bài 18,19(3cột)

Nhân cơ hội đó, nhà Minh cho quân xâm lợc nớc ta.. * Sử dụng lợc đồ : Quân Minh đánh nhà Hồ ở một số địa điểm ở Lạng Sơn, quân nhà Hồ phải rút về Bắc sông Hồng, lấy thành Đa Bang làm nơi

Chơng IV : Đại Việt từ thế kỷ XV đến đầu thế kỷ XVI

trào khởi nghĩa chống quân minh đầu thế kỷ XV

I Mục tiêu :

1 Kiến thức : Thấy rõ những âm mu và những hành động bành trớng của nhà Minh đối với các nớc xung quanh, trớc hết là đối với Đại Việt

2 T t ởng : Giiáo dục truyền thống yêu nớc, ý chí anh hùng bất khuất của nhân dân ta

3 Kĩ năng : - Lợc thuật sự kiện lịch sử

- Đánh giá công lao nhân vật lịch sử

II Thiết bị : Lợc đồ các cuộc khởi nghĩa

III Thiết kế bài dạy :

1 KTBC :

2 Vào bài :

3 Bài mới :

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng

Hoạt động 1 :

- Giới thiệu ảnh thành Tây Đô : chu vi 4

km, xây bằng đá, các khối đá nặng 10 ->

16 tấn

- 1405, nạn đói xảy ra, nhà Hồ gặp nhiều

khó khăn Nhân cơ hội đó, nhà Minh cho

quân xâm lợc nớc ta

? Vì sao nhà Minh xâm lợc nớc ta?

* Sử dụng lợc đồ :

Quân Minh đánh nhà Hồ ở một số địa

điểm ở Lạng Sơn, quân nhà Hồ phải rút về

Bắc sông Hồng, lấy thành Đa Bang làm

nơi cố thủ Ngày 22 tháng 1 năm 1407,

quân Minh đánh tan quân nhà Hồ ở Đa

Bang và đánh chiếm Đông Đô Quân nhà

Hồ do sức yếu phải rút lui cố thủ thành

Tây Đô ( Thanh Hoá )Tháng 4 năm 1407,

quân Minh tấn công thàh Tây Đô.Tháng 6

năm 1407, cha con Hồ Quý Ly bị bắt

Cuộc kháng chiến thất bại

? Vì sao cuộc kháng chiến nhà Hồ

nhanh chóng bị thất bại ?

* Trích câu nói của Hồ Nguyên

Trừng : " Tôi không sợ đánh mà

chỉ sợ lòng dân không theo "

Hoạt động 2 :

? Hãy nêu chính sách cai trị của nhà

minh trên đất nớc ta?

Quân Minh mợn cớ khôi phục lại nhà Trần để đô

hộ nớc ta

- Vì : + Không thu hút

đ-ợc toàn dân tham gia

+ Không phát huy sức mạnh toàn dân

- Xoá bỏ quốc hiệu nớc

ta, đổi thành quận Giao Chỉ

1 Cuộc xâm l ợc của quân Minh và sự thất bại của nhà Hồ

- Quân Minh mợn

cớ khôi phục nhà Trần để xâm chiếm

và đô hộ nớc ta

- Tháng1 năm 1407, quân Minh chiếm

Đông Đô và thành Tây Đô

- Tháng 6 năm 1407, cha con Hồ Quý Ly

bị bắt

2 Chính sách cai trị của nhà Minh

a Chính trị : Xoá bỏ quốc hiệu nớc ta,

? Nhận xét về các chính sách của

nhà Minh đối với nớc ta?

? Tất cả các chính sách cai trị đó của

nhà Minh nhằm mục đích gì ?

Hoạt động 3 :

* Sử dụng lợc đồ :

- Trần Ngỗi là con cháu của vua Trần

Nghệ Tông đợc đa lên làm minh chủ,

tháng 10 năm 1407 và tự xng là Giản

Định hoàng đế Năm 1408, Trần Ngỗi kéo

quân vào Nghệ An, đợc Đặng Tất và

Nguyễn Cảnh Chân hớng ứng Tháng 12

năm 1408, 1 trận chiến quyết liệt diễn ra

ở Bô Cô ( Nam Định ) Nghĩa quân đã

tiêu diệt đợc 4 vạn quân Minh.thanh thế của nghĩa

quân vang xa Sau chiến thắng Bô

Cô, do có kẻ dèm pha, Trần Ngỗi sinh

nghi ngờ và đã giết hai vị tớg giỏi Đặng

Tất và NguyễnCảnh Chân Lợi dụng cơ

hội đó, tớng giặc chỉ huy 5 vạn quân tấn

công đại bản doanh của Trần Ngỗi, Trần

Ngỗi chạy đến Ninh Bình thì bị bắt

- Sau khi Trần Ngỗi nghe lời dèm pha giết

hai vị tớng giỏi, con trai của 2 ông là

Đặng Dung và Nguyễn Cảnh Dị đa Trần

Quý Khoáng lên ngôi lấy hiệu Trùng

Quang đế Cuộc khởi nghĩa nhanh chóng

phát triển từ Thanh Hoá- > Hoá Châu

Giữa năm 1411, quân Minh tăng viện binh

1413, quân Minh vào Thuận Hoá, Trần

Quý Khoáng, Đặng Dung, Nguyễn Cảnh

Dị, đều bị bắt Cuộc khởi nghĩa thất bại

? Các cuộc khởi nghĩa có ý nghĩa gì?

- Thi hành chính sách

đồng hoá, ngu dân, bóc lột tàn bạo

- Đặt hàng trăm thứ thuế, bắt phụ nữ trẻ em làm nô

tỳ

- Bắt nhân dân phải bỏ phong tục tập quán của mình

- Thiêu huỷ và mang về Trung quốc những bộ sách có giá trị

* Đọc phần in chữ nhỏ

- Các chính sách đó vô

cùng thâm độc, tàn bạo

- Chúng muốn dân ta phải lệ thuộc vào chúng ( Đồng hoá, nô dịch )

Đợc coi là ngọn lửa nuôi dỡng tinh thần yêu nớc

sáp nhập vào Trung Quốc

b Kinh tế :

Đặt ra hàng trăm thứ thuế

Bắt phụ nữ và trẻ em

về Trung Quốc làm nô tỳ

c Văn hoá : Thi hành chính sách

đồng hoá ngu dân Bắt nhân dân phải bỏ phong tục tập quán của mình

3 Cuộc đấu tranh của quý tộc Trần

a Khởi nghĩa Trần Ngỗi :

- 10- 1407, Trần Ngỗi lên làm minh chủ

- 12- 1408, nghĩa quân đánh tan 4 vạn quân Minh ở Bô Cô -1409, cuộc khởi nghĩa thất bại

b Khởi nghĩa Trần Quý Khoáng :

- 1409, trần Quý Khoáng lên ngôi, lấy hiệu là Trùng Quang đế

- Cuộc khởi nghĩa phát triển nhanh chóng từ Thanh Hoá -> Hoá Châu

-1413 : Thất bại

của nhân dân ta.

4 Củng cố- Dặn dò : - Trình bày cuộc khởi nghĩa của nhà Hồ chống Minh ?

- Chính sách cai trị của quân Minh ?

- Tóm tắt hai cuộc khởi nghĩa ?

- Làm bài 4, 5

Tiết 34 : Làm bài tập lịch sử ( phần chơng II )

I Mục tiêu : - Củng cố kiến thức cơ bản chơng III

-Rèn kĩ năng so sánh, đánh giá các sự kiện lịch sử

-Giáo dục ý thức ham học hỏi, tìm hiểu

II.Thiết kế bài:

Bài1(Phiếu học tập)

Dới đây là nội dung về pháp luật thời Trần Em hãy cho biết có điểm nào giống pháp luật thời Lý,

điểm nào khác và cho biết ý kiến nhận xét?

a Ban hành bộ luật Quốc triều hình luật

b Nhà vua sai đặt chuông ở thềm điện Long Trì, ai có gì oan ức thì đánh để xin xét xử

c Nhà nớc ra các điều luật nhằm bảo vệ sản xuất nông nghiệp

d Luật pháp xác nhận và bảo vệ quyền t hữu tài sản

e Luật pháp mang tính chất đẳng cấp rõ rệt

* Giống : b,c

* Khác : a, d, e

* Nhận xét chung : Pháp luật thời Trần đợc sửa sang hoàn thiện hơn, có thêm cơ quan thi hành luật pháp

Bài 2 (Phiếu học tập)

Dới đây là các chủ trơng phát triển kinh tế thời Trần Hãy cho biết chủ trơng nào giống và khác thời Lý Cho nhận xét

a Đẩy mạnh khẩn hoang

b Chú trọng công việc thuỷ lợi

c Phát triển điền trang

d Lập các xởng thủ công nhà nớc

đ Phát triển nhiều làng nghề thủ công

e Buôn bán tấp nập ở các điạ phơng với thơng nhân nớc ngoài

g Kinh thành Thăng Long có 61 phờng

* Giống : a, b, d, đ, e

* Khác : c, g.

* Nhận xét : Ngoại thơng thời Trần phát triển hơn

Bài 3(Phiếu học tập)

Dới đây là các biện pháp xây dựng quân đội thời Trần Tìm điểm giống và khác với thời Lý và cho

ý kiến nhận xét :

a Quân đội thời Trần có cấm quân và quân ở các lộ

b Quân đội thời Trần đợc tuyển dụng theo chính sách " ngụ binh nông "

c Quân đội thời Trần đợc tổ chức theo chủ trơng " Quân lính cốt tinh nhiuệ không cốt đông "

d Quân đội thời Trần thờng xuyên luyện tập võ nghệ, binh pháp

e Vua Trần chú trọng kiểm tra việc phòng bị các nơi hiểm yếu

* Giống : a, b, d

* Khác : c, e

* Nhận xét : Nhà Trần xây dựng quân đội vững mạnh, chú ý tới chất lợng là quân phải tinh nhuệ

Bài 4 ( Hoạt động nhóm )

Hãy tóm tắt những sự kiện chính trong cuộc kháng chiến lần thứ 3 đã diễn ra tại các địa điểm Vân

Đồn, sông Bạch Đằng

( Học sinh tóm tắt theo sách giáo khoa những sự kiện quan trọng -> Giáo viên đa ra đáp án đối chiếu )

Bài 5 Hãy nêu nhận xét về cách đánh giặc của quân dân nhà Trần trong cuộc kháng chiến lần thứ

ba chống quân xâm lợc Mông- Nguyên

* Đây là cuộc kháng chiến dựa vào sức mạnh của toàn dân, phát động toàn dân tham gia kháng chiến :

+ Thực hiện chủ trơng " Vờn không nhà trống "

+ Đánh du kích tiêu hao dần lực lợng địch

+ Đánh truy kích

+ Đánh tập kích

+ Mai phục chờ giặc đánh

+ Đánh trận lớn phủ đầu

4 Củng cố- Dặn dò : + Củng cố, bổ sung cho hoàn thiện bài tập

+ Đọc bài 19 phần I

(Tiết 35) Bài 19 cuộc KHởI NGHĩA lam sơn (1418- 1423)

Tiết 35 I thời kì ở miền tây thanh hoá (1418- 1423 )

IMục tiêu :

1 Kiến thức : - Là cuộc đấu tranh giải phóng đất nớc Từ một cuộc khởi nghĩa nhỏ ở rừng núi Thanh Hoá dần phát triển trong cả nớc

- Tầng lớp quý tộc nhà Trần, Hồ đã suy yếu không đủ sức lãnh đạo khởi nghĩa, chỉ có tầng lớp địa chủ mới do Lê Lợi lãnh đạo có đủ uy tín tập hợp các tầng lớp nhân dân kháng chiến

2 T t ởng : Giáo dục lòng yêu nớc, biết ơn những ngời có công với đất nớc nh Lê Lợi, Nguyễn Trãi

3 Kĩ năng : Nhận xét nhân vật lịch sử, sự kiện lịch sử tiêu biểu trong cuộc khởi nghĩa Lạng Sơn II.Thiết bị : - Lợc đồ khởi nghĩa Lạng Sơn

- ảnh Nguyễn Trãi, t liệu cần thiết

III Thiết kế bài dạy :

1 Kiểm tra : Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh

2 Vào bài :

3 Bài mới :

Hoạt động dạy Hoạt động học Ghi bảng Hoạt động 1

? Nêu những nét cơ bản

về Lê lợi ?

* Ông từng nói : " ta dấy quân quân đánh giặc không vì

ham phú quý mà vì muốn ngàn đời sau biết rằng ta không chịu thần phục quân giặc tàn ngợc."

? Câu nói của ông thể hiện điều gì ?

? Lê Lợi chọn nơi nào làm căn cứ ?Vì sao?

* Ta đây núi lam Sơn dấy nghĩa chốn hoang dã

nơng mình

? Cho học sinh đọc phần in chữ

nhỏ Em hiểu điều gì ?

? Em hiểu Nguyễn Trãi

là ngời nh thế nào ?

? Lời thề thể hiện điều gì

* Đọc phần giới thiệu

về Lê Lợi

- Sinh 1385, là hào tr-ởng có uy tín ở vùng Lam Sơn Nuôi chí lớn

đánh giặc cứu nớc

- ý thức tự chủ của ngời dân Đại Việt

- Nằm bên tả ngạn sông Chu nối liền đồng bằng với miền núi, địa thế hiểm trở, nơi giao tiếp của các dân tộc Việt- Mờng- Thái

- Ngời không ham danh vọng, chức tớc

- Học rộng, tài cao, có lòng yêu nớc thơng dân

* Đọc phần trích trong lời thề

- Quyết tâm đánh giặc,

đoàn kết một lòng

- Có sức thu hút, thu phục lòng ngời

1 Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa

- Lê Lợi là một ngời yêu nớc, thơng dân, có uy tín lớn

- Chọn Lam Sơn làm căn cứ

Nguyễn Trãi tham gia khởi nghĩa, dâng bản "

Bình Ngô sách "

- 1416, Lê Lợi cùng 18 ngời trong bộ chỉ huy tổ chức lời thề Lũng Nhai

? Vì sao hào kiệt khắp nơi tìm về Lam Sơn ? Hoạt động 2 :

? Tình hình nghĩa quân thời kì đầu của cuộc khởi nghĩa?

" Vừa khi cờ nghĩa dấy lên

Chính lúc quân thù

đơng mạnh

Khi Linh Sơn "

? Em có nhận xét gì về hành động của Lê Lai ?

* Để ghi nhớ công lao của Lê Lai, Lê Lợi đã

phong ông làm công thần hạng nhất

"Hăm mốt Lê lai Hăm hai Lê Lợi "

- Đọc 2 câu trong " Bình Ngô "

? Em hiểu ý nghĩa của câu này nh thế nào ?

? Trong lần rút quân này, nghĩa quân gặp khó khăn gì ?

? Trớc tình hình đó, Lê

Lợ có quyết định nh thế nào ?

? tại sao Lê Lợi lại quyết

định hoà hoãn với quân Minh ?

Học sinh trao đổi

- Lực lợng còn yếu

- Khó khăn về lơng thực, vũ khí

- Hành động quả cảm của ngời nghĩa quân cảm tử

+ Khích động tinh thần nghĩa quân

+ Nêu cao gơng hi sinh anh hùng

- Thiếu lơng thực, đói rét, phải giết ngựa chiến, voi chiến nuôi quân

- tránh các cuộc bao vây của quân thù

- Có thời gian để củng

cố lực lợng

- 7/2/1418, Lê Lợi dựng

cờ khởi nghĩa ở Lam Sơn, tự xng là Bình

Định vơng

2 Những năm đầu hoạt

động của nghĩa quân Lam Sơn

- Khó khăn : + Lực lợng còn yếu

+ Lơng thực thiếu thốn

- 1418, nghĩa quân phải rút lên núi Chí Linh

+Quân Minh bao vây nhằm bắt Lê Lợi

+ Lê Lai phải cải trang liều chết cứu chủ

+ Quân Minh rút quân

- 1412, quân Minh mở cuộc càn quét Lam Sơn, nghĩa quân lại phải rút lên Chí Linh

- 1423, hoà hoãn với quân Minh

- 1424, quân Minh trở mặt tấn công ta

=> Cuộc kháng chiến

b-ớc sang giai đoạn mới

4 Củng cố- Dặn dò : - Tóm tắt diễn biến cuộc khởi nghĩa giai đoạn từ 1418- 1423 ?

- Tại sao Lê Lợi quyết định hoà hoãn với quân Minh ?

- Làm bài tập 3, 4 /54/ Vở bài tập