Việc chọn nghề phải có cơ sở khoa học , Vì vậy sự lựa chọn nghề được coi là có cơ sở khoa học khi người chọn nghề làm rõ được những vấn đề sau : + Về phương diện sức khoẻ, phát triển thể
Trang 1Ý NGHĨA, TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC CHỌN NGHỀ CÓ CƠ SỞ KHOA HỌC
I Cơ sở khoa học của việc chọn nghề :
Việc chọn nghề là chọn cuộc đời Chọn nghề để rồi vào nghề, hành nghề là một sự kiện lớn lao của một đời người
Việc chọn nghề phải có cơ sở khoa học , Vì vậy sự lựa chọn nghề được coi là có cơ sở khoa học khi người chọn nghề làm rõ được những vấn đề sau :
+ Về phương diện sức khoẻ, phát triển thể lực và đặc điểm sinh lí : mình có những điểm nào mà nghề không chấp nhận
+ Về phương diện tâm lí : mình có những đặc điểm gì không phù hợp với nghề
mình muốn chọn
+ Về phương diện sinh sống : mình có gì trở ngại khi làm nghề mà mình thích
nhưng từ nơi ở đến nơi làm việc quá xa
Những vấn đề đặt ra khi chọn nghề mà không giải đáp được thì coi là chọn nghề thiếu
cơ sở khoa học
Nếu chọn nghề không có cơ sở khoa học, không cân nhắc kỹ lưỡng sẽ dẫn đến lầm lẫn và tất yếu có những hậu quả không lường :
1
Trang 2+ Không học được nghề
+ Không có tiến bộ trong nghề
+ Không hành nghề được trong xã hội
+ Không lập thân, lập nghiệp được
Để chọn được nghề có cơ sở khoa học :
+ Đối với học sinh : nhà trường phải giúp các em tìm được việc chọn nghề -> hướng nghiệp cho các em
+ Đối với những người ngoài trường học : việc chọn nghề phải dựa vào các cơ quan tư vấn nghề nghiệp
II Những nguyên tắc chọn nghề : có ba nguyên tắc chọn nghề :
- Nguyên tắc thứ nhất : Không chọn những nghề mà bản thân không yêu thích Nếu không yêu thích công việc của nghề thì rất dễ bỏ nghề và khó có thể hình thành được
lí tưởng nghề nghiệp
- Nguyên tắc thứ hai : Không chọn những nghề mà bản thân không đủ điều kiện tâm
lí, thể chất hay xã hội để đáp ứng yêu cầu của nghề Chạy theo những nghề mà không đáp ứng được những đòi hỏi của nghề đề ra thì nhiều khi sẽ thất vọng, sẽ rất tốn kém thời gian và sức lực cho việc theo đuổi
- Nguyên tắc thứ ba : Không chọn những nghề nằm ngoài kế hoạch phát triển kinh tế _ xã hội của địa phương nói riêng và của đất nước nói chung Đây là yếu tố khách quan, khi học nghề xong sẽ rất khó xin được việc làm Theo quy luật phát triển, có khá nhiều nghề cũ sẽ mất đi, nhiều nghề mới sẽ xuất hiện vì vậy trong trường hợp khi chọn một nghề nào đó mà nghề đó dần đang được thay thế bằng nghề khác thì không nên theo đuổi làm gì
III Yù nghĩa của việc chọn nghề :
1 Ý nghĩa kinh tế :
- Góp phần thúc đẩy cho sự phát triển nền kinh tế – xã hội của đất nước đạt mức tăng trưởng nhanh và bền vững Những yếu tố để đạt tăng trưởng kinh tế là :
+ Đẩy nhanh tiến độ công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước + Thực hiện được mục tiêu “ Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh “, tránh được tình trạng đói nghèo, thiếu việc làm + Từng bước xây dựng nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế nước nhà trong xu thế toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế thế giới
- Giúp cho lực lượng lao động có tổ chức, được hướng dẫn chọn nghề, được động viên hăng hái lao động, phát huy tính sáng tạo, đáp ứng được yêu cầu của phân công lao động xã hội
- Giúp cho học sinh bước chọn vào nghề được sự lựa chọn gắn liền với ý nghĩa kinh tế của lao động nghề nghiệp
2 Ý nghĩa xã hội :
+ Giúp cho từng cá nhân chọn được một nghề phù hợp, từ đó mang sức lực, tài năng ra cống hiến, để có sự tiến bộ và thành đạt trong nghề và hành nghề được lâu dài
+ Việc chọn nghề phù hợp, cũng như việc tự giác tìm kiếm những nghề đang cần nhân lực sẽ làm giảm sức ép xã hội đối với nhà nước về việc làm, về cải thiện đời sống …
3 Ý nghĩa giáo dục :
Trang 3+ Giúp cho con người có việc làm ổn định, có nghề phù hợp, nhân cách con người sẽ từng bước được phát triển và hoàn thiện Qua đó những phẩm chất tâm lí cần thiết như ý thức trách nhiệm, tinh thần tập thể, thái độ tôn trọng của công, năng lực kĩ thuật, tư duy kinh tế … sẽ phát triển, con người sẽ thăng tiến nhanh trong nghề nghiệp, xác định được chỗ đứng và vị thế đứng của mình trong xã hội
+ Giúp cho người lao động luôn luôn phải học hỏi để theo kịp những tiến bộ kĩ thuật để nhanh chóng tiếp cận và làm chủ các công nghệ mới
4 Ý nghĩa chính trị :
- Nhiệm vụ chính trị của ngành giáo dục :
+ Chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước
+ Đào tạo nhanh đội ngũ công nhân lành nghề và đội ngũ trí thức để tạo ra tiềm năng lao động trí tuệ, đáp ứng yêu cầu đưa sản xuất của nhiều lĩnh vực đang chuẩn bị đi vào kinh tế tri thức
- Chọn nghề có cơ sở khoa học thì sẽ tạo điều kiện thuận lợi để phân luồng học sinh sau khi tốt nghiệp THCS, phân hoá học sinh theo năng lực, phát hiện học sinh năng khiếu …
- Nhằm mục tiêu đẩy nhanh quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá, làm cho đất nước ngày càng giàu mạnh
BA CÂU HỎI ĐƯỢC ĐẶT RA KHI CHỌN NGHỀ
- Tôi thích nghề gì ?
+ Muốn làm nghề gì trước hết bản thân phải thích, có hứng thú với công việc trong nghề, nếu không thích thì đừng chọn
+ Việc chọn nghề cần phải cân nhắc thật kĩ vì khi tìm được nghề đúng với mong muốn thì rất khó và việc thay đổi nghề cũng không đơn giản hơn
+ Chỉ khi nào ta thích nghề của mình thì cuộc sống mới thanh thoát, quan hệ với đồng nghiệp sẽ cởi mở, tinh thần làm việc sẽ hăng say hơn
- “ Tôi làm được nghề gì ? “
+ Trước hết phải tự kiểm tra năng lực học tập và năng khiếu của mình
+ Vào nghề là mang tài năng ra phục vụ con người, phục vụ đất nước Năng suất lao động cao, thành tích hoạt động tốt … đều phụ thuộc vào trình độ năng lực của chính mình
+ Trong trường hợp có nghề mình thích như không làm được, có nghề mình không thích nhưng nó lại đang kêu gọi tuổi trẻ tham gia thì ta nên vì lí tưởng phục vụ con người, phục vụ đất nước mà phấn đấu, mà rèn luyện năng lực, lấy việc mang lại lợi ích cho dân, cho nước làm niềm vui
- “ Tôi cần làm nghề gì ? “
+ Những nghề không có nhu cầu nhân lực, không nằm trong kế hoạch phát triển thì dù có thích hoặc có năng lực tương ứng thì ta cũng không nên lựa chọn
+ Phải căn cứ vào những mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, vào hướng phát triển kinh tế trong kế hoạch nhà nước, vào kế hoạch sản xuất và
Trang 4hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động của địa phương mình, từ đó điều chỉnh, phát triển hứng thú và năng lực của mỗi cá nhân đối với chúng
NHỮNG XU THẾ PHÁT TRIỂN LAO ĐỘNG SẢN XUẤT CẦN CHÚ Ý
- Trong thế giới hiện đại, việc thay đổi nghề là một hiện tượng ngày càng có tính phổ biến bởi rất nhiều nghề mới xuất hiện, nhiều nghề cũ mất đi hoặc thay đổi rất nhanh về điều kiện lao động, phương pháp và công nghệ sản xuất Do vậy, mỗi người luôn nắm chắc một nghề, nhưng cũng phải chuẩn bị khả năng phải chuyển sang nghề khác Cho nên trong khi toàn tâm, toàn ý với nghề thì cũng nên học thêm một nghề nào đó
- Dù làm nghề nào thì người lao động cũng phải tuôn ra sức học hỏi với khẩu hiệu học suốt đời Không học sẽ không thích ứng được với hoàn cảnh công nghệ thay đổi quá nhanh, sản phẩm mới liên tục ra đời năng lực cạnh tranh của một sản phẩm nói riêng và của nền kinh tế nói chung là yếu tố cực kì quan trọng mà người lao động luôn luôn phải nghĩ đến
- Trên địa bàn nông nghiệp và nông thôn, việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế là một tất yếu Muốn chọn nghề phải nghiên cứu xu thế dịch chuyển cơ cấu kinh tế, bởi sự dịch chuyển này sẽ kéo theo sự dịch chuyển cơ cấu lao động và nghề nghiệp
TRONG KHI CÒN HỌC TRONG TRƯỜNG THCS, MỖI HỌC SINH PHẢI CHUẨN BỊ CHO MÌNH SỰ SẴN SÀNG VỀ TÂM LÝ ĐI VÀO LAO ĐỘNG NGHỀ NGHIỆP, THỂ
HIỆN Ở CÁC MẶT SAU ĐÂY -Tìm hiểu về một số nghề mà mình yêu thích, nắm chắc những yêu cầu của nghề đó đặt ra trước người lao động
-Học thật tốt các môn học có liên quan đến việc học nghề với thái độ vui vẽ, thoải mái, thích thú
-Rèn luyện một số kĩ năng, kĩ xảo lao động mà nghề đó yêu cầu, một số phầm chất nhân cách mà người lao động nghề đó phải có
-Tìm hiểu nhu cầu nhân lực của nghề và điều kiện theo trường học đào tạo nghề đó
IV Câu hỏi thu hoạch :
- Câu 1 : Em nhận thức được những điều gì qua buổi giáo dục hướng nghiệp này ?
- Câu 2 : Hãy nêu ý kiến của mình :
+ Em yêu thích nghề gì ? + Những nghề nào phù hợp với khả năng của em ? + Hiện nay ở quê hương em, nghề nào đang cần nhân lực ?
Trang 5ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ _ XÃ HỘI CỦA ĐẤT NƯỚC VÀ ĐỊA PHƯƠNG
I Một số đặc điểm của quá trình phát triển kinh tế – xã hội ở nước ta : ( thời kì đẩy
mạnh
công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước )
1 Đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước :
- Công nghiệp hoá rút ngắn là vừa chuyển nền kinh tế nông nghiệp sang nền kinh tế công nghiệp, vừa phải đưa một số lĩnh vực sản xuất đi vào kinh tế tri thức
- Ý nghĩa tiến hành công nghiệp hoá rút ngắn là để tạo ra được những bước nhảy vọt về kinh tế, tạo điều kiện để u đi tắt, đón đầu u sự phát triển chung ở một số lĩnh vực sản xuất của khu vực và thế
- Nhân tố quyết định công nghiệp hoá là nguồn lực con người được phát huy hiệu quả nhất, là những nhân tố nội sinh mà không phải là nhân tố ngoại sinh
- Công nghiệp hoá không phải là mục đích tự thân mà phải hướng quá trình vào những mục tiêu cụ thể
- Điều kiện tiến hành công nghiệp hoá : + Mặt bằng dân trí và đỉnh cao trí tuệ là hai việc song hành và nhất thiết phải đạt tới trình độ tối thiểu
+ Người lao động bình thường phải có trình độ học vấn phổ thông để tạo nền tảng cho việc tiếp thu tri thức và kĩ năng nghề nghiệp
- Biện pháp tiến hành công nghiệp hoá : việc cưởng bức giáo dục là biện pháp có tính nguyên tắc trong công việc này
- Công nghiệp hoá là một quá trình lâu dài, đầy khó khăn phức tạp Điều kiện để công nghiệp hoá thành công :
+ Công nghiệp hoá phụ thuộc rất nhiều vào năng lực nội sinh và những điều kiện hoạt động khoa học và công nghệ của đội ngũ công nhân, cán bộ kĩ thuật và cán bộ khoa học -> sự đầu tư cho việc đào tạo cán bộ khoa học và công nghệ
+ Chuyển giao công nghệ Điều kiện cơ bản chuyển giao công nghệ : + Có những điều kiện vật chất – kĩ thuật để nhập công nghệ mới + Có đội ngũ cán bộ khoa học và công nghệ đủ năng lực nội sinh để làm chủ công nghệ nhập
+ Có điều kiện chuyển giao kiến thức về quản lí quá trình sử dụng công nghệ
- Trong quá trình công nghiệp hoá, Việt Nam phải phấn đấu để : + Giữ được nhịp độ tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững + Phải tạo ra sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng dần tỉ trọng công nghiệp và dịch vụ, giảm tỉ trọng nông nghiệp Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế tất dẫn theo sự chuyển dịch cơ cấu lao động
2 Phát triển nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa : -Bước vào giai đoạn đổi mới, nền kinh tế theo cơ chế bao cấp chuyển sang nền kinh tế theo cơ chế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa
-Để phát triển nền kinh tế thị trường : + Trong sản xuất, sản xuiất hàng hoá là yếu tố cơ bản -> hàng hoá phải đa dạng về mẫu mã, chủng loại, mặt hàng phải thật phong phú, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và thị trường thế giới -> người sản xuất phải có năng lực tiếp thị, nắm bắt nhu cầu tiêu dùng, đáp ứng được những đòi hỏi của khánh hàng : quy luật cung – cầu phải được tuân thủ