1/trình bày nguyên nhân gây nên bòng 2/cách tính diện tích và độ sâu của bỏng 3/trình bày diễn biến lâm sàn của bỏng 4/cách điều trị và cấp cứu ban đâu cho người bị bỏng
Trang 1đại c ơng về bỏng
ThS Trần Trung Dũng
Trang 4Nội dung
• đại c ơng
–Bỏng là cấp cứu th ờng gặp
–80% là bỏng nông trên diện hẹp, điều trị đơn giản–20% là bỏng vừa rộng vừa sâu, cần điều trị tích cực nhất là trong 8 giờ đầu
• Nguyên nhân
–Do nhiệt: n ớc sôi, xăng Hay n ớc đá, nitơ
–Tia lửa điện, sét đánh
–Hóa chất: phospho, axit
–Phóng xạ
Trang 7Diện tích bỏng ở trẻ em
Mới đẻ (%) 1 tuổi (%) 5 tuổi (%) 10 tuổi (%) 13 tuổi (%)
Trang 8phân loại độ sâu của bỏng
biểu bỡ
trung bi
-Hạ
Trang 9• Tổn th ơng lớp biểu bì
• Xuất hiện phỏng n ớc trên nền da đỏ
• Khỏi sau 10-14 ngày, không sẹo
• Gặp: bỏng n ớc sôi chỗ có quần áo
Trang 10• Bỏng sâu
–Bỏng độ 3
• Phá hủy lớp tb đáy, lan tới trung bì
• Hay nhiễm khuẩn
Trang 11• Bỏng trung gian:
–Giữa giới hạn bỏng nông – sâu
–Tổn th ơng một phần lớp tb đáy
–Có thể thành bỏng độ 2, hoặc thành bỏng sâu –Gặp: bỏng n ớc sôi, chỗ có quần áo
Trang 12chẩn đoán độ sâu của bỏng
Trang 13-Cặp rút lông ở vùng hoại tử bỏng: nếu
không đau, rút rễ là bỏng sâu
vòng vải của dụng cụ đo HA lên phía trên của vùng chi bị bỏng Bơm không khí đến 80-90 mmHg để 10 phút Nếu là bỏng nông màu sẽ tím dần Nếu là bỏng sâu sẽ không thay đổi màu sắc.( do tắc mạch)
Trang 14Tiên l ợng
• Nguyên nhân: hóa chất nặng hơn nhiệt
• Diện tích và độ sâu của bỏng:
–Rộng>hẹp
–Sâu > nông
• Cơ địa: Trẻ em, già yếu tiên l ợng nặng
• vị trí:
–Đ ờng Hô hấp: rất nặng
–Vùng đầu mặt: rối loạn tuần hoàn, phù não–Vùng hậu môn, sinh dục: dễ nhiễm khuẩn–Bàn tay: sẹo co gây mất chức năng
Trang 15Lâm sàng
• Giai đoạn đầu: sốc bỏng (48 giờ)
–Kêu la, vật vã, nôn thờ ơ, vã mồ hôi trán –Mạch nhanh nhỏ, HA tụt
–Xn: máu cô đặc, dự trữ kiềm giảm, nhiễm toan, kali máu tăng, creatinin máu tăng
–Suy thận: Thiểu niệu vô niệu
–Nêu không bồi phụ đủ khối l ợng tuần hoàn
Tỷ lệ tử vong cao
Trang 16• Giai đoạn nhiễm độc cấp tính (3-15 ngày)
–Là giai đoạn nguy hiểm nhất
–Kích thích, lơ mơ, hôn mê, Sốt cao 40-42 độ, thở nhanh nông, nôn, ỉa lỏng, chảy máu tiêu hóa
–HC giảm, rối loạn điện giải và toan hoá máu, ure, creatinin tăng cao, protein giảm
–Cắt lọc tổ chức hoại tử, bồi phụ khối l ợng tuần hoàn, cân bằng điện giải
Trang 17• Giai đoạn nhiễm trùng
–VK: tụ cầu vàng, liên cầu tan huyết, trực khuẩn
mủ xanh, uốn ván.
–Có thể nhiễm trùng máu
–Vá da sớm, bù đủ khối l ợng tuần hoàn, máu
–Cấy dịch tìm VK và làm kháng sinh đồ
Trang 18• Giai ®o¹n håi phôc hoÆc suy kiÖt
• ®iÒu trÞ tèt, báng nhÑ, v¸ da sím håi
phôc dÇn
• ®iÒu trÞ kÐm, báng nÆng, bn suy kiÖt dÇn
Trang 19sơ cứu
-Giảm đau: Morphin 1 Ctg, 12giờ tiêm 1 ống (ng
ời lớn); đông miên, an thần khác
-Bỏng nhẹ, chi trên: ngâm tay vào n ớc mát, n ớc
đa mỗi lần 20 phút, rồi rút tay, trong 2 giờ
-Bỏng nặng phải truyền dịch, nâng huyết áp
-Uống nhiều n ớc pha Bicarbonat Natri
-Đặt bn lên tấm vải sạch rồi chuyển đi
Những việc nên làm
Trang 20nh÷ng viÖc kh«ng nªn lµm
• Kh«ng cëi quÇn ¸o mµ ph¶i c¾t bá
• Kh«ng ® îc b«i bÊt kú mét thø thuèc g×
• Kh«ng röa vÕt th ¬ng
Trang 21tại cơ sở chuyên khoa
a.Phòng và chống sốc:
-Bù khối l ợng tuần hoàn đối với bỏng nặng: truyền dịch và máu
-Giảm đau và an thần.
Trang 22• Dùng kháng sinh, SAT
• Cung cấp đủ calo: 3000-4000 calo/ngày.
Trang 24Xin c¶m ¬n!
Trang 25Test l îng gi¸
Trang 28C©u hái 3
đặc điểm của bỏng độ 1 Đúng Sai
Là bỏng lớp sừng
Tại cho bỏng đỏ và rát
khỏi sau 2-3 ngày, không để lại sẹo
hay gặp trong bỏng nước sôi, chĩi có quần áo.
Trang 30C©u hái 5
Đặc điểm của bỏng trung gian Đúng Sai
Giới hạn giữa bỏng nông và sâu
tổn thương hoàn toàn lớp tế bào đáy
tiến triển phụ thuộc điều trị
Thường do bỏng điện
Trang 33C©u hái 8
• Trường hợp bỏng sâu,khi thử vùng cảm giác da bị hoại tử bỏng bằng cách dùng tăm bông , hãy khoanh tròn câu đúng nhất:
• a.Đau tăng lên
• b.Còn đau nhưng giảm
• c.Đau ít
• d.Không biết đau
Trang 34C©u hái 9
Trường hợp bỏng nông, khi thực hiện nghiệm pháp tuần hoàn vùng bỏng, để 10 phút thấy:
a Chi sẽ nhợt trắng
b Chi chuyển sang màu đỏ rực
• c Chi chuyển sang màu tim dần
• d Màu sắc không thay đổi
Trang 35C©u hái 10
Giai đoạn sốc bỏng Đúng Sai thường xảy ra trong 72h đầu
Sốc là do đau và giảm khối lượng tuần hoàn
Vô niệu ngay từ đầu
Mạch nhanh, HA tut
kali máu giảm
giai đoạn này ít nguy hiểm và dễ qua đi.
Điều trị cần giảm đau và bồi phụ tuần hoàn đủ.
Ở giai đoạn sốc bỏng :
Trang 36C©u hái 11
Giai đoạn nhiễm độc cấp tính Đúng Sai thường xuất hiện từ tuần 2 trở đi
Sốt cao 39-40 độ
Hay bị viêm phổi, ỉa chảy.
kiềm hóa máu, rối loạn điện giải
giai đoạn này chỉ cần bồi phụ tuần hoàn, điện giải,
kháng sinh
đây là giai đoạn nguy hiểm nhất của bỏng
Ở giai đoạn nhiễm độc cấp tính:
Trang 37C©u hái 12
giảm đau
Ngâm tay vào trong nước mát
Uống nhiều nước đường
Trang 38• b.Truyền dịch dựa vào lượng dịch mất
• c.Thường truyền 1/10 trọng lượng cơ thể
• d.Căn cứ vào lượng nước tiểu 24 giờ
Trang 39Xin c¶m on