Làm “mức qui định” của cơ chế điều hòa thân nhiệt cao hơn bình thường.. Làm “mức qui định” của cơ chế điều hòa thân nhiệt thấp hơn bình thường.. Khi thân nhiệt giảm dưới 34oC, khả năng đ
Trang 1ĐIỀU HÒA THÂN NHIỆT
BS Bùi Diễm Khuê
Trang 2 1 Chất gây sốt có tác dụng gì trên trung tâm điều nhiệt ở vùng dưới đồi ?
A Làm “mức qui định” của cơ chế điều hòa thân nhiệt cao hơn bình thường
B Quá trình sinh nhiệt giảm xuống
C Làm ức chế sự thành lập prostaglandin từ axít arachidonic
D Làm cơ thể tạo ra chất leukotrien tác động lên vùng dưới đồi gây ra sốt
E Làm “mức qui định” của cơ chế điều hòa thân nhiệt thấp hơn bình thường
2 Quá trình thải nhiệt của cơ thể ra ngoài không khí được thực hiện nhờ các
phương thức sau đây, NGOẠI TRỪ:
A Sự truyền nhiệt từ trong sâu ra ngoài mặt da nhờ hệ thống mạch máu đặc biệt
D Sự bốc hơi nước qua da, niêm mạc đường hô hấp và niêm mạc miệng
E Truyền nhiệt đối lưu từ cơ thể tới không khí chung quanh
Pre-test
Trang 3 3 Câu nào sau đây KHÔNG ĐÚNG đối với ảnh hưởng của thân nhiệt thấp trên toàn cơ thể?
A Khi thân nhiệt giảm dưới 34oC, khả năng điều hòa thân nhiệt của vùng dưới đồi bị suy yếu nặng
B Tốc độ sinh nhiệt trong cơ thể giảm khi thân nhiệt giảm
C Nếu nhiệt độ môi trường cực lạnh thì ngón tay, ngón chân có thể bị hoại tử
D Làm giảm hoạt động của tim, nhu cầu oxy của mô giảm xuống nên có thể ứng dụng để giải phẫu tim
E Con người có thể chịu đựng được thân nhiệt giảm dưới 24,5oC trong nhiều giờ
4 Cơ chế chống lạnh bao gồm các phản ứng sau đây, NGOẠI TRỪ:
Trang 4 5 Hormon nào sau đây ảnh hưởng tới quá trình sinh nhiệt của cơ thể?
6 Yếu tố nào sau đây làm nhiệt độ có thể cao hơn bình thường?
A Giảm lưu lượng máu qua da.
B Tăng tập thể dục.
C Tăng mức qui định của cơ chế điều hòa thân nhiệt ở vùng dưới đồi
do chất gây sốt.
D Tăng tiết thyroxin.
E Giảm sự bốc hơi nước qua da.
Pre-test
Trang 5 Định nghĩa thân nhiệt – Mục đích điều hòa thân nhiệt
Các yếu tố ảnh hưởng thân nhiệt bình
thường
Quá trình sinh nhiệt – thải nhiệt
Cơ chế điều nhiệt
Những bất thường của điều nhiệt
NỘI DUNG
Trang 6 Thân nhiệt trung tâm
cố định
1 khoảng rất hẹp
nhiệt
Định nghĩa thân nhiệt – Mục đích điều nhiệt
Trang 7 36,3 – 37,1oC
Thân nhiệt bình thường
Trang 8 Nhiệt độ ở hậu môn: đúng nhất
Trẻ em: điều nhiệt kém chính xác
Thân nhiệt bình thường
Trang 9Guyton
Trang 10 Chuyển hóa cơ sở
◦ protein: 30%, đường: 6%, mỡ: 4%
◦ 75% năng lượng nhiệt
◦ Run: nguyên nhân sinh nhiệt quan trọng
◦ Epi, Norepi: tạo nhiệt nhanh, ngắn hạn
◦ Thyroxin: tạo nhiệt chậm, kéo dài
◦ Nguồn tạo nhiệt quan trọng ở trẻ em
Quá trình sinh nhiệt
Trang 11 Mạch máu dưới da
◦ Mạng tĩnh mạch
Hệ thần kinh giao cảm: chi phối độ co mạch
2 cách thải nhiệt: truyền nhiệt, bốc hơi nước
Quá trình thải nhiệt
Trang 14 vd: động vật có lông, da không có tuyến mồ hôi phải thở nhanh, cạn
Cơ chế thải nhiệt
Trang 15Tuyến mồ hôi
Trang 16 Giới hạn điều nhiệt
Cung phản xạ điều nhiệt
Phản xạ điều nhiệt
Điều nhiệt bởi hành vi
«Mức quy định» (set-point) ở vùng dưới đồi
Cơ chế điều nhiệt
Trang 17 Nhiệt độ môi trường: -60oC đến +50oC
Ngoài khoảng đó: thân nhiệt không giữ được mức ổn định
Giới hạn điều nhiệt
Trang 18 Trung tâm điều nhiệt: vùng dưới đồi
Trang 19Cảm giác nhiệt độ và đau
Trang 20 Cơ chế chống nóng:
vùng dưới đồi sau)
Cơ chế chống lạnh:
vùng dưới đồi sau)
khí cách nhiệt
thyroxin
Phản xạ điều nhiệt
Trang 23«Mức quy định» (set-point) ở vùng dưới đồi
Trang 24Demystified Physiology
Trang 29 Sốt
Choáng nóng
Tiếp xúc môi trường cực lạnh
Bất thường của điều nhiệt
Trang 30 Tác động của chất gây sốt trên trung tâm
điều nhiệt
tố VK
(phẫu thuật, u não,…)
Đặc tính:
run (thân nhiệt tăng cho đến set-point mới)
chống nóng: đổ mồ hôi, giãn mạch
Sốt
Trang 32 54oC, khô, đối lưu tốt chịu được vài giờ
Ẩm 100%: 34oC thân nhiệt tăng
Làm việc nặng: 30oC thân nhiệt tăng
Thân nhiệt 41oC choáng nóng: choáng váng, khó chịu ở bụng, mê sảng, mất ý thức, sốc tuần hoàn nhẹ
Choáng nóng
Trang 33 Thân nhiệt < 29oC mất khả năng điều nhiệt
Tốc độ sinh nhiệt giảm ½ khi thân nhiệt giảm 3,6oC
Ngủ, hôn mê: giảm hoạt động điều nhiệt
Hạ nhiệt nhân tạo: <32oC, vài ngày đến 1 tuần
Tiếp xúc môi trường cực lạnh
Trang 34Sinh và thải nhiệt
Trang 35 1 Chất gây sốt có tác dụng gì trên trung tâm điều nhiệt ở vùng dưới đồi ?
A Làm “mức qui định” của cơ chế điều hòa thân nhiệt cao hơn bình thường
B Quá trình sinh nhiệt giảm xuống
C Làm ức chế sự thành lập prostaglandin từ axít arachidonic
D Làm cơ thể tạo ra chất leukotrien tác động lên vùng dưới đồi gây ra sốt
E Làm “mức qui định” của cơ chế điều hòa thân nhiệt thấp hơn bình thường
2 Quá trình thải nhiệt của cơ thể ra ngoài không khí được thực hiện nhờ các
phương thức sau đây, NGOẠI TRỪ:
A Sự truyền nhiệt từ trong sâu ra ngoài mặt da nhờ hệ thống mạch máu đặc biệt
D Sự bốc hơi nước qua da, niêm mạc đường hô hấp và niêm mạc miệng
E Truyền nhiệt đối lưu từ cơ thể tới không khí chung quanh
Post-test
Trang 36 3 Câu nào sau đây KHÔNG ĐÚNG đối với ảnh hưởng của thân nhiệt thấp trên toàn cơ thể?
A Khi thân nhiệt giảm dưới 34oC, khả năng điều hòa thân nhiệt của vùng dưới đồi bị suy yếu nặng
B Tốc độ sinh nhiệt trong cơ thể giảm khi thân nhiệt giảm
C Nếu nhiệt độ môi trường cực lạnh thì ngón tay, ngón chân có thể bị hoại tử
D Làm giảm hoạt động của tim, nhu cầu oxy của mô giảm xuống nên có thể ứng dụng để giải phẫu tim
E Con người có thể chịu đựng được thân nhiệt giảm dưới 24,5oC trong nhiều giờ
4 Cơ chế chống lạnh bao gồm các phản ứng sau đây, NGOẠI TRỪ:
Trang 37 5 Hormon nào sau đây ảnh hưởng tới quá trình sinh nhiệt của cơ thể?
6 Yếu tố nào sau đây làm nhiệt độ có thể cao hơn bình thường?
A Giảm lưu lượng máu qua da.
B Tăng tập thể dục.
C Tăng mức qui định của cơ chế điều hòa thân nhiệt ở vùng dưới đồi
do chất gây sốt.
D Tăng tiết thyroxin.
E Giảm sự bốc hơi nước qua da.
Post-test