Sáng Kiến Kinh Nghiệm BÀI VIẾT SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ---------***--------- TÊN ĐỀ TÀI : “MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯNG MÔN HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP” - Người thực hiện: PHAN HỮU NGHI - Chức vụ: giáo viên - Đơn vò: Trường THCS Mỹ Hiệp, Chợ Mới, An Giang. I. ĐẶT VẤN ĐỀ: Trong quá trình dạy môn hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trong trường phổ thông, tôi nhận thấy việc tạo điều kiện để học sinh vui chơi, giải trí và hứng thú tích cực tham gia hoạt động là điều thiết yếu mà các giáo viên đứng lớp điều rất quan tâm thực hiện. Tuy nhiên để thực hiện môn học này thành công hay thất bại là do nghệ thuật vận dụng phương pháp của mỗi giáo viên. Dạy như thế nào để cho học sinh cảm thấy thích thú, hưng phấn và tham gia hoạt động một cách có hiệu quả để lớp học được sinh động, tạo không khí thoải mái trong phát biểu, tích cực trong thảo luận nhằm nâng cao chất lượng đào tạo học sinh trong thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Người giáo viên cần phải tổ chức thực hiện tốt chương trình hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp nhằm giúp học sinh mở rộng sự hiểu biết, hình thành tình cảm, niềm tin với những giá trò truyền thống, những đức tính, phẩm chất tốt đẹp của con người Việt Nam trong giai đoạn mới. Đồng thời rèn luyện cho học sinh những kó năng, những năng lực giao tiếp để chuẩn bò cho các em có điều kiện tự khẳng đònh vai trò cụ thể trong học tập, lao động và trong các hoạt động giao lưu, hoạt động xã hội trong giao tiếp trong thời gian học tập ở nhà trường cũng như ở các môi trường làm việc ở tương lai. Vì vậy, đề áp dụng phương pháp tích cực lấy học sinh làm trung tâm trong giảng dạy môn hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, tôi tập trung vào vấn đề: “Nâng cao chất lượng môn hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp”. Tại sao tôi phải chọn đề tài này? Đó là vì: II. THỰC TRẠNG BAN ĐẦU CỦA VẤN ĐỀ: Hiện nay đa số giáo viên chủ nhiệm chúng ta điều rất lo lắng và e ngại việc đảm nhận giảng dạy môn hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp. Vì sao vậy? Là bởi Phan Hữu Nghi - 1 - Sáng Kiến Kinh Nghiệm vì: đây là một môn học hoàn toàn mới mẽ, tuy không xa lạ đối với thầy và trò nhưng tiếp xúc với nó không phải là vấn đề đơn giản, dễ thực hiện trong một ngày một buổi mà cần phải có một thời gian lâu dài để nắm vững chương trình và kiến thức của môn học này. Hơn thế nửa, môn học này đòi hỏi người giáo viên phải có trách nhiệm, có lòng nhiệt tình say mê giảng dạy và kiên trì giúp đỡ hướng dẫn học sinh tham gia tốt các hoạt động. Qua một thời gian giảng dạy tôi cố tìm cho mình những phương pháp giảng dạy thích hợp để làm sao tổ chức cho học sinh tham gia hoạt động có hiệu quả tốt nhất. Quả thật, bước đầu học sinh còn bỡ ngỡ, lúng túng, e ngại khi tiếp xúc với các hoạt động, chưa được tự tin, chưa phát huy được khả năng sáng tạo và năng động của các em. Chính vì vậy bản thân tiếp tục tìm tòi và đổi mới phương pháp để nhằm “Nâng cao chất lượng môn hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp”. III. BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH: Để làm được điều đó thì bản thân của mỗi giáo viên chủ nhiệm đều có biện pháp và nghệ thuật riêng của mình. Còn đối với riêng tôi đã áp dụng một số biện pháp sau để đạt được mục tiêu đề ra: - Một là, phải nắm thật vững kiến thức của môn học này trong từng chủ điểm của tháng và của từng hoạt động để đặt ra mục tiêu cần phải đạt là gì? Và đồng thời từ đó hướng dẫn học sinh thật kỹ nên chuẩn bò những gì cho mỗi hoạt động riêng biệt, đó là điều vô cùng quan trọng dẫn đến sự thành công của hoạt động. - Hai là, chọn một học sinh thật sự có năng khiếu để làm người dẫn chương trình điều này cũng góp phần không nhỏ đến sự thành công của tiết sinh hoạt. - Ba là, tạo tâm lí thoải mái, thư giản trong tiết hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp để từ đó nhằm giúp các em học tốt các môn văn hóa. - Bốn là, giáo viên chủ nhiệm nêu mục tiêu giáo dục ngoài giờ lên lớp nhằm giúp học sinh nâng cao hiểu biết về các lónh vực của đời sống xã hội, tích lũy kinh nghiệm giao tiếp và hoạt động tập thể, rèn luyện và phát triển các kó năng cơ bản, tích cực tự giác, chủ động và sẵn sàng tham gia các hoạt động tập thể, coi đó vừa là quyền lợi, vừa là trách nhiệm của bản thân trong việc góp phần xây dựng tập thể lớp. - Năm là, phân công trách nhiệm cụ thể cho từng thành viên thực hiện: người dẫn chương trình, Ban Giám Khảo, thư kí, người mời đại biểu, người trang trí lớp, người điều khiển chương trình văn nghệ. Vì sao phải làm như vậy? Vì tất cả những học sinh này thực hiện tốt nhiệm vụ của mình sẽ góp phần cho tiết sinh hoạt hiệu quả cao. - Sáu là, động viên tất cả học sinh chuẩn bò thật tốt các nội dung, yêu cầu theo từng hoạt động giáo dục của chủ điểm. Phan Hữu Nghi - 2 - Sáng Kiến Kinh Nghiệm - Bảy là, trong các hoạt động, cần lồng ghép kiến thức các môn học vừa giúp các em ôn tập kiến thức, vừa tạo điều kiện kích thích tư duy sáng tạo và tính cạnh tranh phát biểu của học sinh. Đồng thời xen kẽ vào đó là các trò chơi, câu đố, các tiết mục văn nghệ… để góp phần làm cho tiết học sinh động và phong phú hơn. - Tám là, nên tạo tình huống có vấn đề để học sinh tự xử lý, nêu những gương tốt trong học tập, lao động sản xuất và chiến đấu để các em học tập và noi theo. Đồng thời, cần nêu lên những hành vi xấu để các em tự đánh giá rút kinh nghiệm. - Chín là, giáo viên chủ nhiệm cần khen ngợi, tuyên dương và có những phần quà tặng cho tổ hoặc cá nhân có thành tích xuất sắc trong việc tham gia hoạt động. Tuy nhiên, không được phê bình những tổ, nhóm hoặc cá nhân chưa tích cực tham gia hoạt động mà cần phải khuyến khích, hướng dẫn, giúp đỡ và đưa ra những yêu cầu đơn giản hơn để tạo điều kiện cho các em tham gia tích cực hơn ở các hoạt động kế tiếp. - Cuối cùng là hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp không phải chỉ là nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm và tập thể lớp mà phải huy động sự tham gia của các lực lượng giáo dục như: Ban Giám Hiệu, Đội Thiếu Niên, Đoàn Thanh Niên, Hội phụ nữ, cựu chiến binh, những đội viên và các giáo viên bộ môn… Dưới đây là một tiết hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp mà tôi đã áp dụng phương pháp mới để thực hiện hoạt động. Và qua tiết hoạt động này tôi thấy rất thành công bởi sự tham gia rất tích cực và có hiệu quả của học sinh: * Tuần 16: chủ điểm tháng 12 “Uống nước nhớ nguồn”. * Hoạt động 3: hội vui học tập: A . Mục tiêu giáo dục: giúp học sinh: - Nắm vững kiến thức cơ bản của các môn học. - Hứng thú, vượt khó, quyết tâm học tập để đạt kết quả cao. - Biết vận dụng kiến thức đã học vào cuộc sống và biết giải thích các hiện tượng khoa học trong tự nhiên và trong xã hội. - Rèn luyện được kó năng nhanh nhẹn thông qua việc trả lời các câu hỏi. B. Nội dung và hình thức hoạt động: 1. Nội dung: - Kiến thức cơ bản của một số môn học. - Vận dụng kiến đã học vào cuộc sống. - Giải thích một số hiện tượng khoa học trong tự nhiên và xã hội. 2. Hình thức: Thi hỏi – đáp. C. Chuẩn bò hoạt động: 1. Giáo viên: xây dựng chi tiết nội dung hoạt động: Phan Hữu Nghi - 3 - Sáng Kiến Kinh Nghiệm - Phổ biến mục đích yêu cầu của nội dung hoạt động và gợi ý một số công việc để học sinh chuẩn bò. - Giao nhiệm vụ cho cán bộ lớp và các cán sự bộ môn tổ chức thực hiện hoạt động này. 2. Học sinh: hợp bàn phân công và giao nhiệm vụ cho các tổ và các cán sự bộ môn: - Một số câu hỏi, bài tập, câu đó vui… của các môn học. - Một số tiết mục văn nghệ. - Phân công người mời Ban giám khảo. - Thư kí. - Người điều khiển chương trình. - Nhóm trang trí lớp: + Cả hàng chử trên bảng với khẩu hiệu: hoạt động 3 “Hội vui học tập”. + Chuẩn bò bàn cho ban giám khảo và thư kí. + Khăn trải bàn, bình hoa, bảng điểm của các tổ. D. Tiến trình hoạt động: Người thực hiện Nội dung hoạt động Thời lượng DCT bắt giọng cho cả lớp hát DCT DCT giới thiệu 1. Khởi động: Mời các bạn cùng tham gia hát bài: “Nối vòng tay lớùn”. (nhạc và lời: Trònh Công Sơn). Tuyên bố lí do: Các bạn thân mến! Để tưởng nhớ đến công ơn của các anh hùng dã hy sinh vì đất nước để giành được độc lập cho dân tộc.Và nhờ đó mà chúng ta được sống trong cảnh ấm êm, hạnh phúc và được học tập để trở thành người có ích cho xã hội mai sau. Chính vì vậy, chúng ta phải cố gắng ra sức học tâïp thật giỏi và thật ngoan để đền đáp công lao to lớn của các anh hùng đã hy sinh cho đất nước. Hôm nay lớp chúng mình sẽ tổ chức buổi sinh hoạt với chủ đề: “Hội vui học tập”. Đó là lý do của buổi sinh họat hôm nay . Đề nghò các bạn hoan nghênh chung. Đến dự buổi sinh hoạt hôm nay chúng ta rất vinh dự được đón tiếp: - Cô:Huỳnh Thò Út Mười là phó hiệu trưởng của trường. Đề nghò các bạn hoan nghênh. 5 phút Phan Hữu Nghi - 4 - Sáng Kiến Kinh Nghiệm DCT giới thiệu thể lệ cuộc thi và nội dung câu hỏi. Đại diện mỗi tổ lên bắt thăm câu hỏi và trả lời. Sau khi trả lời xong Ban giám khảo nhận xét và công bố điểm. Ban giám khảo hôm nay gồm các thầy cô như sau: - Thầy: Nguyễn Văn Hướng là giáo viên bộ môn Sinh. - Thầy: Hồ Thanh Tuấn là giáo viên bộ môn Hóa. - Thầy: Hồ Hữu Nghóa là giáo viên bộ môn Toán. - Cô: Bùi Thò Ngọc Hương là giáo viên bộ môn Lý. - Cô: Phan Thò Thanh Tâm là giáo viên bộ môn Văn. - Thầy: Phan Hữu Nghi là giáo viên bộ môn Anh, đồng thời cũng là giáo viên chủ nhiệm lớp chúng ta. Đề nghò các bạn hoan nghênh chung. 2.Hội thi học tập: Lần lượt mời đại diện các tổ lên bắt thăm các câu hỏi, về chỗ suy nghó trong thời gian 2 phút và sau đó lên trả lời. Sau khi trả lời xong mời ban giám khảo nhận xét và cho điểm. * Nội dung câu hỏi: Câu 1:Bạn hãy cho biết các từ này:Người dưng,bát đũa,tự do xuất hiện trong nhừng bài thơ nào? Đáp án: “Ngươi dưng”trong bài thơ ánh trăng, “bát đũa” trong bài thơ về tiểu đội xe không kính, “Tự do”trong bài thơ khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ. Câu 2:choose the best option Minh…………in MyHiep…………… A.have lived/for B.has lived/since C.has lived/for Đáp án: C Câu 3 : Hiện tượng nước biển biến thành muối là hiện tượng gì? A. vật lí B. hóa học C. vừa vật lí , vừa hóa học. D. không phải hiện tượng nào Đáp án: B Câu 4: đột biến gen là gì? Đáp án: đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen liên quan tới một hoặc một số cặp nuclêotic. Câu 5: đònh nghóa phương trình bậc hai? Cho ví dụ. 25 phút Phan Hữu Nghi - 5 - Sáng Kiến Kinh Nghiệm Đáp án: phương trình bậc hai là phương trình có dạng : ax 2 + bx + c = 0. trong đó a, b, c không đồng thời bằng không. Ví dụ: x 2 + 4x - 8 = 0 Câu 6: phát biểu qui tắc bàn tay trái? Đáp án: đật bàn tay trái sao cho các đường sắt từ hướng vào lòng bàn tay, chiều từ cổ tay đến ngón tay hướng theo chiều dòng điện thì ngón tay trái choải ra 90 0 chỉ chiều của lực điện từ. Câu 7: câu chuyện: “Người con gái Nam Xương” được viết vào thế kỉ: A. X B. XII C. XV D. XVI Đáp án: D Câu 8: thau nhôm để ngoài mưa bò ăn mòn nhanh là do: A. bazơ . B. oxít bazơ. C. Axít. D. Oxit.axit Đáp án: C. Câu 9: choose the best option. I decide…………………………to Da Lat. A. travel. B. traveling C. to travel đáp án: C. Câu 10: phát biểu đònh nghóa tứ giác nội tiếp đường tròn? Trả lời: tứ giác nội tiếp đường tròn là tứ giác có tổng hai góc đối bằng 180 0 . Câu 11: khi mạch điện mắc song song thì hiệu điện thế của chúng như thế nào? Trả lời: hiệu điện thế của chúng bằng nhau. Câu 12: công dân nào dưới đây được quyền bầu cử? Phan Hữu Nghi - 6 - Sáng Kiến Kinh Nghiệm Lớp phó văn thể mời đại diện mỗi tổ lên trình bày. Ban giám khảo DCT A. 16 tuổi. B. 17 tuổi. C. 18 tuổi. Đáp án: C. 3. Chương trình văn nghệ: Mời các bạn lên trình bày các tiết mục văn nghệ đã được chuẩn bò trong khi chờ đợi Ban thư kí tổng kết điểm. Sau các tiết mục văn nghệ đại diện Ban giám khảo công bố đội thắng cuộc trong cuộc thi hôm nay. Mời cô phó hiệu trưởng lên trao phần thưởng cho đội thắng cuộc và mời các bạn vổ tay tuyên dương chung. 10 phút E. Kết thúc hoạt động:(5 phút) - Dẫn chương trình mời giáo viên chủ nhiệm nhận xét thái độ tham gia tiết sinh hoạt của lớp. - Trước khi kết thúc hoạt động mời các bạn cùng hát bài “Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng”. - Chuẩn bò hoạt động tuần tới: hoạt động 4: Xây Dựng Kế Hoạch Giúp Đỡ Các Gia Đình Có Công Cách Mạng. * Qua tiết sinh hoạt trên tôi nhận thấy rằng: đa số học sinh hứng thú và tích cực phát biểu làm cho lớp học rất sinh động. Thông qua đó các em có dòp ôn lại các kiến thức cũ và rèn luyện được kó năng trả lời nhanh nhẹn và tự tin khi phát biểu ý kiến trước tập thể. Thậm chí những em thụ động trước đây cũng giơ tay phát biểu ý kiến giúp cho tiết sinh hoạt đạt hiệu quả cao. IV. KẾT QUẢ: 1. Kết quả ban đầu: - Sau một học kì áp dụng, học sinh hiểu biết về nội dung của chủ điểm giáo dục chưa thật đầy đủ nhưng có ý thức tìm hiểu để bổ sung cho vốn hiểu biết của mình. - Chưa tích cực tham gia thường xuyên các hoạt động của tập thể. Một số học sinh còn e ngại và thụ động trong phát biểu ý kiến hoặc trong tham gia các trò chơi, tham gia các tiết mục văn nghệ. Phan Hữu Nghi - 7 - Sáng Kiến Kinh Nghiệm - Có được một số kó năng tham gia và tổ chức hoạt động tập thể nhưng chưa thành thạo. * Kết quả đánh giá xếp loại: Xếp loại Tốt Khá TB Yếu Tỉ lệ 30% 40% 20% 10% 2. Kết quả đạt được: - Sau một năm thực hiện, có đổi mới phương pháp tổ chức và hoạt động gắn lí thuyết với thực tiễn, tạo nên sự thống nhất giữa nhận thức và hành động, các yêu cầu đặt ra phù hợp với từng đối tượng học sinh. So với năm trước chưa áp dụng, kết quả đạt được khá rõ rệt: - Học sinh hiểu biết đầy đủ và rõ ràng các nội dung của từng chủ điểm giáo dục. - Học sinh tích cực, hăng hái, chủ động tham gia các nhiệm vụ mà tập thể giao cho và đạt được kết quả tốt (các phong trào do nhà trường đề ra và đòa phương tổ chức). - Đạt được các kó năng tham gia và tổ chức tập thể. - Một số học sinh trong thời gian trước đây rất thụ động và ít tham gia phát biểu trong giờ học thì giờ đây đã có tiến bộ rõ rệt thông qua việc phát biểu tích cực hơn trong giờ sinh hoạt tập thể. * Kết quả đánh giá xếp loại: Xếp loại Tốt Khá TB Tỉ lệ 70% 20% 10% V. NGUYÊN NHÂN THÀNH CÔNG VÀ TỒN TẠI: 1. Nguyên nhân thành công: Sở dó có được kết quả như trên là nhờ sự quyết tâm cộng với tinh thần trách nhiệm. Tôi luôn đặt học sinh là hạt nhân trung tâm trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Bởi vì trong thời kì đổi mới, một thời đại tiến tới nền công nghiệp trí thức đòi hỏi con người không chỉ có những kiến thức chuyên môn mà còn phải mở rộng sự hiểu biết, trang bò những kó năng, những năng lực giao tiếp để các em tự khẳng đònh mình trên mọi phương tiện. Cho nên bằng khả năng và kinh Phan Hữu Nghi - 8 - Sáng Kiến Kinh Nghiệm nghiệm của mình tôi luôn thường xuyên khuyến khích, động viên, uốn nắn và rèn luyện cho các em thực hiện tốt mục tiêu giáo dục hoạt động ngoài giờ lên lớp đề ra. 2. Tồn tại: - Còn một số hoạt động chưa phối hợp được với các lực lượng giáo dục như: Hội Phụ Nữ, Hội cựu chiến binh, Đảng viên ưu tú ở đòa phương. - Trong lúc muốn tự khẳng đònh mình, đôi khi các em còn bộc lộ sự thiếu chắc chắn thiếu khả năng quyết đoán. VI. NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM: Về bản thân thấy hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là điầu kiện thuận lợi để học sinh phát huy vai trò chủ thể của mình trong hoạt động, nâng cao được tính hoạt động, qua đó rèn luyện những nhân cách của con người phát triển toàn diện. Vì vậy để đạt được mục tiêu trên cần động viên kòp thời những suy nghó sáng tạo và tích cực chủ động của các em. Tạo nhiều cơ hội để các em rèn luyện các kó năng tự quản trong hoạt động tập thể. VII. NHỮNG ĐỀ XUẤT: 1. Đối với trường: - Tổ chức nhiều chuyên đề hơn theo qui mô toàn trường với sự tham gia điều khiển của giáo viên và học sinh. Giáo viên chủ nhiệm theo dõi giám sát lớp mình để quản lí và động viên học sinh tham gia vào hoạt động chung của trường. - Tiếp tục cộng tác với giáo viên chủ nhiệm để các hoạt động đạt hiệu quả cao, chẳng hạn như phân công giáo viên bộ môn đến dự và trực tiếp làm giám khảo cho bộ môn của mình. (Các hoạt động hội vui học tập). 2. Đối với ngành: - Tiếp tục tổ chức bồi dưỡng cho tất cả giáo viên với nội dung và hình thức phong phú hơn. - Tổ chức mở các chuyên đề phù hợp và mang tính khả thi để từ đó từng đơn vò có thể áp dụng và thực hiện được. 3. Đối với các lực lượng giáo dục: Sẵn sàng cộng tác với giáo viên chủ nhiệm đến giao lưu để các em hiểu sâu sắc hơn về phẩm chất tốt đẹp và truyền thống vẻ vang, những tấm gương sáng… từ đó, các em tin tưởng tự hào, học tập, rèn luyện và noi theo. VIII. KẾT LUẬN: Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là một hoạt động không thể thiếu đối với nhà trường phổ thông nói chung và các em học sinh nói riêng. Chính vì hoạt Phan Hữu Nghi - 9 - Sáng Kiến Kinh Nghiệm động này giúp cho nhà trường đào tạo được nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu phát triển đất nước và thực hiện thành công Công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Đồng thời trang bò các em vốn hiểu biết phong phú, phát huy tính năng động sáng tạo, độc lập tự chủ để trở thành con người toàn diện. Người Viết PHAN HỮU NGHI Phan Hữu Nghi - 10 - . tạo không khí thoải mái trong phát biểu, tích cực trong thảo luận nhằm nâng cao chất lượng đào tạo học sinh trong thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất. môn hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, tôi tập trung vào vấn đề: Nâng cao chất lượng môn hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp”. Tại sao tôi phải chọn