhiên trên màn hình màu?

Khi pha trộn 3 màu Đỏ, lục, lam theo một tỉ lệ nào

đó ta sẽ được các màu khác nhau trong tự nhiên

Các em về nhà học bài 20, trả lời

câu hỏi số 2(Với gợi ý ở trên)

Chuẩn bị bài 21