Giáo án địa 7 cả năm

HS: dựa vào lợc đò H3.3 nêu châu lục có nhiều siêu đô thị nhất và tên các siêu đô m ục tiêu sau bài học HS cần nắm thêm về -Khái nịêm mật độ dân số và sự phân bố dân số không đều trên t

Trang 1

1

Trang 2

Hoàng Quốc Lân THCS Hoà Sơn

dân số I-

-Biểu đồ dân số thế giới từ đầu công nguyên và dự báo đến năm 2050(H1.2SGK)

-biểu đồ gia tăng dân số tự nhiên ở các nớc phát triển (H1.4SGK)

III- t iến trình bài giảng

phải tiến hành điều tra dân số.Theo em

công tác điều tra dân số cho ta biết điều

gì?

HS:Dựa vào nội dung sgk trả lời câu

hỏi

GV:Chuẩn xác kiến thức

-Dựa vào hiểu biết của mình em hãy cho

biết đọ tuổi lao đông ở nớc ta qui định là

bao nhiêu tuổi?

HS :trả lời

thấy câu trả lời ở phần 2 sau đây

GV:yêu cầu HS đọc thuật ngữ ((tỉ lệ

sinh )) ((tỉ lệ tử)) SGK-187;188

-Trong gia tăng dân số có gia(( tăng tự

nhiên)) và ((gia tăng cơ giới)),em hãy

cho biết nguyên nhân của cá hiện tợng

trên là gì ?

HS:trả lời

GV:Trong hai nguyên nhân trên đâu là

nguyên nhân làm cho dân số thế giới

tăng lên ?

HS:Trả lời

GV;Dựa vào H2.1 em hãy cho biết tình

hình gia tăng dân số thế giới nh thế

nào ?nguyên nhân tại sao ?

HS : dựa vào H1.2trả lời HS khác bổ

GV:Dựa vào nội dung SGK,em hãy cho

biết bùng nổ dân số xảy ra khi nào ?Hậu

1.Dân số nguồn lao động

a.Dân số-Là tổng số dân sinh sống trên một lãnh thổ ởmột thời điểm nào đó

b.Độ tuổi lao động -là lứa tuổi có khả năng lao động do Nhà nớcqui định,đợc thống kê tính ra nguồn lao động c.Tháp tuổi

-Là biểu hiện cụ thể dân số của một địa

ph-ơng,nó cho biết -kết cấu dân số theo độ tuổi và giới tính -Nguồn lao động hiện tại và dự đoán đợcnguồn lao động bổ sung trong thời gian tới.-Tình trạng dân số của một địa phơng già haytrẻ

2.Dân số thế giới tăng nhanh trong thế Kỉ XIX và XX

-Dân số thế gới tăng nhanh nhờ những tiến bộ

-Gia tăng dân số ở các nớc đang phát triểnquyết định sự gia tăng dân số thế giới

Trang 3

quả gây ra là gì?

HS:dựa vào nội dung SGK trả lời

GV:chuẩn xác kiến thức

-vì sao nói gia tăng dân số ở các nớc

đang phát triển quyết định sự gia tăng

dân số thế giới?

HS:Trả lời

IV-Củng cố ,đánh giá:

1.Dựa vào tháp tuổi ta biết đợc những đặc điểm gì của dân số ?

2Thế nào là ((gia tăng dân số tự nhiên)) ,thế nào là(( gia tăng dân số cơ giới))?

3.Bùng nổ dan số thế giới xảy ra khi nào ?Nêu nguyên nhân hâụ quả ,và phơng hớng giảiquyết tình trạnh bùng nổ dân số

V-H ớng dẫn học ở nhà :Về nhà các em học bài trả lời câu hỏi SGK làm bài tập TBĐ bài

-Sự phân bố dân c không đều và các vùng tập chung đông dân trên thế giới

-Trên thế gới hiện có 3 chủng tộc cơ bản khác nhau về hình thái bên ngoài và vùng phân bốchính của các chủng tộc đó

II-Các thiết bị dạy học cần thiết

2Kiểm tra bài cũ

a.Dựa vào tháp tuổi cho ta biết những đặc điểm gì của dân số ?

b.Bùng nổ dân số xảy ra khi nào ? Nêu nguyên nhân và hậu quả và phơng hớng giải quyếttình trạng đó ?

3.Bài mới

Mở bài :(SGK-tr7)

hoạt động của GV+HS Nội dung học tập

GV;đặc điểm phân bố dân c thể hiện rõ

HS :thảo luận nhóm hoàn thành Phiếu

học tập đại diện HS báo các kết quả thảo

luận đại diện nhóm khác bổ xung ý kiến

1.sự phân bố dân c

-Mật độ dân số là số dân trung bình sống trênmột đơn vị diện tích lãnh thổ (Số ngời /km2)

-Mật độ dân số (chỉ tính trên diện tích đất nổi)trên thế giới đạt hơn 42 ngời /Km2(2002)-Phân bố dân c trên thế giới rất không đều.+nơi đông dân :Đông á ,Nam á ,Đông nam

á, Tây trung âu +Nơi tha dân :Bắc châu Mĩ ,Bắc châu

á ,Xahara,amarôn ,ôtrâylia

2.Các chủng tộc

3

Trang 4

chuyển ý : dân c trên thế gíơi có dặc

điểm bên ngoài không giống

nhau Những ngời có đặc điểm bên ngoài

giống nhau gọi là một chủng tộc Trên thế

giới có những chủng tộc nào ?

GV:yêu cầu HS đọc thuật ngữ chủng tộc

SGK-186

-Phát Phiếu học tập 2,2 cho học sinh yêu

cầu HS thảo luận nhóm hoàn thiện Phiếu

học tập

HS:Thảo luận nhóm đại diện nhóm đứng

tại chỗ trình bày kết quả thảo luận Nhóm

khác bổ xung ý kiến

GV:Kết luận

a.định nghĩa -chủng tộc là tập hợp ngời có những đặc

điểm hình thái bên ngoài giống nhau nh màu,

da, mắt, mũi ,và di truyền từ thế hệ này sangthế hệ khác

b.Có 3 chủng tộc chính -Môngôlôit chủ yếu ở châu á -Ơrôpeôit chủ yếu ở châu Âu-Nêgrôit chủ yếu ở Châu Phi

-Sự phân bố của các siêu đô thị đông dân nhất thế giới trên bản đồ

II-Các thiết bị dạy học cần thiết.

-Lợc đồ các siêu đô thị lớn trên thế giới có từ 8 triệu ngời trở lên

-ảnh các đô thị việt nam và thế giới

III- t iến trình bài giảng.

1.ổn định tổ chức lớp

-Dân c trên thế giới thờng sinh sống ở những khu vực nào ?Tại sao ?

-Căn cứ vào đâu mà ngời ta chia dân c thế giới thành các chủng tộc ?Các chủng tộc nàysinh sống chủ yếu ở đâu ?

3.Bài mới

Mở bài :(SGK-tr10)

Hoạt động của GV+HS Nội dung học tập

GV:chia lớp thành 4 nhóm yêu cầu HS

thảo luận nhóm hoàn thiện Phiếu bài tập

HS:Thảo luận nhóm đại diện nhóm báo

cáo kết quả Nhóm khác bổ xung ý kiến

GV:treo bảng phụ Chuẩn xác kiến thức

-hiện nay tốc độ phát triển các đô thị trên

thế giới diễn ra nh thế nào ?

HS:Trả lời

-So với trớc đây tỉ lệ dân sống trong các

đô thị thay đổi nh thế nào?

+Tỉ lệ dân số thế giới sống trong các đô thịthế Kỉ XVIII là 5%,năm 2001 là 46%(gần2,5 tỉ ngời) Tăn 9 lần

+Nhiều siêu đô thị xuất hiện-Gắn liền với quá trình phát triển thơng

Trang 5

vơi các nghành thơng nghiệp ,tiểu thủ

-Dựa vào H3.3 hãy cho biết

+châu lục nào có nhiều siêu đô thị từ 8

triệu dân trở lên

+tên các siêu đô thị ở châu á

HS: dựa vào lợc đò H3.3 nêu châu lục có

nhiều siêu đô thị nhất và tên các siêu đô

m ục tiêu

sau bài học HS cần nắm thêm về

-Khái nịêm mật độ dân số và sự phân bố dân số không đều trên thế giới

-Khái niệm đô thị hoá ,sự phân bố dân c và các đô thị ở châu á

Kĩ năng

+Nhận biết một số phơng pháp thể hiện trên bản đồ dân số :mật độ dân số ,phân bố dân số

và các điểm phân bố dân c

+Đọc khai thác thông tin trên bản đồ dân số

+Nhận biết sự biến đổi của kết cấu dân số theo độ tuổi một địa phơng qua tháp tuổi

-Lợc đồ dân số ,tháp tuổi của địa phơng (huyện hoặc quận )

-Xácđịnh đợc vị trí đới nóng,các môi trờng trong đới nóng trên bản đồ

-Nắm đợc đặc diểm môi trờng xích đạo ẩm :Nhiệt độ ,lợng ma cao quanh năm

-Đọc đợc biểu đồ khí hậu đạo ẩm và lát cắt rừng rậmxanh quanh năm

-Xác định đợc môi trờng xích đạo ẩm qua ảnh chụp

-Lợc đồ các kiểu môi trờng đới nóng

-Biểu đồ khí hậu của xin-ga-po (H5.2) và của tỉnh thành phố và của địa phơng

-Bản đồ khí hậu thế giới hoặc bản đồ các miền địa lí tự nhiên thế giới

-Tranh ảnh rừng rậm xanh quanh năm

5

Trang 6

3.Bài mới

GV:Dựa vào lợc đô 5.1và nội dung

SGKem hãy xác định vị trí đới nóng trên

thế giới ?

-Nêu các đặc điểm chủ yếu của đới

nóng ?

HS:quan sát dựa vào nội dung sgk trả

lời câu hỏi

GV:Chuẩ xác kiến thức (Chính vì vậy

ng-ời ta gọi đây là đới nội chí tuyến ở đới

này có tới 70 % số loài cây và chim thú

trên trái đất sống ở rừng rậm nhiệt đới)

1.đới nóng

a.Vị trí Nằm giữa khoảng hai chí tuyếnb.Đặc điểm

-Nhiệt độ cao quanh năm -Có gió tín phong quanh năm thổi từ ápcao chí tuyến về xích đạo

-Giới thực vật phong phú và đa dạng -đông dân tập chung nhiều nớc đangphát triển của thế giới

2.Môi trờng xích đạo ẩm

aVị trí khí hậu Vị trí nằm trong khoảng 5ob đến 5on-Khí hậu

+Nhiệt độ cao trên 25oc ma nhiều (từ

1500 đến 2500 mm)và ma đều quanh năm+Chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêmlớn (Hơn 10oC

+Độ ảm cao trên 80%

b.Rừng rậm xanh quanh năm -Rừng rậm rạp ,nhiều dây leo phụ sinh -nhiều tàng tán :Có 4 tầng

+Tầng cây bụi +Tầng cây gỗ cao trung bình +Tầng cây gỗ cao

+Tầng vợt tán ngày soạn

ngày giảng

tiết6:môi trờng nhiệt đới I-

m ục tiêu

sau bài học ,học sinh cần

-Nắm đợc đặc điểm khí hậu và các đặc điểm của môi trờng nhiệt đới

-Có kĩ năng đọc biểu đồ khí hậu và biết các môi trờng địa lí qua ảnh chụp

-bản đồ khí hậu thế giới

-biểu đồ khí hậu nhiệt đới và một số kiểu khí hậu khác để nhận biết

-Cảnh quan xavan hay trảng cỏ nhiẹt đới

-Hoạt động của gió mùa đông và mùa hè ở đông nam á

-Đặc điểm cả môi trờng nhiệt đới gió mùa đặc điểm này chi phối hoạt động của con ngờitheo nhịp điệu gió mùa

-Môi trờng nhiệt đới gió mùa là môi trờng đa dạng của đới nóng

Trang 7

-Kĩ năng đọc biểu đồ ,bẩn đồ cách phân tích ảnh địa lí để từ đó có khả năng nhận biét khíhậu nhiệt đới qua biểu đồ khí hậu

-Bản đồ khí hậu châu á trên đó thể hiện gió mùa :mùa đông và mùa hạ ở nam á và đông

nam á

-ảnh cảnh quan môi trờng nhiệt đới

2.Kiểm tra bài cũ

-Nêu vị trí và đặc điểm chính về khí hậu của môi trờng nhiệt đới

-Tại sao diện tích xa van và nửa hoang mạc ở vùng nhiệt đới ngày càng mở rộng?

GV:Giải thích tại sao lợng ma ở đông nam

á lại có s chênh lệch lớn giữa mùa hạ và

mùa đông

-Quan sát H6.1 và 6.2 với 7.3 và 7.4 em hãy

cho biết sự khác biệt cơ bản giữa khí hậu

nhiệt đới và khí hậu nhiệt đới gió mùa ?

HS:Trả lời

chuyển ý :Với khí hậu nhiệt đới gió mùa

nh vậy thực động vật ở đây phát triển nh thế

nào ?Chúng ta tìm hiêủ ở phần 2 sau đây

GV:Quan sát H7.5 và 7.6 hãy cho biết cảnh

sắc thiên nhiên thay đổi nh thế nào qua hai

mùa ma và mùa khô?

1.Vị trí ,khí hậu a.Vi trí

(Điển hình )ở đông nam á và nam á b.Khí hậu

-Nhiệt độ và lợng ma thay đổi theo mùa gió +Nhiệt độ trung bình nằm 20oC,Biên độnhiệt TB 80C

+Lợng ma TB năm trên 1000 mm+Mùa khô ít ma song vẫn đủ cho cây cốiphát triển

-Thời tiết diễn biến thất thờng+Mùa ma có năm đến sớm có năm đếnmuộn

+Mùa đông có năm rét nhiều có năm rét ít 2.Các đặc điểm khác của môi trờng

a.Nhịp điệu mùa của khí hậu có ảnh hởng

đến thiên nhiên và cuộc sống con ngời b.Có nhiều kiểu thảm thực vật khác nhautrên các địa phơng

-Rừng rậm nhiệt đới nhiều tầng (Chỉ kémhơn rừng xích đạo

-Đồng cỏ cao nhiệt đới Rừng ngập m.ặn trong đó là cả một thếgiới động vật phong phú

c.Rất thích hợp trồng cây lơng thực nhiệt

đới

IV-Củng cố đánh giá :-Nêu những đặc điểm nổi bật của khí hậu nhiệt đới gió mùa

-Tại sao nói môi trờng nhiệt đới gió mùa rất phong phú và dạng về thực động vật?

V-H ớng dẫn học ở nhà :Về nhà các em học bài trả lời câu hỏi SGK và tập bản đồ bài7

7

Trang 8

-Nêu dặc điểm nổi bật của khí hậu nhiệt đới gió mùa ?

-Trình bày sự đa dạng của môi trờng nhiệt đới gió mùa

Quan sát H8.1và 8.2và dựa vào nội dung SGK hãy nêu

dặc điểm của hình thức làm nơng rẫy theo gợi ý sau

HS:Thảo luận nhóm đậi diện HS báo cáo kết

quả Nhóm khác bổ xung ý kiến

GV:Chuẩn xác kiến thức Lấy ví dụ chn minh công cụ

lao động thô sơ

chuyển ý :Ngoài hình thức canh tác trên ở đới nóng có

một hình thức canh tác khác dó là hình thức làm ruộng

thâm canh lúa nớc hình thức này khác với hình thức

làm nơng rẫy nh thế nào chúng ta tìm hiểu ở phần 2 sau

đây

GV: treo lợc đồ tự nhiên châu á giới thiệu về các khu

vực của châu á

-Dựa vào H8.4 em hãy cho biết lúa nớc đợc thâm canh

ở những khu vc nào của châu á

HS:Dựa vào H8.4 lên bảng xác đinh đọc tên các khu

vực thâm canh lúa nớc trên bản đồ tự nhiên châu á HS

khác nhận xét bổ xung

-Dựa vào H8.4và đối chiéu với bản đồ tự nhiên em hãy

cho biết thâm canh lúa nớc đợc chủ yếu dựa trên những

điều kiện địa hình đất đai ,nhiệt độ lợng ma nh thế

nào ?

HS:Quan sát H8.4 nêu các điều kiện để canh tác lúa

n-ớc

-Đối chiếu H8.4 và H4.4(SGK-tr14) em hãy cho

biết Vùng thâm canh lúa nớc có mật độ dân c nh thế

nào ?

HS:Đối chiếu hai hình đa ra nhận xét về mật độ dân c

của nơi thâm canh lúa nớc

-thâm canh lúa nớc và phân bố dân c có môi quan hệ

với nhau nh thế nào ?

HS:TRả lời

chuyển ý :khi khoa học cha phát triển sản xuất trên qui

mô nhỏ Khi khoa học phát triển qui mô sản xuất thay

đổi.Sự thay đổi đó nh thế nào ?

+Công cụ thô sơ

Năng suất hiệu quả thấp +Khai thác kinh tế không bềnvững

2.Làm ruộng thâm canh lúa nớc -ở đông á ,đông nam á

-Phát triển ở những nơi có địahình đồng bằng đất phù sa màu

mỡ nhiệt độ tháng 1>00C-Lợng ma>1000mm trong năm -Mật độ dân số cao nhất châu á

3.Sản xuất nông sản hàng hoá theo quy mô lớn

-Chuyên môn hoá trồngtrọt ,chăn nuôi theo qui mô lớn -Tổ chức sản xuất khoa học -Có năng xuất sản lợng cao -Mục đíc để xuất khẩu hoặccung cấp nguyên liệu cho cácnhà máy chế biến

Trang 9

-Nắm đợc các mối quan hệ giữa khí hậu với nông nghiệp và đất trồng giỡa khai thác đất

đai với bảo vệ đất ở đới nóng

-Biết đợc một số cay trồng vật nuôi ở các môi trờng đới nóng

-Biểu đồ khí hạu các môi trờng đới nóng

-Bản đồ kinh tế thế giới

-Tranh ảnh về sói mòn đất đai trên các sờn núi

-Hình ảnh một số sản phẩm nông nghiệp chủ yếu của đới nóng

II- t iến trình bài giảng

Nông nghiẹp đới nóng có các hình thức canh tác nào ? Nêu đặc điểm chính của các hìnhthức đó

3.Bài mới

Mở bài (SGK-Tr

GV:Em hãy nhắc lsị đặc điểm noỉi bật của

môi trờng xích đạo ẩm ?

HS nhắc lsị đặc điểm khí hậu nhiệt đới gió

mùa ẩm

GV:chia lớp thành 4 nhóm phát Phiếu học

tập cho học sinh

Phiếu học tập

-Khí hậu nhiệt đới có đặc điẻm gì nổi bật

-Khí hậu nhiệt đới gió mùa có đặc điểm gì

nổi bật ?

-Đặc điểm chung của hai kiểu khi hậu nói

trên là gì ?

-Đặc điểm đó có ảnh hởng đến ảnh hởng

đến sản xuát nông nghiệp nh thế nào ?

HS:Thảo luận nhóm Đại diện HS báo cáo

kết quả thảo luận nhóm khác bổ xung ý kiến

Lớp đất mùn ở đới nóng thờng không

dày nếu địa hình có dốc cao và ma nhiều

GV:Chia lớp thành các nhóm yêu cầu HS

thảo luận theo câu hỏi trong Phiếu học tập

Phiếu học tập -Dựa vào bản đồ kinh tế thế giới và sự hiểu

biết của mình em hãy cho biết nghành tồng

1.Khí hậu và sản xuát nông nghiệpđất trồng

ở đới nóng a.Khí hậu và sản xuất nông nghiệp -ở môi trờng xích đạo ẩm

+Cây trồng vật nuôi xứ nóng phát triển tốt

có thể xen canh gối vụ tạo cơ cấu cây trồngquanh năm

+Mầm bệnh nấm mốc dễ phát triển gây hạicho cây trồng vật nuôi

-ở môi trờng nhiệt đới gió mùa -phải lựa chọn cây trồng vật nuôi phù hợpvới chế độ ma của tờng vùng

-Sản xuất phải tuân theo tính thời vụ chặtchẽ

b.Khí hậu đất trồng -Đất dễ bị xói mòn rửa trôi nếu không cócây cối che phủ

c.Biện pháp phát triển nông nghiệp ,bảo vệ

đất -Cần trông rừng bảo vệ rừng.Trồng cây chephủ đất

-Tăng cờng thuỷ lợi -Có kế hoạch phòng chống thiên tai nh lũ lụthạn hán ,phòng trừ dịch bệnh hại cây trồngvật nuôi

-Lựa chọn loại cây phù hợp và chú ý tínhthời vụ chặt chẽ của thời vụ

2.Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu

a.TRồng trọt

*Cây lơng thực 9

Trang 10

trọt ở đới nóng có các cay trồng quan trpngj

nào ?

-Tại sao các vùng trrồng lúa nớc lại thờng

tập chung đông da c ?

-Dựa vào bản đồ kinh tế thế giớiem hãy cho

biết bên cạnh cây lơng thực đới nóng còn

trồng các cây công nghiệp quan trọng nào ?

Phân bố ử đâu?

Tình hình phát triển chăn nuôi so với

nghành trồng trọt nh thế nào ?Có những sản

phẩm chăn nuôi nào quan trọng nhất ?

HS:Thảo luận nhóm đại diện nhóm trình bày

kết quả thảo luận ,Nhóm khác bổ xung ý

kiến

Lúa thờng ở những vùng đồng bằngchâu thổ

đông dan -Ngô khoai ở vùng đất bãi ven sông -Sắn ở vùng đồi núi

-Cây cao lơng ở nhỡng vùng nhiệt đới khôhạn

*Cây công nghiệp -Cà phê trồng ở nam Mĩ ,Tây Phi và đôngnam á

-Cao su ở đông nam á -Dừa :đông nam á và các vùng ven biểnkhác

-Bông :Nam Mĩ -Mía :Nam Mĩ -Lac trồng nhièu ở vùng nhiệt đới ẩm:Nam

Mĩ ,,Tây Phi ,Đông nam áb.Chăn nuôi

-Trâu bò ở cả vùng đồi núi và đồng bằng -Cừu dê ở vùng đồi nuío và các vùng khôhạn

-Lợn gia cầm ở nơi trồng nhiều ngũ cố đôngdân

IV-Củng cố đánh giá :Môi trờng xích đạo ẩm có những thuận lợi và khó khăn gìđối với

m ục tiêu

Sau bài học HS cần nắm đợc

-Dân số đới nóng quá đông lại phát triển nhanh trong khi nền nhiều nơi còn cha phát triển

cha đáp ứng đợc những nhu cầu cơ bản của ngời dân

-Sức ép dân số rất lớn ở các nớc đang phát triển và các biện pháp giải quyết vấn đề dân

số ,bảo vệ và cải tạo tự nhiên ở đới nóng

-cách đọc phân tích bảng số liệu biểu đồ về các mối quan hệ giữa dân số và lơng thực

-Biểu đồ mối quan hệ giữa dân số và lơng thực cảu địa phơng tỉnh huyện

-ảnh về tài nguyên bị khai thác quá mức và môi trờng bị ô nhiễm nặng nề do dân số đểminh hoạ

GV:Dựa vào H2.1 và nội dung (SGK-Tr 33) em hãy

cho biết đừi nóng có số dân và tình hình phân bố dân

số nh thế nào ?

HS:Trả lời

-Các nớc thuộc đới nóng hầu hết thuộc các nớc đang

phát triển Dựa vào nôịi dung sgk và H1.4em hãy cho

biết tình hình gia tăng dân số và phân bố dân c của

đới nóng nh thế nào ?

1.Dân số

-Chiếm gần 50% dân số thế giới -Phân bố tập chung ở một số khuvực :Đông nam á ,nam á ,TâyPji ,Đông Nam Braxin

-Dân số tăng quá nhanh (Bùng nổdân số )

-Không tơng xứng với trình độ pháttriển kinh tế gây nhiều khó khăn

Trang 11

HS:Trả lời

-Tại sao việc kiểm soát tỉ lệ gia tăng dân số là một

trong những mối quan tâm hàng đầu của các quốc gia

HS:Trả lời

Em hãy phân tích để thấy mối quan hệ giữa sự gia

tăng dân số tự nhiên với tình trạng thiếu lơng thực ở

Châu Phi?

HS:Tìm hiểu nôi dung sgk trả lời câu hỏi

Chuyển ý :dân số tăng nhanh trong khi nền kinh tế

còn trậm phát triển thì khả năng dẫn đến đói nghèo là

tất yếu sự đói ngheo của dân c ở đới nóng nh thế nào

c.Dân số và môi trờng

DS đông làm tăng khả năng gây ônhiẽm môi trờng ,tự nhiên bị tànphá

IV-Củng cố đánh giá :Em hãy nêu tình hình dân số ,sự phân bô dân c tình hình gia tăng

dân số ở đới nóng

-Dân số tăng quá nhanh có ảnh hởng gì đến tài nguyên môi trờng ở đới nóng ?

-Để giảm bớt bớt sức ép của sdân số ở đới nóng cần phảo làm thế nào ?

V-H ớng dẫn học ở nhà :Về nhà các em học bài trả lời câu hỏi SGK và làm bài tập TBĐ

-Nắm đợc ngyen nhân của sự di dân và đô thị hoá nhanh chóng ở đới nóng

-Nắm đợc các vấn đề dâng dặt ra cho các đô thị lớn ,Đặc biệt là các siêu đôthị ở đới nóng -Củng cố đọc phân tích ảnh ,bản đồ địa lí

Trang 12

GV:Yêu cầu HS trình bày lại tình hình tăng

dân số nhanh của các nớc đới nóng

HS :Trình bày tình hình gia tăng dân số

GV: Chuẩn xác kiến thức

-Bằng sự hiẻu biết của mình em hãy cho biết

ở đới nóng có sự di c từ đâu đến đâu ?

HS :Thảo luận Đại diện HS trình bày sự di

(Có nguyên nhân tiêu cực có nguyên nhân

tích cực có nguyên nhân tự nhiên nh thiên

tai hạn hán Nguyên nhân xã hội chiến tranh

+Di dân từ đồng bằng lên miền núi để khai

thác tài nguyên thiên nhiên ở miền núi

-chuyển ý : Sự di dân bao giờ cũg đẩy

nhanh quá trình đô thị hoá.Chúng ta hãy tìm

hiểu quá trình đô thị hoá ở đới nóng ở phần

2 sau đây

GV: Dựa vào hinh 3.3và nội dung (SGK –

Tr 36;37) em hãy nêu tình hình đô thị hoá ở

đới nóng

HS:Dựa vào hình 3.3 và nội dung sgk trả

lời câu hỏi

lân năm 1989,vài chục năm nữa sẽ gấp đôi

tổng số dân đô thị ở đới ôn hoà Thời gian

gần đây đới nóng có tốc độ đô thị hoá nhanh

trên thế giới

-Giới thiệu H11.1;11.2 trong SGK

+Quan sát các hình ảnh trên dựa vào hiểu

biết của mình ,em hãy cho biết đô thị hoá tự

phát gây lên những hạu quả gì ?

HS:Trả lời

GV: Chuẩn xác kiến thức

1.Sự di dân a.Là một thực trạng phổ biến ở đớí nóng vớinhiều hớng di c khác nhau

b.Nguyên nhân đa dạng phức tạp

*Nguyên nhân tiêu cực -Do dân đông và tăng nhanh ,kinh tế chậmphát triển <=>đời sống khó khăn thiếu việclàm

-Do thiên tai hạn hán -Do chiến tranh ,Xung đột

*Nguyên nhân tích cực -Do yêu cầu phát triển công nghiệp ,nôngnghiệp ,dịch vụ

-Để khắc phục ,phải tiến hành đô thị hoágắn liền với phát triển kinh tế và phân bốdân c hợp lí do tình trạng phân bố dân c vô

tổ trớc trớc đây

-Gần đây có tốc độ đô thị hoá nhanh -Còn xuất hiện tình trạng đô thị hoá tự phátgây nên nhiều hậu quả xấu

-Để khắc phục phải tiến hành đô thị hoá gắnliền với phát triển kinh tê phân bố dân c hợp

lí đô thị hoá có kế hoạch

IVCủng cố đánh giá

1.Em hãy nêu nguyên nhân gây nên các làn sóng di dân ở đới nóng

2.Em hãy nêu tình trạng đô thị hoá ở đới nóng hiện nay

V-H ớng dẫn học ở nhà : Về nhà các em học bài trả lời câu hỏi SGK và tập bản đồ bài số

Trang 13

ngày soạn :13-10-2006

ngày giảng :19-10-2006

tiết12:thực hành :Nhận biết đặc điểm môi trờng đới nóng

I- m ục tiêu

nhận biết dặc điểm môi trờng đới nóng qua ảnh hoặc qua biểu đồ khí

-Nắm đợc mối quan hệ giữa chế độ ma và chế độ sông ngòi (Thuỷ chế giữa khí hậu và

động thực vật

1.Hình phóng to nhiệt độ và lợng ma (SGK-Tr40;41)

2.Biểu đồ khí hậu ,ảnh tự nhiên của của địa phơng tỉnh ,huyện

2Kiểm tra bài cũ(Không)

3.Bài mới

Mở bài :nhận biêt môi trờng có thể thông qu nhiều yếu tô hôm nay chúng ta nhận biêt môi

trờng đới nóng qua tranh ảnh và qua biểu đô khí hậu

HS:Thảo luận nhóm Đại diện HS trình bày

kết quả thảo luận

Chuyển ý :cảnh quan và khí hậu có môi liên

quan với nhau khí hậu nh thế nào thì sẽ tạo

ra cảnh quan tơng ứng dựa vào ảnh ta có thể

-Thể hiện ở môi trờng nào ?

-Đối chiếu đặc điểm ấy với 3 biểu đồ khí

hậu A,B,C

=>ảnh phù hợp với biểu đồ

HS:Thảo luận nhóm .Đại diện nhóm trình

bày kết quả thảo luận Nhóm khác bổ xung

ý kiến

Chuyển ý: Giống nh thực vật sông ngòi

cũng chụi nhiều ảnh hởng của khí hậu Sự

ảnh hởng đó đợc thể hiện

nh thế nào ?

GV:Dựa vào các biểu đồ A,B,C hãy cho biết

chế độ ma của mỗi loại biểu đồ

HS:Nêu đặc điểm chế độ nớc từng loại biểu

đồ

-Dựa vào các biểu đồ X,Y em hãy cho biết

chế độ nớc của mỗi sông ngòi nh thế nào ?

HS:Dựa vào biểu đồ X.Y nêu đặc điểm chế

kẽ cây bụi gai ,một số cây thân gỗlớn Thảm thực vật nh vậy phát triển trongmôi trờng nhiệt đới khô

=>ảnh thể hiện cảnh xavan của môi trờngnhiệt đới

-ảnh C:Chụp cảnh rừng rậm nhiều tàng ởbắc công gô.Cảnh quan đợc hình thànhtrong trong điều kiện lơng ma nhiều khí hậunóng

=> môi trờng xích đạo ẩm 2.trọn biểu đồ phù hợp với ảnh -ảnh chụp xa van đồng cỏ cao có đàn trâurừng thuộc môi trờng nhiệt đới

-Biểu đồ B phù hợp phù hợp vói hình ảnh xavan vì có lợng ma khá lớn và mùa khô hạmkhông quá kéo dài

Bài tập 3-Sông ngòi và lợng ma có quan hệ chặt chẽvới nhau ,Ma nhiều thì sông ngòi nhiều nớc

và ngợc lại -Nhận xét biểu đồ ma +Biểu đồ A ma quanh năm tuy nhiên có thờikì ma nhiều có thời kì ma ít

+Biểu đồ B có thì kì khô hạn 4 tháng +Biểu đồ c : Ma theo mùa Trong năm cóthời kì khô hạn song cũng có thời kì nớc lêncao có thời kì nớc xuống thấp

-Nhận xét về chế độ nớc sông +Biểu đồ X sông ngòi nhiều nớc quanh năm +Biểu đồ y thể hiện sông ngòi có mùa lũ vàmùa cạn

-Đối chiếu biểu đồ ma và biểu đồ nớc sông +A phù hợp với X

+C phù hợp với Y13

Trang 14

Chuyển ý :Khí hậu đợc thể hiện bằng một

biểu đồ khí hậu dựa vào biểu đồ khí hậu ta

cí thể nhận biết đợc môi trờng nào khí hậu

nào Để nhận biết đợc ta tìm hiẻu ở phần 4

sau đây

-GV:Em hãy cho biết môi trờng đớí nóng có

đặc điểm gì về nhiệt độ và lợng ma ?

HS:Nêu đặc điểm về nhiệt độ và lợng ma

của môi trờng đới nóng

GV:Nh vậy trong các biểu đồ biểu đồ nào

thuộc môi trờng đới nóng ?

HS:Kết luận

Bài tập 4

Chọn biểu đồ thuộc đới nóng -A,C,D không phù hợp vì có t0<200C-E không thuộc đới nóng vì có mùa đônglạnh

-B thuộc môi trờng đới nóng do có nhiệt độtrung bình trên 200C lợng ma trong năm caotrên 1500 mm có một mùa ma và một mùakhô .Đặc điểm này tợng trng cho khí hậukhí hậu nhiệt đới gió mùa bán cầu bắc

IV- Củng cố ,đánh giá :Nh vậy chúng ta thấy khí hậu có vai trò ảnh hởng đến cả sự phát

triẻn của cảnh quan và sông ngòi

V-H ớng dẫn học ở nhà : Về nhà các em học bài trả lời câu hỏi SGK và làm bài tập TBĐ

-Rèn luyện kĩ năng nhận biết các môi trờng qua ảnh và qua biểu đồ

Bản đồ các môi trờng tự nhiên

2.ảnh chụp các môi trờng điển hình đới nóng

-Độ tuổi lao động của nớc ta qui định là bao

nhiêu Đối với nam và nữ ?

ở một thời điẻm nào đó -Độ tuổi lao động -Tháp tuổi

-Daan số thé gới tăng nhanh trong thees KỉIXX và XX

-Bùng nổ dân số xảy ra khi tỉ lệ gia tăng tựnhiên đật 2,1%

2.Sự phân bố dân c và các chủng tộc-Mật độ dân số là số dân trung bình sốngtrên một đơn vị diện tích lãnh thổ(Số ngời /

Trang 15

Kỉ nào?Tại sao ?

HS:Trả lời

GV:Chẩn xác kiến thức

-Bùng nổ dân số xảy ra khi nao cho biết hậu

quả của tăng dân số quá nhanh ?

Chuyển ý :trên thé giới có 3 đới khí hậu

chính .trong mỗi đới khí hậu lại chia ra

thành nhiều môi trờng Đới khí hậu đầu tiên

mà chúng ta đã học là đới nóng

GV:Treo bản đồ các môi trờng địa lí

-Đới nóng có có giới hạn nh thế nào?

HS:Lên bảng chỉ lại giới hạn của đới nóng

GV:chuẩn xác kién thức

-Đới nóng có mấy kiểu môi trờng ?

HS:Trả lời

-Do ảnh hởng của khí hậu ở đới nóng có các

hoạt động kinh tế nào ?Nêu sự khác nhau

giữa các hình thức canh tác

Km2)-Trên thế giới có 3 chủng tộc +Môn gô lô ít ở châu á

+Ơ rô pê ốit phân bố ở châu á và châu âu +Nê grô ít ở châu Phi

3.Môi trờng đới nóng -Nằm trong khoảng hai chí tuyến -Có 3 môi trờng

+Môi trờng xích đạo ẩm +Môi trờng nhệt đới+Môi trờng nhiệt đới gió mùa -Các hình thức canh tác trong nông nghiệp ở

đới nóng +Làm nơng rẫy +Làm ruộng thâm canh lúa nớc +Sản xuất nông sản hàng hoá theo qui môlớn

6.Dân số ảnh hởng của dân số tới moi trờng-Chiếm gần 50% dân số thế giới

-Dân số đông và tăng nhanh ảnh hởng đếnmôi trờng và chất lợng cuộc sống

A:Trắc nghiệm khách quan

Câu 1:Trọn các cụm từ thích hợp điiền vào những chỗ chấm trong các câu dới đây

a) Dân số thế giới tăng nhanh Từ

b) Bùng nổ dân số xảy ra khi của dân số thế giới lên đến

c) Sự gia tăng dân số để tiến đến

câu 2:Dùng kí hiệu ( ) điền vào sơ đồ sau để thấy mối quan hệ ( nhân quả) giữa

sự gia tăng dân số nhanh đối với chất lợng cuộc sống

Thừa lao động không có việc làm Kinh tế văn hoá kém phát triển

Dân số tăng nhanh

B-Tự Luận

Câu 1:Quan sát biểu đồ nhiệt độ và lợng ma dới đây

mm 0C 160-

120-

140-15

Trang 16

80- - 40

60- - 30

40- - 20

20 -10

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Nhiệt độ cao nhất tháng

Nhiệt độ thấp nhất tháng

Biên độ nhiệt trong năm

Tổng lợng ma trong năm

Chế độ ma

Kết luận :Địa điểm X thuộc môi trờng đới

Câu 2:Hãy nêu dặc diểm của môi trờng xích đạo ẩm II-Đáp án ,Biểu điểm A:Trắc nghiệm khách quan ( 3đ) Câu 1( 1,5đ):Trọn các cụm từ thích hợp điền vào những chỗ chấm trong các câu dới đây a) Dân số thế giới tăng nhanh rất nhanh và đột ngột.Từ những năm 50 của thế Kỉ XX b) Bùng nổ dân số xảy ra khi tỉ lệ gia tăng hàng năm của dân số thế giới lên đến 2,1% c) Sự gia tăng dân số có xu h ớng giảm dần để tiến đến ổn định câu2( 1,5 đ):Dùng kí hiệu ( ) điền vào sơ đồ sau để thấy mối quan hệ (nhân quả) giữa sự gia tăng dân số nhanh đối với chất lợng cuộc sống Sức khoẻ thể lực kém Bệnh tật nhiều

Mức sống thấp Năng suất lao động thấp

Thừa lao động không có vịêc làm

Dân số tăng nhanh B:Trắc nghiệm khách quan Câu 1 (4đ) Nhiệt độ cao nhất tháng : khoảng 290c (0,5) Nhiệt độ thấp nhất tháng :Khoảng 260C (0,5) Biên độ nhiệt trong năm : Khoảng 30C (0,5 Tổng lợng ma trong gần : khoảng 900mm (o,5) Chế độ ma:Ma hiều từ tháng 12 đế tháng 3 các tháng còn lại ít ma (0,5) Kết luận :Địa điểm X thuộc môi trờng đới Nhiệt đới ( 2 ) Câu 2:(3đ)

*Vi trí 0.3 -Từ khoảng 50 B dến 50 N 0,3

Kinh tế văn hoá kém phát triển

Trang 17

* Khí hậu 0.3Nhiệt độ cao trên 250 C 0,3-Ma nhiều từ (1500 mm đến 2500 mm ) và ma đều quanh năm 0,3-Chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm lớn Giữa các tháng khoảng 30C 0,3-Độ ẩm cao trên 80 0,3

0,3 -Nhiều tầng tán (Có 4 tầng )0,3

Ngày soạn :25-10-2006

Ngày giảng:25-10-2006

chơng II

môi trờng đới ôn hoà hoạt động kinh tế

của con ngời ở đới ôn hoà

tiết15:môi trờng đới ôn hoà

tr Các môi trờng đới ôn hoà

-Sự phân hoá tự nhiên theo thời gian và không gian ở đới ôn hoà

1 Lợc đồ H13.1(SGK)

2 Các biểu đồ nhiệt độ và lợng ma của các môi trờng

3 ảnh thiên nhiên các môi trờng

4 ảnh thiên nhiên thay đổi theo bố mùa ở đới ôn hoà

1 ổn định tổ chức lớp

2 Kiểm tra bài cũ (Không )

3 bài mới

Mở bài : (SGK-tr42)

GV:-treo lợc đồ phân bố các môi trờng

-quan sát H13.1em hãy xác định vị trí của đới ôn hoà

đến hai vòng cực giữa đớinóng và đới lạnh

-Phân lớn diện tích của đới

ôn hoà nằm ở bán cầu bắc 17

Trang 18

-Thời tiết khí hậu đới ôn hoà có đặc điểm gì?

HS:Trả lời

chuyển ý :Trong điều kiện khí hậu có sự phân hoá nh

vậy,các môi trờng ở đới ôn hoà phát triển ra sao ?

GV:dựa vào nội dung sgk em hãy cho biết thiên nhiên châu

âu thay đổi nh thế nào theo thời gian

HS:Trả lời

-Giới thiệu các bức ảnh mô tả cảnh sắc thiên nhiên thay đổi

thao các mùa

+Mùa xuân:Từ tháng 3 đến tháng 6 có nắng ấm ,tuyết

tan cây đâm trồi nẩy lộc tốt tơi ra hoa kết trái

+Mùa hạ từ tháng 6 đến tháng 9 có nắng nóng ma

nhiều quả vào vụ chín

+Mùa thu :Từ tháng 9 đến tháng 12 trời mát lạnh và

khô ,lá cây chuyển sang màu vàng Nhiều nơi lá cây

trút xuống nh tấm thảm trên mặt đất

+Mùa đông:Từ tháng 12 đến tháng 3 (năm sau) trời

lạnh có tuyết rơi Cây rụng lá trơ cành ở (trừ cây lá

kim )rừng cây phủ đầy tuyết im lìm nh ngủ (ở nớc ta

chỉ có các vùng núi cao phía bắc nh sa pa , lạng sơn

thi thoảng mới có tyết rơi,song không dày ,không

nhiều nh ở vùng ôn đới

-dựa vào H13.1và nội dung SGk trang 45 em hãy

+Nêu tên và xác định vị trí các kiểu môi trờng ở đới ôn

hoà

+Nêu vai trò của dòng biển nóng Bắc Đại Tây Dơng và

gió Tây ôn đới với khí hậu ở đới ôn hoà

-Khí hậu thay đổi theo từng

-Môi trờng ôn đới ở phíatây

-Môi trờng ôn đới lục địa ởsâu trong đất liền

-Thảm thực vật thay đổi từrừng lá rộng Rừng hỗngiao Rừng lá kim -Từ bắc xuống nam có +Môi trờng ôn đpí lạnhtren các vĩ độ cao

+Môi trờng Địa trung hảigần chí tuyến

=>Thực vật thay đổi Rừnglá kim Rừng hỗn giaothảo nguyên rừng câybụi gai

IV-Củng cố đánh giá :

1 Tại sao khí hậu đới ôn hoà có tính chất trung gian ,chuyển tiếp giữa đới nóng và đớilạnh

2 thời tiết đới ôn hoà thất thờng thể hiện nh thế nào vì sao lại có tình trạng đó

3 Từ tây sang đông sự phân bố của môi trờng diễn ra nh thế nào ?

4 Từ bắc xuống nam sự phân hoá cua môi trờng diễn ra nh thế nào

V-H ớng dẫn học ở nhà :Về nhà các em học bài trả lời các câu hỏi SGK và làm các bài tập

TBĐ đọc trớc ở nhà bài tiếp theo

Hai hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp ở đới ôn hoà

-Nghành nông nghiệp đới ôn hoà đợc áp dụng nhiều biện pháp kĩ thuật tiên tiến nên đạtnăng xuất hiệu quả cao

-Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu của đới ôn hoà

1 Lợc đồ nông nghiệp bắc Mĩ (H 38.2)

2 Lợc đồ nông nghiệp châu âu(H 55.1

2 Kiểm tra bài cũ

Trang 19

-Tính chât trung gian của khí hậu vad thất thờng của thời tiết ở đới ôn hoà thể hiện nhthế nào

-Trình bày sự phân hoá môi trờng đới ôn hoà

3 Bài mới

Mở bài : (SGK-46)

GV:Dựa vào H14.1,14.2 và nội dung SGK em

hãy cho biết nông nghiệp đới ôn hoà có các

hình thức tổ chức sản xuất nào ?

HS:Trả lời

(H14.1 thể hiện hình thức sản xuất theo hộ gia

đình với những mảnh ruộng to nhỏ khác nhau

trên đó có nhà cửa riêng của từng hộ gia

đình Còn H 14.2 và 14.6 thể hiện hình thức

canh tác theo kiểu trang trại rộmg lớn.cả hai

hình thức này đều tạo ra năng xuất sản lợng

cao do sử dụng nhiều các dịch vụ trong nông

nghiệp nh phân bón thuốc trừ sâu ,giống cây

trồng vật nuôi )

-Quan sát các H 14.3 đến H 14.6 và dựa trên

những hiểu biết của mình em hãy nêu một số

biện pháp khoa học kĩ thuật đợc áp dụng trong

sản xuất nông nghiệp ở đớí ôn hoà

HS :Nêu các biện pháp khoa học kĩ thuật

(Hệ thống thuỷ lợi kênh mơng hoàn chỉnh đa

nớc vào từng thửa ruộng ,các biện pháp tới tiêu

hiện đại ,chủ động khoa học Hệ thống tới tự

động xoay tròn ,tới phun sơng rất tiết kiệm

n-ớc nhằm khắc phục tình trạng ma ít ở đới ôn

hoà

+Trồng cây trong nhà kính khắc phục thời tiết

quá rét vào mùa đông

+Tổ chức sản xuât theo kiểu công nghiệp ,SX

theo kiểu chuyên môn hoá theo qui mô lớn )

môi trờng này cũng khác nhau Cụ thể nh thế

nầo chúng ta nghiên cứu ở mục 2 sau đây

GV:Cho HS quan sát lợc đồ nông nghiệp bắc

Mĩ (H 38.2) lợc đồ nông nghiệp châu Âu (H

55.1)

-Quan sát các hình trên kết hợp nội dung SGK

em hãy nêu các sản phẩm nông nghiệp chủ

yếu của đới ôn hoà ?

1.nền nông nghiệp tiên tiến

a.Có hai hình thức :Hộ gia đình và trangtrại

*Giống nhau khoa học kĩ thuật đợc ápdụn trong sản xuất nông nhiệp ở đớí ônhoà

-Đều có trình độ sản xuất tiên tiến -Sử dụng nhièu dịch vụ trong nông nghiệp

*Khác nhau Trang trại Hộ gai đình -Có qui mô lớn

-Có trình độ cơ

giới hoá cao hơn

Có qui mô nhỏ -Có trình độ cơgiới hóa thấp hơn

b.Kết quả

-Sản xuất ra lợng nông sản lớn -Chất lợng nông sản tốt

Phục vụ nhu cầu trong nớc ,công nghiệp

và xuất khẩu -Rất đa dạng từng môi trờng -Xuất khẩu nhiều lúa mì ,ngô thịt sữa lôngcừu

1 em hãy nêu đặc điểm hai hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp ở đới ôn hoà

2 em hãy nêu một số biệnpháp khoa học kĩ thuật dợc áp dụng ở đpí ôn hoà nhằmkhắc phục những khó khăn ,bât lợi của thời tiết ,khí hậu làm nông nghệp đạt hiệuquả cao

3 Em hãy nêu các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu của các môi trờng thuộc đới ôn hoà

19

Trang 20

-Biết phân biệt đợc các cảnh quan công nghiệp phổ biến ở đới ôn hoà :Các khu côngnghiệp ,trung tâm công nghiệp ,vùng công nghiệp

1 Bản đồ công nghiệp thế giới

2 Một số hình ảnh

+Hoat động sản xuất công nghiệp và trang thiết bị hiện đại ở đới ôn hòa

+Cảnh quan công nghiệp ở các nớc thuộc đới ôn hoà

-Để sản xuất ra khối lợng nông sản lớn có giá trị cao ,nền nông nghiệp tiên tiến ở đới ônhoà đã áp dụng những biện pháp gì ?

-Trình bày sự phân bố các giống cây trông vật nuôi chủ yếu ở đới ôn hoà

3 Bài mới

Mở bài :(SGK-Tr50)

GV:Cho HS xem ảnh một số hoạt động sản

xuất công nghiệp với trang thiết bị hiện đại ở

-dựa vào lợc đồ công nghiệp châu âu và bắc

Mĩ ,em hãy cho biết công nghiệp đới ôn hoà có

cơ cấu đa dạng nh thế nào ?

HS Trả lời

(CN khai khoáng ở hoa Kì vùng uran và Xibia

của liên bang Nga )

Chuyển ý :Công nghiêp phát triển lâu đời ở đới

ôn hoà tạo nên ((cảnh quan công nghiệp)) rất đặc

thù mà chúng ta nghiên cứu ở mục 2 sau đây

-Quan sát H15.1 ,15.3 và có ảnh phân bố công

nghiệp đới ôn hoà Em có nhận xét gì về tình

hình phân bố công nghiệp ở đới ôn hoà ?

-Có các nớc công ngiệp hàng đầu thếgiới nh Hoa Kì, Nhật Bản ,Đức, Liênbang Nga

-Đợc trang bị nhiều máy móc thiết bịtiên tiến

b.Cơ cấu nghành đa dạng

*Công nghiệp lhai thác khoáng sản ,lâmsản

*Công nghiệp chế biến -Nghành truyền thống nh luyện kim cơkhí hoá chất ,sản xuất hàng tiêu dùng -Nghành công nghiệp hiện đại công nghệcao nh điện tử hàng không vũ trụ

Trang 21

em hãy cho biết với mức độ tập trung công

ngiệp nh vậy có ảnh hởng tích cực và tiêu cực

nh thế nào?

*Tích cực

*Tiêu cực

HS:Thảo luận nhóm Đại diện báo cáo kêt quả thảo luận GV:Chuẩn xác kiến thức Trung tâm công nghiệp Vùng công nghiệp c.ảnh hởng của mức độ tập trung công nghiệp

*Tích cực -Dễ qui hoạch khai tác cơ sở hạ tầng có hiệu quả tốt

_Tạo điều kiện hợp tác giữa các cơ sở giảm chi phí vận chuyển giảm giá thành

*Tiêu cực Làm tăng nguy cơ gây ô nhiễm môi trờng

IV-củng cố ,đánh giá :

1 Tại sao nói công nghiệp đới ôn hoà rất phát triển ,có cơ cấu ngành đa dạng

2 ở đới ôn hoà có các cảnh quan công nghiẹp phổ biến nào ?

3 Mức độ tập trung công nghiệp cao ở đới ôn hoà có ảnh hởng (Tích cực tiêu cực ) gì

đến sự phat triển kinh tế bảo vệ môi trờng ?

V-H ớng dẫn học ở nhà

về nhà các em học bài trả lời câu hỏi SGK và làm các bài tập TBĐ bài số 15

ngày soạn:26-10-2006

ngày giảng: 31-10-2006

tiết18: đô thị hoá ở đới ôn hoà

m ục tiêu

sau bài học ,HS cần nắm đợc

-Đới ôn hoà có mức độ đô thị hoá cao Quá trình đô thị hoá đợc tiến hành theo qui hoạch -Sự phát triển quá mức của các đô thị đới ôn hoà đã làm nảy sinh nhiêù vấn đề nan giải về kinh tế -xã hội và cách giải quyết các vấn đề ở đới ôn hoà

1 Bản đồ dân c và đô thị trên thế giới

2 ảnh một vài đô thị lớn của các nớc phát triển thuộc dới ôn hoà

3 ảnh về ngời thất nghiệp ,Các khu dân nghèo thành thị ở các nớc phát triển ở đới ôn hoà

-Trình bày các ngành công nghiệp chủ yếu ở đới ôn hoà

-Cảnh quan công nghiệp ở đới ôn hoà thể hiện nhơ thế nào ?

3.Bài mới

Mở bài : (sgk-Tr53)

GV:Dựa vào nội dung SGK em hãy cho biết các đô thị

đới ôn hoà chiếm bao nhiêu % dân c của đới ôn hoà ?

HS:Dựa vào nội dung SGK trả lời câu hỏi

-ở đới ôn hoà có nhiều đô thị có số dân trên 8 trệu

dân Khi các đô thị có số dân trên 8 triệu dân gọi là gì ?

HS:Trả lời

GV:Chuẩn xác kiến thức lấy ví dụ

(-Thành phố Niu oóc có 21 triệu ngời chiếm gần 10% số

dân đô thị của Hoa Kì

-Thành phố Tô -ki -ô có hơn 27 triệu ngời ,chiếm hơn

27% số dân đô thị của nhật bản

-Thành phố Pa -Ri có hơn 9,5 triệu ngời chiếm hơn 21%

dân số đô thị của Pháp )

-Dựa vào nội dung SGK em hãy cho biết Các đô thị ở đới

ôn hoà đợc nối với nhau bởi một hệ thống giao thông

nh thế nào?

1.Đô thị hoá ở mức độ cao

-Tỉ lệ đô thị hoá cao chiếm 75% dân số

-Hình thành nhiều siêu đô thị

đông dân chiếm tỉ lệ lớn dân số

đô thị ở các nớc -Các đô thị đợc kết nối với nhau nhờ hệ thống giao thông phát triển

-Các đô thị phát triển theo qui hoạch cả chiều cao bề và chiều sâu

-Lối sống đô thị trở thành phổ biến trong cộng đồngdân c

21

Trang 22

HS:Dựa vào nội dung SGK trả lời câu hỏi

-Treo ảnh về các đô thị của đới ôn hoà

-Quan sát ảnh và dựa vào nội dung SGk em hãy cho biết

các đô thị ở đớí ôn hoà đợc phát triển nh thế nào?

HS:Quan sát ảnh và dựa vào nội dụng SGK trả lời câu

hỏi

GV:Nêu ảnh hởng của quá trình đô thị hoá đến đời sống

ngời dân Liên hệ thực tế với đô thị ở Việt Nam

Chuyển ý :Khi dân c tập chung quá đông trên một phạm

vi hẹp sẽ là nảy sinh một số vấn đề đó là các vấn đề gì?

GV: Phát Phiếu học tập cho các nhóm yêu cầu các nhóm

-việc làm của ngời dân

HS:Thảo luận nhóm Đại diện nhóm báo cáo kết quả

thảo luận Nhóm khác bổ xung ý kiến ?

-Để hạn chế những ảnh hởng tiêu cực của quá trình đô

thị hoá gây lên.Các nớc đớí ôn hoà đã có những giải

pháp gì ?

HS Dựa vào nội dung SGK nêu các giải pháp đã dợc áp

dụng ở các nớc thuộc đớí ôn hoà

2.Các vấn đề của đô thị

a.những đề tiêu cực nảy sinh -Làm tăng khả năng gây ônhiễm môi trờng (Nớc khôngkhí)

-Gây ùn tắc giao thông-Thất nghiệp thiếu nhà ở và cáccông trình công cộng

b.Biện pháp giải quyết -Qui hoạch lại đô thị theo hớngPhi tập trung

-Xây dựng các thành phố vệtinh

-Chuyển dịch hoạt động côngnghiệp dịch vụ đế các vùng mới-Phát triển đô thị hoá nong thôn

IV-Củng cố ,đánh giá :

-ở đới ôn hoà quá trình đô thị hoá phát triển cao thể hiện nh thế nào ?

-Em hãy nêu những vấn đề tiêu cực nảy sinh khi các đô thị phát triển qua nhanh và biệnpháp giải quyết

V-H ớng dẫn học ở nhà :Về nhà các em học bài trả lời các câu hỏi SGK và làm bài tập

1 Hình ảnh khí thải ,nớc thải làm tăng khả năng gây ô nhiễm môi trờng ở đới ôn hoà

2 hình ảnh công trình điêu khắc ,kiến trúc ,xây dựng ở đới ôn hoà bị huỷ hoại do maaxit

3 ảnh chụp lỗ thủng tầng ô zôn

-Nét đặc trngcủa đô thị ở đới ôn hoà là gì?

-Nêu những vấn đề xã hội nảy sinh khi các đô thị phát triển quá nhanh và hớng giải quyết ?3.Bài mới

Mở bài :

GV;Quan sát H17.1và bằng hiểu biết của

mình em nêu các nguyên nhân gây lên tình

trạng ô nhiểm môi trờng ở đới ôn hoà ?

1.Ô nhiễm không khí

a) Nguyên nhân -Do khí thải khói bụi từ

Trang 23

(Làm nhiệt độ trái đất nóng nên làm cho

bang ở hai cực tăng tan ra ,mực nớc trong

các đại dơng tăng lên.Làm thủng tầng ô

zôn gay nguy hiểm cho con ngời trên trái

đất )

Chuyển ý :vấn đề đô thị hóa ở đới ôn hoà

ngoài gây ra tình trạng ô nhiễm không khí

còn gây lên tình trạng ô nhiễm nguồn nờc

vấn đề này xảy ra nh thế nào ?

nhiễm nguồn nớc ở đới ôn hoà ?

HS:Thảo luận nhóm Đại diện nhóm nêu các

nguyên nhân gây lên tình trạng ô nhiễm

môi trờng

+Hoạt động công nghiệp +Các phơng tiện giao thông +Chất đốt sinh hoạt

-Do bất cả khi sử dụng năng lợng nguyên tửlàm dò rỉ các chất phóng xạ vào không khí b.Hậu quả

-Gây ma axit làm +Chết cây cối +Phá huỷ các công trình kiến trúc ,điêu khắc,xây dựng bằng kim loại

+Gây bệnh đờng hô hấp cho con ngời vậtnuôi

-Làm tăng hiệu ứng nhà kính -Tạo lỗ thủng tầng ô zôn gây nguy hiểm chosức khoẻ con ngời

2.Ô nhiễm nớc

a.Ngyên nhân -Nớc thải công nghiẹp tàu bè đổ vào sôngbiển

_Sự cố tàu trở dầu -S tập trng dân quá đông tren một dải đấthẹp ven bỉên

-Các loại phân bón thuốc trừ sâu sử dụngtrong nông nghiệp

b,Hậu quả

-Nớc sạch trở nên khan hiếm -Sinh vật sống trong nớc bị suy giản -Gây bệnh ngoài da đờng ruột cho côn ngờivật nuôi

-Nêu nguyên nhân tác hại của tình trạng ô nhiễm không khí ở đới ô hoà

-Nêu nguyên nhân tác hại của tình trạng ô nhiễm nớc ở đới ôn hoà

V-H ớng dẫn HS học ở nhà :Về nhà các em học bà trả lời câu hỏi SGK làm bài tập TBĐ

Trang 24

-Các kiểu khí hậu của đới ôn hoà và nhận biết đợc chúng qua biểu đồ khí hậu

-Biết tìm các tháng khô hạn trên biểu đồ vẽ theo công thức T=2P

-Các kiểu rừng ở đới ôn hoà và nhận biết chúng qua ảnh

-Biết vẽ và phân tích đợc biểu đồ ia tăng khí độc theo số liệu đã cho

1 -Bản đồ các nớc trên thế giới

2 -Biểu đồ khí hậu ở bài tập 1( SGK-Tr 59 ) đợc phóng to

3 -ảnh su tầm về 3 kiểu rừng ôn đới (Rừng lá kim rừng lá rộng ,rừng hỗn giao)

-Em hãy nêu xác nguyên nhân gây ô nhiễm không khí ở đới ôn hoà ở đới ôn hoà và hậuquả của ô nhiễm gây ra ?

cho mỗi nhóm đọc một biểu đồ

theo các câu hỏi trong Phiếu học

tập ?

-Diễn biến nhiệt độ nh thế nào

+Nhiệt độ trung bình khoảng

bao nhiêu độ C ?

+Nhiệt độ cao nhất là bao

nhiêu ?Vào tháng mấy ?

+Nhiệt độ thấp nhất là bao

nhiêu ? Vào tháng mấy ?

-Đối chiếu với đạc điểm các môi

trờng đã học để xem môi trờng

đó thuộc môi trờng nào ?

HS:Thảo luận nhóm .Đại diện

nhóm trình bày kết quả thảo luận

trên biểu đồ phóng to

chuyển ý ;thực vật chụi nhiều

ảnh hởng của khí hậu khí hậu

-Lợng ma -Tổng lợng ma khoảng 200mm-Ma nhiều nhất vào tháng 7 đến tháng 8-Đặc biệt trong hơn 8 tháng nhiệt độ dới 0oc ma dớidạng ma tuyết

KL:Kiểu khí hậu này không thuộc đới nóng cũng khôngthuộc đới ôn hoà

*Biểu đồ B-Nhiệt độ +Nhiệt độ trung bình năm khoảng 150c+Nhiệt độ cao nhất khoảng 25oc vào tháng 8+Nhiệt độ thấp nhất khoảng 10ocvào tháng 1+Chênh lệch nhiệt độ (Biên độ nhiệt) )khoảng 15oc-Lợng ma chủ yếu vào các tháng mùa đông từ thág 10

đến tháng 3 năm sau Kết luận :Đây là biểu đồ dặc trng cho khí hậu địatrung hải của đới ôn hoà?

*.Biểu đồ C-Nhiệt độ tháng 1 thấp nhất trong năm đạt khoảng 50 Ctháng 7 nhiệt độ cao nhất chỉ đạt khoảng 13oC,trungbình năm chỉ đạt khoảng 10o C

-Lợng ma khá cao ,Ma quanh năm song ma nhiều nhấtvào vào các tháng thu đông .Tháng ma ít nhất đạtkhoảng 80 mm,tháng ma nhiều nhất đạt khoảng 170mm

=> có mùa đông ấm ,mùa hè mát, ma nhiều vào thu

đông Kết luận :

Đây là biểu đồ khí hậu đặc trng cho khí hậu ôn đới hảidơng

Bài tập 2

-Thuỵ điển là nớc có khí hạu ôn đới lục địa với mùa

Trang 25

hải dơng .vậythực vật của khí

hạu ôn đới hải dơng phảttiển

thành rừng gì?

Chuyển ý :bài tập 3 yêu cầu vẽ

biểu đò thể hiện sự gia tăng lơng

+Trục đứng thể hiện phần triệu

+Trục ngang thể hiện các năm

Bài tập 3

400- 355

312 335 300- 275

100-

1440 1957 1980 1997 Giải thích :Lợng co2 trong không khí từ năm 1840 đếnnăm 1997 ngày càng gia tăng do tình hình sản xuấtcông nghiệp và do tiêu dùng chất đốt ngày càng giatăng

V-Củng cố dánh giá :Hãy chọn một kiểu rừng in trong sgk-tr 59,60 trong bài tập 2

phù hợp với 1 trong 3 biểu đồ khí hậu ở bài tập 1 (sgk-Tr 59)

V-H ớng dẫn học ở nhà :Về nhà các em học bài trả lời câu hỏi SGK và làm bài tập trong

baì thực hành bài 18

ngày giảng:16-11-2006

Chơng III môi trờng hoang mạc hoạt động kinh tế của con ngời ở môi trờng hoang mạc

tiết 21: môi trờng hoang mạc

tr Phân tích biểu đồ khí hậu và mô tả đợc cảnh quan hoang mạc qua ảnh

1 Lợc đồ phân bố hoang mạc trên thế giới (H19.1)

2 Biểu đồ nhiệt độ và lợng ma của hoang mạc Xahara (H19.2) và của hoang mạc Gô

bi (H19.3)

3 Tranh ảnh cảnh quan hoang mạc trên thế giới

25

Trang 26

3.Bài mới.

Mở bài :(SGK-Tr61)

GV:Treo lợc đồ H 19.1

-Quan sát H19.1 em hãy cho biết các hoang mạc trên thế

giới thờng phân bố ở đâu ?

HS:Quan sát H 19.1 trả lời

-Chia lớp thành 3 nhóm phát Phiếu học tập cho các nhóm

-Điền vào bảng dới đây để thấy đợc sự khác nhau của

hai hoang mạc nhiệt đới và ôn đới

HS:Nêu đặc điểm trung của khí hậu hoang mạc

chuyển ý :với khí hậu nh vậy thực vật ở dây phát triển

nh thế nào ? chúng ta tìm hiểu ở phần 2 sau đây

-Dựa vào kiến thức sinh học em hãy cho biết để thích

nghi với điều kiện khí hậu khắc nghiệt nh vậy sinh vật

thờng có đặc điểm gì ?

HS:Dựa vào kiến thức sinh học và nôi dung SGK trả lời

-thực vật tăng hạn chế sự thoát hơi nớc và tăng khả năng

tích nớc và chất dinh dỡng nh thế nào ? Cho ví dụ

HS:trả lời lấy ví dụ

-Sâu trong nội địa -Gần dòng hải lu lạnh b.khí hậu

-Rát khô hạn do ma ít khả năngbốc hơi cao

-Dao động nhiệt độ cao -Hoang mạc nhiệt đới hầu nhnóng quanh năm và không có

ma -Hoang mạc ôn đới mùa hềnóng có ma ,mùa đông rất khô

và lạnh ( Nhiệt độ dới 00 C)c.Cảnh quan, động thực vật -Chủ yếu sỏi đá ,cồn cát -Thực dộng vật nghèo nàn th-ờng chỉ có ở các ốc đảo

2.Sự thích nghi của thực động vật với môi trờng

Đều có khả năng tự hạn ché sthoát hơi nớc ,tăng khả năng dựtrữ nớc và chất dinh dỡng trong

c thể -với thực vật +Thực vật :Thay đổi hình tháilá ( thành gai ) thân ( phình to )

+Chụi đói khát giỏi ( lạc đà )

-Môi trờng hoang mạc thờng phân bố ở đâu?có đặc điểm khí hậu nh thế nào ?

-Các loài sinh vật ở môi trờng hoang mạc có khả năng thích nghi với môi trờng nh thếnào ?

V-H ớng dẫn học ở nhà :Về nhà các em học bài trả lời câu hỏi SGK làm bài tập TBĐ bài

số 19

Trang 27

-Các hoạt động kinh tế cổ truyền và hiện đại ở hoanh mạc

-Tình trạng hoang mạc đang mở rộng trên thế giới hiện nay và các biện pháp ngăn chặn

1.Lợc đồ các môi trờng tự nhiên trên thế giới

2.-Hình ảnh

+Các hoạt động kinh tế cổ truyền và hiện đại trong các hoang mạc trrên thế giới

-Các hoạt động phòng chống hoang mạc hoá trên thế giới

-Nêu các đặc điểm của khí hậu hoang mạc

-Thực vật và động vật ở hoang mạc thích nghi với đièu kiệnkhí hậu khắc nghiệt khô hạnkhắc nghiệt của hoang mạc nh thế nào ?

3.Bài mới

GV:Giới thiệu nội dung H20.1và 20.2

-Dựa vào nội dung H20.1và 20.2và sự hiểu biết của

mình em hãy cho biết trong điều kiện tự nhiên khô

hạn ,các dan tộc trong môi trờng hoang mạc có những

hoạt động kinh tế cổ truyền nào ?

HS tìm hiểu nội dung SGK trả lời câu hỏi

(Vì chỉ có trong các ốc đảo mới có đủ nứơc,độ ẩm để cây

trồng có thể phát triển HS: đọc lại khái niệm ốc đảo

(Có khả năng chụi khô hạn ,chụi khát giỏi )

Giới thiệu nội dung H20.3;20.4và nêu câu hỏi

-Dựa vào H20.3và H20.4và sự hiểu biết của mình ,em

hãy cho biết trong môi trờng hoang mạc có các nghành

kinh tế mới nào ?Các nghành kinh tế đó phát triển nhờ

các điều kiện nào ?

HS:Trả lời

GV:Chuẩn xác kiến thức.

(Các nghành kinh tế này phát triển nhờ kĩ thuật khoan

sâu lấy nớc ngầm ,đầu khí từ các tầng khoan sâu trong

lòng hoang mạc ;nhờ điều kiện kinh tế phát triển mà có

thể xây dựng các công trình thuỷ lợi ,kênh mơng

lớn )Nghành du lịch phat triển nhờ các điều kiện kinh

tế xã hội các điều kiện kĩ thuật đảm bảo chất lợng cho

các tua du lịchvà quảng bá du lịch ở các nớc hoang mạc

dợc cải thiệnđáng kể )

Chuyển ý :Các hoạt động kinh tế cho thấy mặc dù điều

kiện tự nhiên khắc nghiệt song hoạt động kinh tế trong

hoang mạc là hình thức độc đáo cấu thành nên nền kinh

tế đa dạng của thế giới.Ranh giới các hoang mạc luôn

1.Hoạt động kinh tế

a.Cổ truyền-Chăn nuôi du mục cừu lạc

đà

Trồng trọt trong các ốc dảo

b.Hiện đại -Trồng trọt với qui mô lớn vợt

ra khỏi phạm vi các ốc đảo -Khai thác ầu khí quặng kimloại quí hiếm

-Du lịch

2.Hoang mạc đang ngày càng

mở rộng

27

Trang 28

thay đổi ,đáng buồn thay sự thay dổi đó lại theo chiều

h-ớng mở rọng dần các hoang mạc !Tại sao có hiện tợng

đó và khắc phục nó nh thế nào chúng ta sẽ tìm tháy lời

giải đáp đó ở mục 2 sau đây

GV:Dựa vào nội dung SGKtrang 65và sự hiểu biết của

mình ,em hãy cho biết tình hình mở rộng các hoang mạc

trên thế giới hiện nay và giải thích vì sao có hiện tợng đó

?

HS:Trả lời

-Yêu cầu HS quan sát H20.5

-Nêu ví dụ cho thấytác động của con ngời làm tăng diện

Qua hoạt động kinh tế ,sinh hoạt làm tăng lợng khí

thải ,tăng hiệu ứng nhà kính làm trái đất nóng nên ,tăng

(Nhiều nớc có nhiều biện pháp khác nhau nhằm ngăn

chặn tình hình sa mạc hoá xảy ra nh trồng cây chống nạn

cát bay đào kênh dẫn nớc vào các vùng hoang mạc tiến

hành nông nghiệp )

a.Tốc độ -Gần 10 triệu ha/ nămnhanh nhất là ở các hoang mạc

đới nóng do có mùa khô kéodài

b.Nguyên nhân -Do cát lấn -Do biến động khí hậu toàn cầu(Xu hớng tăng lên )

-Do tác động của con ngời( Nguyên nhân chủ yếu )

c.Biện pháp ngăn ngừa -Khai thác nớc ngầm lấy nớctới

-Dẫn nớc vào các hoang mạcbằng các kên đào

_Trồng rừng -Cải tạo các hoang mạc trênquy mô lớn

IV-Củng cố :

-Trình bày những hoạt động kinh tế cổ truyền hiện đại trong môi trờng hoang mạc?

-Hiện nay môi trờng hoang mạc trên thế giới đang mở rộng nhanh chóng nh thế nào ,vì sao

tiết:23:Môi trờng đới lạnh I-

m ục tiêu

-Vị trí đới lạnh trên bản đồ

-Đặc điểm khí hậu là đặc điểm khí hậu khắc nghiệt của môi trờng đới lạnh

-Sự thích nghi của động thực vật với môi trờng đới lạnh

-Bản đồ các miền cực trên trái đất

-Biểu đồ một số địa điểm tiêu biểu của đới lạnh

-Hình ảnh các loài thực động vật đọc đáo của đới lạnh

1.ổn Định tổ chức lớp

-Trình bày những hoạt động kinh tế cổ truyền hiện đậi trong môi trờng hoang mạc?

-Hiện nay môi trờng hoang mạc tren thế giới đang mở rộng nhanh chóng nh thế nào ,vì sao

có tình trạng đó ?

Trang 29

3.Bµi míi

Më bµi :SGK-Tr67)

29

Trang 30

-Xác định trên bản đồ phạm vi của hai đới lạnh ở hai bán cầu

-Giải thích tại sao coi đói lạnh là hoang mạc lạnh lớn nhất thế giới

-Tính chất khắc nghiệt của đới lạh thể hiện nh thế nào ?

V-H ớng dãn học ở nhà :Về nhà các em học bài trả lời câu hỏi SGK và tập bản đồ bài 21

-Các hoạt động kinh tế cổ truyền của các dân tộc xứ lạnh

-Việc nghiên cứu khai thác môi trờng đới lạnh và các vấn đề lớn đặt ra trong việc khai tháckinh tế ở đới lạnh hiện nay

1 bản đồ tự nhiên các vùng cực

2 bản đồ phân bố dân c trên thế giới

3 Lợc đồ địa bàn c trú dân tộc ở môi trờng đới lạnh phơng Bắc

4 Hình ảnh nghiên cớu khoa học và các hoạt đọng kinh tế của con ngời ở đới lạnh

-Tính chất khắc nghiệt của khí hậu đới lạnh thể hiện nh thế nào ?Tại sao lại nói đới lạnh làhoang mạc lạnh của trái đất

3.Bài mới

Mở bài :(SGK—71)

GV:Treo lợc đồ địa bàn c trú các dân tộc ở

môi trờng đới lạnh phơng Bắc

-Quan sát H22.1 cho biết

Dân c của phơng bắc nhiều hay ít ?Tại sao ?

Dựa vào H22.1 SGK-Tr71 em hãy điền tiếp

vào chỗ tróng trong bảng sau

HS:Thảo luận nhóm .Đại diện nhóm điền

kết quả vào bảng phụ do GV kẻ sẵn

Kết luận

Chuyển ý :Hoạt động săn bát và chăn nuôi là

các hoạt động kinh tế cổ truyền Hiện nay ở

vùng này bắt đầu xuất hiện các nghành kinh

tế hiện đại đó là những nghành nào ? Chúng

1.Hoạt động kinh tế của các dân tộc ở

ph-ơng Bắc

-Có rất ít dân c ,sống chủ yéu trong các đàinguyên ven biển Bắc âu,Bắc á ,Bắc Mĩ ;từbiển phía nam và Phia đông đảo grinlen-Hoạt động kinh tế chủ yếu là chăn nuôi sănbắt

Trang 31

ta tìm hiẻu ở phần 2 sau đây

GV:Dựa vào nội dung (SGK-Tr 72)và bản

đồ tự nhiên các vùng cực ,em hãy cho biết

môi trờng đới lạnh có những tài nguyên

chính nào ?

HS:Dựa vào nội dung SGK và bản đồ tự

nhiên các vùng cực nêu các loại tài nguyên

khoáng sản của vùng cực phơng bắc

-Việc nghiên cứu môi trờng phơng bắc hiện

nay nh thế nào ? Nhớ vào đâu

HS:Trả lời

-Nhờ kết quả nghiên cứu khoa học kĩ thuật

tiên tiến,kinh tế xã hội vùng cực đã thay đổi

nh thế anò ?

HS:Trả lời

GV:Chuẩn xác kiến thức Giới thiệu các bức

ảnh

-Trong viẹc khai thác và phát triển kinh tế

xã hội nảy sinh một số vấn đề càn phải giải

quyết theo em đó là những vấn đề gì?

HS:Nêu các vấn đề nảy sinh cần giải quyết

2.Việc nghiên cứu và khai thác môi trờng

a Hiện đang đợc đẩy mạnh -Dân c vùng cực tăng lên ,xuất hiện nhiều

đô thị -Nghành chăn nuôi thú có lông quí pháttriển với qui mô lớn trong các trang trại-Hoạt động khai thác mỏ đang đợc đẩymạnh

b.Hai vấn đề lớn đặt ra hiện nay -Giải quyết sự thiếu nhân lực

-Bảo vệ cấc loài động thực vật bị đe doạtuyệt chủng

IV-Củng cố ,đánh giá:

-Hãy nêu các hoạt động kinh tế cổ truyền của các dân tộc ở đới lạnh phơng Bắc

-Đới lạnh có những tài nguyên quan trọng nào ?Vì sao cho đến nay nhiều tài nguyên của

đớí lanh vẫn cha đợc khai thác ?

V-H ớng dẫn học ở nhà :Vè nhà các em học bài trả lời câu hỏi SGK và làm bài tập TBĐ

I-Mục tiêu

-Các đặc trng của môi trờng vùng núi

-Những khó khăn thuận lợi hình thành do điều kiện khí hậu độc đáo của tự nhiên vùng núitạo ra

-Biết phân tích hình ảnh ,hình vẽ để nêu đợc những đặc trng của môi trờng vùng núi

-Sự c trú của côn ngời ở các vùng núi khác nhau trên trái đất

31

Trang 32

II-Thiết bị dạy học cần thiết

GV:Cho học sinh quan sát tranh vùng núi và

đông bằng

-Dựa vào tranh em hãy cho biét sự khác nhau

về địa hình của miền núi và đồng bằng ?

HS:Quan sát trnh nêu sự khác nhau giữa địa

hình miền núi và đồng bằng

-Với độ cao và độ dốc lớn ảh hởng gì đến tự

nhiên và phát triẻn kinh tế xã hội ?Đeer bảo vệ

thiên hiên vùng núi chúng ta phải làm gì ?

HS:Trả lời

GV:Chuẩn xác kién thức

(Dễ gây lũ quét ,lở dất khi ma to kéo dai ,gây

trở ngại cho việc đi lại ,phát triển gia thông và

khai thác tài nguyên thiên nhiên Để bảo vệ tự

nhiên cần tròng rừng)

-Dựa vào kiến thức địa lí lớp 6 em hãy cho

biết khí hậu thực vạt ở miền núi thay đổi nh

thế nào theo độ cao ?

HS:Dựa vào kiến thức địa li 6 nêu đặc điểm

của khí hậu miền núi và sự phát triển của

thựcvật ở miền núi

Đến độ cao nhất định do nhiệt đọ hạ thấp sẽ

uất hiện băng tuyế vĩnh viễn ở đới ôn hoà độ

(Do tơng quan nhiẹt ẩm thay đổi từ thấp lên

cao nên thực vật ở hai bên sờn thay đổi ,tạo

thành các vành đai khác nhau trên hình 23.2

vành đai thực vật của sờn phía nam lên cao

hơn là do sờn phía Nam là sờn đón nắng lên

ấm áp hơn sờn phía Bắc

1.Đặc điểm của môi trờng

-Nhìn chung có độ dốc cao ,Độ dốc lứn hơn

đồng bằng -Khí hậu và thực vật thay đổi theo độ cao +Không khí lạnh và loãng dần

+Nhiệt độ giảm 0.6 oc/100mtheo chiều cao +Độ ẩm cũng khác nhau tuỳ theo độ cao +Do nhiệt độ và độ ẩm thay dổi nên thực vậtcũng thay đổi theo đọ cao

-Theo hớng sờn núi +Sờn đón nắng khí hậu ấm áp hơn có cácvành đai thực vật nên cao hơn sờn khuấtnắng

+Sờn đón gió (ẩm ấm hoặc mát hơn )Cóthực vật phát triển hơn bên sờn khuất gió(Khô nóng hoặc lạnh hơn )

2 C trú của con ngời

-Mật độ dân số thấp -Thờng là nơi c trú của các dân tộc ít ngời -Sự c trú của các dân tộc tuỳ từng vùng núikhác nhau trên trái đất

IV_củng cố đấnh giá :

-Địa hình miền núi khác với đồng bằng nh thế nào ?

-Tại sao việc bảo vệ và phát triển rừng ở miền núi có ý nghĩa đặc biệt quan trọng

-ở vùng núi khí hậu và thực vật thay đổi nh thế nào theo hớng sờn

V-Hớng dẫn học ở nhà :Về nhà các em học bài trả lời câu hỏi sgk và làm các bài tập TBĐbài

Trang 33

-các loại hoạt động kinh tế cổ truyền ở vùng núi

-Các điều kiện tạo ra sự biến đổi kinh tế ở miền núi và các nghành kinh tế hiện đại ở đây

II-Thiết bị dạy học

-Hình ảnh các sản phẩm cổ truyền của các dân tộc Việt Nam

-Hình ảnh các hoạt động sản xuất du lịch ở vùng núi

-Trình bày sự thay đổi thảm thực vật theo độ cao theo hớng sờn ở vùng núi An-Pơ

3.Bài mới

Mở bài : Ngày nay nhờ sợ phát triển của khoa học kĩ thuật Sự cách biệt giữa đồng bằng vàmiền núi đang dần một thu hẹp lại sự thu hẹp về khoảng cách đó diễn ra nh thế nào bài họchôm nay chúng ta tìm hiểu vấn đề này

GV:Quan sát H24.1 và 24.2kết hợp với hiểu biết của

bản thân em hãy kể tên một số hoạt động kinh tế cổ

truyền ở vùng núi

HS:Quan sát hình kết hợp với hiểu biết trả lời câu hỏi

GV:Chuản xác kiến thức

-Tại sao các hoạt động kinh tế của vùng núi lại rất

độc đáo ?Em hãy neu một ssô sản phảm thủ công

độc đáo của các dân tộc vùng núi nớc ta

HS Trả lời nêu các sản phẩm thủ công nổi tiến

-Chuyển ý :Trớc đây do giao thông cha phát triển nên sản

xuất mang tính tự cung tự cấp còn hiện nạ nhờ giao thông

phát triển kinh tế đã có những thay đổi sự thay dổi đó nh

GV:Do ảnh hởng của vĩ độ lên khí hậu đới nóng nh thế

nào ?Từ đó thực động vật phát triển ra sao

HS:Trả lời HSkhác nhận xét két quả

1.Hoạt động kinh tế cổ truyền

-Trồng trọt chăn nuôi với qui mônhỏ

-Khai thác chế biến lâm sản -Làm nghề thủ công làm nghề Mĩnghệ

có tính chất tự cung tự cấp và rất

độc đáo

2 Sự thay đổi kinh tế xã hộia) Sự thay đổi

-Sự khai thác khoáng sản ,côngnghiệp chế biến đợc đẩy mạnh -Xuất hiện

+ Các khu du lịch an dỡng thểthao

+Các khu dân c mới b) Điều kiện

-Giao thông phát triển xoá bỏ sựngăn cách giữa các vùng

-Đập thuỷ điện đợc xây dựng điệnlực phát triển

c) Cách bảo vệ môi trờng kinh tế

và văn hoá

Diện tích rừng có nguy cơ suygiảm =>Làm tăng khả năng sóimòn đất đai

-Rác và chất thải gây ô nhiễm môitrờng

-Làm thay đổi khung cảnh thiênnhiên mất đi sự đa dạng về sinhhọc

-Mai một nghành kinh tế cổ truyền

và bản sắc văn hoá

IV-Củng cố đánh giá :Hãy nêu một số hoạt động kinh tế cổ truyề của các dân ttộc miền

núi

-Nêu sự thay đổi kinh tế xã hôi ở vùng núi

V-H ớng dẫn học ở nhà :Về nhà các em hóc bài trả lời câu hỏi SGK và làm bài tập TBĐ

bài số

33

Trang 34

ngày soạn :6-12-2006

ngày giảng :12-12-2006

tiết 27:ôn tậpchơng II,III,IV,V I-

m ục tiêu

Củng cố lại kiến thức qua các chơng

-Rèn luyện kĩ năng phân tích tranh ảnh ,biểu đồ

-Nhận biết đợc môi trờng qua biểu đồ khí hậu

-Lợc đồ các môi trờng khí hậu

-Biểu đồ khí hậu các môi trờng

-Tranh ảnh về các môi trờng

2Kiểm tra bài cũ (Không )

3.Bài mới

GV:Treo lợc đồ các môi trờng địa lí

Môi trờng đới nóng có giới hạn từ đâu đến

-Đới nóng có mấy môi trờng? nêu đặc điểm

của mỗi môi trờng

HS:Trả lời nêu đặc điểm của mỗi môi

tr-ờng

Chuyển ý :Môi trờng thứ hai chúng ta đã

học là môi trơng đới ôn hoà môi trơng này

-Khí hậu đới ôn hoà có đặc điểm gì ?

HS:Nêu đặc điểm khí hậu của đới ôn hoà

1.Môi trờng đới nóng

a.Vị trí -Nằm giữa khoảng hai chí tuyếnb) Khí hậu ,cảnh quan tự nhiên -Nhiệt dộ cao quanh năm -Có gió tín phong thổi quanh năm-Thực động vật phong phú đa dạngc) Các môi trờng đới nóng

-Môi trờng xích đạo ẩm +Môi trờng nhiệt đới +Môi trờng nhiệt đới gió mùa -Mỗi môi trờng có hìh thức canh tác nôngnghiệp khác nhau

d)Dân c

Là khu vực có số dân rất đông

2.Môi trờng đới ôn hoà

a)Vị trí -Nằm trong khoảng hai chí tuyến đến haivòng cực

-Theo không gian

Trang 35

-Môi trờng đới ôn hoà đợc phân hoá nh thế

nào ?

HS:Nêu sự phân hoá moi trờng đới ôn hoà

-Đặc điểm khí hậu có ảnh hởng nh thế nào

đối với sự phát triển thực vật của đới ôn

Chuyển ý :Môi trơng tiếp theo chúnh ta ôn

lại là moi trờng hoang mạc

GV:Môi trờng hoang mạc thờng phân bố ở

chuyển ý :Môi trờng vùng núi là môi trờng

có ở khắp các đới khí hậu Môi trờng này có

những đặc điểm khác so với cá môi trờng

-+Từ tây sang đông có ôn đới hải dơng ,ôn

đới lục đại +Từ Bắc xuống Nam :Môi trờng cới lạnh ởcác vĩ độ cao ,môi trờng Địa trung Hải ở các

vĩ độ thấp

d) Hoạt động kinh tế -Nông nghiệp

3.Môi trờng hoang mạc

a)Vị trí -Thơng phân bố dọc hai chí tuyến ,sâu trognội địa hoặc gần dòng hải lu lạnh

b)Khí hậu -Rát khô hạn do ma ít ,khả năng bốc hơi cao-Dao động nhiệt độ cao

c) Hoạt động kinh tế -Cổ truyền

+Chăn nuôi du mục cừu lạc đà

+Trồng trọt trong các ốc dảo -Hiện đại

+Trồng trọt với qui mô lớn vợt ra khỏi phạm

vi các ốc đảo +Khai thác dầu khí quặng kim loại quí hiếm-Du lịch

4.Môi trờng đới lạnh

a)Vị trí :Trong khoảng từ hai vòng cực đếnhai cực

b) Khí hậu -Lạnh lẽo quanh năm +Mùa đông rất dài ,thờng có bão tuyết nhiệt

độ xuống -100C -500C+Mùa hè ngắn chỉ 2 đế 3 tháng ,nhiệt độ th-ờng ≤100C

-Ma ít < 500mm chủ yếu dạng tuyết rơi trừmùa Hạ )

c)Hoạt động kinh tế -Có rất ít dân c ,sống chủ yéu trong các đàinguyên ven biển Bắc âu,Bắc á ,Bắc Mĩ ;từbiển phía nam và Phia đông đảo grinlen-Hoạt động kinh tế chủ yếu là chăn nuôi sănbắt

5.Môi trờng vùng núi

-Nhìn chung có độ dốc cao ,Độ dốc lứn hơn

đồng bằng -Khí hậu và thực vật thay đổi theo độ cao +Không khí lạnh và loãng dần

+Nhiệt độ giảm 0.6 oc/100mtheo chiều cao +Độ ẩm cũng khác nhau tuỳ theo độ cao +Do nhiệt độ và độ ẩm thay dổi nên thực vậtcũng thay đổi theo đọ cao

-Theo hớng sờn núi +Sờn đón nắng khí hậu ấm áp hơn có cácvành đai thực vật nên cao hơn sờn khuấtnắng

+Sờn đón gió (ẩm ấm hoặc mát hơn )Cóthực vật phát triển hơn bên sờn khuất gió(Khô nóng hoặc lạnh hơn )

IVCủng cố ,hớng dẫn học ở nhà :

Phát Phiếu họctạpp cho các nhóm

35

Trang 36

ghép ý bên phải với ý bên trái cho đúng với đặc điểm vị trí của các môi trờng

1)Môi trờng đới nóng 2)Môi trờng đới ôn hoà 3)Môi trờng hoang mạc 4)Môi trờng đơí lạnh

a)Gần các chí tuyến ,hải lulạnh ,Sâu trong nội địa

b)Giữa hai chí tuyến c)Từ hai vòng cực đến hai cực d)Từ hai chí tuyến đến hai vòng cực-Về nhà các em học bài ôn kĩ lại đặc điểm các môi trờng đọc trớc bài tiếp theo ở nhà

Rút kinh nghiệm

-Phân biệt đợc khái niệm lục địa và châu lục

-Xác định đợc vị trí các lục địa ,châulục và đại dơng trên thế giới

-Nắm đợc cách phân loại các nhóm nớc trên thế giới

1 Quả địa cầu hoặc bản đồ tự nhiên thế giới

2 Bản đồ các lục địa các châu lục trên thế giới

3 Bảng số liệu thống kê về GDP ,dân số ,trẻ em tử vong

-Ngời ta lấy chí tuyến và vòng cực làm giới hạn cho các đới khí hậu nào ? Nêu cụ thể giớihạn của các đới khí hậu

Dựa vào nội dung SGK điền vào bảng sau để thấy

đợc sự khác nhau giữa châu lục và đại lục

Lu ý :Có châu lục gồm hai địa lục nh châu đại lục

1.Các lục địa và châu lục

-Là khối đất liềnrộng hàng triệu

Km2 có biển và

đại dơng baoquanh

-Gồm 6 lục

địa::á-âu ,Phi,BắcMĩ ,Nam

Mĩ ,Phi ,Namcực ,Ôxtrâylia

-Gồn lục địa vàcác đảo xungquanh

-Gồm 6 châu lục:á,âu,Mĩ ,Phi ,

Đại Dơng ,Namcực ,Ôtxtrâylia

Trang 37

á-Âu Cò những châu lục lại gồm hai đại lục nh

châu Mĩ

Chuyển ý :Trên thế giới hiện nay có trên 200 quốc

gia và vùng lãnh thổ và đợc chia thành các nhóm

nớc khác nhau Sự phân chia đó nh thế nào ?Chúng

ta tìm hiểu ở phần 2 sau đây

GV:Dựa vào bảng thống kê (SGK-Tr 80 ) em hãy

cho biêt số lợng các quốc gia của mỗi châu lục

HS:Nêu só lợng các quốc gia của mỗi châu lục

GV:Chuẩn xác kiến thức Giải thích về các vùng

lãnh thổ

-Ngoài cách chia thành các châu lục ra còn có

cách chia khác là chia thành các nớc phát triẻn và

các nớc đang phát triển .Cách chia đó dựa vào

Âu ,Châu Mĩ ,Châu Đại Dơng ,ChâuPhi

b)Theo trình độ phát triển kinh tế -Có hai nhóm nớc

+Nhóm nớc phát triển nh Ânh Pháp +Nhóm nớc đang phát triển nh TrungQuốc ,Việt Nam

c)Theo cơ cấu kinh tế -Có 4 nhóm nớc +Công nghiệp :Mĩ ,Nhật Anh+Công nông nghiệp :Ma lai xi a,TháiLan

+Nông công nghiệp nh Việt nam+Nông nghiệp :Lào ,Căm pu chia

IV_Củng cố h ớng dẫn học ở nhà :

-Em hãy cho biết sự khác nhau giữ châu lục và đại lục

-Ngời ta chia các nớc thành các nhóm nớc nh thế nào ?

-Về nhà các em học trả lời các câu hỏi SGK và là bài tập TBĐ bài

Rút kinh nghiệm Ngày soạn :12-12-2006

Ngày giảng :21-12-2006

Tiết 29:thiên nhiên châu Phi I-Mục tiêu

Sau bài học hoc sinh cần nắm đợc

-Vị trí địa lí của Châu Phivới đờng xích đạo gần nh chi đôi châu lục ;hai dờng chí tuyếnbắc và nam đều đi qua châu lục

Những nét chímh của địa hình Châu Phi

-Châu Phirất giàu tài nguyên khoáng sản

II-Thiết bị dạy học

-Bản đồ tự nhiên châu Phi

-Lợc đồ phân bố lợng ma châuu Phi

-Lợc đồ các môi trờng tự nhiên Châu Phi

III_Tiến trình bài giảng

-Tai sao nói (( thế giới chúng ta thật rộng lớn và đa dạng ))

3.Bài mới

Mở bài :( SGK_Tr 83)

GVDựa vào nội dung sgk em hãy cho biết

Châu Phicó diện tích bao nhiêu km 2?

HS:Dựa vào nội dung sgk trả lơì câu hỏi

-chia lớp thành 3 nhóm Phát Phiếu học tập

cho các nhóm

Dựa vào hình 26.1 cho biết

1.Diện tích vị trí hình dạng bờ biển

-Diện tích: trên 30 triệu Km2

- Giới hạn :Từ 370 B và 35 0N-Vị trí:

+Phía bắc giáp địa trung hải và biển đỏ +Đại tây dơng ở phía tây

+ấn độ dơng ở phía Đông +Xích đạo đi qua gần giữa lãnh thổ châu37

Trang 38

Châu Phitrải dài từ vĩ độ nào.đến vĩ độ nào

Cho biết Châu Phitiếp giáp với các biển và

đại dơng nào ?

-Xích đạo đi qua phần nào của châu lục ?

-Lãnh thổ Châu Phichủ yếu thuộc môi trờng

nào ?

HS:Thảo luận nhóm .Đại diện nhóm trình

bày kết quả thảo luận nhóm khác bổ xung ý

kiến

-Quan sát Hình 26.1

+Nêu tên các dòng biển nóng ,các dòng biển

lạnh chảy ven bờ Châu Phi

+Cho biết ý nghĩa của kênh đào xuy-ê đối

với giao thông đờng biển trên thế giới

HS: Trả lời nêu ý nghĩa của kênh đào xuy-ê

đối với giao thông trên thế giới

GV:Chuẩn xác kién thức

Chuyển ý :đặc điểm địa hình Châu Phinh

thế nào chúng ta tìm hiểu ở phần 2 sau đây

HS :Quan sát H 26.1nêu đặc điểm địa hình

của Châu Phi

-Xác định trên hình 6.1

+Các bồn địa và sơn nguyên các hồ ,các dãy

núi chính của Châu Phi

+Hớng nghiêng của địa hình Châu Phi

HS:Trả lời nêu hớng nghiêng của địa hình

Phi+Đại bộ phận lãnh thổ Châu Phinằm giữahai đờng chí tuyến

-Bờ biển ít bị cắt sẻ,ít vịnh và bán đảo ,đảo

2.Địa hình và khoáng sản

a.Địa hình Chủ yếu là sơn nguyên và bồn địa Caotrung bình 750 mít núi cao và đồng bằng( Đồng bằng nhỏ hẹp tập trung ở ven biển )-Phía đông có nhiều địa hình cao nh SNêtiôpia ,SN Đông Phi

b.Khoáng sản -Dâu mỏ và khí đôt tập trung ở Bắc Phi -Vàng kim cơng uran ,sắt đồng ,kim cơng ởNam Phi

IV-Củng cố ,H ớng dẫn học ở nhà :

Hãy nêu đặc điẻm vị trí hình dàng diện tíchvà bờ biển của Châu Phi

-Em hãy nêu những đặc điể địa hình của Châu Phi

-Châu Phicáo những nguồn tài nguyên quan trọng nào ?Phân bố ở đâu

Rút kinh nghiệm

-Nắm đợc Châu Phicó khí hậu khô nóng ,ít ma và phân bố ma không đề

-Nắm đợc đặc điểm môi trờng Châu Phi rất đa dạng

-Giải thích đợc khí hậu khô nóng ,phân bó ma không đều và tính đa dạng của môi trờngChâu Phi

Trang 39

-Bản đồ tự nhiên Châu Phi

-Lợc đồ phân bố lợng ma của châu Phi

-Lợc đồ các môi trờng tự nhiên của châu Phi

-Hình ảnh môi trờng xa van ,hoang mạc ở Châu Phi

III-tiến trình bài giảng

1.ổn định tổ chức lớp ,kiểm tra sĩ số học sinh

-Hãy nêu đặc điểm vị trí giới hạn vị trí diện tích hình dạng của Châu Phi

-Em hãy nêu các đặc điểm địa hình của Châu Phi

3.Bài mới:

Mở bài Châu Phicó giới hạn chủ yếu giã hai dờng chí tuyến do đó phần lớn lãnh thổ Châu

Phithuộc ,môi trờng đới nóng

GV:Dựa vào nội dung SGk em hãy cho biết

khí hậu Châu Phinh thế nào

HS:Dựa vào nội dung sgk trả lời câu hỏi

+Châu Philà châu lục nóng

+Khí hậu Châu Phikhô hình thành nên các

hoang mạc lớn

HS:Thảo luận nhóm Đại diện nhóm báo cáo

kết quả thảo luận .Nhóm khác bổ xung ý

kiến

(Do phần lớn diện ích lãnh thổ Châu Phinằm

giữa hai đờng chí tuyến nên khí hậu Châu

Phinóng Phía đông bắc và tây nam có các

dòng biển lạnh hoạt động nên khí hậu Châu

Phirất khô hạn

Chuyển ý :Với đặc điểm khí hậu Châu

Phinh vậy sẽ có ảnh hởng nh thế nào đến

môi trờng tự nhiên chúg ta tìm hiểu ở phần 4

sau đây

GV:Dựa vào H27.2 em hãy cho biết chau

Phi có các môi trờng nào ?

HS:Quan sát H27.2 nêu tên các môi trờng

GV;Quan sát H27.2 em hãy nhận xét sự

phân bố các môi trờng tự nhiên Châu

Phi.Giải thích vì sao có sự phân bố đó ?

HS:Quan sát H27.2 nêu nhận xét về sự phân

bố của các môi trờng tự nhiên châu Phi

GV:Chuẩn xác kiến thức.Giải thích sự phân

bố các môi trờng tự nhiên của châu Phi

ợ dối xứng các môi trờng qua đờng xích đạo

là do đờng xích đạo đi qua gần chính giữa

lãnh thổ châu Phi)

3.Khí hậu

-Nóng :Nhiệt độ trung bình năm >20oC-Khô :Lợng ma thấp giảm dần về hai chítuyến

4.Các đặc điểm khác của môi trờng tự nhiên

-Có 7 môi trờng +Môi trờng xích đạo ẩm +2 môi trờng nhiệt đới +2môi trờng hoang mạc +2 môi trờng Địa Trung Hải

-Các môi trờng nằm đối xứng nhau qua ờng xích đạo

đ-IV-Củng cố ,hớng dẫn học ở nhà

-Giải thích tại sao khí hậu châu Phi khô và nóng bậc nhất thế giới ?

-Tại sao bắc Phi có diện tích hoang mạc lớn hơn Nam Phi

39

Tiêu đề	Giáo án địa 7 cả năm
Tác giả	Hoàng Quốc Lân
Trường học	THCS Hoà Sơn
Chuyên ngành	Địa lý
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2006
Thành phố	Hòa Sơn

Định dạng
Số trang	78
Dung lượng	523 KB