GV chia lớp thành hai nhóm : N1: Đọc lại văn bản: “Cây sấu Hà Nội”, cảm nghĩ về một bài ca dao hãy cho biết bài văn biểu cảm khác bài văn miêu tả nh thế nào?. Đề bài: Cảm nghĩ của em về
Trang 12 Kiểm tra bài cũ :
Hoàn thành sơ đồ sau để thể hiện đúng luật bằng trắc, vần trong thơ lục bát
3 Bài mới
Hoạt động 1: Tìm hiểu chuẩn mực sử dụng từ.
? Đọc ví dụ 1 trong SGK trang
? Nguyên nhân nào dẫn tới việc
sử dụng sai từ nh vậy ?
- Học sinh trả lời + ảnh hởng của tiếng
địa phơng
+Vì gần âm, nhớ khôngchính xác
+ Do liên tởng sai
- Học sinh đọc và sửa từ
Biểu diễn – Diễn đạtSáng sủa – Tơi đẹpCao cả - Sâu sắcBiết – Có
- Học sinh giải nghĩa từ
1 Sử dụng
từ đúng
âm , đúng chính tả
2 Sử dụng
từ đúng ý nghĩa.
Trang 2+ Cao cả: lời nói và việc làm có
phẩm chất tuyệt đối
ngữ pháp của từ loại lãnh đạo cầm đầu chú hổ nó
? Qua bài học, em rút ra kinh nghiệm gì khi sử dụng từ?
Về nhà:Tự chữa lại các lỗi trong các bài kiểm tra
Kẻ bảng ôn tập văn biểu cảm
Trang 3Phân biệt văn miêu tả, tự sự, với yếu tố miêu tả, tự sự trong văn biểu cảm.
Rèn cách diễn đạt trong một bài văn biểu cảm
Hoạt động 1: Ôn lại kiến thức văn biểu cảm.
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần
đạt
? Nhắc lại một cách ngắn gọn thế
nào là văn biểu cảm?
? Theo em, yếu tố căn bản, không
thể thiếu trong bài văn biểu cảm là
gì? Tại sao?
GV chia lớp thành hai nhóm :
N1: Đọc lại văn bản: “Cây sấu Hà
Nội”, cảm nghĩ về một bài ca dao
hãy cho biết bài văn biểu cảm khác
bài văn miêu tả nh thế nào?
N2: đọc lại bài “Kẹo mầm”hãy cho
biết văn biểu cảm khác văn tự sự
nh thế nào?
? Các yếu tố trong văn biểu cảm là
gì? Tại sao chúng ta không gọi là
thể văn tổng hợp ?
? Vậy yếu tố tự sự và miêu tả đóng
vai trò nh thế nào trong văn biểu
Cảm xúc
Các nhóm thảo luận Đại diện trình bày Nhóm khác có quyền bổ sung
Tự sự và miêu tả có tác dụng gợi ra đối tợng, khêu gợi cảm xúc.Thiếu tự sự, miêu tả thì
lộ tình cảm và suy nghĩ
Tình cảm trong văn biểu cảm phải là tình cảmcao đẹp
Văn biểu cảm thờng sử dụng
Trang 4phải tình cảm nào cũng đợc biểu
hiện trong văn biểu cảm ?
? Văn biểu cảm thờng sử dụng
những biện pháp tu từ nào? Nói
ngôn ngữ văn biểu cảm gần với
ngôn ngữ thơ, emcó đồng ý không?
bởi tình cảm và cảm xúc của con ngời chỉ nảy sinh từ sự việc cụ thể Song tự sự và miêu tả là giá đỡ cho cảm xúc,
Không mà chỉ có những tình cảm trong sáng cao đẹp mang tinh thần nhân văn
HS trả lời
ngôn từ gợi cảm, sử dụng các biện pháp
tu từ
3 Các bớc làm bài văn biểu cảm.
II Luyện tập
Hoạt động 2: Hóng dẫn luyện tập
Đề bài: Cảm nghĩ của em về mùa xuân
HSTB tìm hiểu yêu cầu của đề
HS nêu dàn ý đã làm ở nhà
GV điịnh hớng:
1, MB: Giới thiệu cảm xúc khái quát về mùa xuân
2, TB: a
Biểu cảm về cảnh sắc thiên nhiên:
+ Mùa đẹp nhất trong năm, mang sự sống đến cho muôn loài
+ Thời tiết cây cỏ, chim muông…
Trang 5b Biểu cảm về cuộc sống sinh hoạt của con ngời trong mùa xuân:
sự sum họp, niềmvui, hạnh phúc
3 KB : ấn tợng sâu sắc của bản thân
GV yêu cầu 3 em lên bảng: một em viết mở bài, một em viết đoạn 1phần thân bài, một emviết phần 2 của thân bài GV và HS sửa
Tích hợp với văn biểu cảm, với chuẩn mực sử dụng từ
Rèn kỹ năng phân tích một bài tuỳ bút ( vừa theo vấn đề, vừa theo mạch cảm xúc liên tởng)
2 Kiểm tra bài cũ:
? Đọc thuộc lòng và diễn cảm một đoạn văn em yêu thích trong bài: “ một thứ quà của lúa non: Cốm” Nêu cảm nhận của em về văn bản ấy
3.Bài mới:
Hoạt động 1; Đọc và chú thích văn bản.
Trang 6? Đọc văn bản chú ý giọng hồ hởi vui
tơi, sôi động, chú ý từ địa phơng
? Văn bản đợcviết theo thể loại gì?
Phơng thức biểu đạt chính?
? Cảm xúc chính của bài ?
? Theo mạch cảm xúc của tác giả trớc
những khác nhau của thành phố Sài
Gòn, bố cục văn bản quá mạch lạc
Em hãy chỉ cụ thể
Gv: Bố cục mạch lạc, mỗi đoạn là một
ý nhng gắn kết lại với nhau rất hợp lý
? Trong bài có một số từ địa phơng
Em giải nghĩa từ ui ui, hề hà, chơn
thành, xá, cây ma ?
Hoạt động 2
? Vẻ đẹp của Sài Gòn đợc ghi nhận
qua những câu văn nào? ấn tợng đầu
tiên về vẻ đẹp Sài Gòn là gì?
? Nhận xét cách biểu cảm của tác giả
qua đoạn văn là gì ?
Gợi: ? Cách tạo hình ảnh nh thế
nào? Tác dụng? Ghi nhận thứ 2 của
tác giả về Sài Gòn thuộc phơng diện
nào? Những nét riêng biệt nào đợc
nhắc tới?
? Tác giả đã sử dụng những phơng
thức biểu đạt nào trong đoạn? Tác
dụng ?
? Cảnh sắc thiên nhiên nh vậy, còn
cuộc sống con ngời nơi đây đợc tác
giả ghi nhận nh thế nào? Qua đây, em
hiểu nét đáng quý nào trong cuộc
sống c dân Sài Gòn?
? Tác giả đã miêu tả, bình luận cụ
thể , tự tin Vậy do đâu tác giả có thể
viết đợc nh thế nào?
? Tác giả không chỉ miêu tả chung về
cuộc sống mà còn miêu tả vẻ đẹp của
con ngời Sài Gòn Tìm những nhận
xét của tác giả về con ngời nơi đây?
? Giải thích ý nghĩa của từ “bản địa”
Em hiểu thế nào là “ phong cách bản
địa”??suy nghĩ của em về cách sống
này?
HS đọc
HS trả lời Tình cảm mến yêu tha thiết và nồng nàn, những
ấn tợng nhiều mặt của tác giả về Sài Gòn
Đ1:…họ hàng: những ấn ợng về Sà Gòn và tình yêu của tác giả
t-Đ2:…hơn năm triệu: bình luận về phong cách ngời SG
Đ3: Tình yêu của tác giả
HS trả lời
Tình cảm gắn bó lâu năm, coi SG là quê hơng
Phong cách gốc cơ bản, riêng của một địa phơng
I, Đọc và chú thích văn bản
Cách so sánh bất ngờ, Sửdụng từ gợi hình, sử dụngthành ngữ…
Tô đậm sức trẻ của SG, cứnhìn tình yêu của tác giả vềSG
Thiên nhiên ở đây lắm nắngnhiều ma, nhiều gió,
Khí hậu thay đổi bất thờng
b.Vẻ đẹp con ngời Sài Gòn.
Phong cách sống cởi mở,trung thực, ngay thẳng tốtbụng
C dân sống hoà hợp tronglao động
_Nét đẹp trang phục _Nét đẹp dáng vẻ
Nét đẹp xã giao
Vẻ đẹp chung:giản dị,khoẻmạnh tự tin
2.Tình yêu Sài Gòn.
Sài gòn có nhiều điều đángquí
Trang 7? Nói tới Sài Gòn tác giả tập trung bộc
lộ vẻ đẹp của các cô gái.Tìm đoạn văn
ấy?
? Trong đoạn văn ấy có nét đẹp riêng
nào đợc nhắc đến?
? Em ấn tợng nhất về vẻ đẹp nào của
các cô gái Sài Gòn? Vì sao?
Nhữg biểu hiện riêng đó làm thành vẻ
đẹp chung nào của ngời Sài Gòn?
? Vẻ đẹo của ngời Sài Gòn ở đây là vẻ
đẹp truyền thống Tại sao tác giả lại đi
tìm kiếm vẻ đẹp truyền thống đó?
? Tìm những đoạn văn, câu văn biểu
cảm trực tiếp tình yêu của tác giả với
Sài Gòn? Phân tích để thấy tình cảm
của tác giả với thành phố trẻ trung
này?
? Em hiểu nh thế nào về câu “Thơng
mến bao nhiêu cũng không uổng công
hoài của”?
Vẻ đẹp truyền thống là những giá trị bền vững mang bản sắc riêng.Tác giả
coi trọng và muốn tác độngtới bạn đọc tình cảm này
HS tìm và phân tích
Yêu hết lòng, muốn đóng góp cho SG
? Theo em bài văn có sức truyền cảm, hấp dẫn là do đâu?
? Bài văn cho em những hiểu biết mới mẻ nào về cuộc sống và con ngời SG?
Bài tập 1: Đánh dấu x vào ô trống trứơc ý trả lời đúng
A, Nhiều hiện tợng thời tiết cùng có trong ngày
B Thời tiết trong ngày có sự thay đổi đột ngột, nhanh chóng
C Nhịp điệu sống đa dạng trong những thời khắc khác nhau
D Tất cả các ý trên
Bài 2; Đọc bài viết về đặc sắc của quê hơng em
Về nhà học bài, phân tích để hiểu đợc tình cảm của tác giả thể hiện trong
Trang 8Mùa xuân của tôi
2 Kiểm tra bài cũ: ? Cảm nghĩ của em khi học xong văn bản “Sài Gòn tôi yêu”?
GVsử dụng bài tập trắc nghiệm ngữ văn 7ghi ra bảng phụ cho HS làm
biết của em về tác giả Vũ Bằng?
Văn bản đợc viết theo thể loại gì? Kể
? Xác định bố cục của bài?
? Giải thích từ hoá vàng, giang hồ?
Hoạt động 2: Hiểu văn bản
? Em hiểu gì ý nghĩa tựa đề “Mùa
xuân của tôi” ?
? Đọc đoạn 1
Nhận xét gì về giọng điệu, về nghệ
thuật biểu hiện trong hai câu đầu?
Hãy phân tích?
? Qua đây bộc lộ tình cảm gì của tác
giả với mùa xuân của quê hơng?
Tình của cảm con ngời với mùa xuân là tình yêu tự nhiên,tất yếu
Đ2…liên hoan : Cảnh sắc và không khí mùa xuân ở đất trời
và lòng ngời Đ3: Cảnh sắc riêng của trời
đất mùa xuân từ sau rằm thángriêng
Mùa xuân cảu riêng tôi, trong tôi, do tôi cảm thấy – vai trò của tôi trong cảm thụ mùa xuân
Giọng
I, Đọc và chú thích văn bản.
1, Cảm nhận về quy luật tình cảm con ngời
đối với mùa xuân.
Giọng điệu vừa sôi nổi, vừa thiết tha và điệp từ,
điệp ngữ, điệp
Trang 9đựoc tác giả nhớ lại nh thế nào?
? Những hình ảnh nào là đặc trng,
tiêu biểu nhất?
? Tác giả kể một loạt các chi tiết đó
là biện pháp liệt kê Từ “có” lặp lại
và dấu chấm lửng ở cuối câu văn này
có tác dụng gì ?
? Qua đây, em cảm nhận bức tranh
mùa xuân đất Bắc nh thế nào?
? Mùa xuân đả khơi dậy sức sống
trong thiên nhiên, con ngời nh thế
nào?
? Em có suy nghĩ gì qua cách gọi:
“Mùa xuân thần thánh của tôi”
? Có ý kiến cho rằng, ngòi bút của
tác giả đặc biệt tinh tế khi miêu tả
Nâng niu, trân trọng, thơng nhớ, thuỷ chung với mùa xuân
Có ma riêu riêu, lành lạnh …
có câu hát huê tình …đẹp nh thơ, nh mộng
Liệt kê để nhấn mạnh các dấu hiệu điển hìnhcủa mùa xuân đất nớc gợi nhiều vẻ khác nhau của mùa xuân
nhang, trầm, đèn, nến … Mùa xuân khơi dậy năng lực sống cho muôn loài, tình cảm hân hoan, biết ơn, thơng nhớ mùa xuân
Hs chỉ ra sự khác biệt đào,
cỏ, trời, ma, bữa cơm, màn
điều, các trò vui, cuộc sống
Không gian sáng sủa không khí đời thờng giản dị, ấm cúng, chân thật
2—3 hs trả lời:
Trong thời gian ngắn ngủi
kiểu câu …Tình yêu mùa xuân là tình cảm sẵn có và hết sức thông thờng ở mỗi con ngời
2 Cảm nhận về cảnh sắc không khí mùa xuân
đất Bắc.
Cảnh sắc riêng của mùa xuân đấtBắc :
+Ma
+Gió
+Tiếng hát
Nhiều vẻ đẹp Mùa xuân khơidậy trong thiên nhiên và con ng-ời
3 Cảm nhận mùa xuân trong tháng giêng nơi
đất Bắc.
Không gian rộng rãi sáng sủa. Không khí đời thờng gợi ấm cúng, chân thật.Tình cảm vui vẻ, phấn chấn trớc một năm mới
* Ghi nhớ.
Trang 10tác giả đã phát hiện và miêu tả
sự thay đổi của không khí, bầutrời, mặt đất cỏ cây…
C Không gian trong sáng và ấm áp
D Thiên nhiên se lạnh nhng lòng ngời ấm áp tình thơng
Bài 2: ? Nêu cảm nhận sâu sắc của em về “ mùa xuân của tôi” là gì ?
? Em học tập đợc gì qua nghệ thuật biểu cảm từ tuỳ bút này?
? Đọc ghi nhớ
? Đọc những câu văn hay, những đoạn hay viết về mùa xuân
Về nhà: + Học bài, phân tích thấy đợc ngòi bút tài hoa, tinh tế của tác giả khi miêu tả vẻ đẹp đất nớc mùa xuân (Bắc) và tình cảm của tác giả
2 Kiểm tra bài cũ:
? Khi sử dụng từ cần chú ý những chuẩn mực gì?
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Làm bài tập thực hành.
? Đọc bài tập 1 Bài tập 1 yêu cầu gì?
GV cho HS ghi lại những từ HS dùng sai, chỉ ra sai nh thế nào và nêu cách sửa?
Trang 11(HS ghi ra bảng cá nhân
GVchiếu lên màn hìnhvà yêu cầu HS nhận xét
? Yêu cầu bài tập 2 có gì khác?
GV cho HS hoạt động theo nhóm cặp Hai em đổi chéo bài cho nhau Ghi lại những từ dùng sai? Sửa?
Qua hai bài tập này, em rút ra kết luận gì khi tạo lập văn bản?
GV: Các em phải tự mở rộng vốn từ, làm cho vốn ngôn ngữ của mình phong phú Khi diễn đạt phải cân nhắc lựa chọn từ cho chính xác
a) Xúc động cầm quả cam vua mới thởng cho, Hoài Văn nghĩ:
“ ơn vua, lộc nớc ta đem về cho mẫu thân
b) ăn uống phải chừng mực mới hợp vệ sinh
c) Nguyễn trãi đã bị tru di tam tộc trong vụ án Lệ chi viên Cái chết của ngời anh hùng thuở
lên non : lên non
chôn nhau : chôn rau
cho : biếuchừng mực: điều độ; với mới
oanh liệt : thảm khốc
Trang 12I.Bài tập.
Hoạt động 2: Củng cố và hớng dẫn về nhà:
Khoanh tròn chữ cái trớc câu trả lời đúng nhất và lý giải vì sao?
A Sử dụng từ phải đúng âm ,đúng chính tả
B Sử dụng từ đúng nghĩa, đúng tính chất ngữ pháp
C Sử dụng từ đúng sắc thái biểu cảm
D Sử dụng nhiều từ địa phơng, từ Hán Việt
E ý a, b,c đúng
GV chốt:: Vui buồn, lo lắng, hi vọng, giận hờn, tủi nhục, đau đớn…đều có cách
diễn đạt hợp lý Có lúc phải diễn đạt bình dị, có lúc phải ngắn gọn súc tích, có lúc trang trọng…
Về nhà: Viết một đoạn văn ngắn (5_7câu) nói về ngày hội khoẻ Phù Đổng ở trờng
2 Kiểm tra bài cũ:
_Kiểm tra trong quá trình học bài
3 Bài mới.
Hoạt động 1: Xác định yêu cầu của đề bài và định hớng bài làm.
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
? Đọc lại đề bài? Xác định yêu cầu của
đề?
Qua việc chữa bài, hãy cho biết:
? Em đã biểu cảm về ngời thân của mình
bằng cách nào? (trực tiếp hay gián tiếp)
Đọc đoạn văn biểu cảm trực tiếp của em
HS đọc và xác định yêu cầu của dề bài:
Kiểu bài: Biểu cảm
Đề: Cảm nghĩ của em về
ngời thân yêu nhất
Trang 13Đọc đoạn biểu cảm gián tiếp
? Chỉ ra yếu tự sự và miêu tả có trong bài
văn biểu cảm của mình? Các yếu tố đó có
tác dụng nh thế nào trong việc giúp em
HS đọc và tự nhận xét
HS nêu dàn ý
II.Chữa lỗi.
III.Bài học
Hoạt động 2: Chữa lỗi.
HS thảo luận theo cặp: Nhận lỗi và đề xuất cách sửa chữa
Gọi 2-3 cặp trình bày
GV chọn một số bài mắc lõi, Yêu cầu HS nhận xét và sửa (GV ghi ra bảng phụ)
1 Lỗi về nội dung: Bài của em Thanh 7B, Định 7B, Hồng Hà 7A, Bình 7A
2 Lỗi diễn đạt, viết câu, lỗi chính tả: Bài của Hoan 7B, Đạt 7A
_Chú ý phân biệt biểu cảm với tự sự và miêu tả
_Lu ý sử dụng từ đúng chuẩn mực, Từ ngữ sử dụng phải gợi hình, gợi cảm
_Cảm xúc suy nghĩ trong bài phải trong sáng, chân thành, tự nhiên đợc khơi gợi trên cơ sở tả và kể
Hoạt động 4: Củng cố và về nhà:
Bài học mà em rút ra qua bài học hôm nay?
Tiếp tục chữa lỗi Những bài dới 5 viết lại
Trang 14_Củng cố lại kiến thức về nội dung, về nghệ thuật, thể loại…của các tác phẩm đã học.
_Rèn tiếp kĩ năng cảm thụ một tác phẩm trữ tình, kĩ năng hệ thống hoá, khái quát hoá
Hoạt động 1: Hệ thống hoá kiến thức
GV chia lớp thành 5 nhóm thảo luận 10 phút, đại diện trình bày Các nhóm nhận xét
và bổ sung
N1:Tìm hiểu ca dao, dân ca
N2: Các tác phẩm thơ trung đại việt nam
3 …than thân
4 …châm biếm
Thơ
lục bát
_Giọng thắm , mợt
mà, hình ảnh gần gũi, quen thuộc
_Sử dụng nhiều phép tu từ
_Ca ngợi cảnh
đẹp quê hơng
đất nớc, nhữngtình cảm tốt
đẹp của con ngời
_Thể hiện nỗi thống khổ của ngời lao động trong XH xa
Sự cảm thông chia sẻ, lời tố cáo CĐXH
Trang 154 Sau phút chia ly (Đoàn T Điểm) 5
Côn Sơn ca (N
Trãi)
6 Qua Đèo
Ngang( B.H.T.Quan)
7 Bạn đến chơi nhà(N Khuyến)
8 Bánh trôi nớc (H.X.Hơng.)
TNTTNNTTTNTSTLBNBC
ĐLTNBCĐLTNTT
_Giọng thơ hào hùng đanh thép, cảm xúc hoà vào ý tởng
_Hình ảnh so sánh,
ẩn dụ
_Nghệ thuật tả cảnhngụ tình
_Ngôn ngữ hàm súc, giàu hình ảnh
_Khẳng định,
ca ngợi chủ quyền lãnh thổ, sức mạnh dân tộc
_Ca ngợi vẻ
đẹp thiên nhiên, đất nớc._Ca ngợi tình bạn
_Ca ngợi vẻ
đẹp ngời phụ nữ, lên tiếng phê phán chiếnttanh, chế độ trọng nam khinh nữ
T cổ thểTNTT
cổ thể
_Ngôn ngữ hàm súc, gợi cảm
2 Rằm tháng giêng(H.CMinh)
3.Tỉếng gà tra (X.Quỳnh)
TNTTTNTT
Năm chữ
Tuỳ bút
_Sự kết hợp hài hoà giữa yếu tố cổ điển
và hiện đại
_Hình ảnh thơ gản
dị, giàu sức biểu cảm
_Nghệ thuật so sánh, điệp ngữ
Ngòi bút tinh tế, nhạy cảm, ngôn ngữ
giàu hình ảnh, giàu
_Ca ngợi vẻ
đẹp nơi chiến khu VB, thể hiện tình yêu nớc thết tha, phong thái ungdung lạc quan của Bác
_Tình cảm gia
đình, tình yêu quê hơng thắm thiết
Trang 161 Một thứ quà của lúa non (T.Lam)
2 Sài Gòn tôi yêu (M.Hơng)
3 Mùa xuân của tôi (Vũ Bằng)
cảm xúc
_Sử dụng cácđiệp ngữ, so sánh Ca ngợi những
nét đẹp văn học của các vùng miền trong cả nớc
Câu hỏi bổ sung:
? Tình cảm xuyên suốt tác phẩm từ trung đại đến hiện đại là gì?
? Chỉ ra điểm giống và khác nhau giữa thể thơ thất ngôn tứ tuyệt và thất ngôn bát cú
đờng luật? Lục bát và song thất lục bát?
? Phân biệt ca dao và thơ trữ tình, trữ tình và tự sự?
(Ca dao: Sáng tác của tập thể, lu truyền bằng phơng thức truyền miệng
Thơ: Mang dấu ấn cá nhân
Trữ tình: Biểu hiện tình cảm, cảm xúc
Tự sự:
Liệt kê chuỗi các sự việc.)
Hoạt động 2: Củng cố và luyện tập.
Bài tập 1,2:Thi tiếp sức Mỗi HS trả lòi một câu
1.Sắp xếp các tác phẩm khớp với nội dung t tởng tình cảm đợc biểu hiện
a.Đã là thơ thì nhất thiết chỉ đợc dùng phơng thức biểu cảm
e Trữ tình chỉ đợc dùng lối nói trực tiếp để biểu hiện cảm xúc
i.Thơ trữ tình phải có một hệ thống lập luận chặt chẽ
k Thơ trữ tình phải có một cốt truyện hay và một hệ thống nhân vật đa dạng.Bài tập 4:Đọc diễn cảm một số tác phẩm trữ tình đã học
Bài tập 5: Hát một bài hát, dân ca đợc phổ nhạc từ ca dao hoặc thơ trữ tình
Về nhà _Học thuộc ghi nhớ.
_Viết một bài phát biểu cảm nghĩ của em về một bài ca dao hoặc thơ trữ tình mà em yêu thích nhất
_Chuẩn bị bài ôn tập Tiếng Việt
Tiết 69,70: Ôn tập tiếng việt
chơng trình tiếng việt địa
