Sau bao năm chinh chiến tôi cũng đã thu lượm được một vài bí kíp về các môn học trong rất nhiều hoàn cảnh khác nhau , nghe có vẻ giống phim trung quốc , mỗi lần rơi xuống vực lại có một bí kíp võ công mới xuất hiện. Nhưng phải nói rằng người may mắn cũng phải có một tố chất nào đó nhất định, yếu tố đọc hiểu được đặt lên đầu tiên và yếu tố còn lại là hoàn cảnh và sự thấm nhuần khi chúng ta không còn việc nào khác để làm . Tôi thấy tài liệu này khá thú vị và phù hợp cho giáo viên cũng như học sinh, hi vọng còn có thể cung cấp hơn nữa cho các bạn.
Trang 1CHỦ ĐỀ 6: PHƯƠNG TRÌNH LÔGARIT
A – KIẾN THỨC CHUNG
1 Định nghĩa
• Phương trình lôgarit là phương trình có chứa ẩn số trong biểu thức dưới dấu lôgarit
2 Phương trình và bất phương trình lôgarit cơ bản: cho
, >0, ≠1
• Phương trình lôgarit cơ bản có dạng:
loga f x( )=b
3 Phương pháp giải phương trình và bất phương trình lôgarit
• Đưa vê cùng cơ sô
( ) 0log ( ) log ( )
có tất cả bao nhiêu nghiệm thực?
Trang 2Câu 6: Số nghiệm của phương trình
( )2log x−1 =2
bằng
Câu 8: Số nghiệm của phương trình
( )2
x x
1 log+ x− 3log x =log x−1
có bao nhiêu nghiệm nguyên?
Trang 3Câu 16: Số nghiệm của phương trình
Giá trị lớn nhất của
log 5;log 2;log 3m
tạo thành cấp số cộng (theo thứ tự)
A
3 5log 5 log 32
( )2;3
Trang 4Câu 24: Có bao nhiêu số nguyên m để phương trình
Trang 5PHƯƠNG PHÁP ĐƯA VỀ CÙNG CƠ SỐ
có tập nghiệm là tập nào sau đây?
A
{ }1;2
13;
x x
( ) 33 2
2 01
Trang 6Câu 34: Số nghiệm của phương trình
A Bước 1 B Bước 2 C Bước 3 D Bước 4
Câu 38: Số nghiệm của phương trình log2(x+ − =3) 1 log 2 x
Bước 1: Điêu kiện
Bước 2: Từ điêu kiện trên phương trình trở thành
2log (x− +1) 2 log (x− =2) 0 ⇔2log [(2 x−1).(x−2)] 0= ⇔ −(x 1)(x− =2) 1
Trang 7So với điêu kiện nhận
A Bước 1 B Bước 2 C Bước 3 D Không sai bướcnào
Câu 40: Giải phương trình
.Giá trị x nào sau đây là nghiệm của phương trình trên?
Trang 8A
15
Câu 49: Phương trình sau có bao nhiêu nghiệm:
log x+ 1 + = 2 log 4 − +x log 4 +x
A 1 nghiệm B 2 nghiệm C 3 nghiệm D Vô nghiệm
Câu 50: Tìm số nghiệm của phương trình
?
A
11
B
12
b b a b c b
Trang 9Câu 57: Tìm tất cả các giá trị thực của m để phương trình
2log x +log x+ =3 m
có ba nghiệmthực phân biệt
log (x− =1) log (mx−8)
có hainghiệm thực phân biệt là:
2
< <m
B
392
của biểu thức
tối giản Tính
log x+log y=log x y+
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức
Trang 10Câu 64: Cho hai số thực
2 23
10
Trang 11PHƯƠNG PHÁP ĐẶT ẨN PHỤ
Câu 65: Phương trình
2
5log 2 log
2
A Có một nghiệm âm và một nghiệm dương B Vô nghiệm
C Có một nghiệm âm D Có hai nghiệm dương
Câu 66: Nghiệm bé nhất của phương trình
trở thành phương trình nào?
t t
18
14
34
Câu 71: Phương trình
Trang 12Câu 73: Gọi
1
x
, 2
là
A
1125
725
630625
Câu 75: Giả sử phương trình:
5 25log x−2log x − =3 0
có hai nghiệm
Trang 13Câu 82: Biết phương trình
2 2
[ ]1;4 là
A 3< ≤m 4
103
Trang 14A
14
≤
m
B
12
4
≤ ≤m
D
12
A
138
<
m
138
>
m
138
≤
m
130
Trang 15Câu 98: Tìm m để phương trình
A 2 nghiệm dương B 1 nghiệm dương
C Phương trình vô nghiệm D 1 nghiệm kép
Câu 102: Tìm tất cả giá trị của m để phương trình
Trang 16Câu 106: Biết rằng khi
,
m n
là các số dương khác 1, thay đổi thỏa mãn m n+ =2017
thì phương trình
8logm x.logn x−7 logm x−6 logn x−2017 0=
luôn có hai nghiệm phân biệt
có hai nghiệm phân
biệt m và n Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức
=
S
7003
=
S
6503
=
S
D S =200
Câu 109: Cho hai số thực a,b lớn hơn 1 thay đổi thỏa mãn a b+ =10
Gọi m,n là hai nghiệm củaphương trình
(loga x) (logb x)−2loga x−3logb x− =1 0
Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức
Câu 110: Cho hai số thực a,b lớn hơn 1 thay đổi thỏa mãn a b+ =10
Gọi m,n là hai nghiệm củaphương trình
(loga x) (logb x)−2 loga x− =3 0
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức S mn=
A
2794
814
D
452
Trang 17Câu 111: Cho ba số thực
là hai nghiệm
của phương trình
=
S
B
7003
=
S
C
6503
A
31
2π −
B
32
2π −
C π−1
D
92
2π +
Câu 113: Cho
,
a b
nguyên dương lớn hơn 1 Biết
11loga xlogb x−8loga x−20logb x− =11 0
có tích hai nghiệm là số tự nhiên nhỏ nhất Tính S=2a+3b
8 logm x logn x −7 logm x−6 logn x−2017 0=
Khi P là một số nguyên, tìm tổng m n+để P nhận giá trị nhỏ nhất?
có hai nghiệm phân biệt
:
A m< −3
73
3
− ≤ ≤m
.
Trang 18C
73
>
m
73
có nghiệm thuộc
có nghiệm thuộc [32;+∞)
Trang 19< <m
D 2< <m 3
Trang 20
PHƯƠNG PHÁP MŨ HÓA
Câu 125: Phương trình
2log (4 2 ) 2− x = −x
tương đương với phương trình nào sau đây?
D Cả 3 đáp án trênđêu sai
Câu 126: Tìm tất cả các giá trị của m để phương trình
có bao nhiêu nghiệm?
110
Câu 131: Với giá trị nào của m thì phương trình
3 2
log (4x+2m )=x
có 2 nghiệm phân biệt?
A
12
<
m
B
3 42
> − x
m
C
10
2
< <m
D m>0
Trang 212log cotx =log cosx
Phương trình này có bao nhiêu nghiệm trên
có bao nhiêu nghiệm
A 1 nghiệm B 2 nghiệm C 3 nghiệm D Vô nghiệm
Câu 135: Cho phương trình
2
2 3
Câu 138: Tập hợp các giá trị của m để phương trình m×ln 1 2( − x)− =x m
có nghiệm thuộc
Trang 22Câu 140: Biết phương trình
Trang 23C – HƯỚNG DẪN GIẢI
BẢNG ĐÁP ÁN
PHƯƠNG TRÌNH CƠ BẢN NHẬN BIẾT – THÔNG HIỂU:
Câu 1: [DS12.C2.6.D01.a] Cho hàm số
2 3( ) log (= −2 )
Điêu kiện:
2−2 >0
02
Câu 2: [DS12.C2.6.D01.a] Tìm tập nghiệm S của phương trình
4log x− =2 2
Trang 241818
Điêu kiện: x>1
.Phương trình tương đương vớix− = ⇔ =1 8 x 9
1logx+ 2x +2x − + =3x 1 3
Hướng dẫn giải Chọn B.
Điêu kiện:
10
Ta có phương trình tương đương
có tất cả bao nhiêu nghiệm thực?
Hướng dẫn giải Chọn B.
4
2 2 2log x −2 =8 ( )1
Câu 6: [DS12.C2.6.D01.a] Số nghiệm của phương trình
( )2log x−1 =2
Hướng dẫn giải
Trang 25bằng
Hướng dẫn giải Chọn B.
44
Câu 8: [DS12.C2.6.D01.a] Số nghiệm của phương trình
( )2
log x x−1 =1
là
Hướng dẫn giải Chọn C.
2log x x+3 = ⇔1 x x+ = ⇔3 2 x +3x− =2 0
Vậy
1+ = −2 3
x x
[Phương pháp trắc nghiệm]
Dùng chức năng SOLVE trên máy tính bỏ túi tìm được 2 nghiệm và lưu 2 nghiệm vào A và
Trang 26x x
1+
x x
x
Câu 13: [DS12.C2.6.D01.b] Phương trình
1 log+ x− 3log x =log x−1
có bao nhiêu nghiệmnguyên?
Trang 27x
(thỏa mãn điêu kiện)
Vậy tập nghiệm của phương trình đã cho là
Trang 282 3
[Phương pháp tự luận]
Phương trình xác định khi và chỉ khi :
2 2 2
được
2log ( 1)−
không xác định,
Thay
12
−
không xác địnhVậy loại A, C, D chọn đáp án B.
Câu 18: [DS12.C2.6.D01.b] Điêu kiện xác định của phươg trình
2log (2x x −7x−12) 2=
Trang 29.Giá trị lớn nhất của ab là:
.+) Nếu a= ⇒ =2 b 250⇒ab=500
.+) Nếu a= ⇒ =1 b 500⇒ab=500
.Vậy giá trị lớn nhất của ab là 500
log 5;log 2;log 3m
tạo thành cấp số cộng (theothứ tự)
A
3 5log 5 log 32
Nhắc lại công thức
A, B, C được gọi là cấp số cộng khi 2.B= +A C
(theo thứ tự)
Điêu kiện
01
Để
log 5;log 2;log 3m
tạo thành 1 cấp số cộng thì:
Chọn C
Trang 30Câu 21: [DS12.C2.6.D01.c] Tìm tập hợp tất cả các giá trị thực của tham số m để phương trình
Bảng biến thiên:
Dựa vào BBT, phương trình
ln
= x
m x
có 2 nghiệm phân biệt thuộc
( )2;3 khi và chỉ khi
Phân tích: Đặt
2log m a= ≥0
.ta sẽ xét như sau, vì đây là hàm số chẵn nên đối xứng trục
Oy Do vậy ta sẽ xét hàm
Trang 31( )P2, khi đó đồ thị hàm số
Lúc làm thì quý độc giả có thể vẽ nhanh và suy diễn nhanh
Nhìn vào đồ thị ta thấy để phương trình đã cho có 4 nghiệm thì
90
1−
⇔ x =e x
11
⇔ =
+
x e
Trang 32Câu 24: [DS12.C2.6.D01.d] Có bao nhiêu số nguyên m để phương trình
sin sin
Trang 33PHƯƠNG PHÁP ĐƯA VỀ CÙNG CƠ SỐ NHẬN BIẾT – THÔNG HIỂU:
Câu 26: [DS12.C2.6.D02.a] Số nghiệm của phương trình
So điêu kiện nhận nghiệm x=2
nên phương trình có 1 nghiệm
Câu 27: [DS12.C2.6.D02.a] Phương trình
Trang 34Câu 29: [DS12.C2.6.D02.a] Tìm tập nghiệm S của phương trình
là
Hướng dẫn giải Chọn C.
.Khi đó
2log(x − − + =x 6) x log(x+ +2) 4
Câu 31: [DS12.C2.6.D02.a] Giải phương trình
Phương trình tương đương với:
Trang 35x x
( ) 33 2
2 01
Điêu kiện của phương trình là
3
2
216
+
−
x x
[Phương pháp trắc nghiệm]
Nhập vào màn hình máy tính
ln X −6X + −7 ln X− =3 0
Trang 36Ấn SHIFT CALC nhập X=4 (chọn X thỏa điêu kiện xác định của phương trình), ấn = Máy
hiện X=5.
Ấn Alpha X Shift STO A
Ấn AC. Viết lại phương trình:
Ấn SHIFT CALC. Máy hỏi A? ẤN = Máy hỏi X? Ấn 7 =
Máy không giải ra nghiệm Vậy đã hết nghiệm
Câu 35: [DS12.C2.6.D02.a] Gọi 1 2
[Phương pháp trắc nghiệm]
Dùng chức năng SOLVE trên máy tính bỏ túi tìm được 2 nghiệm là 5 và –2
Câu 36: [DS12.C2.6.D02.a] Số nghiệm của phương trình
Trang 37nên khi2
, học sinh đã sai lầm ở bướcnày Vậy đáp án chính xác là đáp án C.
Câu 38: [DS12.C2.6.D02.a] Số nghiệm của phương trình log2(x+ − =3) 1 log 2 x
x
⇒ =
là nghiệm duy nhất của phương trình
Câu 39: [DS12.C2.6.D02.a] Trong giờ kiểm tra, một học sinh giải phương trình
2
2log (x− +1) log (x−2) =0
bằng 3 bước như sau:
Bước 1: Điêu kiện
Bước 2: Từ điêu kiện trên phương trình trở thành
So với điêu kiện nhận
A Bước 1 B Bước 2 C Bước 3 D Không sai bướcnào
Hướng dẫn giải
Dò từng bước của học sinh để tìm lỗi sai
Bước 1: Đây là bước tìm điêu kiện, không có lỗi gì
Trang 38Bước 2: Học sinh giải bài này đã sai ở việc đem mũ 2 ra ngoài mà không đặt
(x−2)
trongdấu trị tuyệt đối
Phương trình đúng phải là:
2log (x− +1) 2log x− =2 0
2loga b =2loga b
Rõ ràng với điêu kiện đã giải:
12
Kết hợp với điêu kiện ta có
1 2 17
= +
x
là nghiệm của phương trình
Câu 41: [DS12.C2.6.D02.a] Điêu kiện xác định của phương trình
2log(x −6x+ + − =7) x 5 log(x−3)là:
D x< −3 2
Hướng dẫn giải
[Phương pháp tự luận]
Điêu kiện phương trình:
x x
x
x
[Phương pháp trắc nghiệm]
Trang 39Nhập vào màn hình máy tính
2log(X −6X+ + − −7) X 5 log(X −3)
Nhấn CALC và cho X =1
máy tính không tính được Vậy loại đáp án C và D.
Nhấn CALC và cho X =4
(thuộc đáp án B) máy tính không tính được. Vậy loại B.
Câu 42: [DS12.C2.6.D02.a] Điêu kiện xác định của phương trình
[Phương pháp tự luận]
PT xác định khi và chỉ khi:
[Phương pháp trắc nghiệm]
Nhập vào màn hình máy tính
log (X − +5) log (X+ −2) 3
Nhấn CALC và cho X =1
máy tính không tính đượC. Vậy loại đáp án B và C.
Nhấn CALC và cho X =5
(thuộc đáp án D) máy tính không tính đượC. Vậy loại D Câu 43: [DS12.C2.6.D02.a] Điêu kiện xác định của phương trình
và
5log
1+
x x
xác định
0
11
x x
Trang 40.Giá trị x nào sau đây là nghiệm của phương trình trên?
log(tan1 ) log(tan 2 ) log(tan 3 ) log(tan 89 ) log[tan1 tan 2 tan 3 tan 89 ]
=log[ tan1 cot1 tan 2 cot 2 tan 45 cot 45 ] log1 0
Vậy phương trình đã cho trở thành:
3log (x− = ⇒ − = ⇔ =2) 0 x 2 1 x 3
(nhận)Quan sát thấy A,B,C không phải giá trị nghiệm cần tìm
Trang 413
3 2
[Phương pháp trắc nghiệm]
Nhập vào màn hình máy tính
=
X
(số nhỏ nhất) ta thấy sai Vậy loại đáp án A.
Nhấn CALC và cho X =1
ta thấy sai Vậy loại đáp án D.
Nhấn CALC và cho X =2
ta thấy sai Vậy loại đáp án C.
log x+ 1 + = 2 log 4 − +x log 4 +x
A 1 nghiệm B 2 nghiệm C 3 nghiệm D Vô nghiệm
x x
Trang 42Điêu kiện:
112
B
12
C m<3
D m>3
Hướng dẫn giải
*Cách 1: Dùng công thức
Trang 43CALC với giá trị X = −1
được giá trị 0 vậy m=1
thì phương trình đã cho có nghiệm1
CALC với giá trị X = −1
được giá trị 0.5263244 vậy m= −1
thì phương trình đã chokhông có nghiệm x= −1
Suy ra loại câu A, làm thêm trường hợp m= −2
nữa ta có thể kết luận đáp án đúng là B
Trang 44Những bài có điêu kiện dài như thế này không nên giải ngay từ đầu, ta cứ để đó khi nào cầnđến sẽ thay giá trị vào.
Bài này không có biến x nên hiểu a là nghiệm của phương trình
3
loga+ 3 log− −a3 0= ⇔loga+ =log −a3⇒ + = − ⇔ =a 2 4 a a 1
So với điêu kiện đầu đê bài ta thấy 1 là nghiệm của phương trình
Sai lầm: Với thói quên đặt điêu kiện
01
nên nhiêu bạn không nhận a=1
**Các bạn cũng có thể dùng Casio giải như các bài ở trên nhé! Tuy nhiên với những bài hỏi
“số nghiệm” thì phải SOLVE với nhiêu giá trị để đảm bảo không thiếu nghiệm
⇔ =
−
m x m
Phương trình có nghiệm x>2
3
2log (3x− + =1) 1 log (2x+1)
và2
Trang 4582
Giá trị a b c+ +là:
Hướng dẫn giải
Chọn D
Trang 46Phương trình biến đổi thành:
và đường thẳng
32
Trang 47Dựa vào đồ thị, ta thấy để phương trình
( )* có ba nghiệm phân biệt khi
Điêu kiện:
30
Trang 482log mx−6x +2log −14x +29x− =2 0
có 3 nghiệmthực phân biệt khi:
A m<19
B m>39
C
3919
Lập bảng biến thiên suy ra đáp án C.
Câu 59: [DS12.C2.6.D02.d] Số các giá trị nguyên của tham số m để phương trình
2 2
Trang 49f x x
x
trên
(1;+∞) Ta có
2
9'( ) 1= − ; '( ) 0= ⇔ = ±3
x
.Bảng biến thiên
Để Phương trình đã cho có 2 nghiệm phân biệt ⇔
Đường thẳng
=
y m
cắt đồ thị hàm số( )
=
y f x
trên
(1;+∞) tại hai điểm phân biệt ⇔ 4< <m 8
.Vậy có 3 giá trị nguyên của m thỏa mãn
Câu 60: [DS12.C2.6.D02.d] Tìm m để phương trình
2log mx−6x +log −14x +29x− =2 0
có 3nghiệm phân biệt:
A
3919
2
< <m
B
392
Phương trình đã cho có 3 nghiệm phân biệt ⇔
(*) có 2 nghiệm phân biệt
1
;214
Trang 50Bảng biến thiên
Dựa vào bẳng biến thiên, suy ra (*)có ba nghiệm phân biệt
Câu 61: [DS12.C2.6.D02.d] Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để phương trình sau có hai
nghiệm thực phân biệt:
− ≤ ≤m
Hướng dẫn giải Chọn C.
( )
2 2
Cách 1: Dùng định lí vê dấu tam thức bậc hai.
Để thỏa yêu cầu bài toán ta phải có phương trình
5 0 1 0
Trang 51
Cách 2: Với điêu kiện có nghiệm, tìm các nghiệm của phương trình
f x
rồi so sánh trực tiếp các nghiệm với 1 và −1
Ta có bảng biến thiên
Dựa vào bảng biến thiên, để có hai nghiệm phân biệt trong khoảng
log x+2y =logx+log y
Biết giá trị nhỏ nhất
của biểu thức
tối giản Tính
S a b= +
Trang 523minS =2 4
S = −x y
A
4 53
2 23
10
Hướng dẫn giải
Trang 53S S
Trang 54PHƯƠNG PHÁP ĐẶT ẨN PHỤ NHẬN BIẾT – THÔNG HIỂU:
Câu 65: [DS12.C2.6.D03.a] Phương trình
2
5log 2 log
2
A Có một nghiệm âm và một nghiệm dương B Vô nghiệm
C Có một nghiệm âm D Có hai nghiệm dương
Hướng dẫn giải Chọn D.
Điêu kiện: 0< ≠x 1
2
5log 2 log
2
2 2
2log 2 0
⇒ =x
là nghiệm nhỏ nhất
Câu 67: [DS12.C2.6.D03.a] Nếu đặt
2log
=
Trang 55trở thànhphương trình nào?
log x −20log x+ = ⇔1 0 9 log x−10logx+ =1 0
Câu 69: [DS12.C2.6.D03.a] Nếu đặt
2log
trở thànhphương trình nào?
t t
18
14
34
Hướng dẫn giải
[Phương pháp tự luận]
Điêu kiện:
04116
Đặt
2log
=
,điêu kiện
42
Khi đó phương trình trở thành:
Trang 5611
x t
=
x x
[Phương pháp trắc nghiệm]
Dùng chức năng SOLVE trên máy tính bỏ túi tìm được 2 nghiệm là
12và
14
Câu 71: [DS12.C2.6.D03.a] Phương trình
Hướng dẫn giải
[Phương pháp tự luận]
Điêu kiện :
12
[Phương pháp trắc nghiệm]
Thay x=1
(thuộc B, D) vào vế trái ta được 3 0=
vô lý, vậy loại B, D,Thay x= −1
vào
5log 2x−1
ta được
( )
5log −3
không xác định, nên loại AVậy chọn đáp án C.
Trang 57Câu 73: [DS12.C2.6.D03.b] Gọi
1
x
, 2
log (125 ) logx x x=1
là
A
1125
725
630625
5 2
có hai nghiệm
Hướng dẫn giải Chọn D.
Trang 58Điêu kiện x>0
Pt
5 2
15
Ta có ( 1 ) ( )
2
3log x − 3 1 log+ x− 3 0= ( 1 ) ( )
2
1 3
phương trình có hai nghiệm
là hai nghiệm của phương trình
Trang 592
24(log 2) 1
2
1
2 2
x
x x
x x
[Phương pháp trắc nghiệm]
Đáp án B,D có tích âm thì có thể 1
[Phương pháp trắc nghiệm]
Nhập vào màn hình máy tính
log 2log 2 log
Nhấn CALC và cho X =1000
(số lớn nhất) ta thấy sai Vậy loại đáp ánD.
100
=
X
Trang 60Câu 80: [DS12.C2.6.D03.b] Nếu đặt
2log 5 1
A
3 3
1 2
20494+ =
Trang 61Đặt
2log
2
2 3
t
(thỏa mãn điêu kiện)
Vậy tập nghiệm của phương trình đã cho là
3 3
1 2 3
8;
44
2 6
Trang 62Câu 84: [DS12.C2.6.D03.b] Nghiệm của phương trình
tối giản,tính a b+
(l)2
(thỏa mãn điêu kiện)
Vậy tập nghiệm của phương trình đã cho là
14