Seminar Dược lý 2

Nội dung báo cáo gồm 3 phần: Liên quan giữa dược động học với tác dụng không mong muốn của glucocorticoid, liên quan giữa dược lực học với tác dụng không mong muốn của glucocorticoid và biện pháp hạn chế tác dụng không mong muốn của glucocorticoid. Để biết rõ hơn về nội dung chi tiết, mời các bạn cùng tham khảo.

ĐẶT VẤN ĐỀ

Corticosteroid (corticoid) dùng để chỉ các hormone do tuyến

vỏ thượng thận tiết ra, các dẫn xuất tổng hợp của các chất này

ĐẶT VẤN ĐỀ

Chống viêm do mọi nguyên nhân Chống dị ứng

Giảm Stress

Lạm dụng

ĐẶT VẤN ĐỀ

Glucocorticoid

Tai biến, tác dụng phụ trên lâm sàng

NỘI DUNG CHÍNH

I Liên quan giữa dược động học với TDKMM của glucocorticoid.

1 Hấp thu

Tai biến toàn thân

1 Hấp thu

Suy giảm miễn dịch

1 Hấp thu

Tưa miệng (Bệnh nhiễm nấm Candida)

2 Phân bố

Corticoid qua được “hàng rào” nhau

thai và qua được sữa mẹ

Giảm cân của trẻ sơ sinh

Nguy cơ nhỏ về giảm sản thượng thận ở trẻ

sơ sinh

Thiếu oxy cho bào thai

Th n tr ng khi dùng corticoid cho ph  n  có ậ ọ ụ ữ

thai và cho con bú

3 Chuyển hóa

Glucocorticoid

Tăng nồng

độ thuốc trong huyết tương

Chuyển hóa

Ketoconazol

cyt P450

Tăng tác dụng không mong muốn của

Glucocorticoid

4 Thải trừ

Chủ yếu qua thận

Thận trọng với các BN suy thận, có thể hiệu chỉnh liều

cho hợp lý

II Liên quan giữa dược lực học với TDKMM của glucocorticoid.

1 Trên chuyển hóa

§ ↑ tạo glycogen ở gan

§ ↑ tạo glucose từ protid

§ ↓ sử dụng glucose ở mô

 Tăng glucose máu

Đái tháo

đường

§ Ức chế tổng hợp protein

§ ↑quá trình dị hóa protein

Dùng lâu ngày gây teo cơ xốp xương, tổ chức liên kết

kém bền vững

1 Trên chuyển hóa

§ Thay đổi sự phân bố

§ ↑tổng hợp mỡ ở thân

§ ↓ tổng hợp mỡ ở chi

§ Kích thích dị hóa lipid

§ ↑ tác dụng của các chất tiêu mỡ

1 Trên chuyển hóa

Chuy n hóa mu i n ể ố ướ c

Trên hệ thần kinh

Bứt rứt, bồn chồn,

Rối loạn trao đổi natri,

2 Trên cơ quan và tuyến

2 Trên cơ quan và tuyến

2 Trên cơ quan và tuyến

3 Trên tác dụng chống viêm chống dị ứng và

ức chế miễn dịch

Tăng nguy cơ nhiễm khuẩn

III BIỆN PHÁP HẠN CHẾ TDKMM CỦA

GLUCOCORTICOID

Dạng thuốc dùng tại chỗ: bôi da

Chọn chế phẩm:

Ø Dựa vào độ mạnh yếu của chế phẩm

Ø Loại rất mạnh: chỉ nên dùng trong thời gian ngắn và bôi ở diện hẹp với một số bệnh như sẹo lồi, vẩy nến, lupus.

Ø Loại trung bình, yếu: thích hợp cho trẻ

em, cho các vùng da mặt hoặc với người lớn có tổn thương rộng.

Chống chỉ định trong trường hợp:

Ø Viêm da do virus, nấm Những trường hợp viêm da do vi khuẩn thì phải phối hợp kháng sinh.

Ø Tổn thương có loét, chỗ trầy xước.

Ø Không được dùng chữa mụn vì có thể gây những tác dụng phụ có hại.

Ø Viêm da mặt có rối loạn vận mạch hoặc viêm nang lông (trứng cá).

Ø Hạn chế bôi kéo dài, khám kỹ bệnh nhân trước khi kê đơn.

Gây nhiễm nấm Candida ở miệng, họng  ngứa họng, khó phát âm,

khàn tiếng

Biện pháp: - Sd thiết bị phụ (Spacer)

- Súc miệng sau khi dùng thuốc

Dạng thuốc dùng tại chỗ: dạng xịt

Đối với phụ nữ có

thai, cho con bú

Phụ nữ có thai: ưu tiên sử

dụng Prednisone

Bởi vì, prednisone là tiền chất

không hoạt động và phải

chuyển thành prednisolon ở

trong gan để có hoạt tính sinh học, mà thai nhi có hệ thống enzyme gan chưa hoàn chỉnh

• Trong trường hợp gãy xương:

Calcitonin & biphosphat

• Ngừng hoặc giảm thói quen hút thuốc, uống rượu.

• Tích cực tập thể dục, thể thao Tránh khuân vác nặng.

• Theo dõi mật độ xương sau 6 tháng sử dụng thuốc.

TDKMM trên chuyển hoá

o Gi m mu i ả ố

o Kiêng hoàn toàn (li u cao,  ề phù, THA)

c i đ ả ườ ng, các lo i đ u,  ạ ậ măng tây, s a, cá, chu i,  ữ ố cam,

Glucose, 

Lipid, 

Protein

o H n ch  ăn Glucid, đ ạ ế ườ ng,  lipid.

o Ch  đ  ăn giàu đ m ế ộ ạ

TDKMM trên chuy n hoáể

TDKMM trên c  quan, tuy nơ ế

Loét 

d  dày­tá tràngạ

D  phòng b ng các thu c kháng ự ằ ốHistamin ho c các thu c  c ch  b m ặ ố ứ ế ơ

• S  d ng Corticosteroid trên li u sinh lý và th i gian ử ụ ề ờ > 2 tu n ầ

 nguy c  suy v  thơ ỏ ượng th n. ậ

• Bi n phápệ

o Chia nh  li u d  gây suy v  th ỏ ề ễ ỏ ượ ng th n h n dùng li u duy nh t ậ ơ ề ấ

o Dùng  1 li u duy nh t ề ấ vào bu i sáng  ổ lúc 8­9h

o Khi c n dùng nh ng li u l n trong th i gian dài, áp d ng li u pháp  ầ ữ ề ớ ờ ụ ệ dùng thu c  ố cách ngày  sau khi ki m soát đ ể ượ c ti n trình b nh ế ệ

o Ư u tiên các thu c có  ố t1/2 ng n và trung bình.ắ

o Gi m li u t  t  ả ề ừ ừ tr ướ c khi ng ng thu c ừ ố

Suy thượng th n do thu c, HC Cushingậ ố

• Corticosteroid có r t nhi u tác d ng đi u tr  và tr  thành CĐ ấ ề ụ ề ị ở

ko th  thi u đ i v i nhi u b nh. Tuy v y, khi s  d ng thu c ể ế ố ớ ề ệ ậ ử ụ ốnên luôn luôn cân nh c và th n tr ng v  nh ng TDKMM c a ắ ậ ọ ề ữ ủthu c. ố

• Thu c gây TDKMM trên chuy n hoá, trên nhi u h  c  quan, ố ể ề ệ ơTDKMM t i ch  và đ c bi t là gây suy thạ ỗ ặ ệ ượng th n khi s  ậ ử

d ng thu c li u cao và kéo dài. ụ ố ề

• B nh nhân c n tuân th  đúng theo CĐ đi u tr  c a bác sĩ và ệ ầ ủ ề ị ủ

ko đượ ạc l m d ng thu c hay t  ý dùng thu c.ụ ố ự ố

• Vi c th c hi n các bi n pháp nh m h n ch  TDKMM khi sd ệ ự ệ ệ ằ ạ ếthu c là có hi u qu  và r t c n thi t.ố ệ ả ấ ầ ế

KẾT LUẬN

Cám ơn thầy cô đã chú ý lắng nghe!

Những người thực hiện

Đào An

Nguyễn Thị Phượng

Nguyễn Hữu Bằng

Lê Tuấn Anh

Nguyễn Huy Diệu

Đỗ Công Hoàng

Sùng Bả Sai

Nguyễn Thị Lan Anh