Chương 7 hệ thống lái LT

Công dụng: Hệ thống lái dùng để thay đổi hướng chuyển động của ôtô..  Theo số lượng bánh dẫn hướng:Hệ thống lái với các bánh dẫn hướng ở cầu trước.. Hệ thống lái với các bánh dẫn hướng

Chương 7 : HỆ THỐNG LÁI

(Steering Systems)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ ĐỒNG NAI

NGÀNH CƠ KHÍ ĐỘNG LỰC Bộ môn: KHUNG GẦM Ô TÔ

GV: Chu Thành Khải

Sơ đồ bố trí của ht lái trên xe.

I.CÔNG DỤNG - PHÂN LOẠI - YÊU CẦU:

I.1 Công dụng:

Hệ thống lái dùng để thay đổi hướng chuyển động của ôtô

Giữ cho ôtô chuyển động theo một

hướng nhất định.

I.2 Phân loại :

 Theo bố trí vành lái(vô lăng):

Vành lái bố trí bên phải

Vành lái bố trí bên trái

Vành lái bố trí bên phía trái hay phải tuỳ theo luật pháp của từng quốc gia qui định

 Theo số lượng bánh dẫn hướng:

Hệ thống lái với các bánh dẫn hướng ở cầu trước

Hệ thống lái với các bánh dẫn hướng ở hai cầu

Hệ thống lái với các bánh dẫn hướng ở

tất cả các cầu.

 Theo kết cấu & nguyên lý của cơ

cấu lái:

Loại trục vít - cung răng

Loại trục vít - con lăn

Loại trục vít - chốt quay

Loại liên hợp

 Theo kết cấu bộ trợ lực: (cường hóa )

Loại trợ lực bằng khí nén

Loại trợ lực bằng thủy lực

Loại trợ lực liên hợp.

I.3 Yêu cầu :

Quay vòng thật ngoặt trong một thời gian ngắn trên một diện tích bé

Lái nhẹ và tiện lợi

Động học quay vòng để các bánh xe không bị trượt lê khi quay vòng

Tránh được các va đập từ bánh dẫn hướng truyền lên bánh lái

Giữ được chuyển động thẳng ổn định của

ôtô.

II.PHÂN TÍCH KẾT CẤU TAY LÁI

Vành lái có dạng hình tròn.

Các nan hoa có thể bố trí đều hay không đều ( hai nhánh hoặc ba nhánh)

Giúp tài xế dễ điều khiển khi xe quay

vòng

II.1 Vành lái:

Mô tả chuyển động vành lái

II.2 Tru lái:

Trụ lái là đòn dài rỗng hoặc đặcđể

truyền moment quay từ vành lái đến cơ cấu lái

Được đặt nghiêng một góc nhất định để tạo sự thoải mái khi điều khiển

Ở các xe đời mới góc này có thể thay

đổi và truyền lực bằng khớp nối cardan

Đảm bảo tỷ số truyền của nhà chế tạo.

Mô tả chuyển động lái

Chuyển động quay Chuyển động thẳng

II.3 Cơ cấu lái không trợ lực

a Trục vít – cung

răng:

Ưu điểm tiếp xúc

theo toàn bộ chiều

dài răng

Do đó giảm được

ứng suất tiếp xúc và

răng ít hao mòn cho

nên thích hợp với

ôtô tải lớn.

Cung răng thường

Cung răng bên

b Trục vít – con lăn:

Ưu điểm giảm được áp suất riêng và tăng độ chống mòn

Tải trọng tác dụng lên các chi tiết được phân tán đều, tùy theo cỡ ôtô mà có 2 đến 4 vòng ren

Giảm ma sát, do có lực ma sát lăn Có thể điều chỉnh khe hở ăn khớp

Đường trục con lăn nằm lệch trục vít một đoạn  = 5 ÷ 7mm ( cho phép điều mm ( cho phép điều

chỉnh khi sử dụng ).

1 Nối với trụ lái

c Trục vít - chốt quay:

Ưu điểm cơ

bản là có thể

có tỷ số truyền

thay đổi

Dùng chủ yếu

đối với ôtô tải

và ôtô khách.

Chốt quay Trục vít

Trục vít

Ecrou Thanh khía

Trục rẽ quạt

II.4 Dẫn động lái:

Dẫn động lái gồm hệ thống lái các đòn để truyền lực từ cơ cấu lái đến bánh xe Đồng thời đảm bảo cho các bánh xe của ôtô quay vòng với động học đúng

Bộ phận quan trọng của dẫn động lái là hình dạng hình thang lái Hình thang lái có nhiệm vụ bảo đảm động học bánh dẫn hứơng làm cho bánh xe khỏi bị

trượt lê khi lái, do đó bớt hao mòn lốp.

Xà ngang

Steering gear

Cần chuyển hướng

Đòn kéo bên

Đòn quay đứng

Bánh xe

•Hình thang lái

Cần chuyển hướng

Thanh kéo dọc

Đòn quay đứng

Đòn kéo giữa

•Hình thang lái

II.5 Tỷ số truyền động lái:

a Trục vít – cung răng:

i = 2..ro /t

ro: Bán kính vòng tròn cơ sở cung răng.

t: Bước ren của trục vít

Tỷ số truyền:

b Trục vít – con lăn:

r2 : Bán kính vòng tròn ban đầu hình glopoit của trục vít

t : Bước ren của trục vít.

z1: Số đường ren trục vít

Tỷ số truyền: i = 2..r2/ t.z1

c Trục vít – chốt quay:

i = (2..r2 / t).cos

Tỷ số truyền:

: Góc quay của tay chuyển hướng

r2: Bán kính đòn quay

d Loại liên hợp:

ic = 2..ro/t

ro: Bán kính trục vít.

t : Bước ren của trục vít

Tỷ số truyền:

II.6 Cơ cấu lái có trợ lực

Sơ đồ hệ thống lái trợ lực thuỷ lực

a Bơm trợ lực

- Được dẫn động bằng đai và puli, tạo ra

áp suất dầu đủ lớn cho van phân phối dẫn đến các ngã của xy lanh

- Do lưu lượng bơm tăng với tốc độ động

cơ nên trên bơm được bố trí một van điều khiển lưu lượng

b Trợ lực lái loại trục răng – thanh răng

- Hệ thống lái trợ lực điều khiển áp suất đưa

dầu vào cơ cấu lái

- Có cảm biến tốc độ gởi tín hiệu điện tới mô đun điều khiển để điều khiển van trong cụm van để điều chỉnh áp suất bơm chính xác

- Khi xoay vô lăng sẽ chuyển mạch một đường dẫn dầu tại van điều khiển, áp suất dầu đẩy pittong trong xy lanh trợ lực lái

Hoạt động của trợ lái thủy lực

III CÁC GÓC ĐẶT BÁNH XE

HÌNH 1

HÌNH 4 HÌNH 3

HÌNH 2

HÌNH 5

III.1 Góc Camber: (Góc doãng bánh xe)

Công dụng:

- Tránh mòn lốp hki xe

chuyển nặng.

- Tránh hiện tượng bị

đảo,năng tay lái và rung động dàn đầu.

Hình 1

GÓC CAMBER

Là góc được xác định bởi đường tâm bánh xe và đường vuông góc với mặt đường tại nơi bánh xe tiếp xúc.

III.2 Góc Caster: (Độ nghiêng dọc của

chốt chuyển hướng)

Hình 2

GÓC CASTER

Là góc được xác định bởi đường tâm của trục xoay đứng với đường vuông góc với mặt đường tại nơi bánh

xe tiếp xúc, khi nhìn từ hông

Hình 3

Góc Kingpin Được xác định bởi góc nghiêng ngang của trục xoay và đườpng vuông góc với

III.4 Góc Toe in – Toe out: (Độ chụm trong

- chụm ngoài)

Hình 4

Góc toe Được xác định đường tâm phía trước và phía sau của bánh xe dẫn hướng, nhìn từ

trên xuống.

Công dụng:

-Đảm bảo 2 bánh trước song song khi lăn trên mặt đường.

- Tránh mòn lốp xe.

III.5 Bán kính quay vòng: