CHUYỂN hóa NĂNG LƯỢNG 2015

 Các dạng năng lượng do cơ thể sản xuấtcơ thể... Chuyển hóa năng lượngnhiệt ATP hoạt động tế bào nhiệt Sự biến đổi các dạng năng lượng trong cơ thể từ dạng nọ sang dạng kia...  Nhiệt

BS Bùi Diễm Khuê

 Các dạng năng lượng do cơ thể sản xuất

cơ thể

Chuyển hóa năng lượng

nhiệt

ATP

hoạt động tế bào nhiệt

Sự biến đổi các dạng năng lượng trong cơ thể từ

dạng nọ sang dạng kia

 Nhiệt năng (cal):

◦ các phản ứng chuyển hóa  sinh nhiệt

◦ giữ thân nhiệt cố định  p/ư chuyển hóa bình thường

◦ 1 dạng thoái hóa năng lượng  thải ra ngoài

◦ Mô mỡ, gan, ATP

◦ Do sự chuyển động của các phân tử theo cùng 1 hướng

◦ Sự vận chuyển thành dòng ion qua màng tế bào

 Chủ yếu là hóa năng của thức ăn

 Ở bào tương

◦ Chất hấp thụ  chất chuyển hóa trung gian, ATP

◦ Chất chuyển hóa trung gian  CO2, H2O, ATP

Động năng vận chuyển qua màng Hóa năng ATP Điện năng của màng TB

Động năng của sự vận động TB, cơ quan, cơ thể Hóa năng để tổng hợp các chất trong bào tương

 NHIỆT NĂNG

 Tim đập, phổi hô hấp, thận bài tiết,…

 Hóa năng bị tiêu hao:

◦ 25%  công cơ học của cơ

◦ 75%  nhiệt

 Giữ cho thân nhiệt hằng định

 Vận động cơ trơn, bài tiết dịch tiêu hóa

thu

= mức tiêu hao năng lượng/tiêu hao trước ăn (%)

◦ Thay đổi tùy chất dinh dưỡng

◦ Ở người: SDA # 10%

 Cần tăng kích thước, số lượng tế bào

hình, dự trữ

◦ Tuổi chưa trưởng thành

◦ Hồi phục sau bị bệnh, rèn luyện thân thể

 Thời kỳ mang thai: # 80.000 kcal (cả chu kỳ

mang thai)

◦ Tạo thai, phát triển thai, tạo các phần nuôi thai

◦ Tăng khối lượng máu tuần hoàn, các cơ quan của mẹ

◦ Dự trữ để bài tiết sữa

tiết 500-600 ml sữa)

100 kcal

½ chén cơm

½ ổ bánh mì 1 lát sandwich 1 con bún

½ trái bắp Môn sọ ½ củ khoai

Nguồn: TS.BS Tạ Thị Tuyết Mai –

Dinh dưỡng ở người tăng cân sau cai thuốc lá

Nguồn: TS.BS Tạ Thị Tuyết Mai –

Dinh dưỡng ở người tăng cân sau cai thuốc lá

 Trực tiếp: nhiệt lượng kế

◦ Nguyên tắc: NL tiêu hao  nhiệt năng

◦ Độ chính xác cao, nhưng phức tạp

◦ Nguyên tắc: > 95% NL tiêu hao được lấy từ phản ứng oxy hóa

◦ PP vòng nửa mở

◦ PP vòng kín

◦ Theo dõi qua thời gian dài:

NL hấp thu = NL vào (thức ăn) – NL ra (phân)

 Ở mức độ tế bào

◦ Cơ chế thần kinh

◦ Cơ chế thể dịch

 Cơ chế điều hòa ngược

◦ Hormon tuyến giáp

◦ Hormon tủy thượng thận

◦ Hormon vỏ thượng thận

◦ Hormon tuyến tụy

◦ Hormon GH của tuyến yên

◦ Hormon sinh dục

Human Physiology - From Cells to Systems 7th ed, L Sherwood (Cengage, 2010)

 (+): ăn vào > tiêu hao