Luận án đánh giá vai trò của kinh doanh vốn nhà nước trong tái cấu trúc tài chính các doanh nghiệp có vốn đầu tư nhà nước trên góc độ vi mô và vĩ mô của doanh nghiệp; đề xuất hệ thống các giải pháp nhằm nâng cao vai trò của kinh doanh vốn nhà nước trong hoạt động tái cấu trúc tài chính các doanh nghiệp có vốn đầu tư nhà nước.
Trang 1N ƯỚ Ở C VI T NAM Ệ
Chuyên ngành : Tài chính Ngân hàng
Mã số : 9.34.02.01
TÓM T T Ắ LU N ÁN TI N S KINH T Ậ Ế Ỹ Ế
Trang 2HÀ N I – 2019Ộ
Trang 3Công trình được hoàn thành t i ạ : H c vi n Tài chínhọ ệ
Ngườ ưới h ng d n khoa h c:ẫ ọ
1. PGS,TS.Tr n Văn Táầ
2. TS. Tr n Nguyên Namầ
Ph n bi n 1ả ệ :
Ph n bi n ả ệ 2:
Ph n bi n ả ệ 3:
Lu n án s đậ ẽ ược b o v t i H i đ ng ch m lu n án c p H c vi n, h p t i ả ệ ạ ộ ồ ấ ậ ấ ọ ệ ọ ạ
H c vi n Tài chínhọ ệ Vào h i ồ gi ờ ngày tháng . năm 2019
Có th tìm hi u lu n án t iể ể ậ ạ :
Th vi n Qu c giaư ệ ố
Th vi n H c vi n Tài chínhư ệ ọ ệ
Trang 5M Đ UỞ Ầ
1. Tính c p thi t c a đ tài nghiên c uấ ế ủ ề ứ
Sau h n 10 năm đi vào ho t đ ng, mô hình qu n lý v n Nhà nơ ạ ộ ả ố ướ ậ c t ptrung t i T ng Công ty đ u t và kinh doanh v n nhà nạ ổ ầ ư ố ước (SCIC) đã phát huy
hi u qu đ i v i các ngu n l c tài chính c a Nhà nệ ả ố ớ ồ ự ủ ước (NN) đ u t t i cácầ ư ạ doanh nghi p (DN), đ ng th i góp ph n quan tr ng vào công tác s p x p, đ iệ ồ ờ ầ ọ ắ ế ổ
m i, tái c c u và nâng cao hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p Nhà nớ ơ ấ ệ ả ạ ộ ủ ệ ướ c(DNNN), DN có v n đ u t NN. ố ầ ư
V n đ đ t ra là c n ti p t c hoàn thi n th ch nh m nâng cao năngấ ề ặ ầ ế ụ ệ ể ế ằ
l c qu n tr và tài chính đ SCIC s m tr thành m t t ch c đ u t tài chínhự ả ị ể ớ ở ộ ổ ứ ầ ư chuyên nghi p c a Chính ph , th c hi n t t vai trò đ i di n ch s h u t i cácệ ủ ủ ự ệ ố ạ ệ ủ ở ữ ạ
DN nh n chuy n giao, đ ng th i th c hi n t t vai trò trong th c hi n s p x p,ậ ể ồ ờ ự ệ ố ự ệ ắ ế
c ph n hóa, tái c c u tài chính các DN có v n đ u t NN. ổ ầ ơ ấ ố ầ ư
Xu t phát t nh ng đòi h i c v lý lu n và th c ti n, tác gi đã l a ch nấ ừ ữ ỏ ả ề ậ ự ễ ả ự ọ
đ tài: ề “Nâng cao vai trò c a T ng Công ty đ u t và kinh doanh v n Nhà ủ ổ ầ ư ố
n ướ c trong ho t đ ng tái c u trúc tài chính c a các doanh nghi p có v n ạ ộ ấ ủ ệ ố
đ u t Nhà n ầ ư ướ ở c Vi t Nam” ệ làm đ tài nghiên c u lu n án ti n s c a mình.ề ứ ậ ế ỹ ủ
2. T ng quan v tình hình nghiên c u có liên quan đ n đ tàiổ ề ứ ế ề
Trên th gi i cũng nh Vi t Nam đã có nhi u công trình nghiên c u vế ớ ư ở ệ ề ứ ề tái c u trúc tài chính DN, tái c c u DNNN, Công ty Đ u t và Kinh doanh v nấ ơ ấ ầ ư ố
NN. Có th khái quát các nghiên c u đó nh sau:ể ứ ư
2.1. Các nghiên c u v tái c u trúc tài chính ứ ề ấ
2.1.1. Tình hình nghiên c u trong n ứ ở ướ c
Lu n án ti n sĩ c a tác gi Tr n Th Thanh Tú (2006)ậ ế ủ ả ầ ị "Đ i m i c c u ổ ớ ơ ấ
v n c a các DNNN Vi t Nam hi n nay" ố ủ ệ ệ [26], nghiên c u th c tr ng c c u v nứ ự ạ ơ ấ ố
c a DN Nhà nủ ước trong giai đo n 2000 – 2005 trên c s s li u đi u tra 375ạ ơ ở ố ệ ề DNNN t i C c Tài chính DN, B Tài chính. Đánh giá nh ng t n t i trong c c uạ ụ ộ ữ ồ ạ ơ ấ
v n c a các DN, tác gi đã đ xu t h th ng các gi i pháp nh m c i thi n cố ủ ả ề ấ ệ ố ả ằ ả ệ ơ
Trang 6c u v n c a DNNN, trong đó, đ a ra ng d ng xây d ng c c u v n cho T ngấ ố ủ ư ứ ụ ự ơ ấ ố ổ Công ty Xây d ng Công trình Giao thông 1.ự
Lu n án ti n sĩ c a tác gi Đoàn Hậ ế ủ ả ương Qu nh (2009) [20]ỳ ”Gi i pháp ả tái c c u ngu n v n c a DNNN trong đi u ki n hi n nay ơ ấ ồ ố ủ ề ệ ệ Vi t Nam ở ệ " đã th cự
hi n nghiên c u v c c u ngu n v n c a các DNNN trên 104 DNNN, th i gianệ ứ ề ơ ấ ồ ố ủ ờ nghiên c u là 2005 – 2007. Trên c s th c tr ng nh ng t n t i trong c c uứ ơ ở ự ạ ữ ồ ạ ơ ấ ngu n v n c a các DN, tác gi đã đ xu t các quan đi m đ nh hồ ố ủ ả ề ấ ể ị ướng và gi iả pháp thi t th c đ tái c c u ngu n v n các DNNN.ế ự ể ơ ấ ồ ố
Lu n án ti n sĩ c a tác gi Nguy n Th Thu Hậ ế ủ ả ễ ị ương (2009)”Qu n lý v n ả ố nhà n ướ ạ c t i DN sau c ph n hóa ổ ầ " . Lu n án ậ đã nghiên c u nh ng v n đ lýứ ữ ấ ề
lu n c b n v c ch qu n lý v n nhà nậ ơ ả ề ơ ế ả ấ ướ ạc t i DN, th c tr ng v c ph nự ạ ề ổ ầ hóa DNNN t i Vi t Nam, trên c s đó tái gi đ xu t gi i pháp th c hi n qu nạ ệ ơ ở ả ề ấ ả ự ệ ả
lý v n nhà nố ướ ạc t i DN sau c ph n hóa.ổ ầ
Lu n án ti n sĩ c a tác gi Ph m Th Thanh Hòa ậ ế ủ ả ạ ị "C ch qu n lý v n ơ ế ả ố
NN đ u t t i DN Vi t Nam" ầ ư ạ ở ệ (2012), Mã LA.12.0474.3 đã hoàn thi n c s lýệ ơ ở
lu n v c ch qu n lý v n NN t i DN. Trên c s nghiên c u th c tr ng cậ ề ơ ế ả ố ạ ơ ở ứ ự ạ ơ
ch qu n lý v n NN t i DN Vi t Nam, tác gi đã đ xu t h th ng các gi iế ả ố ạ ở ệ ả ề ấ ệ ố ả pháp hoàn thi n c ch qu n lý v n NN t i DN Vi t Nam.ệ ơ ế ả ố ạ ở ệ
Lu n án ti n sĩ c a tác gi Vũ Th Ng c Lan ậ ế ủ ả ị ọ "Tái c u trúc v n t i t p ấ ố ạ ậ đoàn D u khí qu c gia Vi t Nam" ầ ố ệ (2014) [16] đã hoàn thi n c s lý lu n vệ ơ ở ậ ề
T p đoàn và c u trúc v n c a T p đoàn. Trên c s nghiên c u th c tr ng c uậ ấ ố ủ ậ ơ ở ứ ự ạ ấ trúc v n t i T p đoàn d u khí qu c gia Vi t Nam, tác gi đã đ xu t nh ng gi iố ạ ậ ầ ố ệ ả ề ấ ữ ả pháp c th đ c bi t liên quan đ n tái c u trúc n và tái c u trúc v n ch s h uụ ể ặ ệ ế ấ ợ ấ ố ủ ở ữ
t i T p đoàn.ạ ậ
Lu n văn th c sĩ c a tác gi Võ Thanh Th , Vi n Đ i h c M v i đ tàiậ ạ ủ ả ế ệ ạ ọ ở ớ ề
"Nh ng v n đ lý lu n và th c ti n v ho t đ ng c a SCIC” ữ ấ ề ậ ự ễ ề ạ ộ ủ (2015). Tác giả trình bày nh ng v n đ c b n v lý lu n v mô hình ho t đ ng c a SCIC, đánhữ ấ ề ơ ả ề ậ ề ạ ộ ủ giá th c tr ng ho t đ ng c a SCIC trên các lĩnh v c qu n lý, đ u t kinh doanhự ạ ạ ộ ủ ự ả ầ ư
Trang 7v n, tình hình ti p nh n v n, trên c s đó đ xu t gi i pháp nâng cao ho tố ế ậ ố ơ ở ề ấ ả ạ
đ ng c a SCIC trong th i gian t i. ộ ủ ờ ớ
Lu n án ti n sĩ c a tác gi Đ ng Phậ ế ủ ả ặ ương Mai “Gi i pháp tái c u trúc tài ả ấ chính các DN trong ngành Thép Vi t Nam” ở ệ (2016) đã hoàn thi n c s lý lu nệ ơ ở ậ
v c u trúc tài chính, tái c u trúc tài chính. Trên c s nghiên c u th c tr ng c uề ấ ấ ơ ở ứ ự ạ ấ trúc tài chính các DN ngành Thép Vi t Nam, tác gi đ xu t m t h th ng gi iở ệ ả ề ấ ộ ệ ố ả pháp c th liên quan đ n tái c u trúc các kho n n c a các DN ngành Thép ụ ể ế ấ ả ợ ủ ở
Vi t Nam.ệ
Lu n án Ti n sĩ kinh t c a Dậ ế ế ủ ương Th H ng Vân (Kinh t qu c dân, nămị ồ ế ố
2014) “Nghiên c u các nhân t tác đ ng t i c c u v n c a các DN niêm y t ứ ố ộ ớ ơ ấ ố ủ ế trên th tr ị ườ ng ch ng khoán Vi t Nam ứ ệ ”. Trên c s nghiên c u các nhân t tácơ ở ứ ố
đ ng c c u v n c a các DN niêm y t trên th trộ ơ ấ ố ủ ế ị ường ch ng khoán Vi t Nam,ứ ệ tác gi đ xu t h th ng gi i pháp.ả ề ấ ệ ố ả
Đ tài nghiên c u khoa h c c p c s c a PGS.TS Nguy n Đăng Nam,ề ứ ọ ấ ơ ở ủ ễ
H c vi n tài ọ ệ chính (năm 2004) v “ề Tái c c u v n nh m tăng c ơ ấ ố ằ ườ ng năng l c ự tài chính, làm lành m nh hóa tình hình tài chính c a các DNNN ạ ủ ”.
Đ tài nghiên c u “ề ứ Nguyên nhân ch y u ph i tái c c u ngu n v n c a ủ ế ả ơ ấ ồ ố ủ DN”c a TS. B ch Đ c Hi n ủ ạ ứ ể và TS. Đoàn Hương Qu nh (năm 2010). ỳ
Đ tài nghiên c u c a PGS.TS Bùi Văn V n và nhóm nghiên c u (2014)ề ứ ủ ầ ứ [30] v "ề Đ i m i c c u tài chính c a các DN may thu c t p đoàn D t may Vi t ổ ớ ơ ấ ủ ộ ậ ệ ệ Nam" đã đánh giá th c tr ng v c u trúc tài chính và đ a ra các gi i pháp tái c uự ạ ề ấ ư ả ấ trúc tài chính đ i v i các DN thu c t p đoàn D t may Vi t Nam.ố ớ ộ ậ ệ ệ
Đ tài nghiên c u c a PGS.TS Vũ Công Ty và nhóm nghiên c u (2012)ề ứ ủ ứ[27] v ề "Tái c u trúc t i các T ng công ty xây d ng Vi t Nam: bài h c kinh ấ ạ ổ ự ở ệ ọ nghi m và gi i pháp" ệ ả đã lu n gi i khá k càng v n i dung và các chi n lậ ả ỹ ề ộ ế ược tái
c u trúc DN trong đó tái c u trúc tài chính là m t b ph n quan tr ng. ấ ấ ộ ộ ậ ọ
Đ tài nghiên c u c a PGS.TS Nguy n Đăng Nam và nhóm nghiên c uề ứ ủ ễ ứ (2014)[18] v ề "Các gi i pháp x lý n ph i tr trong quá trình tái c u trúc ả ử ợ ả ả ấ DNNN Vi t Nam" ở ệ nghiên c u sâu v khía c nh tái c u trúc các kho n n ph iứ ề ạ ấ ả ợ ả
Trang 8tr m t b ph n c a tái c u trúc tài chính t đó đ a ra nh ng đ xu t nâng caoả ộ ộ ậ ủ ấ ừ ư ữ ề ấ
hi u qu qu n lý, tái c u trúc các kho n n ph i tr góp ph n quan tr ng trongệ ả ả ấ ả ợ ả ả ầ ọ thành công c a quá trình tái c u trúc các DNNN Vi t Nam.ủ ấ ở ệ
2.1.2. Tình hình nghiên c u ngoài n ứ ở ướ c
Các nghiên c u v tái c u trúc tài chính c a Hoskisson, Johnson (2005)ứ ề ấ ủ [76] th ng nh t quan đi m v i nhi u nhà nghiên c u trố ấ ể ớ ề ứ ước đó nh Muller (1987)ư[95], Markides 1995[87], Bowman and Singh (1993)[46] tái c u trúc DN đấ ượ c
c u thành b i ba b ph n c b n là tái c u trúc tài s n (asset restructuring), táiấ ở ộ ậ ơ ả ấ ả
c u trúc tài chính (financial restructuring) và tái c u trúc ho t đ ng (operationalấ ấ ạ ộ restructuring). Các nghiên c u đ u kh ng đ nh tái c u trúc tài chính là m t trongứ ề ẳ ị ấ ộ
ba n i dung quan tr ng thu c v tái c u trúc DN. B sung cho nh ng quan đi mộ ọ ộ ề ấ ổ ữ ể trên, Patrick A.Gaughan (2002) [105] cho r ng tái c u trúc tài chính không ch làằ ấ ỉ
m t thành ph n quan tr ng g n li n v i các ho t đ ng tái c u trúc DN. Đây cònộ ầ ọ ắ ề ớ ạ ộ ấ
là m t quy t đ nh tài chính quan tr ng, có th th c hi n m t cách đ c l p khiộ ế ị ọ ể ự ệ ộ ộ ậ
xu t hi n nh ng y u kém trong c u trúc tài chính do nh hấ ệ ữ ế ấ ả ưởng b i nh ngở ữ nguyên nhân bên trong và bên ngoài DN
Phát tri n trên nh ng quan đi m v tái c u trúc tài chính trên, tái c uể ữ ể ề ấ ở ấ trúc tài chính c a các DN trong th i k kh ng ho ng kinh t còn đủ ờ ỳ ủ ả ế ượ ậc t p trung làm rõ trong nghiên c u c a nhóm tác gi Michaecl Blatz, KarlJ.Kraus và Saschaứ ủ ả Haghani (2006) [91]. Trong nghiên c u này, tái c u trúc tài chính đứ ấ ược coi là m tộ trong ba tr c t c b n trong quá trình tái c u trúc DN đụ ộ ơ ả ấ ược th c hi n đ ng th iự ệ ồ ờ
v i tái c u trúc ho t đ ng và tái c u trúc chi n lớ ấ ạ ộ ấ ế ược. B ng vi c nghiên c u ho tằ ệ ứ ạ
đ ng tái c u trúc c a h n 1.500 DN t i Đ c sau th i k kh ng ho ng kinh t ,ộ ấ ủ ơ ạ ứ ờ ỳ ủ ả ế các ông đã ch ra r ng tái c u trúc tài chính là m t trong nh ng khâu then ch t,ỉ ằ ấ ộ ữ ố cùng v i tái c u trúc ho t đ ng và tái c u trúc chi n lớ ấ ạ ộ ấ ế ược có th giúp các công tyể
vượt qua kh ng ho ng và có kh năng tăng trủ ả ả ưởng t t h n. ố ơ
Nghiên c u c a William P.Mako (2001) [126], v tái c u trúc tài chínhứ ủ ề ấ các DN t i Indonesia, Hàn Qu c, Malaysia và Thái Lan sau cu c kh ng ho ng tàiạ ố ộ ủ ả chính năm 1997, đã ch ra nguyên nhân ch y u d n đ n đòi h i ph i tái c u trúcỉ ủ ế ẫ ế ỏ ả ấ
Trang 9khu v c DN c a các nự ủ ước này. M t trong s đó là do c u trúc tài chính c a cácộ ố ấ ủ
DN kém b n v ng trong đi u ki n kh ng ho ng, suy thoái vì s d ng n v iề ữ ề ệ ủ ả ử ụ ợ ớ
m c đ cao. Đây cũng là m t đ c đi m khá tứ ộ ộ ặ ể ương đ ng v i đi u ki n tái c uồ ớ ề ệ ấ trúc c a các DN Vi t nam trong giai đo n hi n nay. Nghiên c u cũng ch raủ ở ệ ạ ệ ứ ỉ chi n lế ược tái c u trúc trên ba giai đo n ng n h n, trung h n và dài h n. ấ ạ ắ ạ ạ ạ
2.2. Các nghiên c u v Công ty Đ u t và Kinh doanh v n Nhà n ứ ề ầ ư ố ướ c
Vi c xem xét các nghiên c u có liên quan đ n vai trò c a Công ty Đ u tệ ứ ế ủ ầ ư
và Kinh doanh v n Nhà nố ước trong ho t đ ng tái c u trúc tài chính DN có v nạ ộ ấ ố
đ u t Nhà nầ ư ước cho th y:ấ
Th nh t ứ ấ , m c dù đã có nhi u nghiên c u liên quan đ n tái c u trúc tàiặ ề ứ ế ấ chính các DN, song các nghiên c u ch y u t p trung đ i tứ ủ ế ậ ở ố ượng các DN niêm
y t trên s giao d ch ch ng khoán ho c m t đ i tế ở ị ứ ặ ộ ố ượng DNNN c th Ch a cóụ ể ư nghiên c u nào v vai trò Công ty Đ u t và Kinh doanh v n Nhà nứ ề ầ ư ố ước trong tái
c u trúc tài chính các DN có v n đ u t Nhà nấ ố ầ ư ước
Th hai ứ , các nghiên c u m i ch đ c p đ n gi i pháp tái c u trúc tàiứ ớ ỉ ề ậ ế ả ấ chính cho m t DN hay m t nhóm ngành DN c th Ch a có nghiên c u nàoộ ộ ụ ể ư ứ nghiên c u v t ng th tái c u trúc tài chính các DN có v n đ u t Nhà nứ ề ổ ể ấ ố ầ ư ướ ctrên góc đ vĩ mô.ộ
V i nh ng lý do nêu trên, vi c l a ch n đ tài nghiên c u ớ ữ ệ ự ọ ề ứ “Nâng cao vai trò c a T ng Công ty đ u t và kinh doanh v n Nhà n ủ ổ ầ ư ố ướ c trong ho t đ ng ạ ộ tái c u trúc tài chính các doanh nghi p có v n đ u t Nhà n ấ ệ ố ầ ư ướ ở c Vi t ệ Nam" có tính đ c l p, không trùng l p v i b t k công trình nghiên c u nào.ộ ậ ắ ớ ấ ỳ ứ
Nh ng g i ý v c s lý lu n và th c ti n c a các công trình nghiên c u đãữ ợ ề ơ ở ậ ự ễ ủ ứ
được đ c p đề ậ ược nghiên c u sinh nghiên c u, ti p thu, th a k và phát tri nứ ứ ế ừ ế ể trong lu n án ti n sĩ c a mình đ m b o tính khoa h c, th c ti n, phù h p v i cácậ ế ủ ả ả ọ ự ễ ợ ớ quy đ nh hi n hành.ị ệ
3. K t qu đ t đế ả ạ ược và nh ng đóng góp m i c a lu n ánữ ớ ủ ậ
So sánh v i nh ng nghiên c u trớ ữ ứ ước đây, lu n án đã có đóng góp nh t đ nhậ ấ ị
v m t khoa h c và th c ti n, đó là: ề ặ ọ ự ễ
Trang 10Th nh t, ứ ấ h th ng hoá nh ng v n đ lý lu n c b n v vai trò c aệ ố ữ ấ ề ậ ơ ả ề ủ Công ty đ u t và kinh doanh v n Nhà nầ ư ố ước trong ho t đ ng tái c u trúc tàiạ ộ ấ chính DN có v n đ u t Nhà nố ầ ư ước
Th hai, ứ nghiên c u tái c u trúc tài chính đ t trong m i quan h v i táiứ ấ ặ ố ệ ớ
c u trúc chi n lấ ế ược và tái c u trúc ho t đ ng c a DN có v n đ u t Nhà nấ ạ ộ ủ ố ầ ư ướ c
Vi c th c hi n đ ng b ba mũi nh n tái c u trúc là đi u ki n đ m b o cho cácệ ự ệ ồ ộ ọ ấ ề ệ ả ả
DN có v n đ u t Nhà nố ầ ư ước vượt qua nh ng khó khăn đang ph i đ i m t doữ ả ố ặ
nh h ng tiêu c c t kh ng ho ng và suy thoái kinh t cũng nh áp l c v
c nh tranh trong đi u ki n h i nh p kinh t ạ ề ệ ộ ậ ế
Th ba, ứ nghiên c u th c tr ng vai trò c a SCIC trong ho t đ ng tái c u trúcứ ự ạ ủ ạ ộ ấ tài chính các DN có v n đ u t Nhà n c trên góc đ vi mô và vĩ mô c a DN. ố ầ ư ướ ộ ủ
Th t , ứ ư lu n án đã đ xu t các gi i pháp tr c ti p và các gi i pháp t oậ ề ấ ả ự ế ả ạ
ti n đ nâng cao vai trò c a SCIC trong ho t đ ng tái c u trúc tài chính các DNề ề ủ ạ ộ ấ
có v n đ u t Nhà nố ầ ư ước
V i các k t qu nghiên c u đ t đớ ế ả ứ ạ ược, lu n án đã góp thêm b ng ch ng,ậ ằ ứ
b sung hoàn thi n lý thuy t vai trò c a C ng công ty đ u t và kinh doanh v nổ ệ ế ủ ổ ầ ư ố Nhà nước trong ho t đ ng tái c u trúc tài chính DN có v n đ u t Nhà nạ ộ ấ ố ầ ư ướ c
K t qu nghiên c u c a lu n án đã ch ra đế ả ứ ủ ậ ỉ ược th c tr ng vai trò c a SCIC trongự ạ ủ tái c u trúc tài chính DN có v n đ u t Nhà nấ ố ầ ư ước. Đi u này có ý nghĩa thi t th cề ế ự
đ i v i SCIC và Nhà nố ớ ước trong vi c nâng cao vai trò c a SCIC trong tái c uệ ủ ấ trúc tài chính các DN có v n đ u t Nhà nố ầ ư ước, th c hi n thành công chi n lự ệ ế ượ ctái c u trúc DNNN.ấ
4. M c tiêu nghiên c u c a lu n ánụ ứ ủ ậ
Th nh t ứ ấ , nghiên c u m t cách có h th ng c s lý lu n vứ ộ ệ ố ơ ở ậ ề Công ty đ u t và kinh doanh v n Nhà nầ ư ố ước, tái c u trúc tài chính các DN cóấ
v n đ u t Nhà nố ầ ư ước và vai trò c a Công ty đ u t và kinh doanh v n Nhàủ ầ ư ố
nước trong ho t đ ng tái c u trúc tài chính DN có v n đ u t Nhà nạ ộ ấ ố ầ ư ước.
Th hai ứ , đánh giá vai trò c a SCIC trong tái c u trúc tài chính các DN cóủ ấ
v n đ u t Nhà nố ầ ư ước trên góc đ vi mô và vĩ mô c a DN.ộ ủ
Trang 11 Th ba ứ , đ xu t h th ng các gi i pháp nh m nâng cao vai trò c a SCICề ấ ệ ố ả ằ ủ trong ho t đ ng tái c u trúc tài chính các DN có v n đ u t Nhà nạ ộ ấ ố ầ ư ước.
5. Đ i tố ượng và ph m vi nghiên c uạ ứ
Đ i t ố ượ ng nghiên c u c a lu n án: ứ ủ ậ Đ i tố ượng nghiên c u c a đ tài lu nứ ủ ề ậ
án là vai trò c a SCIC trong ho t đ ng tái c u trúc tài chính các DN có v n đ uủ ạ ộ ấ ố ầ
t Nhà nư ước
Ph m vi nghiên c u c a lu n án: ạ ứ ủ ậ
V không gian, lu n án nghiên c u vai trò và ho t đ ng c a SCIC trongề ậ ứ ạ ộ ủ tái c u trúc tài chính các DN có v n đ u t Nhà nấ ố ầ ư ước mà SCIC đang n m gi ắ ữ
V th i gian: lu n án s d ng s li u d a trên các báo cáo c a SCIC tề ờ ậ ử ụ ố ệ ự ủ ừ khi đi vào ho t đ ng năm 2006 đ n năm 2017. Đ ng th i, lu n án s d ng sạ ộ ế ồ ờ ậ ử ụ ố
li u báo cáo tài chính c a các DN có v n đ u t Nhà nệ ủ ố ầ ư ước mà SCIC đang n mắ
gi trong giai đo n nghiên c u.ữ ạ ứ
Trang 126. Phương pháp nghiên c uứ
Ph ươ ng pháp nghiên c u đ nh tính: ứ ị Lu n án s d ng t ng h p cácậ ử ụ ổ ợ
phương pháp nh di n gi i, quy n p, phân tích, t ng h p, so sánh đ mô t sư ễ ả ạ ổ ợ ể ả ố
li u th ng kê v th c tr ng SCIC, các DN có v n đ u t Nhà nệ ố ề ự ạ ố ầ ư ước mà SCIC đang n m gi ắ ữ
Ph ươ ng pháp nghiên c u tình hu ng: ứ ố Lu n án s d ng phậ ử ụ ương pháp nghiên c u tình hu ng đ th y rõ vai trò c a SCIC trong tái c u trúc tài chính cácứ ố ể ấ ủ ấ
DN có v n đ u t Nhà nố ầ ư ước trên góc đ là ngộ ườ ại đ i di n ch s h u Nhà nệ ủ ở ữ ướ c
t i DN. ạ
7. Ý nghĩa khoa h c và th c ti n c a lu n ánọ ự ễ ủ ậ
V m t khoa h c ề ặ ọ : lu n án h th ng hoá và làm rõ thêm c s lý lu n vậ ệ ố ơ ở ậ ề Công ty đ u t và kinh doanh v n Nhà nầ ư ố ước, tái c u trúc tài chính DN, vai tròấ
c a Công ty đ u t và kinh doanh v n Nhà nủ ầ ư ố ước trong tái c u trúc tài chính DNấ
nước. Đây là c s th c ti n đ lu n án đ xu t các gi i pháp nâng cao vai tròơ ở ự ễ ể ậ ề ấ ả
c a SCIC trong ho t đ ng tái c u trúc tài chính các DN có v n đ u t Nhà nủ ạ ộ ấ ố ầ ư ướ ctrong th i gian t i.ờ ớ
8. K t c u lu n ánế ấ ậ
Ngoài ph n m đ u, ph n k t lu n và danh m c tài li u tham kh o, lu nầ ở ầ ầ ế ậ ụ ệ ả ậ
án được chia thành 3 chương:
Ch ươ ng 1: Lý lu n chung v vai trò c a Công ty đ u t và kinh doanhậ ề ủ ầ ư
v n Nhà nố ước trong ho t đ ng tái c u trúc tài chính các doanh nghi p có v nạ ộ ấ ệ ố
đ u t Nhà nầ ư ước
Trang 13Ch ươ ng 2: Th c tr ng vai trò c a T ng Công ty Đ u t và Kinh doanhự ạ ủ ổ ầ ư
v n Nhà nố ước trong ho t đ ng tái c u trúc tài chính các doanh nghi p có v nạ ộ ấ ệ ố
đ u t Nhà nầ ư ước th i gian qua.ờ
Ch ươ ng 3: Gi i pháp nâng cao vai trò c a T ng Công ty Đ u t và Kinhả ủ ổ ầ ư doanh v n Nhà n c trong ho t đ ng tái c u trúc tài chính các doanh nghi p có v nố ướ ạ ộ ấ ệ ố
đ u t Nhà n c Vi t Nam.ầ ư ướ ở ệ
Trang 14LU N CHUNG V VAI TRÒ C A CÔNG TY Đ U T VÀ KINHẬ Ề Ủ Ầ Ư DOANH V N NHÀ NỐ ƯỚC TRONG HO T Đ NG TÁI C U TRÚCẠ Ộ Ấ TÀI CHÍNH CÁC DOANH NGHI P CÓ V N Đ U T NHÀ NỆ Ố Ầ Ư ƯỚC
1.1. T NG QUAN V CÔNG TY Đ U T VÀ KINH DOANH V NỔ Ề Ầ Ư Ố NHÀ NƯỚC T I DOANH NGHI P.Ạ Ệ
1.1.1. Khái ni m và đ c đi m Công ty đ u t và kinh doanh v n Nhàệ ặ ể ầ ư ố
nướ ạc t i DN.
Công ty đ u t và kinh doanh v n Nhà nầ ư ố ướ ạc t i DN là m t t ch c tàiộ ổ ứ chính do Nhà nước thành l p giúp Nhà nậ ước th c hi n ch c năng kinh doanh cácự ệ ứ ngu n v n Nhà nồ ố ước đ u t vào DNNN và các DN thu c các thành ph n kinh tầ ư ộ ầ ế khác
M c đích thành l p Công ty đ u t và kinh doanh v n Nhà n ụ ậ ầ ư ố ướ c
M t là ộ : Chuy n đ i m i quan h tài chính gi a Nhà nể ổ ố ệ ữ ước và DNNN, DN
có v n đ u t nhà nố ầ ư ước: chuy n t c ch bao c p v v n (c p v n không hoànể ừ ơ ế ấ ề ố ấ ố
l i) sang hình th c đ u t tài chính vào DN.ạ ứ ầ ư
Th hai ứ : Chuy n vi c qu n lý DN có v n c a Nhà nể ệ ả ố ủ ướ ừc t phương th cứ hành chính, sang phương th c kinh doanh v n, phù h p v i c ch th trứ ố ợ ớ ơ ế ị ường,
nh m s d ng có hi u qu b o toàn và phát tri n v n Nhà nằ ử ụ ệ ả ả ể ố ước đã đ u t vàoầ ư
DN.
Th ba ứ : Đ m b o cho DN có v n c a Nhà nả ả ố ủ ước th c s có quy n chự ự ề ủ
đ ng kinh doanh, t ch và t ch u trách nhi m v tài chính trong c ch thộ ự ủ ự ị ệ ề ơ ế ị
trường.
1.1.2. Mô hình Công ty đ u t và kinh doanh v n Nhà nầ ư ố ước
1.1.2.1. Ch c năng, nhi m v c a Công ty đ u t và kinh doanh v n ứ ệ ụ ủ ầ ư ố Nhà n ướ c.
Trang 15Công ty đ u t và kinh doanh v n Nhà nầ ư ố ước có ch c năng thay m t Nhàứ ặ
nước đ u t và kinh doanh v n mà Nhà nầ ư ố ước đ u t t i DN. ầ ư ạ
1.1.2.2. Ngu n hình thành v n c a ồ ố ủ Công ty đ u t và kinh doanh v n ầ ư ố Nhà n ướ c.
V n c a Công ty đ u t và kinh doanh v n Nhà nố ủ ầ ư ố ước được hình thành từ
3 ngu n chính sau đây:(i) Ngu n v n Ngân sách Nhà nồ ồ ố ướ ấc c p ban đ u khi thànhầ
l p,(ii) V n Nhà nậ ố ước giao cho các DNNN, (iii) Ngu n v n b sung t l i nhu nồ ố ổ ừ ợ ậ
mà công ty thu được
1.1.2.3 N i dung ho t đ ng c a Công ty đ u t và kinh doanh v n Nhà ộ ạ ộ ủ ầ ư ố
n ướ c
M t là ộ : Ho t đ ng qu n lý và đ u t v nạ ộ ả ầ ư ố
Hai là: Ho t đ ng đ u t tài chính và kinh doanh khác ạ ộ ầ ư
1.1.2.4. T ch c b máy c a Công ty đ u t và kinh doanh v n Nhà ổ ứ ộ ủ ầ ư ố
n ướ c.
B máy t ch c Công ty Đ u t và kinh doanh v n có H i đ ng qu n trộ ổ ứ ầ ư ố ộ ồ ả ị
và Ban Ki m soát, Ban giám đ c và các Phòng, Ban ch c năng.ể ố ứ
1.2 NH NG V N Đ C B N V TÁI C U TRÚC TÀI CHÍNHỮ Ấ Ề Ơ Ả Ề Ấ DOANH NGHI P CÓ V N Đ U T NHÀ NỆ Ố Ầ Ư ƯỚC
1.2.1 Doanh nghi p có v n đ u t Nhà nệ ố ầ ư ước
Các quan ni m v DNNN, DN có v n đ u t Nhà n ệ ề ố ầ ư ướ c.
DN có v n đ u t Nhà nố ầ ư ước là nh ng c s kinh t do Nhà nữ ơ ở ế ước sở
h u m t ph n ho c toàn b Quy n s h u thu c v Nhà nữ ộ ầ ặ ộ ề ở ữ ộ ề ước hay c b nơ ả thu c v Nhà nộ ề ước là đ c đi m quan tr ng đ phân bi t DN có v n đ u t Nhàặ ể ọ ể ệ ố ầ ư
nước v i các lo i hình DN khác trong n n kinh t th trớ ạ ề ế ị ường.
Lu t DN 2014 do Qu c h i khoá 13 ban hành ngày 26/11/2014ậ ố ộ : “DNNN là
t ch c kinh t do Nhà n ổ ứ ế ướ ở ữ c s h u 100% v n đi u l ”; ố ề ệ đ ng th i cũng ch rõ:ồ ờ ỉ
DN có v n đ u t Nhà n ố ầ ư ướ c là DN ch có m t ph n v n đ u t Nhà n ỉ ộ ầ ố ầ ư ướ Như c
v y, ch có các DN mà Nhà nậ ỉ ướ ở ữc s h u 100% v n đi u l m i thu c ph m trùố ề ệ ớ ộ ạ DNNN; v i các DN mà Nhà nớ ước ch s h u m t ph n v n đi u l , không phânỉ ở ữ ộ ầ ố ề ệ
Trang 16bi t là đa s hay thi u s đ u thu c ph m trù DN có có v n đ u t Nhà nệ ố ể ố ề ộ ạ ố ầ ư ướ c.
V i các DN có v n đ u t Nhà nớ ố ầ ư ước, ngoài ch s h u là Nhà nủ ở ữ ước còn có các
ch s h u khác – các đ ng ch s h u.ủ ở ữ ồ ủ ở ữ
Đ c đi m DNNN, DN có v n đ u t Nhà n ặ ể ố ầ ư ướ c
M t là ộ , Chính ph th ng nh t th c hi n ch c năng ch s h u v n Nhàủ ố ấ ự ệ ứ ủ ở ữ ố
nước đ u t t i DN. ầ ư ạ
Hai là, Do ch th s h u Nhà nủ ể ở ữ ước có nhi u c p qu n lý t Trungề ấ ả ừ
ng đ n đ a ph ng nên vi c th c hi n quy n qu n lý, giám sát s d ng v n,
tài s n Nhà nả ước, thu nh p t tài s n Nhà nậ ừ ả ước thường được th c hi n thôngự ệ qua các hình th c: b máy hành chính làm vi c theo ch đ công ch c, ho cứ ộ ệ ế ộ ứ ặ thông qua Công ty đ u t và kinh doanh v n nhà nầ ư ố ước
Ba là, tính ch t đa m c tiêu trong đ u t v n vào DN c a Nhà nấ ụ ầ ư ố ủ ước. 1.2.2 Nh ng v n đ c b n v tái c u trúc tài chính doanh nghi p cóữ ấ ề ơ ả ề ấ ệ
v n đ u t Nhà nố ầ ư ước
T các nghiên c u trên, theo quan đi m c a tác gi , c u trúc tài chính c aừ ứ ể ủ ả ấ ủ
DN là c c u ngu n v n DN s d ng đ tài tr cho tài s n c a DN, v i m cơ ấ ồ ố ử ụ ể ợ ả ủ ớ ụ tiêu t i đa hoá giá tr DN. Khi nghiên c u v c u trúc tài chính c a DN c n ph iố ị ứ ề ấ ủ ầ ả nghiên c u v c u trúc tài s n và c u trúc ngu n v n. ứ ề ấ ả ấ ồ ố
Do đó, tái c u trúc tài chính DN có v n đ u t Nhà n ấ ố ầ ư ướ c là quá trình cơ
c u l i c u trúc tài s n và ngu n v n kinh doanh c a DN m t cách t i u, đ ng ấ ạ ấ ả ồ ố ủ ộ ố ư ồ
th i đ m b o s phù h p gi a c c u tài s n và ngu n tài tr , nh m m c đích ờ ả ả ự ợ ữ ơ ấ ả ồ ợ ằ ụ
t i đa hoá giá tr DN ố ị
1.3 LÝ LU N CHUNG V VAI TRÒ C A CÔNG TY Đ U T VÀẬ Ề Ủ Ầ Ư KINH DOANH V N NHÀ NỐ ƯỚC TRONG HO T Đ NG TÁI C U TRÚCẠ Ộ Ấ TÀI CHÍNH CÁC DN CÓ V N Đ U T NHÀ NỐ Ầ Ư ƯỚC
1.3.1 S c n thi t ph i th c hi n tái c u trúc tài chính các doanhự ầ ế ả ự ệ ấ nghi p có v n đ u t Nhà nệ ố ầ ư ước
M t là ộ , xu t phát t các áp l c bên ngoài đ thích nghi theo môi tr ngấ ừ ự ể ườ kinh doanh.
Trang 17 Hai là, xu t phát t các áp l c bên trong DN đ phù h p theo quy mô tăngấ ừ ự ể ợ
trưởng, phát tri n c a DNể ủ ( Ho t đ ng kinh doanh thua l kéo dài ạ ộ ỗ , s m t cân ự ấ
đ i trong c u trúc tài chính ố ấ s tăng tr ự ưở ng quá nhanh d n đ n không ki m soát ẫ ế ể
đ ượ c ho t đ ng c a DN ạ ộ ủ , )
1.3.2 N i dung và phộ ương pháp tái c u trúc tài chính các DN có v nấ ố
đ u t Nhà nầ ư ước
Công ty đ u t và kinh doanh v n nhà nầ ư ố ước th c hi n tái c u trúc tài chínhự ệ ấ các DN có v n đ u t nhà nố ầ ư ước thông qua tái c u trúc tài s n và tái c u trúcấ ả ấ ngu n v nồ ố
1.3.3 Trình t tái c u trúc tài chính các DN có v n đ u t Nhà nự ấ ố ầ ư ước
Phân tích và đánh giá th c tr ng tình hình tài chính và c u trúc tài chính c aự ạ ấ ủ DN
Xây d ng k ho ch tái c u trúc tài chính DN.ự ế ạ ấ
Xây d ng và đ xu t các phự ề ấ ương án tái c u trúc tài chính.ấ
Th c thi phự ương án tái c u trúc tài chính và đánh giá k t qu ho t đ ng táiấ ế ả ạ ộ
c u trúc tài chính.ấ
Xác đ nh phị ương pháp tái c u trúc s h u, tái c u trúc đ u t ấ ở ữ ấ ầ ư
Th c thi phự ương án và đánh giá quá trình tái c u trúc tài chính các DN cóấ
v n đ u t Nhà nố ầ ư ước.
1.3.4 Các nguyên t c c b n trong tái c u trúc tài chính DN có v nắ ơ ả ấ ố
đ u t Nhà nầ ư ướ (i) Nguyên t c đ m b o tính tc ắ ả ả ươ ng thích,(ii)Nguyên t c đánh ắ
đ i gi a l i nhu n và r i ro, (iii)Nguyên t c đ m b o quy n ki m soát, ổ ữ ợ ậ ủ ắ ả ả ề ể (iv)Nguyên t c tài tr linh ho t, (v)Nguyên t c t i thi u hóa chi phí s d ng v n ắ ợ ạ ắ ố ể ử ụ ố
1.3.5 Vai trò c a Công ty đ u t và kinh doanh v n Nhà nủ ầ ư ố ước trong tái
c u trúc tài chính các DN có v n đ u t Nhà nấ ố ầ ư ước
M t là ộ , m c tiêu c a vi c tái c u trúc tài chính các DN có v n đ u t Nhàụ ủ ệ ấ ố ầ ư
nước c a Công ty đ u t và kinh doanh v n Nhà nủ ầ ư ố ước là nh m b o toàn, phátằ ả tri n v n Nhà nể ố ước đ u t t i DN và t i đa hóa l i nhu n DN thông qua vi c táiầ ư ạ ố ợ ậ ệ
c u trúc tài s n và tái c u trúc ngu n v n c a DN. đây, Công ty đ u t vàấ ả ấ ồ ố ủ Ở ầ ư