I.Lịch sử hình thành hệ thống Bretton Woods: -Sự sụp đổ của chế độ tiền tệ Giơ-nơ: =>các quan hệ tài chính trên thế giới trở nên rối ren =>hình thành một số liên minh tiền tệ do 1 số nước tư
I.L ch s hình thành h th ng Bretton Woods:ị ử ệ ố-S s p đ c a ch đ ti n t Gi -n :ự ụ ổ ủ ế ộ ề ệ ơ ơ =>các quan h tài chính trên th gi i tr nên r i renệ ế ớ ở ố =>hình thành m t s liên minh ti n t do 1 s n c t b n đàu s c mộ ố ề ệ ố ướ ư ả ỏ ầ đ u:khu v c đ ng Ph -răng Pháp, khu v c đ ng B ng Anh, khu v c đ ngầ ự ồ ơ ự ồ ả ự ồ $ M .ỹCh đ ti n t Giê-n :ế ộ ề ệ ơRa đ i sau CTTG1 nh m thi t l p 1 quan h m u d ch tín d ng ti n tờ ằ ế ậ ệ ậ ị ụ ề ệ qu c t nh m khôi ph c kinh t sau chi n tranh. 1922 t i thành ph Giê-ố ế ằ ụ ế ế ạ ốn (Italia)ơTh a thu n trong ch đ :ỏ ậ ế ộ-th a nh n vai trò đ c bi t c a đ ng B ng trong quan h ti n t ,thanhừ ậ ặ ệ ủ ồ ả ệ ề ệ toán qu c t , là ph ng ti n thanh toán d tr qu c t , ngang v i vàng.ố ế ươ ệ ự ữ ố ế ớ Th c ch t c a ch đ ti n t này là ch đ b n v B ng Anh.ự ấ ủ ế ộ ề ệ ế ộ ả ị ả-viêc s d ng đ ng B ng Anh trong các quan h kinh t ngo i th ng làử ụ ồ ả ệ ế ạ ươ ko h n ch . Các n c mu n có B ng Anh thì ph i đ i vàng l y B ngạ ế ướ ố ả ả ổ ấ ả Anh c a n c Anh.ủ ướ-ch đ ti n t này t o nhi u l i th cho Anh trong lĩnh v c m uế ộ ề ệ ạ ề ợ ế ự ậ d ch,thanh toán qu c t . đi u đó làm cho chính ph Anh l m d ng quy nị ố ế ề ủ ạ ụ ề phát hành đ ng B ng Anh, đ r i đ ng ti n lâm vào kh ng ho ng tr mồ ả ể ồ ồ ề ủ ả ầ tr ng. ngày 21-9-1931 chính ph Anh tuyên b phá giá 33% so v i đ ngọ ủ ố ớ ồ đô la M . đi u đó cũng là s khai t c a ch đ ti n t nàyỹ ề ự ử ủ ế ộ ề ệ-Đ ng $ M tr thành đ ng ti n ch ch t trên th gi i: ồ ỹ ở ồ ề ủ ố ế ớ Nguyên nhân : Sau chi n tranh th gi i th hai, M tr thành c ngế ế ớ ứ ỹ ở ườ qu c m nh nh t th gi i v m t ngo i th ng , tín d ng qu c t và làố ạ ấ ế ớ ề ặ ạ ươ ụ ố ế n c có d tr vàng l n nh t th gi i(chi m kho ng ¾ t ng d tr vàngướ ự ữ ớ ấ ế ớ ế ả ổ ự ự c a c th gi i t b n).ủ ả ế ớ ư ả-Tháng 1/1941 m t h i ngh đã đ c tri u t p t i Gi -ne-v t i Th y Sộ ộ ị ượ ệ ậ ạ ơ ơ ạ ụ ỹV n đ gây tranh cãi gay g t lúc đó liên quan đ n b n ch t c a h th ng chi phó qu cấ ề ắ ế ả ấ ủ ệ ố ố t m i. Kinh t gia ng i Anh, ế ớ ế ườ John Maynard Keynes, ch tr ng phát hành m tủ ươ ộ đ n v ti n t qu c t m i l y tên là Bancor d a trên kim b n v , và dành cho các qu cơ ị ề ệ ố ế ớ ấ ự ả ị ố gia thành viên m t v trí bình đ ng nh m b o đ m s quân bình cho h th ng. Theo độ ị ẳ ằ ả ả ự ệ ố ề ngh c a Keynes, khi cán cân th ng mãi m t n c b thâm h t, qu c gia đó, thay vìị ủ ươ ộ ướ ị ụ ố phá giá đ n v ti n t , b bu c ph i thi hành nh ng bi n pháp th t l ng bu c b ng khơ ị ề ệ ị ộ ả ữ ệ ắ ư ộ ụ ả dĩ nâng cao xu t kh u và l y l i quân bình. Đ làm d u b t tính khe kh t c a quá trìnhấ ẩ ấ ạ ể ị ớ ắ ủ đi u ch nh, IMF c n d li u m t ch đ cho vay chuy n ti p. Ng c l i, các n c cóề ỉ ầ ự ệ ộ ế ộ ể ế ượ ạ ướ cân th ng mãi th ng d ph i có chính sách kích c u và hàng xu t kh u ph i ch uươ ặ ư ả ầ ấ ẩ ả ị nh ng kho n thu quan t m th i. S chuy n d ch t b n gi a các n c ph i đ cữ ả ế ạ ờ ự ể ị ư ả ữ ướ ả ượ quy đ nh và ki m soát ch t ch nh m h tr cho chính sách lãi su t c n thi t trong quáị ể ặ ẽ ằ ỗ ợ ấ ầ ế trình tái l p n đ nh kinh t .Th c t đay là vi c làm nh m h b t súc m nh c a đ ngậ ổ ị ế ự ế ệ ằ ạ ớ ạ ủ ồ đôla Mỹ =>>tháng 7/1944, l i d ng đi v kinh t c a mình ,Hoa Kỳ đã tri u t pợ ụ ạ ị ế ủ ệ ậ h i ngh ti n t -tài chính qu c t l n 2 t i thành ph Bretton Woods v iộ ị ề ệ ố ế ầ ạ ố ớ s tham gia c a 44 n c thành viên.Cu c h p kéo dài trong 22 ngàyự ủ ướ ộ ọ Hôi ngh đã ký k t m t Hi p đ nh qu c t bao g m v vi c thi t l p cácị ế ộ ệ ị ố ế ố ề ệ ế ậ quan h ti n t - tài chính qu c t m i cho th i kỳ sau chi n tranh th gi iệ ề ệ ố ế ớ ờ ế ế ớ th hai. Đ c g i là h th ng Bretton Woods.ứ ượ ọ ệ ố Cũng t i đây , Qu Ti n T Qu c t (IMF) và ngân hàng tái thi t vàạ ỹ ề ệ ố ế ế phát tri n qu c t (IBRD_sau này là Ngân Hàng Th gi i WB) đ c thànhể ố ế ế ớ ượ l p.ậ IMF gi vai trò tr ng tài trong h th ng m i và WB đ c thi t l p nh m t cữ ọ ệ ố ớ ượ ế ậ ư ộ ơ ch c p v n đa ph ng h tr ti n trình phát tri n c a các n c thu c th gi i thế ấ ố ươ ỗ ợ ế ể ủ ướ ộ ế ớ ứ ba. Qua s phi u n m gi , Hoa Kỳ đã dành quy n quy t đ nh trong c hai đ nh ch .ố ế ắ ữ ề ế ị ả ị ế V i s c m nh kinh t c a mình, m t l n n a, Hoa Kỳ l i dành quy n quy t đ nh.ớ ứ ạ ế ủ ộ ầ ữ ạ ề ế ị Đ ng M kim, thay vì đ ng Bancor, đ c l a ch n làm b n v ti n t qu c t . Đ ngồ ỹ ồ ượ ự ọ ả ị ề ệ ố ế ồ M kim có th chuy n hoán thành vàng theo m t t su t nh t đ nh (kim b n v ). Đ n vỹ ể ể ộ ỉ ấ ấ ị ả ị ơ ị ti n t các n c khác ph i đ c đ nh nghĩa theo đ ng M kim, nghĩa là gián ti p theoề ệ ướ ả ượ ị ồ ỹ ế vàng (kim hoán b n v ). M i thay đ i h i su t ph i đ c s th a hi p tr c c a IMF,ả ị ọ ổ ố ấ ả ượ ự ỏ ệ ướ ủ nói rõ h n, ph i đ c s ch p thu n c a Hoa Kỳ. Ki m soát m i chuy n d ch t b nơ ả ượ ự ấ ậ ủ ể ọ ể ị ư ả gi a các n c cũng tr thành m t ph n c a th a c chung cu c. Đ ngh c a Keynesữ ướ ở ộ ầ ủ ỏ ướ ộ ề ị ủ v thu quan t m th i đánh trên hàng xu t kh u c a các x có cân th ng mãi th ngề ế ạ ờ ấ ẩ ủ ứ ươ ặ d không đ c ch p thu n. Trong khi đó, các x có cân th ng mãi thâm h t b bu cư ượ ấ ậ ứ ươ ụ ị ộ ph i t đ ng đi u ch nh đ tái l p quân bình xu t nh p kh u v i s kh dĩ tr giúpả ự ộ ề ỉ ể ậ ấ ậ ẩ ớ ự ả ợ c a IMF đ t m th i tài tr khi m h t qua ch ng trình cho vay chuy n ti pủ ể ạ ờ ợ ế ụ ươ ể ế (transitional loans).II.Đ c đi m c a h th ng Bretton Woodsặ ể ủ ệ ố :1.Th a nh n $ lá đ ng ti n chu n ,làm tr c t cho ch đ ti n t này.ừ ậ ồ ề ẩ ụ ộ ế ộ ề ệ => $ là ph ng ti d tr và thanh toán qu c t , đóng vai trò quan tr ngươ ệ ự ữ ố ế ọ trong các quan h ti n t , thanh toán và tín d ng qu c t .ệ ề ệ ụ ố ế=> ch đ ti n t Bretton Woods còn đ c g i là ch đ b n v $.ế ộ ề ệ ượ ọ ế ộ ả ịTh c ch t:ự ấ -Các n c đã c đ nh t giá h i đoái c a đ ng ti n n c minh theoướ ố ị ỷ ố ủ ồ ề ướ đ ng $.ồ -Các n c v n ph i xác đ nh n i dung vàng c a đ ng ti n n c mìnhướ ẫ ả ị ộ ủ ồ ề ướ nh ng ch là hình th c.ư ỉ ứ -Đ ng ti n các n c không t do chuy n đ i ra vàng.mu n có vàngồ ề ướ ự ể ổ ố tr c h t ph i chuy n thành $, r i t $ chuy n ra vàng theo t giá chínhướ ế ả ể ồ ừ ể ỷ th c 35$/1ounce vàng.ứ2.Ch đ t giá c đ nh:ế ộ ỷ ố ị -Ph i xác đ nh và công b cho IMF n i dung vàng c a đòng ti n n cả ị ố ộ ủ ề ướ mình. -Không đ c tăng gi m n i dung vàng c a đ ng ti n n c mình trongượ ả ộ ủ ồ ề ướ ph m vi ±10% n u không đ c IMF đ ng ý.ạ ế ượ ồ Trong tr ng h p m t cân b ng nghiêm tr ng trong cán cân thanh toán,ườ ợ ấ ằ ọ các qu c gia có th ti n hành phá giá hay nâng giá đ ng ti n v i biên đố ể ế ồ ề ớ ộ nh h n 10% tr c khi IMF can thi p.ỏ ơ ướ ệ -Ngân hàng trung ng các n c thành viên c a IMF ph i can thi p đươ ướ ủ ả ệ ẻ cho t giá h i đoáiỷ ố trên th tr ng bi n đ ng không v t quá biên đị ườ ế ộ ượ ộ ±1% .3.D tr qu c t :ự ữ ố ế -Các qu c gia c n có l ng d tr đ l n v vàng va ngo i t .ố ầ ượ ự ữ ủ ớ ề ạ ệIMF cung c p cho các n c thành viên m t m c h n m c tín d ngấ ướ ộ ứ ạ ứ ụ th ng xuyên đ tài tr cho cán cân thanh toán,tránh tình tr ng phá giá hayườ ể ợ ạ nâng giá đ ng ti n.ồ ề +Các qu c gia đóng góp vào IMF theo t l ¼ là tài s n d tr (ch y uố ỷ ệ ả ự ữ ủ ế là vàng), ¾ là đ ng ti n qu c gia.ồ ề ố + Khi g p khó khăn, m i thành viên đ c rút 25% h n m c trong l nặ ỗ ượ ạ ứ ầ đ u,sau đó mu n rút them ph i tuân th nghiêm ng t các chính sách doầ ố ả ủ ặ IMF đ a ra,có th rút trong 4 l n, m i l n 25%.ư ể ầ ỗ ầ4.Kh năng chuy n đ i c a các đ ng ti n:ả ể ổ ủ ồ ề - các qu c gia tham gia vao IMF hay hi p đ nh chung v th ng m i vàố ệ ị ề ươ ạ thu quan GATT ph i cam k t chuy n đ i không h n ch đ ng n i t đòiế ả ế ể ổ ạ ế ồ ộ ệ v i nh ng giao dich trong cán cân vãng lai(có th h n ch ki m soát chuớ ữ ể ạ ế ể chuy n v n nh ng không ki m soát các chuy n đ i ti t ph c v choể ố ư ể ể ổ ề ệ ụ ụ m c đích th ng m i.ụ ươ ạIII.Ho t đ ng c a h thong Bretton Woodsạ ộ ủ ệ :Th i gian t n t i và ho t đ ng c a h th ng BWs có th đ c chia thànhờ ồ ạ ạ ọ ủ ệ ố ể ượ 2 giai đo n: giai đo n ‘đói $”(1945-1958) và giai đo n ‘b i th c $’(1959-ạ ạ ạ ộ ự1971)1.Giai đo n ‘đói $’ (1945-1958):ạ- Sau chi n tranh th gi i th 2 các n c Tây Âu b tàn phá n ng n =>cóế ế ớ ứ ướ ị ặ ề m t nhu c u tín d ng l n đ nh p kh u nh ng gì c n thi t cho công cu cộ ầ ụ ớ ể ậ ẩ ữ ầ ế ộ tái thi t.Trong k ho ch tái thi t Châu Âu-Marshall(1948-1954), 17 t $ế ế ạ ế ỷ M đã đ c đ a vào 16 n c Tây Âu.ỹ ượ ư ướ K ho ch Marshallế ạ (Marshall Plan) là m t k ho ch tr ng y u c a ộ ế ạ ọ ế ủ Hoa Kỳ nh mằ tái thi t và thi t l p m t n n móng v ng ch c h n cho các qu c gia ế ế ậ ộ ề ữ ắ ơ ố Tây Âu, đ y luiẩ ch nghĩa c ng s nủ ộ ả sau Th chi n th haiế ế ứ . Mang tên chính th c "ứ K ho ch ph cế ạ ụ h ng Châu Âuư " (European Recovery Program - ERP), nh ng K ho ch Marshallư ế ạ th ng đ c g i theo tên c a ườ ượ ọ ủ Ngo i tr ng Mạ ưở ỹ George Marshall, ng i đã kh iườ ở x ng và ban hành k ho ch. K ho ch Marshall là thành qu lao đ ng c a các quanướ ế ạ ế ạ ả ộ ủ ch c ứ B Ngo i giao Hoa Kỳộ ạ , trong đó ghi nh n s đóng góp đ c bi t c a ậ ự ặ ệ ủ William L. Clayton và George F. Kennan. K ho ch tái thi t đ c phát tri n t i cu c h p m t c a các qu c gia ế ạ ế ượ ể ạ ộ ọ ặ ủ ố Châu Âu ngày 12 tháng 7 năm 1947. K ho ch Marshall đ ra vi c vi n tr t ng đ ng cho ế ạ ề ệ ệ ợ ươ ươ Liên Xô và đ ng minh c a h , nh ng không đ c ch p nh n. K ho ch đ c th c thiồ ủ ọ ư ượ ấ ậ ế ạ ượ ự trong vòng 4 năm, k t tháng 7 năm 1947. Trong th i gian đó, có kho ng 17 ể ừ ờ ả tỷ đô la Mỹ vi n tr kinh t và h tr k thu t đ giúp khôi ph c các qu c gia châu Âu thamệ ợ ế ỗ ợ ỹ ậ ể ụ ố gia T ch c H p tác và Phát tri n Kinh tổ ứ ợ ể ế - OECD[1]. Nhi u qu c gia châu Âu đã nh nề ố ậ đ c vi n tr tr c khi có K ho ch Marshall, k t năm 1945, cùng v i các đi uượ ệ ợ ướ ế ạ ể ừ ớ ề ki n chính tr kèm theo.ệ ịCho t i khi k t thúc d án, n n ớ ế ự ề kinh tế c a các qu c gia n m trong K ho ch, ngo iủ ố ằ ế ạ ạ tr ừ Tây Đ cứ , đã phát tri n v t m c tr c chi n tranh. Trong vòng hai th p k ti pể ượ ứ ướ ế ậ ỷ ế đó, nhi u vùng Tây Âu ti p t c đ t đ c m c tăng tr ng và ph n vinh ch a t ngề ở ế ụ ạ ượ ứ ưở ồ ư ừ có tr c đó. K ho ch Marshall cũng đ c xem là m t trong các thành t c a quá trìnhướ ế ạ ượ ộ ố ủ h i nh p Châu Âu, vì nó xóa b ộ ậ ỏ hàng rào thu quanế và thi t l p các c quan đi u ph iế ậ ơ ề ố kinh t t m c l c đ a.ế ầ ỡ ụ ịTrong nh ng năm g n đây, các s gia đ t câu h i v c đ ng c bên trong cũng nhữ ầ ử ặ ỏ ề ả ộ ơ ư tính hi u qu chung c a K ho ch Marshall. M t s s gia cho r ng hi u qu c a Kệ ả ủ ế ạ ộ ố ử ằ ệ ả ủ ế ho ch Marshall th c t là t chính sách ạ ự ế ừ laissez-faire (t m d ch: ạ ị th n iả ổ ) cho phép thị tr ng t bình n qua s phát tri n kinh tườ ự ổ ự ể ế[2]. Ng i ta cho r ng ườ ằ T ch c C u tr vàổ ứ ứ ợ Ph c h iụ ồ c a ủ Liên Hi p Qu cệ ố , v n giúp hàng tri u ng i t n n t năm 1944 t i 1947,ố ệ ườ ị ạ ừ ớ cũng giúp đ t n n móng cho s ph c h i Châu Âu th i h u chi n.ặ ề ự ụ ồ ờ ậ ế -Nh ng b t đ ng l n trong phe Đ ng Minh ch ng Phát Xít b t đ u xu tữ ấ ồ ớ ồ ố ắ ầ ấ hi n.Liên xô có tham gia vào h i ngh Bretton Woods nh ng l i t ch iệ ộ ị ư ạ ừ ố tham gia vào IMF. Đ c bi t trong không khí căng thăng c a chi n tranh l nh, M đã ph iặ ệ ủ ế ạ ỹ ả chi tr m t kho n l n cho quân s .Do đó cu i năm 50 đ u năm 60 M đãả ộ ả ớ ự ố ầ ỹ xu t ấ hi n m t s d u hi u kh ng ho ng.ệ ộ ố ấ ệ ủ ả Chi n tranh L nhế ạ (1945–1991) là tình tr ng ti p n i xung đ t chính tr , căng th ngạ ế ố ộ ị ẳ quân s , và c nh tranh kinh t t n t i sau ự ạ ế ồ ạ Th chi n IIế ế (1939–1945), ch y u gi aủ ế ữ Liên bang Xô Vi tế và các qu c gia v tinhố ệ c a nó, v i các c ng qu c thu c ủ ớ ườ ố ộ th gi iế ớ ph ng Tâyươ , g m c ồ ả Hoa Kỳ. Dù các l c l ng tham gia ch y u không bao gi chínhự ượ ủ ế ờ th c xung đ t, h đã th hi n s xung đ t thông qua các liên minh quân s , nh ngứ ộ ọ ể ệ ự ộ ự ữ cu c tri n khai l c l ng quy c chi n l c, m t cu c ộ ể ự ượ ướ ế ượ ộ ộ ch y đua vũ trangạ h t nhânạ , tình báo, chi n tranh u nhi mế ỷ ệ , tuyên truy n, và c nh tranh k thu t, nh cu c ề ạ ỹ ậ ư ộ ch yạ đua không gian.Dù là các đ ng minhồ ch ng l i ố ạ Phe tr cụ , Liên xô, Hoa Kỳ, Anh Qu cố và Pháp đã không đ ng thu n trong và sau Th chi n II, đ c bi t v vi c thi t l p th gi i th i h uồ ậ ế ế ặ ệ ề ệ ế ậ ế ớ ờ ậ chi n. Khi cu c chi n k t thúc, h chi m h u h t châu Âu, v i vi c Hoa Kỳ và Liênế ộ ế ế ọ ế ầ ế ớ ệ xô là các l c l ng quân s m nh nh t.ự ượ ự ạ ấ Liên xô l p ra ậ Kh i Đông Âuố v i các qu c gia Đông Âu mà h chi m đóng, sáp nh pớ ố ọ ế ậ m t s tr thành ộ ố ở Các n c C ng hoà Xã h i ch nghĩa Xô vi tướ ộ ộ ủ ế và duy trì các qu c giaố khác nh n c v tinh c a mình, m t s n c trong s đó sau này đ c c ng c vàoư ướ ệ ủ ộ ố ướ ố ượ ủ ố Kh i hi p c Warsawố ệ ướ (1955–1991). Hoa Kỳ và m t s qu c gia Tây Âu thành l pộ ố ố ậ chính sách ngăn ch nặ ch nghĩa c ng s nủ ộ ả nh là chính sách phòng v c a h , và l p raư ệ ủ ọ ậ các liên minh (ví d ụ NATO, 1949) cho m c đích đó.ụNhi u qu c gia trong s đó cũng tham gia vào ề ố ố k ho ch tái thi t châu Âuế ạ ế , đ c bi t làặ ệ Tây Đ c, v n b Liên xô ph n đ i. nh ng n i khác, t i ứ ố ị ả ố Ở ữ ơ ạ M Latinhỹ và Đông Nam Á, Liên xô ng h các cu c ủ ộ ộ các m ng c ng s nạ ộ ả , b nhi u n c ph ng tây và đ ng minhị ề ướ ươ ồ trong vùng c a h ph n đ i; m t s n c tìm cách ủ ọ ả ố ộ ố ướ h th pạ ấ , v i nh ng k t qu khácớ ữ ế ả nhau. M t s n c liên k t v i NATO và Kh i hi p c Warsaw, tuy th các kh iộ ố ướ ế ớ ố ệ ướ ế ố c a nh ng qu c gia không liên k t cũng xu t hi n.ủ ữ ố ế ấ ệCu c chi n tranh L nh có đ c đi m nh ng giai đo n khá yên tĩnh và nh ng giaiộ ế ạ ặ ể ở ữ ạ ữ đo n căng th ng lên cao trong quan h qu c t – cu c ạ ẳ ệ ố ế ộ Phong to Berlinả (1948–1949), Chi n tranh Tri u Tiênế ề (1950–1953), Kh ng ho ng Berlin năm 1961ủ ả , Chi n tranh Vi tế ệ nam (1959–1975), Kh ng ho ng tên l a Cubaủ ả ử (1962), Chi n tranh Xô vi t t iế ế ạ Afghanistan (1979–1989), và nh ng cu c t p tr n ữ ộ ậ ậ Able Archer 83 c a NATO vào thángủ 11 năm 1983. C hai phía đã tìm cách làm gi m các căng th ng chính tr và tránh m tả ả ẳ ị ộ cu c t n công quân s tr c ti p, v n d ng nh s d n t i m t s ộ ấ ự ự ế ố ườ ư ẽ ẫ ớ ộ ự tiêu di t có đ mệ ả b o t hai phíaả ừ v i các lo i ớ ạ vũ khí h t nhânạ .Trong th p niên 1980, Hoa Kỳ tăng c ng s c ép ngo i giao, quân s và kinh t ch ngậ ườ ứ ạ ự ế ố l i Liên xô, v n đang tình tr ng ạ ố ở ạ trì tr kinh tệ ế. Sau đó, T ng th ng Liên xô ổ ố Mikhail Gorbachev đ a ra nh ng cu c c i cách t do ư ữ ộ ả ự perestroika ("tái c c u", "xây d ng l i",ơ ấ ự ạ 1987) và glasnost ("m c a", kho ng năm 1985). ở ử ả Liên bang Xô vi t s p đế ụ ổ năm 1991, khi n Hoa Kỳ còn l i là c ng qu c quân s có v th th ng tr , và ế ạ ườ ố ự ị ế ố ị Nga s h u h uở ữ ầ h t kho vũ khí h t nhân c a Liên xôế ạ ủ .2.Giai đo n ‘b i th c $’ (1959-1971):ạ ộ ự-N n kinh t các n c Tây Âu d n đi vào n đ nh và phát tri n=>ngu nề ế ướ ầ ổ ị ể ồ d tr $ ngân hang các n c này tăng lên v i t c đ không mongự ữ ở ướ ớ ố ọ mu n,các ngân hàng đó b t đ u tìm cách chuy n đ i $ l y vàng.ố ắ ầ ể ổ ấ-Trong khi đó M l i đang xu t hi n nh ng d u hi u kh ngở ỹ ạ ấ ệ ữ ấ ệ ủ ho ng:thâm h t cán cân c b n trung bình 3,5 t USD ,đ n năm 1970ả ụ ơ ả ỷ ế l ng vàng d tr c a M ch còn 11 t USD so v i s l ng ban đ u làượ ự ữ ủ ỹ ỉ ỷ ớ ố ượ ầ h n 26 tơ ỷ=>Các n c Tây Âu đã m t d n lòng tin vào đ ng USD.Các n c cóướ ấ ầ ồ ướ l ng d tr l n USD đ u mu n tìm cách đ i ra vàng. ượ ự ữ ớ ề ố ổ -Th tr ng vang kép xu t hi n mà kho ng cách gi a giá vàng trên thị ườ ấ ệ ả ữ ị tr ng t do và giá vang do ngân hàng trung ng quy d nh chênh l chườ ự ươ ị ẹ nhau lón =>các nhà đàu c mua vàng ngân hàng trung ng va bán trênơ ở ươ th tr ng t do.ị ườ ự-T i khi n n kinh t Tây Âu và Nh t B n phát tri m nh m ,giá tr đ ngớ ề ế ậ ả ể ạ ẽ ị ồ ti n c a các n c này tăng=>long tin vào $ gi m sút=>dòng v n kh ng lề ủ ướ ả ố ổ ồ b ng $ đ c chuy n d n sang các đ ng ti n m nh h n.ằ ượ ể ầ ồ ề ạ ơ=>Tháng 9/1971: +M tuyên b ng ng đ i $ sang vàng.35$/1ounceỹ ố ừ ổ 38$/ounce. +M t s đòng ti n Mác Đ c, yên Nh t, franc Th y Sộ ố ề ứ ậ ụ ỹ tăng giá trung bình 8% so v i đ ng USDớ ồ +M c dao d ng xung quanh t giá c đ nh v i $ tăng t 1%ứ ộ ỷ ố ị ớ ừ 2,25%=>Năm 1973: do kh ng ho ng đ ng $ nên các n c công nghi p ch ch tủ ả ồ ướ ệ ủ ố đã bãi b m c ngang giá chính th c v i $, th c hi n th n i đ c l p đ ngỏ ứ ứ ớ ự ệ ả ổ ộ ậ ồ ti n c a mình. M phá giá $ l n 2=>h th ng Bretton woods s p đ .ề ủ ỹ ầ ệ ố ụ ổIV.Ý nghĩa c a h th ng Bretton Woodsủ ệ ố :-mang l i s n đ nh t giá;ạ ự ổ ị ỷ-Lo i b đ c nh ng b t n v i các giao dich buôn bán đ u t qu c t ;ạ ỏ ượ ữ ấ ổ ớ ầ ư ố ế-Thúc đ y kinh t phát tri n, đem l i l i ích cho các n c thành viên.ẩ ế ể ạ ợ ướV.S s p đ c a h th ng Bretton Woodsự ụ ổ ủ ệ ố :Nguyên nhân:1.V n đ thanh kho n:ấ ề ả Khi kh i l ng USD (đ c phát hành) cao h n kh i l ng vàng d trố ượ ượ ơ ố ượ ự ữ c a M thì M đã không còn đ kh năng thanh toán t t c USD b ngủ Ỹ ỹ ủ ả ấ ả ằ vàng theo t l 35USD =1 ounce vàng. d n đ n vi c M ph i ch n 1ỷ ệ ẫ ế ệ ỹ ả ọ trong 2 chính sách đó là: phá giá đ ng $ v i vàng ho c không đ i $ ra vàngồ ớ ặ ổ n a. Tuy nhiên c hai chính sách này đ u d n đ n vi c h th ng brettonữ ả ề ẫ ế ệ ệ ố woods s p đ do t giá c đ nh b phá vụ ổ ỷ ố ị ị ỡ2.Gi i thích theo quy lu t "đ ng ti n x u đu i đ ng ti n t t":ả ậ ồ ề ấ ổ ồ ề ốTheo chính ph M quy đ nh 35 $=1ounce vàng (l u thông ti n t )ủ ỹ ị ư ề ệ Theo cung c u th tr ng thì 35$< 1 ounce vàng (th tr ng hàng hóa)ầ ị ườ ị ườn u theo t giá do M quy đ nh thì vàng b đ nh giá th p, còn $ thì đc đ nhế ỷ ỹ ị ị ị ấ ị giá cao trong l u thông ti n t . t o đi u ki n đ m i ng i ư ề ệ ạ ề ệ ể ọ ườ kinh doanh chênh l ch t giá: mua vàng v i giá 35$ l u thông ti n t và bán v i giáệ ỷ ớ ở ư ề ệ ớ cao h n th tr ng hàng hóa, lúc này ai cũng l i tr m i chính ph M .ơ ở ị ườ ờ ừ ỗ ủ ỹ đi u này là cho l ng vàng d tr c a chính ph M ngày càng c nề ượ ữ ữ ủ ủ ỹ ạ ki t=> không th duy trì đ c t giá c đ nh mà bretton woods theoệ ể ượ ỷ ố ị đu i=> bretton woods sup đổ ổ3.S thi u v ng m t c ch đi u ch nh:ự ế ắ ộ ơ ế ề ỉ - S thi u v ng m t c ch đi u ch nh:ự ế ắ ộ ơ ế ề ỉBretton Wood cho phép đi u ch nh t giá chính th c nh là bi nề ỉ ỷ ứ ư ệ pháp cu i cùng đ đi u ch nh s m t cân đ i c b n trong BOP c a cácố ể ề ỉ ự ấ ố ơ ả ủ n c thành viên. Tuy nhiên trong th c t các qu c gia có BOP m t cân đ iướ ự ế ố ấ ố t ra r t mi n c ng khi th c hi n cac bi n pháp nh : phá giá, nâng giá,ỏ ấ ễ ưỡ ự ệ ệ ư hay các chính sách kinh t khác nh m duy trì tr ng thái cân b ng c a BOP.ế ằ ạ ằ ủ V phía M : Cho dù t l l m phát sau nhi u năm tuy có cao,ề ỹ ỷ ệ ạ ề nh ng chính ph M không th phá giá USD đ i v i vàng đ c, b i vìư ủ ỹ ể ố ớ ượ ở n u phá giá s làm xói mòn lòng tin vào toàn h th ng Bretton Woods.ế ẽ ệ ố H n n a, gi s chính ph M phá giá USD so v i vàng thì cũng khôngơ ữ ả ử ủ ỹ ớ c i thi n đ c s c c nh tranh th ng m i qu c t n u nh các b n hàngả ệ ượ ứ ạ ươ ạ ố ế ế ư ạ v n duy trì t giá c đ nh đ i v i USD. Nh v y, đ duy trì và ki m soátẫ ỷ ố ị ố ớ ư ậ ể ể đ c thâm h t BOP chính ph M bu c ph i áp d ng các chính sáchượ ụ ủ ỹ ộ ả ụ thi u phát n n kinh t .ể ề ếĐ i v i các n c có BOP thâm h t: Rõ ràng hành đ ng phá giá làố ớ ướ ụ ộ ph ng thu c cu i cùng đ c i thi n BOp c a các n c b thâm h t.ươ ố ố ể ả ệ ủ ướ ị ụ Nh ng th c t ch ra r ng các n c có BOp thâm h t l i t ra r t mi nư ự ế ỉ ằ ướ ụ ạ ỏ ấ ễ c ng khi phá giá đ ng ti n c a mình, b i vì phá giá th ng đ c xem làưỡ ồ ề ủ ở ườ ượ bi u hi n y u kém c a chính ph và c a c m t qu c gia. M t khi cácể ệ ế ủ ủ ủ ả ộ ố ộ qu c gia có thâm h t BOP mi n c ng áp d ng các chính sách thi u phátố ụ ễ ưỡ ụ ể n n kinh t cũng nh phá giá đ ng b n ti n t , có nghĩa là h th ngề ế ư ồ ả ề ệ ệ ố Bretton Woods ph i trông ch vào các n c có th ng d BOP làm m t cáiả ờ ướ ặ ư ộ gì đó đ BOP c a h gi m xu ng.ể ủ ọ ả ốĐ i v i các n c có th ng d BOP nh Đ c, Nh t, Thu S . cũngố ớ ướ ặ ư ư ứ ậ ỵ ỹ mu n ch ng t r ng vi c nâng giá đ ng ti n c a h cũng khó khăn vàố ứ ỏ ằ ệ ồ ề ủ ọ mi n c ng ch ng kém gì các n c ph i phá giá đ ng ti n. Đi u này x yễ ưỡ ẳ ướ ả ồ ề ề ả ra là vì khi đ ng ti n c a h ti p t c đ c đ nh giá th p s cho phép duyồ ề ủ ọ ế ụ ượ ị ấ ẽ trì t c đ tăng tr ng cao trong xu t kh u và h ng n n kinh t vào s nố ộ ưở ấ ẩ ướ ề ế ả xu t hàng xu t kh u. H lo ng i r ng n u nâng giá đ ng b n t s khi nấ ấ ẩ ọ ạ ằ ế ồ ả ệ ẽ ế cho tăng tr ng xu t kh u ch m l i, th t nghi p gia tăng b i vì các ngànhưở ấ ẩ ậ ạ ấ ệ ở s n xu t hàng xu t kh u ph i co l i. H n n a, các qu c gia này không dả ấ ấ ẩ ả ạ ơ ữ ố ễ gì áp d ng chính sách m r ng ti n t nh là các bi n pháp gi m th ngụ ở ộ ề ệ ư ệ ả ặ d BOP b i vì h luôn lo ng i v nh ng h u qu c a l m phát có th gâyư ở ọ ạ ề ữ ậ ả ủ ạ ể ra.Trong ch đ t giá c đ nh, áp l c luôn đè n ng lên con n ph iế ộ ỷ ố ị ự ặ ợ ả ti n hành bi n pháp đi u ch nh nào đó b i vì n u không d tr ngo i h iế ệ ề ỉ ở ế ự ữ ạ ố s c n ki t đ b o v t giá.ẽ ạ ệ ể ả ệ ỷ4. V đ c quy n phát hành USD:ề ặ ề Vai trò đ c tôn c a USD bao hàm ý r ng, n c M là ng i cung c pộ ủ ằ ướ ỹ ườ ấ ngu n thanh kho n qu c t ch y u d i ch đ Bretton Woods. Đ cóồ ả ố ế ủ ế ướ ế ộ ể đ c ngu n d tr qu c t , ph n th gi i còn l i (không ph i M ) ph iượ ồ ự ữ ố ế ầ ế ớ ạ ả ỹ ả duy trì BOP luôn tr ng thái th ng d , trong khi đó M ph i duy trì m tở ạ ặ ư ỹ ả ộ BOP luôn thâm h t. Đi u này có nghĩa là ph n còn l i c a th gi i ph iụ ề ầ ạ ủ ế ớ ả tiêu dùng ít h n nh ng gì mà chính nó s n xu t ra, trong khi đó n c Mơ ữ ả ấ ướ ỹ có đ c quy n là có th tiêu dùng nhi u h n nh ng gì mà chính n c Mặ ề ể ề ơ ữ ướ ỹ s n xu t ra. ả ấ . c a mình. M phá giá $ l n 2=>h th ng Bretton woods s p đ .ề ủ ỹ ầ ệ ố ụ ổIV.Ý nghĩa c a h th ng Bretton Woods ệ ố :-mang l i s n đ nh t giá;ạ. ki t=> không th duy trì đ c t giá c đ nh mà bretton woods theoệ ể ượ ỷ ố ị đu i=> bretton woods sup đổ ổ3.S thi u v ng m t c ch đi u ch nh:ự