Bài giảng LUẬT THƯƠNG mại 1

• Thông tư 10/2014/TT-BVHTTDL Hướng dẫn đặt tên DN phù hợp với truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức, thuần phong mỹ tục của dân tộc • Thông tư liên tịch 05/2016/TTLT-BKHCN-BKHĐT quy đị

Bài giảng

LU T TH ẬT THƯƠNG MẠI 1 ƯƠNG MẠI 1 NG M I 1 ẠI 1

Ncs-Ths T Thanh Th o ừ Thanh Thảo ảo

GV H ĐH Lu t ật TP.HCM

Email: thanhthaodhl@gmail.com

HỌC LIỆU

A TÀI LIỆU BẮT BUỘC:

+ Trường Đại học Luật TP.HCM (2016), “Giáo trình Pháp luật về Chủ thể

kinh doanh”, NXB Hồng Đức – Hội Luật gia Việt Nam, TP.HCM

B TÀI LIỆU THAM KHẢO:

+ Bùi Xuân Hải, Luật Doanh nghiệp - Bảo vệ cổ đông: Pháp luật và thực

tiễn, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011.

+ Phạm Duy Nghĩa, Chuyên khảo Luật kinh tế (Chương trình Sau đại

học), NXB ĐHQGHN 2004; NXB Công an nhân dân tái bản 2010, 2011, 2012.

+ Phạm Duy Nghĩa, Giáo trình Luật kinh tế, Tập 1, Luật Doanh nghiệp:

Tình huống, Phân tích, Bình luận, NXB ĐHQG HN, 2006, tái bản 2009

+ Nguyễn Ngọc Bích - Nguyễn Đình Cung: “Công ty: Vốn, quản lý và tranh

chấp theo Luật Doanh nghiệp 2005”, 2009, NXB Tri thức

+ Các Nguyên tắc Quản trị Công ty của OECD

+ Trương Nhật Quang, Pháp Luật Về Doanh Nghiệp - Các Vấn Đề Pháp

lý Cơ Bản NXB Dân TRí, 2016

TIẾNG ANH

• E Gutenberg (1983), Grundlagen der Betriebwirtschaftslehre,

24 Auflage, Berlin

• L.C.B Gower, Gower’s, Principles Of Modern Company Law,

London, Sweet & Maxwell 1992.

• OECD (2004), Priciples of Corporate Governance.

• R Robert Rosenberg, William G.Ott, Edward E Byers, Gordon W Brown,

Business Lew, McGraw Hill Co, Inc 1983.

• Stephen A Ross, Randolph W Westerfield, Bradford D Jordan,

"CorporateFinance Fundamentals ", McGraw.Hill, Irwin, 2003;

• “Stages of the M&A Process”, The Technology M&A Guidebook, http://media wiley.com;

• Denis Clifford and Ralph Warner, 2006, Form A Partnership, 7th edition,

Nolo Press, 2006

• Haman, Edward A., 2004, The complete partnership book, 3rd edition,

Sphinx Publishing, 2004

VĂN BẢN PL VỀ DOANH NGHIỆP

• LUẬT DOANH NGHIỆP 2014

• LUẬT ĐẦU TƯ 2014

• Luật Sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục 4 về Danh mục ngành, nghề đầu

tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư của Quốc hội, số 03/2016/QH14

• NĐ 96/2015/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của LDN

• NĐ 78/2015/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp

• NĐ 118/2015/NĐ-CP hướng dẫn thi hành một số điều của Luật ĐT

• Các Nghị định về điều kiện đầu tư kinh doanh

• Thông tư số 20/2015/TT-BKHĐT hướng dẫn về đăng ký

DN

• NĐ 90/2011/NĐ-CP Về phát hành trái phiếu doanh

nghiệp

• NĐ 50/2016/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong

lĩnh vực kế hoạch và đầu tư

• NĐ 194/2013/NĐ-CP về việc đăng ký lại, chuyển đổi DN

có vốn đầu tư nước ngoài và đổi Giấy phép đầu tư của dự

án đầu tư theo hình thức hợp đồng hợp tác kinh doanh

T.T.THẢO-GVLUẬTKINHTẾ

• Thông tư 10/2014/TT-BVHTTDL Hướng dẫn đặt tên DN phù hợp với

truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức, thuần phong mỹ tục của dân tộc

• Thông tư liên tịch 05/2016/TTLT-BKHCN-BKHĐT quy định chi tiết và

hướng dẫn xử lý đối với trường hợp tên doanh nghiệp xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp

• Thông tư 04/2016/TT-BKHĐT của Bộ Kế hoạch và Đầu tư về việc quy định

các biểu mẫu văn bản sử dụng trong đăng ký doanh nghiệp xã hội theo Nghị định 96/2015/NĐ-CP ngày 19/10/2015 của Chính phủ quy định chi tiết một

số điều Luật Doanh nghiệp

• Thông tư liên tịch 01/2016/TTLT-BKHĐT-BTC hướng dẫn việc trao đổi

thông tin về doanh nghiệp giữa Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và Hệ thống thông tin thuế

VĂN BẢN VỀ CHỨNG KHOÁN, CÔNG TY ĐẠI CHÚNG

• Luật Chứng khoán 2006 sửa đổi, bổ sung 2010.

• Nghị định số 58/2012/NĐ-CP ngày 20-7-2012 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Chứng khoán và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán.

• Nghị định số 60/2015/NĐ-CP ngày 26-6-2015 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 58/2012/NĐ-CP ngày 20 tháng 7 năm

2012 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Chứng khoán và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán

• Thông tư số 121/2012/TT-BTC ngày 26-7-2012 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định về quản trị công ty áp dụng cho các công ty đại chúng.

• Thông tư số 162/2015/NĐ-CP ngày 26-10-2015 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn việc chào bán chứng khoán ra công chúng, chào bán cổ phiếu

để hoán đổi, phát hành thêm cổ phiếu, mua lại cổ phiếu, bán cổ phiếu quỹ

và chào mua công khai cổ phiếu.

T.T.THẢO-GVLUẬTKINHTẾ

VBQPPL VỀ DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC

• Luật Quản lý, sử dụng vốn Nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp của Quốc hội, số 69/2014/QH13

• Nghị định số 93/2015/NĐ-CP Về tổ chức quản lý và hoạt động của DN quốc phòng, an ninh

• Nghị định số 81/2015/NĐ-CP Về công bố thông tin của DN nhà nước

• Nghị định 91/2015/NĐ-CP của Chính phủ về việc đầu tư vốn Nhà nước vào doanh nghiệp và quản lý, sử dụng vốn, tài sản tại doanh nghiệp

• Nghị định 87/2015/NĐ-CP của Chính phủ về giám sát đầu tư vốn Nhà nước vào doanh nghiệp; giám sát tài chính, đánh giá hiệu quả hoạt động và công khai thông tin tài chính của doanh nghiệp Nhà nước và doanh nghiệp có vốn Nhà nước

• Nghị định 97/2015/NĐ-CP của Chính phủ về việc quản lý người giữ chức danh, chức vụ tại doanh nghiệp là công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên mà Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ T.T.THẢO-GVLUẬTKINHTẾ

• Nghị định 69/2014/NĐ-CP của Chính phủ về tập đoàn kinh tế Nhà nước và tổng công ty

Nhà nước

• Nghị định 106/2015/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý người đại diện phần vốn Nhà nước

giữ các chức danh quản lý tại doanh nghiệp mà Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ

• Nghị định 59/2011/NĐ-CP của Chính phủ về chuyển doanh nghiệp 100% vốn nhà nước

thành công ty cổ phần

• Nghị định 189/2013/NĐ-CP của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị

định 59/2011/NĐ-CP ngày 18/07/2011 của Chính phủ về chuyển doanh nghiệp 100% vốn nhà nước thành công ty cổ phần

• Nghị định 116/2015/NĐ-CP của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị

định 59/2011/NĐ-CP ngày 18/07/2011 của Chính phủ về chuyển doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước thành công ty cổ phần

• Nghị định 172/2013/NĐ-CP của Chính phủ về việc thành lập, tổ chức lại, giải thể công ty

trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước làm chủ sở hữu và công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên là công ty con của công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước làm chủ sở hữu

• Thông tư 129/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính về việc hướng dẫn trình tự, thủ tục xử lý tài

chính khi thành lập mới, tổ chức lại, giải thể công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên

do Nhà nước làm chủ sở hữu và công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên là công ty con của công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước làm chủ sở hữu

T.T.THẢO-GVLUẬTKINHTẾ

VBPL VỀ HTX

• LUẬT HỢP TÁC XÃ 2012

• NĐ số 193/2013/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều của Luật Hợp tác xã

• THÔNG TƯ số 03/2014/TT-BKHĐT Hướng dẫn về đăng ký

hợp tác xã và chế độ báo cáo tình hình hoạt động của hợp tác xã.

• Thông tư 83/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính về việc

hướng dẫn chế độ quản lý tài chính đối với hợp tác xã

T.T.THẢO-GVLUẬTKINHTẾ

Mục tiêu môn học

 Hiểu rõ các quy định pháp luật về trình tự thành lập DN và

có thể chuẩn bị được bộ hồ sơ đăng ký DN.

 Hiểu được sự khác nhau giữa các loại hình chủ thể KD.

 Hiểu được các quy định về quy chế TV, quyền và nghĩa vụ của CSH, các vấn đề tài chính và cơ cấu tổ chức quản lý của các loại hình DN.

 Hiểu được bản chất và cơ chế hoạt động của HTX, LHHTX

LUẬT

THƯƠNG

MẠI 1

Phần 1:

- Chương 1 Khái quát chung về Doanh nghiệp

- Chương 2 DNTN và Hộ kinh doanh

- Chương 3 Công ty hợp danh

T.T.THẢO-GVLUẬTKINHTẾ

CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ DOANH NGHIỆP

T.T.THẢO-GVLUẬTKINHTẾ

Khái quát về kinh doanh và các loại hình kinh doanh ở Việt Nam

Khái quát về kinh doanh và các loại hình kinh doanh ở Việt Nam

Thành lập và góp vốn vào doanh nghiệp

Quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp

1

2

3

Bố cục chương 1

MỤC TIÊU CHƯƠNG 1

• Quá trình phát triển của pháp luật điều chỉnh các hình thức tổ

chức kinh doanh ở Việt Nam

• Khái niệm kinh doanh, chủ thể kinh doanh

• Các loại hình chủ thể kinh doanh

• Khái niệm, đặc điểm, phân loại doanh nhiệp

• Về quyền thành lập, góp vốn vào doanh nghiệp

• Về đăng ký doanh nghiệp; quy trình thành lập doanh nghiệp

• Về các ngành, nghề đầu tư kinh doanh

• Quyền và nghĩa vụ chủ yếu của doanh nghiệp

• Một số vấn đề pháp lý khác: Con dấu, người đại diện PL, nhóm

công ty.

Sơ lược quá trình phát triển của pháp luật điều chỉnh các hình  thức tổ chức kinh doanh ở Việt Nam

2 Khái niệm kinh doanh

3 Chủ thể kinh doanh

Khái niệm, đặc điểm, phân lo doanh nghiệp   4

I. Khái quát về kinh doanh và các loại hình chủ thể k inh doanh ở Việt Nam

1

2 Khái niệm kinh doanh

3 Chủ thể kinh doanh

1.1 Sơ lược quá trình phát triển của PL điều chỉnh hình thức tổ chức KD ở Việt Nam

Thời kỳ phong kiến :

– Không quy định về các mô hình tổ chức KD

– Điều chỉnh: các quan hệ trong lĩnh vực hình sự,

dân sự và hôn nhân gia đình

Giai đoạn 1

1.1 Sơ lược quá trình phát triển của PL điều chỉnh hình thức tổ chức KD(tt)

Thời kỳ Pháp thuộc:

Giai đoạn 2

Bộ Dân Luật Bắc kỳ 1931 

Bộ luật Thương mại Trung kỳ 1942

1.1 Sơ lược quá trình phát triển của PL điều chỉnh hình thức tổ chức KD(tt)

Đất nước bị chia cắt thành hai miền (1954-1975):

– Miền Bắc: PL  các  mô  hình  tổ  chức  KD  không 

1.1 Sơ lược quá trình phát triển của PL điều chỉnh hình thức tổ chức KD(tt)

Từ khi đất nước thống nhất đến trước đổi mới:

 Xây dựng nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung

 Không thừa nhận tự do KD

 Chỉ điều chỉnh các quan hệ phát sinh: xí nghiệp quốc

doanh, HTX của nhà nước,…

Ví dụ: Vụ án Nguyễn Văn Mười Hai (bài trừ kinh tế tư nhân)

Giai đoạn 4

1 Sơ lược quá trình phát triển của PL điều chỉnh hình thức tổ chức KD(tt)

Giai đoạn đổi mới cho tới nay:

 Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 6 (năm 1986)

Năm 1987: Luật ĐT nước ngoài tại VN

Năm 1990: Luật Công ty và LDN tư nhân 1990

Năm 1994: Luật khuyến khích đầu tư trong nước

Năm 1995: Luật DN nhà nước

Năm 1996: Luật HTX

Năm 1999: Luật DN 1999

Năm 2000: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật đầu tư nước

ngoài tại Việt Nam

Giai đoạn 5

1 Sơ lược quá trình phát triển của PL điều chỉnh hình thức tổ chức KD(tt)

Năm 2003: LDN nhà nước 2003, Luật HTX 2003 

Năm 2005: LDN 2005, LĐT 2005 và LTM 2005

Năm 2012: Luật HTX 2012

Năm 2014: LDN 2014 và LĐT 2014, 2016

Giai đoạn 5(tt)

• Nhằm tiếp tục đáp ứng yêu cầu của công cuộc

đổi mới và đòi hỏi của hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng

• Quốc hội đã thông qua một loạt đạo luật quan trọng

như Luật DN 2014, Luật ĐT 2014, BLDS 2015…

• Luật Doanh nghiệp 2014 và Luật Đầu tư 2014 là hai đạo luật có đóng góp quan trọng nhằm tạo lập môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi ở Việt Nam

T.T.THẢO-GVLUẬTKINHTẾ

Quá trình phát triển của các Loại hình TCKD

1990

Luật công ty, Luật

doanh nghiệp tư

nhân

1995 - 1996

Luật DNNN 1995 Luật HTX 1996, Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam 1996

1999

Luật Doanh nghiệp

1999, LĐT NN sửa đổi 2000

2005

Luật Doanh nghiệp

2005 Luật Đầu tư 2005

2012

Luật Hợp tác xã 2012

2014

Luật Doanh nghiệp 2014

Luật Đầu tư 201 4

LDN 2014

1.2 Khái niệm kinh doanh

Kinh doanh là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch

vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi

Lưu ý: Đ4.4 LĐT 2014 : “ Đầu tư kinh doanh”

là việc nhà đầu tư bỏ vốn đầu tư để thực hiện hoạt động kinh doanh thông qua việc:

• thành lập tổ chức kinh tế;

• đầu tư góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp của tổ chức

kinh tế;

• đầu tư theo hình thức hợp đồng hoặc

• thực hiện dự án đầu tư.

1.3 Khái niệm chủ thể kinh doanh

• PL hiện hành không có định nghĩa về “chủ thể kinh doanh”

• Theo nghĩa rộng nhất thì CTKD là tổ chức, cá nhân thực hiện những hành vi kinh doanh- hành vi nhằm mục đích sinh lợi, tìm kiếm lợi nhuận

• Theo nghĩa hẹp, CTKD là những tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động KD mang tính nghề nghiệp, dưới một hình thức pháp lý nhất định và đã làm thủ tục gia nhập thị trường, đã được cấp GCNĐKDN (GCNĐKKD) hoặc loại giấy tờ có giá trị tương đương theo quy định của các luật chuyên ngành

T.T.THẢO-GVLUẬTKINHTẾ

Các loại chủ thể kinh doanh

• PL Việt Nam quy định nhiều mô hình tổ chức kinh doanh,

nhiều mô hình tổ chức kinh tế và nhiều mô hình công ty để các nhà đầu tư lựa chọn

• Các loại CTKD được chia thành:

- Doanh nghiệp

- Hợp tác xã, Liên hiệp HTX

- Hộ kinh doanh

T.T.THẢO-GVLUẬTKINHTẾ

1.4 Khái niệm và đặc điểm của doanh nghiệp

1.4.1 Khái niệm

• DN là thuật ngữ có nguồn gốc từ lĩnh vực kinh tế học

các yếu tố vật chất và lao động để sản xuất, cung ứng của cải vật chất cho xã hội

corporation)

T.T.THẢO-GVLUẬTKINHTẾ

Góc độ pháp lý: 4.7- LDN 2014 ĐH

Đặc điểm của Doanh nghiệp

1

Tổ chức, hình thức pháp lý

1.4.2 Các đặc điểm của doanh nghiệp

a DN là Tổ chức và phải tồn tại dưới một hình thức pháp lý nhất định

- DN là một tổ chức

- DN tồn tại dưới một hình thức pháp lý nhất

định: công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ

phần, công ty hợp danh và doanh nghiệp tư nhân.

T.T.THẢO-GVLUẬTKINHTẾ

b Doanh nghiệp phải cĩ tên riêng

* Tất cả các DN khi thành lập đều phải cĩ tên riêng.

* Ý nghĩa:

+ nhận diện được loại hình DN

+ phân biệt DN này với DN khác,

+ có vai trò đặc biệt đối với sự phát triển của DN,

gắn liền với uy tín, “th ương hiệu” của DN ng hi u” của DN ệu” của DN

….

T.T.THẢO-GVLUẬTKINHTẾ

Nhận xét các tên DN sau đây:

• Công ty TNHH Đà Lạt MIMOSA với Công ty TNHH Đà Lạt – MIMOSA

• Công ty TNHH Tư vấn đầu tư Hoàng và Nam với Công ty TNHH Tư vấn

đầu tư Hoàng & Nam

• Công ty TNHH An Nam với Công ty TNHH Tân An Nam hay Công ty TNHH An Nam Mới

• Công ty cổ phần Xây dựng Hưng Phát với Công ty cổ phần Xây dựng

Hưng Phát CÔN ĐẢO

• Công ty cổ phần Hoa Hồng với Công ty TNHH Hoa Hồng

• Công ty Cổ phần ABC Việt Nam với Công ty Cổ phần ABC Hà Nội;

Các vấn đề pháp lý khi đặt tên DN: Đ 38 Tên tiếng Việt của DN bao gồm 2 thành tố theo thứ tự:

a)Loại hình DN Tên loại hình DN được viết là:

• “công ty trách nhiệm hữu hạn” hoặc “công ty TNHH”

• “công ty cổ phần” hoặc “công ty CP”

• “công ty hợp danh” hoặc “công ty HD”

• “doanh nghiệp tư nhân”, “DNTN” hoặc “doanh nghiệp TN”

b) Tên riêng Tên riêng được viết bằng các chữ cái trong bảng chữ cái tiếng Việt, các chữ F, J, Z, W, chữ số và ký hiệu.

T.T.THẢO-GVLUẬTKINHTẾ

• Lưu ý: LDN 2014 và NĐ 78 đã bỏ quy định : Doanh nghiệp chỉ được sử dụng ngành, nghề kinh doanh, hình thức đầu tư để cấu thành tên riêng của doanh nghiệp nếu doanh nghiệp có đăng ký ngành, nghề

đó hoặc thực hiện đầu tư theo hình thức đó.

T.T.THẢO-GVLUẬTKINHTẾ

Sử dụng tên DN:

- Tên DN phải được gắn tại trụ sở chính, chi nhánh, văn

phòng đại diện, địa điểm kinh doanh

- Tên DN phải được in hoặc viết trên các giấy tờ giao

dịch, hồ sơ tài liệu và ấn phẩm do DN phát hành.

T.T.THẢO-GVLUẬTKINHTẾ