Tại vết cắn, chích, đốt: Sưng phù. Rách da, chảy máu Đau, buốt, Có vết tím bầm Có các xúc tu (nếu do sinh vật biển),... Toàn thân: Có thể bất tỉnh, ngừng thở, ngừng tim, Phù toàn thân,… Tại vết cắn, chích, đốt: Sưng phù. Rách da, chảy máu Đau, buốt, Có vết tím bầm Có các xúc tu (nếu do sinh vật biển),...
Trang 1HỘI CHỮ THẬP ĐỎ VIỆT NAM
Trang 2CÔN TRÙNG, ĐỘNG VẬT CẮN, ĐỐT
Trang 3Mục tiêu học tập
Sau bài học, học viên có thể:
Lý thuyết: Nắm vững:
• Dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân,
nguy cơ bị côn trùng, động vật cắn đốt
• Nguyên tắc sơ cứu
Thực hành:
• Sơ cứu vết thương do bị côn
trùng, động vật cắn đốt
Trang 4Dấu hiệu nhận biết
Tại vết cắn, chích, đốt:
• Sưng phù.
• Rách da, chảy máu
• Đau, buốt,
• Có vết tím bầm
• Có các xúc tu (nếu do sinh vật biển),
Toàn thân:
• Có thể bất tỉnh, ngừng thở, ngừng tim,
• Phù toàn thân,…
Trang 5Nguyên nhân
Do các động vật, côn
trùng có nọc độc
hoặc có mang nguồn
gây bệnh nguy hiểm
cắn, đốt như:
Rắn, rết, bọ cạp,
ong, chó, mèo, sứa,
rắn biển,…
Trang 6Nguy cơ
Vết thư ơng do động vật cắn, đốt có thể gây
•Nhiễm khuẩn
•Nhiễm trùng
•Nhiễm độc nặng
•Sốc phản vệ
•Tử vong
Trang 7Nguyên tắc chung
• Quan sát và đảm bảo hiện trường an toàn, tìm
ra nguyên nhân.
• Chuyển nạn nhân ra nơi an toàn, nếu cần thiết
• Quan sát và đánh giá tình trạng nạn nhân, giải thích cho nạn nhân an tâm
• Chăm sóc tình trạng nguy hiểm tính mạng
• Nếu nạn nhân tỉnh táo cần thu thập thêm thông tin
• Gọi cấp cứu.
Trang 8Những điều không được làm
• Không được garô vì nếu ga rô không đúng kỹ thuật sẽ gây hoại tử chi Nếu nới ga rô không đúng cách gây sốc cho nạn nhân vì lượng nọc độc sẽ phóng thích vào cơ thể nạn nhân
• Không được mút vết thương vì nọc độc của động vật có thể qua miệng người sơ cứu nếu trong miệng có vết thương hở
Trang 9SƠ CẤP CỨU MỘT SỐ
TRƯỜNG HỢP
ĐẶC BIỆT
Trang 10Sinh vật biển
Trang 11
•Một vài loại sứa có thể gây chết người
•Một vài loại khác
có thể gây các vết bỏng nhẹ (thậm chí khi chúng đã chết)
Trang 12 Giữ nạn nhân bình tĩnh
Rửa nước muối và lấy các mảnh xúc tu
Rửa cồn hoặc dấm vào vết đốt
Đắp gạc lạnh và chườm đá nếu còn đau sau 15 phút
Sử dụng kỹ thuật băng ép cố định
Gọi cấp cứu
Sơ cứu khi bị sứa đốt
Trang 13Châm/đốt bằng nọc
Nguy hiểm khi:
•Nhiều vết châm/đốt
•Vết châm/đốt gần miệng hoặc họng
•Dị ứng
Sơ cứu khi bị ong đốt
Trang 14• Dùng ngón tay rút ngòi cắm trên da
• Chườm lạnh lên vùng bị ong đốt
• Chuyển ngay đến bệnh viện để được chăm sóc y tế
• Lưu ý: nọc độc của ong đốt rất dễ gây tử vong
Sơ cứu khi bị ong đốt
Trang 15Động vật dại cắn
Virus có trong nước bọt của các con vật
nhiễm bệnh
(Chó, ngựa, rơi, mèo, chuột, …)
Hàng năm tại châu Á, 30.000 người chết do động vật dại cắn
Việt Nam xếp thứ hai trong các nước có tỷ lệ chết do bệnh dại cao nhất
Trang 16Động vật dại cắn
Thời kỳ ủ bệnh: 3-12 tuần
Tác động lên Hệ thần kinh gây sưng, viêm
Biểu hiện:
Ban đầu: Sốt, Nhức đầu Sau đó:
•Mê sảng, ảo giác
•Suy giảm hô hấp
•Khó nhai
•Sợ nước
•Co thắt thanh quản
•Hành tủy mất khả năng
hoạt động
Não
Cột sống
Thần kinh tự động
Nước bọt
nhiễm bệnh
Tuyến nước bọt
Virus được tái tạo
Virus được tái tạo
Cơ
Tuyến nước bọt
Trang 17• Rửa sạch vết thương bằng xà phòng
• Chăm sóc y tế:
Tiêm vắcxin (thời kỳ ủ bệnh dài)
Tiêm huyết thanh (trong trường hợp vết cắn ở đầu, cổ)
Động vật dại cắn
Trang 18Rắn cắn
• Gọi hỗ trợ y tế ngay lập tức
• Làm sạch vết thương bằng
nước và xà phòng
• Băng ép vết thương
• Nẹp cố định chi bị cắn
• Không di chuyển nạn nhân
• Đặt nạn nhân sao cho vết cắn thấp hơn tim
Trang 19Phòng ngừa
Tránh xa rắn
Các trang thiết bị bảo vệ
Tránh khu vực cỏ cao, chồng chất
đá và các khe vách núi/đá