Tuần hoàn dieu hoa tim mach

ĐIỀU HÒA HOẠT ĐỘNG NÚT XOANG Cơ chế thần kinh:  Hệ thần kinh thực vật : giao cảm, phó giao cảm,  Các trung tâm cao hơn... C ÁC PHẢN XẠ Vai trò của hô hấp đối với nhịp tim:  Hít v

ĐIỀU HÒA HOẠT ĐỘNG TIM MẠCH

Ths.Bs, Đặng Huỳnh Anh Thư

Bm Sinh Lý - ĐHYD TP.HCM

Trình bày cơ chế điều hòa tại mạch

Giải thích cơ chế thần kinh điều hòa mạch

Phân tích cơ chế thể dịch điều hòa mạch

ĐIỀU HÒA HOẠT ĐỘNG TIM

Sinh lý tim:

 Hoạt động điện học của tim

 Chức năng co bóp của tim

Điều hòa chức năng tim

 Điều hòa hoạt động nút xoang

Điều hòa hoạt đông cơ tim

ĐIỀU HÒA HOẠT ĐỘNG NÚT XOANG

 Cơ chế thần kinh:

 Hệ thần kinh thực vật : giao cảm, phó giao cảm,

 Các trung tâm cao hơn

 Khí hô hấp trong máu

 Các ion trong máu

 Cơ chế khác

P HÓ GIAO CẢM

 Tác dụng trên mô nút: làm nhịp chậm

 Hóa chất trung gian: acetylcholin

G IAO CẢM

 Từ cột giữa bên đoạn tủy sống cổ 5 và 6 đến đoạn cổ cuối qua nhánh thông trắng vào chuỗi hạch hai bên xương sống

 Neuron trước hạch là hạch sao

Neuron sau hạch là hạch cổ dưới

 Dây giao cảm sau hạch đến đáy tim

dọc theo mạch máu và tới ngoại tâm mạc

GIAO CẢM

Hóa chất trung gian: norepinephrin

Tác dụng của giao cảm trên mô nút: làm

C ÁC TRUNG TÂM CAO HƠN

 Vỏ não: các trung tâm điều hòa chức năng

tim hầu hết ở nửa trước của não, thùy trán, vỏ não thị giác, vỏ não tiền vận động, phần trước thùy thái dương

 Đồi thị: kích thích các nhân đường giữa,

nhân bụng, nhân trong làm tăng nhịp tim

 Vùng hạ đồi (hypothalamus): vùng sau và

C ÁC PHẢN XẠ

Phản xạ thụ thể áp suất

+ thụ thể áp suất nằm ở quai động mạch chủ và xoang cảnh

+ Khi áp suất trong máu tăng dây X, IX về

hành não kích thích trung tâm ức chế tim

tim đập chậm lại

+ Khi áp suất trong máu giảm  không kích thích áp thụ quan  tín hiệu X, IX giảm  tim đập nhanh

> 160 mmHg: HA tăng, nhịp tim ở trị số thấp nhưng không đổi

C ÁC PHẢN XẠ

 Vai trò của hô hấp đối với nhịp tim:

 Hít vào  nhịp tim tăng và ngược lại

 Giải thích:

 Yếu tố phản xạ:

Hít vào  áp suất trong ngực giảm  máu về tim phải tăng  phản xạ Bainbridge nhịp tim tăng  khi lưu lượng thất trái tăng

và gây tăng huyết áp  phản xạ thụ thể áp suất làm nhịp chậm

 Yếu tố trung ương:

Trung tâm hô hấp trong hành não ảnh hưởng đến trung tâm ức chế tim ở hành não

- Các ion trong máu :

K+ tăng gây rối loạn nhịp

Ca++ tăng cao gây ngưng đập

 Cơ chế khác:

Nhiệt độ tăng làm tăng nhịp tim ây rối loạn nhịp

ĐIỀU HÒA HOẠT ĐỘNG CƠ TIM

 Tự điều hòa bên trong tim

 Điều hòa bằng cơ chế Frank- Starling

 Điều hòa bởi nhịp tim

 Điều hòa do các yếu tố ngoài tim

 Điều hòa bằng cơ chế thần kinh

T Ự ĐIỀU HÒA BÊN TRONG TIM

Đ IỀU HÒA BẰNG CƠ CHẾ F RANK - S TARLING

T Ự ĐIỀU HÒA BÊN TRONG TIM

Đ IỀU HÒA BỞI NHỊP TIM

 Thay đổi tần số co bóp sẽ làm thay đổi lực phát sinh do cơ: nhịp chậm làm tim co bóp mạnh hơn

 Cơ chế: do tăng nồng độ Ca++ trong tế bào

Ca++ đi vào cơ tim trong giai đoạn bình

Đ IỀU HÒA DO CÁC YẾU TỐ NGOÀI TIM

Đ IỀU HÒA BẰNG CƠ CHẾ THẦN KINH

Đ IỀU HÒA DO CÁC YẾU TỐ NGOÀI TIM

Đ IỀU HÒA HÓA HỌC

 Các ion trong máu:

Ca tăng làm tăng co bóp, K tăng làm liệt cơ nhĩ,

Na+ giảm: giảm điện thế tim

ĐIỀU HÒA HOẠT ĐỘNG MẠCH

 Cơ chế điều hòa tại thành mạch

 Hiện tượng tự điều chỉnh và điều hòa do cơ

 Điều hòa qua trung gian tế bào nội mô

 Điều hòa do cơ chế chuyển hóa

CƠ CHẾ TẠI THÀNH MẠCH

 Do cơ:

 ↑ P trong lòng mạch  cơ trơn thành mạch căng  co mạch

 Là đáp ứng độc lập với tế bào nội mô

CƠ CHẾ THẦN KINH

 Trung tâm vận mạch:

+ ở hành não, gồm 2 vùng:

vùng co mạch và vùng ức chế + xung đi ra là giao cảm: co

mạch và tăng huyết áp

+ Luôn có tín hiệu giao cảm

nhất định xuống mạch làm mạch hơi co tạo trương lực

mạch

 Từ xoang cảnh dây Hering  dây IX  trung tâm vận mạch

 Từ quai động mạch chủ  dây

Cyon  dây X  trung tâm vận mạch

 ↑ HA ức chế vùng co mạch  ↓giao cảm  dãn mạch

 ↓ HA giảm ức chế vùng co mạch 

 ↑ giao cảm  co mạch

CƠ CHẾ THẦN KINH

o Các đường xung động thần kinh vào trung tâm vận

mạch:

+ Từ thụ thể hóa học :

 Ngoại biên: ở quai động mạch chủ và ở bên xoang cảnh

 Trung ương: vùng hóa cảm thụ ở hành não

CƠ CHẾ THẦN KINH

Các đường xung động thần kinh vào trung tâm vận mạch:

+ Võ não: Kích thích vùng vận động và tiền vận động  co mạch

+ Da, nội tạng: đau  co mạch

+ Phổi: căng phổi  ức chế trung tâm vận mạch  dãn mạch, hạ HA

CƠ CHẾ THẦN KINH

 Thần kinh thực vật:

+ giao cảm: co mạch, norepinephrin

+ phó giao cảm: dãn mạch, acetylcholin

CƠ CHẾ THỂ DỊCH

 Nhóm kinin:

 Bradykinin trong huyết tương, Lysylbradykinin trong mô

 co cơ trơn nội tạng, làm giãn cơ trơn mạch máu

ĐIỀU HÒA HUYẾT ÁP NHANH

• Phản xạ do thiếu máu ở hệ thần kinh trung ương: khi

HA< 50 mmHg, là cơ chế điều hòa khẩn cấp, nhanh,

mạnh, kích tích trung tâm vận mạch gây co mạch

• Co tĩnh mạch: huyết áp giảm  co tĩnh mạch  máu dồn

về TMC về tim

• Co cơ xương: Phản xạ ép bụng: khi có kích thích các thụ

thể  co cơ bụng làm tăng cung lượng tim và tăng HA

ĐIỀU HÒA HUYẾT ÁP NHANH

 Cơ chế thể dịch

• Norepinephrin:tăng HA tâm thu/ tâm trương, giảm nhịp tim do phản xạ thụ thể áp suất, co mạch hầu hết các cơ quan, làm tăng sức cản ngoại biên

• Epinephrin: làm tăng nhịp tim, tăng cung

lượng tim, tăng huyết áp tâm thu, giãn mạch tại cơ vân và cơ tim

ở hậu yên, làm tăng tái hấp thu nước tại thận

ĐIỀU HÒA HUYẾT ÁP NHANH

 Hệ thống renin – angiotensin

ĐIỀU HÒA HUYẾT ÁP NHANH

 Cơ chế tại chỗ :

 Di chuyển dịch tại mao mạch: HA thay đổi

 Pmm thay đổi  trao đổi dịch ở mao

ĐIỀU HÒA HUYẾT ÁP LÂU DÀI

 Vai trò của hệ thống dịch cơ thể và thận

Tăng áp suất máu làm tăng thải nước và Na+ ở thận

 Khi HA = 50 – 60mmHg  lượng nước tiểu bằng 0

 Khi HA = 100mmHg  lượng nước tiểu bình thường

 Khi HA = 200mmHg  lượng nước tiểu tăng 6 – 8 lần

 Tăng cung lượng tim: co mạch vài ngày đến vài tuần

 Vai trò của thận: điều hòa nước và muối với các cơ chế

renin–angiotensin, ADH, aldosteron và hệ giao cảm

 Điều hòa lượng muối và nước từ ngoài cơ thể