- Trình bày được quá trính đồng hóa nitơ trong mô thực vật.. - Trình bày được các con đường cố định nitơ và vai trò của qúa trìmh cố định nitơ bằng con đường sinh học đối với thực vật và
Trang 1Tuần: 3
Ngày soạn:27/8/2009 Bài 5:
Ngày dạy:29/8/2009
Tiết dạy :5
Lớp dạy:B8, B9
I.Mục tiêu:
-Nêu được vai trò của nguyên tố nitơ trong đời sống của cây
- Trình bày được quá trính đồng hóa nitơ trong mô thực vật
-Hs nêu được các nguồn cung cấp nitơ cho cây
- Trình bày được các con đường cố định nitơ và vai trò của qúa trìmh cố định nitơ bằng con đường sinh học đối với thực vật và ứng dụng thực tiễn trong ngành trồng trọt
- Nêu được mối quan hệ giữa liều lượng phân đạm hợp lí với sinh trưởng và môi trường
II Trọng tâm:
-Vai trò của nitơ và con đường đồng hóa nitơ trong mô thực vật
- Trình bày được các con đường cố định nitơ
III.Chuẩn bị:
-Tranh vẽ hình 5.1, 5.2 SGK
- Hình 6.1; 6.2 sgk
IV.Tiến trình:
1 Ổn định:
- Kiểm diện ghi vắng ở sổ đầu bài
2 Kiểm tra bài cũ:
CH1:Các nguyên tố dinh dưỡng thiết yếu của cây là gì? Có những loại nào?
CH2: Vì sao phải bón phân hợp lí, tùy thuộc vào đất, loại phân bón, giống cây trồng?
3/Bài mới:
-Cho HS quan sát hình 5.1,
5.2
?Em hảy mô tả thí nghiệm, từ
đó rút ra nhận xét về vai trò
của nitơ đối với sự phát triển
của cây?
- Cây hấp thụ nitơ ở dạng
nào?
-Nitơ có vai trò gì đối với
cây?
- Biểu hiện của cây khi thiếu
nitơ? Vì sao?
- Khi biết cây trồng thiếu nitơ
cần làm gì?
-Cho HS nghiên cứu mục II.1
?Sosánh dạng nitơ cây hấp
-Mô tả được cách tiến hành thí nghiệm
-Nêu được nhận xét:Khi thiếu nitơ cây phát triển không bình thường
- NH4+, NO3
Nitơ có trong thành phần các hợp chất của cây
- Do diệp lục không được hình thành
- Bón phân đạm
-Nghiên cứu SGK trả lời
I.Vai trò sinh lí của nitơ:
*Vai trò chung:
-Là nguyên tố dinh dưỡng thiết yếu, cần cho sự sinh trưởng, phát triển của thực vật
- Cây hấp thụ ở dạng: NH4+, NO3
-*Vai trò cấu trúc:
-Nitơ là thành phần bắt buộc của nhiều hợp chất quan trọng như:cấu trúc
prôtêin, axít nuclếic, diệp lục, ATP…
*Vai trò điều tiết:
-Nitơ là thành phần các chất điều tiết trao đổi chất: prôtêin-enzim,…
- Điều tiết trạng thái ngậm nước của các phân tử protein trong tế bào chất
II.Quá trình đồng hóa nitơ trong mô thực vật:
1 Quá trình khử nitrát:
Quá trình chuyển hóa NO3- thành NH3
DINH DƯỠNG NITƠ Ở THỰC VẬT
Trang 2thụ từ môi trường ngoài với
dạng nitơ trong cơ thể thực
vật? Như vậy để sử dụng
được cây phải thực hiện quá
trình nào?
- Qúa trình khử nitrát thực
hiện ở bộ phận nào? Và được
thực hiện như thế nào?
-NH3 trong mô thực vật được
đồng hóa như thế nào?
-Sự hình thành amít có ý
nghĩa như thế nào?
- Hãy nêu các dạng Nitơ chủ
yếu trên trái đất?
-Trong đất có những dạng nitơ
nào, loại nitơ mà cây có thể
hấp thụ được? Hoàn thành
phiếu học tập số 1
-Hãy chỉ ra vai trò của vi
khuẩn đất trong quá trình
chuyển hóa nitơ trong tự
nhiên?
-Cho HS đọc mục II.2 và quan
sát hình 6.1 và phát phiếu
học tập cho HS
?Hãy trình bày con đường cố
định nitơ phân tử bằng cách
điền vào phiếu số 2
-Thế nào là phản nitrat hoá?
Nguyên nhân? Aûnh hưởng
của nó vơí cây thế nào?
- Khử nitrat
- Ở mô rễ và mô lá
- HS phân tích sơ đồ quá trình khử nitrát thành hai giai đoạn
-NH3 trong mô thực vật được đồng hóa theo 3 con đường:
+Amin hóa trực tiếp
+Chuyển vị amin +Hình thành amít
- HS nghiên cứu SGK trả lời
- Nitơ liên kết trong đất, trong không khí: N2, NO,
NO2
-sau khi thảo luận
HS điền vào phiếu
VK a môn hóa
NH3 NH4+
VK nitrát hóa
NO3 NH4+
-N2 + VSV cố định NH3 cây trồng đồng hoá được
Nghiên cứu SGK , thảo luận điền vào phiếu
Vẽ sơ đồ chuyể hoá nitơ trong đất
- Làm thất thoát nitơ trong đất
trong mô thực vật theo sơ đồ sau:
2e- 2e
-NO3- NO2- NH3
nitrát Enzim nitrit enzim amô ni.
- Ý nghĩa : hạn chế sự tích lũy trong các bộ phận của cây
2 Quá trình đồng hóa NH 3 trong mô thực vật:
-Amin hóa trực tiếp Axítxêtô:
Axít xêtô +NH3 axítamin
-Chuyển vị amin:
a.a+ axít xêtô a.a mới + a.xêtô mới -Hình thành amít:
a.a đicacbôxilíc + NH3 amít
- Ý nghĩa: -Giải độc cho cây khi NH3 tích lũy nhiều
Nguồn dự trữ nhóm amin
III/ Nguồn cung cấp Nitơ trong tự nhiên cho cây:
1/ Đất là nguồn cung cấp nitơ cho cây:
-Nitơ khoáng (vô cơ): trong các muối khoáng.(NO3-,NH4+ )
-Nitơ hữu cơ trong xác động vật, thực vật, vi sinh vật
- Cây không hấp thụ được nitơ hữu cơ trong xác sinh vật.(biến đổi thành
NO3-,NH4+ cây mới hấp thụ)
2/Nitơ trong không khí:
-N2 trong khí quyển chiếm khoảng 80% ( cây không hấp thụ được)
N2 nhờ VSV chuyễn hóa thành NH3 (cây hấp thụ được)
-NO và NO2 trong khí quyển là độc hại cho thực vật
IV Quá trình chuyển hóa nitơ trong đất và cố định nitơ :
1 Quá trình chuyển hóa nitơ trong đất:
* Quá trình amô hoá:
- Nitơ hữu cơ + vi khuẩn amôn hóa
NH4+
* Qúa trình nitrát hóa:
- NH4+ Nitrosomonas NO3-
* NO3- + VK phản nitrát hóa N2
2/Quá trình cố định nitơ phântử:
QT liên kết N2 với H2 tạoNH3 gọi là quá
Trang 3- Làm thế nào để ngăn chặn
quá trình phản nitrat hoá?
- Thế nào là cố định nitơ phân
tử?
- Hãy chỉ ra con đường cố
định nitơ phân tử trong đất và
sản phẩm của quá trình ?
- Thế nào là con đường sinh
học cố định nitơ? Cần có yếu
tố nào tham gia?
-Yêu cầu HS đọc thông tin ở
mục IV
?Thế nào là bón phân hợp lí?
-Phương pháp bón phân? Cơ
sở sinh học của từng phương
pháp?
-Phân bón có quan hệ với
năng suất cây trồng và môi
trường như thế nào?
- Xáo đất xục bùn, đảm bảo độ thoáng cho đất
- Nghiên cứu SGK trả lời câu hỏi
Liên quan đến các VSV, nhờ có enzim đặc hiệu
- Nghiên cứu SGK trả lời câu hỏi
Aûnh hưởng đến môi trường và sức khỏe con người, động vật
trình cố định nitơ
-Gồm 2 con đường:
+ Con đường hóa học:
200oC ,200 atm
N2 + H2 NH3
+ Con đường sinh học:do VSV thực hiện
Nitrôgenaza
- N2 + H2 NH3
IV.Bón phân với năng suất cây trồng và môi trường:
1 Bón phân hợp lí và năng suất cây trồng:
- Đúng loại, đủ số lượng và tỉ lệ
- Đúng nhuc6àu của giống và loài
- Phù hợp thời kì sinh trưởng, phát triển, điều kiện đất đai, thời vụ
-Tác dụng:+Tăng năng suất cây trồng +Không gây ô nhiểm môi trường
2/Các phương pháp bón phân:
-Bón cho rễ:dựa vào khả năng của rễ hấp thụ các ion khoáng Gồm bón lót và bón thúc
-Bón cho lá: sự hấp thụ các ion qua khí khổng
3 Phân bón,môitrường:
- Dư thừa phân cây không hấp thụ hết Aûnh hưởng đến tính chất lí hóa của đất Gây ô nhiễm môi trường nước
4 Củng cố:
-Nitơ có vai trò gì đối với cây xanh?
- Trả lời câu hỏi trắc nghiệm trong tài liệu
*Vai trò của nước đối với sự hấp thụ khoáng của cây?
* Vì sao khi trồng các cây họ đậu người ta chỉ sử dụng một lượng đạm rất ít?
5 Dặn dò
-Học bài cũ, trả lời câu hỏi phần cuối bài, xem bài mới
