Phần 1CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM Chương 1: CÁC TÍNH CHẤT CƠ BẢN CỦA VẬT LIỆU XÂY DỰNG • Các tính chất vật lý chính của vật liệu : khối lượng riêng, khối lượng thể tích, độ đặc, độ rỗng,
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA XÂY DỰNG
TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN ÔN TẬP VÀ KIỂM TRA
VẬT LIỆU XÂY DỰNG
LƯU HÀNH NỘI BỘ
Trang 2MỤC ĐÍCH
Tài liệu này nhằm hỗ trợ cho học viên hình thức giáo dục từ
xa nắm vững nội dung ôn tập và làm bài kiểm tra hết môn hiệu quả
Tài liệu này cần được sử dụng cùng với tài liệu học tập của môn học và bài giảng của giảng viên ôn tập tập trung theo chương trình đào tạo
NỘI DUNG HƯỚNG DẪN
Nội dung tài liệu này bao gồm các nội dung sau:
• Phần 1: Các nội dung trọng tâm của môn học Bao gồm các nội
dung trọng tâm của môn học được xác định dựa trên mục tiêu học tập, nghĩa là các kiến thức hoặc kỹ năng cốt lõi mà người học cần có được khi hoàn thành môn học
• Phần 2: Cách thức ôn tập Mô tả cách thức để hệ thống hóa
kiến thức và luyện tập kỹ năng để đạt được những nội dung trọng tâm
• Phần 3: Hướng dẫn làm bài kiểm tra Mô tả hình thức kiểm
tra và đề thi, hướng dẫn cách làm bài và trình bày bài làm và lưu ý về những sai sót thường gặp, hoặc những nỗ lực có thể được đánh giá cao trong bài làm
• Phần 4: Đề thi mẫu và đáp án Cung cấp một đề thi mẫu và
đáp án, có tính chất minh hoạ nhằm giúp học viên hình dung
yêu cầu kiểm tra và cách thức làm bài thi
PHỤ TRÁCH KHOA XÂY DỰNG Trần Tuấn Anh
Trang 3Phần 1
CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM
Chương 1: CÁC TÍNH CHẤT CƠ BẢN CỦA VẬT LIỆU XÂY DỰNG
• Các tính chất vật lý chính của vật liệu : khối lượng riêng, khối
lượng thể tích, độ đặc, độ rỗng, độ hút nước, độ bão hòa nước, tính thấm nước…
• Các tính chất nhiệt lý của vật liệu : tính dẫn nhiệt, nhiệt dung
và nhiệt dung riêng
• Các tính chất cơ lý của vật liệu : tính biến dạng và cường độ
của vật liệu
Chương 2: VẬT LIỆU GỐM XÂY DỰNG
• Quy trình sản xuất gạch đất sét nung
• Yêu cầu kỹ thuật của gạch đất sét nung
• Gạch không nung : khái niệm, phân loại và ứng dụng
Chương 3: CHẤT KẾT DÍNH VÔ CƠ
• Chất kết dính vô cơ là gì?
• Xi măng poóclăng : quy trình sản xuất, cách kiểm tra giám sát
chất lượng xi măng
• Cách thức bảo quản xi măng
Trang 4Chương 4: BÊ TÔNG VÀ PHỤ GIA XÂY DỰNG
• Bê tông là gì và phân loại bê tông
• Vai trò và yêu cầu vật liệu chế tạo bê tông : cát, đá, nước, xi măng
• Các tính chất của hỗn hợp bê tông và bê tông
• Thiết kế cấp phối bê tông
• Thi công bê tông
• Phụ gia bê tông
• Đánh giá cường độ bê tông trên kết cấu công trình
Trang 5Phần 2
CÁCH THỨC ÔN TẬP
Chương 1: CÁC TÍNH CHẤT CƠ BẢN CỦA VẬT LIỆU XÂY DỰNG
• Các tính chất vật lý chính của vật liệu : khối lượng riêng, khối
lượng thể tích, độ đặc, độ rỗng, độ hút nước, độ bão hòa nước, tính thấm nước…
o Cần nắm rõ các khái niệm về các tính chất trên Biết cách xác định khối lượng thể tích của một số loại vật liệu xây dựng cơ bản như : bê tông, thép, gạch, cát, đá…
o Biết được ảnh hưởng của các tính chất vật lý với nhau Ví
dụ : khi độ rỗng tăng thì khối lượng thể tích giảm…
o Làm lại các bài tập + hướng dẫn trong tập bài giảng
• Các tính chất nhiệt lý của vật liệu : tính dẫn nhiệt, nhiệt dung
và nhiệt dung riêng
o Nắm vững các khái niệm về tính dẫn nhiệt, nhiệt dung và nhiệt dung riêng (xem tập bài giảng)
o Hiểu rõ khái niệm hệ số dẫn nhiệt và khả năng cách nhiệt của vật liệu phụ thuộc vào các yếu tố nào
o Trả lời các câu hỏi trong tập bài giảng
• Các tính chất cơ lý của vật liệu : tính biến dạng và cường độ
của vật liệu
Trang 6o Các khái niệm cần nắm vững: tính biến dạng của vật liệu, hiện tượng từ biến, chùng ứng suất, mỏi, phân loại vật liệu dòn và vật liệu dẻo; cường độ vật liệu, mác hay số hiệu vật liệu
o Làm lại các bài tập ở tập bài giảng
Chương 2: VẬT LIỆU GỐM XÂY DỰNG
• Quy trình sản xuất gạch đất sét nung
o Nắm rõ quy trình sản xuất gạch đất sét nung
o Ưu và nhược điểm của 4 loại lò nung gạch đất sét
• Yêu cầu kỹ thuật của gạch đất sét nung
o Chất lượng của gạch 4 lỗ đất sét nung (xem TCVN 1450:2009 hoặc tập bài giảng) : về ngoại hình, độ hút nước,
độ bền nén và uốn (mác gạch)
o Xem 2 bài tập ở tập bài giảng → cách đánh giá, kiểm định chất lượng gạch đạt yêu cầu, cách tính toán xác định mác gạch
Chương 3: CHẤT KẾT DÍNH VÔ CƠ
• Chất kết dính vô cơ là gì : xem khái niệm trong tập bài giảng
• Xi măng poóclăng : quy trình sản xuất, cách kiểm tra giám sát
chất lượng xi măng
o Xem khái niệm xi măng poóclăng và vai trò của xi măng trong bê tông
o Trên thị trường có những loại xi măng nào và công dụng của từng loại xi măng ( PC, PCB, PCSR , PCML …)
o Quy trình sản xuất xi măng, quá trình hydrat hóa của xi măng Phân biệt ưu và nhược điểm của xi măng PC và PCB,
Trang 7đồng thời qua đó giải thích tại sao xi măng bị ăn mòn trong môi trường nước phèn và nước biển
o Trên thị trường xi măng PCB40 là phổ biến, học viên cần hiểu cách nhận biết xi măng PCB40 đạt chất lượng, có những yêu cầu kỹ thuật gì (độ mịn, mác xi măng, thời gian ninh kết…), cách kiểm tra và giám sát chất lượng xi măng
• Cách thức bảo quản xi măng : xem cách thức bảo quản xi
măng trong tập bài giảng
• Làm lại các bài tập về đánh giá mác xi măng và kiểm tra chất
lượng xi măng
Chương 4: BÊ TÔNG VÀ PHỤ GIA XÂY DỰNG
• Bê tông là gì và phân loại bê tông : xem trong tập bài giảng
• Vai trò và yêu cầu vật liệu chế tạo xi măng : cát, đá, nước, xi
măng
o Nắm vững các tính chất kỹ thuật của nguyên vật liệu dùng chế tạo bê tông
▪ Nước : xem TCVN 302-2004
▪ Xi măng : xem lại bài chất kết dính vô cơ
▪ Cát và đá : xem TCVN 7570-2006
o Trả lời các câu hỏi về nội dung này trong tập bài giảng
• Các tính chất của hỗn hợp bê tông và bê tông
o Nắm vững 2 tính chất của hỗn hợp bê tông và bê tông : độ lưu động (độ sụt SN) và cường độ (cấp độ bền B hoặc mác
bê tông M)
o Nắm vững quy trình kiểm tra chất lượng bê tông tại công trường
Trang 8o Trả lời các câu hỏi về nội dung này trong tập bài giảng
• Thiết kế cấp phối bê tông
o Nắm vững các bước thiết kế cấp phối bê tông Làm lại ví
dụ ở phần bài tập nội dung này
o Căn cứ để chọn cấp phối bê tông khi đổ bê tông tại công trình
• Thi công bê tông
o Quy trình thi công bê tông đúng kỹ thuật : trộn, vận chuyển, đổ và đầm, bảo dưỡng bê tông (quan trọng) và tháo cốt pha
o Xem kỹ các nội dung trong tập bài giảng, giải thích được nếu thi công sai quy trình thì ảnh hưởng gì đến chất lượng
bê tông
o Quy trình nghiệm thu bê tông (xem trong tập bài giảng)
• Phụ gia bê tông
o Nắm rõ các loại phụ gia trong lĩnh vực xây dựng
o Các tác dụng của phụ gia siêu dẻo giảm nước
• Đánh giá cường độ bê tông trên kết cấu công trình
o Nắm vững khi nào cần thiết phải kiểm tra đánh giá cường
độ bê tông trên kết cấu công trình
o Các phương pháp kiểm tra cường độ bê tông trên kết cấu công trình
Trang 9Phần 3
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI KIỂM TRA
a/ Hình thức kiểm tra và kết cấu đề
Đề kiểm tra bao gồm hai phần : trả lời câu hỏi và bài tập
• Phần trả lời câu hỏi có 10 câu (6 điểm) được phân phối như sau:
o Chương 1: 2-3 câu
o Chương 2: 0-2 câu
o Chương 3: 1-3 câu
o Chương 4: 4-6 câu
o Các nội dung không nằm trong trọng tâm: 2câu
• Phần bài tậpcó 4bài (4 điểm) được phân phối như sau:
o Chương 1 : 1 bài
o Chương 3 : 0 – 1 bài
o Chương 4 : 2– 3 bài
b/ Hướng dẫn làm bài phần trả lời câu hỏi và bài tập
• Viết ngắn gọn vào chỗ trống đã chừa sẵn trên đề thi dựa trên các kiến thức đã được học Cần xem kỹ các tiêu chuẩn về vật liệu
Trang 10Phần 4
ĐỀ THI MẪU VÀ ĐÁP ÁN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ TP.HỒ CHÍ MINH
KHOA XÂY DỰNG & ĐIỆN
MÔN: VẬT LIỆU XÂY DỰNG
HỌC KỲ ………NĂM HỌC :………
HỌ VÀ TÊN: ……… ……
MSSV : ……….LỚP: … ………
Thời gian làm bài 90 phút
Sinh viên được sử dụng tài liệu và làm bài trực tiếp trên đề thi
Lưu ý : sinh viên phải làm chi tiết phần bài tập
Câu hỏi: (6đ – mỗi câu 0.6đ)
1 Theo TCVN 6260:2009, độ nghiền mịn của xi măng poóclăng
hỗn hợp PCB40 theo tỷ diện tích Blaine phải :…… 2800
cm 2 /g …
2 Khi độ rỗng của vật liệu tăng thì cường độ ……giảm… và
khả năng cách nhiệt …tăng…
3 Khi đường biểu diễn thành phần cỡ hạt của cát nằm ngoài
biểu đồ phạm vi cho phép, càng về phía …………trái
……….thì cát có mođun độ lớn càng …nhỏ và ngược
lại………
Trang 114 Phụ gia puzolan sẽ có khả năng tác dụng ở nhiệt độ thường
trình thuỷ hoá xi măng để tạo thành khoáng vật ổn định trong môi trường nước
5 Theo TCVN 6260:2009, Đối với xi măng PCB, thời gian bắt
đầu ninh kết không nhỏ hơn …45 phút… và thời gian kết thúc ninh kết không lớn hơn ……420 phút……
6 Tại sao phải sử dụng cát hạt to để thiết kế cấp phối bê tông ?
Cát to thường có thành phần hạt hợp lý thì độ rỗngcủa
thành phần hỗn hợp cốt liệu nhỏ nhất, lượng dung xi măng
sẽ giảm, hỗn hợp bê tông đặc chắc hơn, cường độ sẽ tốt hơn
7 Tính dẻo của hỗn hợp bê tông được đánh giá bằng ………
…độ sụt……… của hỗn hợp bê tông dưới tải trọng bản
thân
8 Tại sao phải khống chế hàm lượng hạt thoi dẹt của cốt liệu lớn ? ………
Hạt thoi dẹt có cường độ chịu uốn thấp, làm giảm liên kết giữa đá xi măng và cốt liệu , ảnh hưởng xấu đến cường độ
bê tông
9 Mác bê tông là cường độ giới hạn chịu.…nén của mẫu bê tông có kích thước chuẩn…15x15x15 cm.,được đúc và dưỡng
hộ trong điều kiện tiêu chuẩn và thí nghiệm……sau
28….ngày
10 Chất lượng của cát phụ thuộc chủ yếu vào lượng ngậm chất
bẩn, hình dạng và đặc trưng bề mặt , thành phần hạt và độ lớn
Bài tập: (4đ – mỗi bài 1.0đ)
1 Một mẫu vật liệu khô, cân nặng 240g, sau khi cho hút nước dưới điều kiện thường mẫu nặng 250g và có độ hút nước theo
Trang 12thể tích là 9% Biết vật liệu này có khối lượng riêng là 2,7 g/cm3, trong điều kiện thí nghiệm nước có khối lượng thể tích
là 1,02 g/cm3 Xác định độ rỗng của vật liệu này
Thể tích của mẫu vật liệu : V 0 = (G am - G a )/(H p nước ) = (250 – 240)/(9%x1,02) = 108,9 cm 3
Độ rỗng của vật liệu này là : r = (1 - 0 / a )*100%= (1 – (240/108,9)/2,7)*100% = 18,5%
2 Người ta sàng phân tích 10000 gam mẫu đá dăm đã sấy khô
và thu được kết quả như bảng sau :
Lượng sót riêng biệt
(g)
Lượng sót riêng biệt
(%)
Lượng sót tích luỹ
(%)
Đường kính lớn nhất của đá Dmax = ………20… mm
Đường kính nhỏ nhất của đá Dmin = ………10…… mm
3 Thí nghiệm nén 3 mẫu bê tông kích thước 15x15x15 cm ở thời
điểm 28 ngày được kết quả sau:
Lực phá hoại P
Cường độ trung bình của bê tông : R n = (480+470+482)/(3*15*15)
= 210 daN/cm 2
Trang 13Loại bê tông này có thể đạt Mác : ………M200……… Cấp độ bền chịu nén của bê tông là : …B15………
4 Giả sử cấp phối bê tông mác 200 tại công trường là :
Bê
tông
M200
Xi măng
Nước (lít)
Tại công trường không có điều kiện cân định lượng mà chỉ
có thùng đong 18 lít.Biết rằng vật liệu ở trạng thái khô và khối lượng thể tích của cát và đá tại hiện trường là cát 0cát =1,6 g/cm3; 0đá = 1,7 g/cm3 ; mỗi lần trộn sử dụng 1 bao xi măng Hãy xác định cấp phối 1 mẻ trộn bằng thùng đong thể tích
Tỷ lệ xi măng : cát : đá : nước = …… 1 : 3,5 : 6,3 : 1,8…………
Số thùng cát = (615/1,6)/18/(300/50) = 3,6 thùng
Số thùng đá = (1150/1,7)/18/(300/50) = 6,3 thùng
Số thùng nước = 195/18/(300/5) = 1,8 thùng
Trang 14MỤC LỤC
Phần 1 CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM 3
Phần 2 CÁCH THỨC ÔN TẬP 5
Phần 3 HƯỚNG DẪN LÀM BÀI KIỂM TRA 9
Phần 4 ĐỀ THI MẪU VÀ ĐÁP ÁN 10