thày bói xem voi

Giới thiệu bài : Giờ trớc các em vừa làm quen với một câu chuyện ngụ ngôn “ếch ngồi đáy giếng”, truyện kể về con ếch hiểu biết cạn hẹp nhng lại kiêu ngạo, huênh hoang nên đã bị trả giá b

Giáo án Hội giảng chào mừng ngày 20- 11

Ngời dạy: Trần Thị Khánh Hoa Tổ : KHXH- Trờng THCS Tân Hng

-Tiết 38 : Thày bói xem voi

(Truyện ngụ ngôn )

I MI Mục tiêu cần đạt cần đạt :

1 Kiến thức :

- Giúp HS hiểu nội dung, ý nghĩa và một số nét nghệ thuật đặc sắc của truyện

- Hiểu rõ hơn bản chất đặc trng của truyện ngụ ngôn Yếu tố hài hớc trong truyện ngụ ngôn

- Biết liên hệ truyện với những tình huống và hoàn cảnh thực tế phù hợp

2 Kĩ năng :

- Rèn kĩ năng kể chuyện ngụ ngôn

3 Thái độ :

- Bài học cần phải nhìn nhận sự việc một cách toàn diện, đầy đủ trớc khi nhận xét,

đánh giá

* Trọng tâm : Đọc – Hiểu văn bản

* Tích hợp : - Văn : Cụm VB truyện ngụ ngôn

- Tiếng Việt : thành ngữ , từ láy, so sánh

- Tập làm văn : Lời kể, nhân vật trong văn tự sự

II.Chuẩn bị :

1 Giáo viên : - Tranh minh hoạ, máy Máy Proje cter

2 Học sinh : - Học bài cũ, đọc trớc bài mới

III Tiến trình tổ chức c hoạt động

1 ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ : GV chiếu câu hỏi: Nội dung nào sau đây trả lời đúng cho

khái niệm “truyện ngụ ngôn”?

A Là truyện kể về các loài vật

B Là truyện kể về những hiện tợng đáng cời

C Là truyện kể về loài vật, đồ vật, con ngời nhằm nêu ra bài học trong cuộc sống

GV chiếu đáp án

3 Bài mới :

a Giới thiệu bài : Giờ trớc các em vừa làm quen với một câu chuyện ngụ ngôn

“ếch ngồi đáy giếng”, truyện kể về con ếch hiểu biết cạn hẹp nhng lại kiêu ngạo, huênh hoang nên đã bị trả giá bằng mạng sống của mình Tác giả dân gian đã mợn con ếch để muốn khuyên nhủ ngời ta, trong cuộc sống phải cố gắng mở rộng tầm hiểu biết của mình, không nên chủ quan, kiêu ngạo

Hôm nay, cô sẽ giới thiệu với các em một câu chuyện ngụ ngôn nhng không phải mợn loài vật để nói tới con ngời nữa mà lấy con ngời để đa ra bài học cho con ngời về cách nhìn nhận sự vật, sự việc trong cuộc sống Đó là câu chuyện “Thày bói xem voi”

GV chiếu

b Hoạt động của thày – trò

Hoạt động giáo viên Hoạt động HS Nội dung bài học

GV chiếu đề mục - nêu yêu cầu đọc :

nhấn mạnh ngữ điệu qua lời nhận xét về

voi của năm ông thày bói

GV hớng dẫn HS đọc phân vai: ngời dẫn

chuyện, 5 ông thày bói

Nghe GV hớng dẫn

Đọc phân vai

I Đọc – Tìm hiểu chú thích

1 Đọc

Hớng dẫn HS tìm hiểu chú thích GV

chiếu chú thích

(1): thày bói: ngời làm nghề chuyên

đoán những việc lành, dữ cho ngời ta

Thầy bói thờng là ngời mù

Dựa vào chú thích giải nghĩa 2 Chú thích

? VB này đợc liên kết bằng mấy sự việc? Quan sát VB.3 Bố cục : 3 phần

Hãy tìm trong các đoạn trong VB ứng với

những sự việc trên?

Sau khi HS trả lời, GV chiếu :

- Văn bản là một truyện ngụ ngôn đợc

kết cấu bằng 3 sự việc :

+ 5 thầy bói xem voi

+ 5 thầy bàn tán về voi

+ Kết cục của truyện

Tơng ứng với 3 sự việc đó là 3 đoạn trong

VB :GV chiếu

Đ1: từ đầu….sờ đuôi sờ đuôi

Đ2: Tiếp….sờ đuôi.chổi sể cùn

Đ3 : Còn lại

? 3 sự việc trên chính là những phần nào

trong bố cục 1 VBTS?

- Mở bài, Thân bài, Kết bài

Xác định các sự việc và các đoạn tơng ứng với sự việc

HS quan sát trên màn hình

GV chuyển : Vậy câu chuyện về 5 ông

thầy bói mù xem voi thú vị thế nào,

chúng ta cùng tìm hiểu GV chiếu

HS ghi đề mục II Đọc - tìm hiểu văn bản

1 Năm ông thầy bói xem voi

GV gọi HS đọc đoạn 1

? Các ông thầy bói này đều có đặc điểm

gì giống nhau? GV chiếu

Quan sát ,

Đọc đoạn 1 * Điểm giống nhau:- Đều mù

- Cha biết về voi GV: Vì mù cho nên các thầy không nhận

biết đợc mọi vật xung quanh bằng thị

giác mà chỉ nhận biết bằng giác quan còn

lại

? Vì sao các thày lại xem voi?

GV: Vì muốn mở rộng tầm hiểu biết và

thoả mãn chí tò mò nên nghe ngời ta nói

có voi đi qua, các thày bèn chung tiền

biếu ngời quản voi để cùng xem voi

Trả lời - Xem voi để mở rộng tầm

hiểu biết

? Em có nhận xét gì về quyết định của

các thày?

- Quyết định bất ngờ, đặc biệt

? Tại sao lại đặc biệt ? Có dấu hiệu nào

không bình thờng trong việc xem voi của

5 ông thầy bói?

- Mù lại muốn xem voi

Suy nghĩ, trả lời

? Các thày đã xem voi bằng cách nào?

Có gì khác thờng trong cách xem ấy?

HS trả lời, GV chiếu

? Em có nhận xét gì về cách mở màn câu

chuyện?

- Cảnh mở màn thật đặc biệt, gây hứng

thú Ngời đọc nh đang chứng kiến cảnh

thầy bói mù sờ sẫm mỗi ngời một bộ

phận của con voi, mặt vui mừng hí hửng

nh khám phá một sự kiện đặc biệt quan

trọng

Suy nghĩ, trả lời

Tự nói lên cảm nghĩ của mình

* Cách xem :

- Sờ bằng tay, mỗi ngời sờ một bộ phận

? Qua cảnh này, tác giả dân gian muốn

biểu hiện thái độ gì với cách xem voi của

các thày bói? GV chiếu

Tự bộc lộ => Giễu cợt các thày bói

về cách xem voi

GV chuyển : Cách các thày bói xem voi

đã có dấu hiệu không bình thờng Điều gì

thú vị khi các thày bàn tán về voi? Chiếu

đề mục Ghi đề mục 2 Năm thày bàn tán về voi

? Cách nói về voi của các thầy có gì đặc

biệt? Tác dụng ? (gợi : các thầy đều

dùng loại từ gì để phán về voi) HS trả

lời-GV chiếu

- Sử dụng hình thức ví von và các từ láy

đặc tả hình thù con voi nhằm nêu bật ấn

tợng về voi qua cách cảm nhận của các

thầy bói mù

? Theo lời nhận xét của các thầy thì các

thầy đã vẽ đợc mấy con voi? Vì sao lại

có hiện tợng đó? HS trả lời- GV chiếu

- Năm thầy thấy năm con voi khác nhau

và khác xa thực tế.Vì mỗi thầy chỉ sờ

một bộ phận của voi, mà voi không chỉ

có mỗi bộ phận đó

Quan sát đoạn 2

HS thảo luận theo nhóm, đại diện đa phơng

án trả lời

Trả lời - lí giải Quan sát

- Sun sun – con đỉa

- Chần chẫn - đòn càn

- Bè bè – quạt thóc

- Sừng sững – cột đình

- Tun tủn – chổi sể cùn

? Thái độ của các thầy khi phán về voi

thế nào? Em hãy tìm những từ ngữ nói

lên thái độ đó

-Thái độ tự tin, khẳng định ý kiến của

mình, bác bỏ ý kiến ngời khác.GV chiếu

Tìm từ ngữ ->

thái độ các thầy

? Em có nhận xét gì về cuộc bàn luận?

GV chiếu. Đa ra nhận xét - Cuộc bàn tán gay gắt,quyết liệt, thái độ chủ quan

sai lầm GV: Tại sao các thày lại tự tin, quả quyết

về voi nh vậy Trong cách xem voi, phán

voi, các thầy đúng ở chỗ nào? sai ở chỗ

nào?

GV chiếu :

- Đúng : sờ bộ phận nào, miêu tả chính

xác bộ phận đó

- Sai : xem bằng tay – cách xem không

đúng; Xem một bộ phận – tả toàn bộ

chỉnh thể

GV: Cuộc xem voi của 5 ông thầy bói

nh một màn kịch sinh động, hài hớc

Năm thầy đều đợc sờ 1 bộ phận và mô tả

đúng bộ phận của voi nhng không thầy

nào nói đúng về voi, bởi vậy họ đã đa ra

5 khái niệm khác nhau về voi Sai lầm

của các thầy là cách xem voi phiếm diện

chỉ sờ một bộ phận mà tởng đó là toàn bộ

con voi, và càng sai hơn khi họ tự khẳng

định mình và phủ nhận ngời khác

? Cảm nhận của em về các thầy bói mù?

( dành cho đối tợng HS giỏi)

- Các thầy không chỉ mù về thể chất mà

còn mù về nhận thức và phơng pháp

nhận thức-> chế giễu nghề thầy bói

Thảo luận nhóm

Đại diện trả lời

Nghe

Tự bộc lộ

GV: Vậy qua sự việc các thầy bàn tán về

voi, em thấy truyện đã ngụ ý phê phán

điều gì ở con ngời ?

GV chiếu

Suy nghĩ, trả lời => Phê phán cách xem xét

sự vật một cách phiếm diện của con ngời

? Qua đây, em rút ra bài học gì? GV Rút ra bài học => Muốn hiểu biết sự vật,

chiếu phải xem xét chúng một

cách toàn diện

GV: Nếu đa ra một lời khuyên cho các

ông thầy bói, em hãy nêu cách hiểu của

mình về con voi?

- Tổng hợp nhận xét của 5 ông thầy để đa

ra cách hiểu toàn diện về voi

GV chiếu.

Đa ra lời khuyên, cách hiểu

GV chuyển : kết quả của việc xem và

phán về voi nh thế nào ? Ghi đề mục 3 Kết cục của việc xem voi

GV gọi HS đọc đoạn cuối

? Kết quả của cuộc bàn tán nh thế nào?

HS trả lời – GV chiếu

Đọc đoạn cuối Trả lời - Các thầy đánh nhau toác

đầu chảy máu

? Cuộc xô xát bùng nổ có phải là tất yếu

không? Tại sao ?

- Cuộc xô xát diễn ra là tất yếu, vì ngời

nào cũng bảo vệ ý kiến của mình

? Mục đích các thầy đặt ra có thực hiện

đợc không? ( các thày có xem đợc voi

không? )

- Không, tiền mất tật mang

? Em có nhận xét gì về tình huống kết

thúc truyện? GV chiếu

- Buồn cời, bất ngờ

- Nghệ thuật phóng đại, gây cời

- Kết thúc vừa hài vừa bi

Trả lời

Thảo luận theo bàn - đại diện phát biểu

Nhận xét - Nghệ thuật : phóng đại,

gây cời

? Tác dụng của chi tiết phóng đại là gì ?

GV chiếu

Trả lời => Giễu cợt sự hồ đồ, kém

hiểu biết của các thầy bói khi xem xét sự vật, hiện t-ợng

GV: Nghĩa đen của truyện chỉ là phê

phán cách xem voi của năm thầy bói và

phê phán thái độ phiếm diện chủ quan

của các thầy khi rút ra nhận xét về toàn

bộ con voi từ sự chỉ biết một bộ phận của

nó

? Thông qua cái nghĩa đen ấy, truyện

còn nhắn gửi cho ngời nghe một bài học

gì ?

Chiếu nội dung

Trả lời

III Tổng kết – Ghi nhớ

1 Nội dung:

Bài học : cần tránh thái độ chủ quan, phiếm diện trong việc tìm hiểu thế giới xung quanh; muốn hiểu đúng bản chất các hiện tợng cần phải xem xét toàn diện

Tác phẩm có đặc sắc gì về nghệ thuật?

GV chiếu

? Em thấy nghệ thuật ở truyện này có gì

khác truyện “ ếch ngồi đáy giếng”?

GV chiếu

Đa ra nhận xét Suy nghĩ, trả lời

2 Nghệ thuật

- Phóng đại, gây cời

- Mợn chuyện không bình thờng của con ngời để khuyên răn con ngời

GV: Nội dung truyện đã trở thành một

thành ngữ quen thuộc “Thầy bói xem

voi”

? Em hãy tìm những thành ngữ có ý

nghĩa tơng tự ? GV chiếu

- Thày bói nói dựa

- Thày bói nói mò

GV gọi HS đọc ghi nhớ – GV chiếu

Tìm thành ngữ

Đọc ghi nhớ

GV chiếu đề mục

Nêu một số nét ngắn gọn về hai truyện

“ếch ngồi đáy giếng” và “Thầy bói xem

voi”

GV chiếu :

* Điểm chung :

+ Nêu ra những bài học về nhận thức

(tìm hiểu, đánh giá sự vật, hiện tợng)

+ Khuyên răn ngời ta không đợc chủ

quan trong việc nhìn nhận sự vật, hiện

t-ợng

* Điểm riêng:

- ếch ngồi đáy giếng : nhắc nhở con

ng-ời phải mở rộng tầm hiểu biết, không

kiêu ngạo

- Thầy bói xem voi: nêu bài học về

ph-ơng pháp tìm hiểu sự vật, hiện tợng

GVchốt: Những điểm chung và riêng của

hai câu chuyện này sẽ giúp chúng ta có

những bài học bổ ích về cách nhìn nhận

cuộc sống cũng nh xem xét các sự vật

hiện tợng

Hoạt động theo nhóm: tìm ra

điểm chung, riêng của 2 truyện ngụ ngôn

IV Luyện tập

Nêu một số nét ngắn gọn

về hai truyện “ ếch ngồi

đáy giếng” và “Thầy bói xem voi”?

4 Củng cố :

- Trên đời có nhiều sự vật hiện tợng rộng lớn gồm nhiều mặt, nhiều khía cạnh khác nhau Khi nhận xét sự vật hiện tợng phải có quan điểm toàn diện, dừng lại ở một mặt, một khía cạnh nào đó mà cho rằng đó là đầy đủ, là sai lầm….sờ đuôi.rơi vào hiện tợng

“thầy bói xem voi” Đây là màn kịch mang tính chất bi – hài kịch Vì năm thầy bói vừa đánh nhau sứt đầu mẻ trán vừa làm trò cời cho thiên hạ

5 Dặn dò :

- Học bài

- Ôn tập kiến thức về văn bản tự sự để chuẩn bị viết bài viết số 2

- Soạn tiếp bài sau : HD ĐT: Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng